سکینه پروانه، زندانی سیاسی، در نامهای از زندان، با روایت تجربه زیسته خود با زنان زندانی محکوم به اعدام نوشت که وقتی کسی زیر حکم اعدام است، نباید پرسید چه کار کرده است. او تاکید کرد که برای لغو اعدام، باید در مقابل هر حکم مرگی، کنار خانوادههای محکومان، «نه به اعدام» را فریاد زد.
پروانه در این نامه که نسخهای از آن چهارشنبه هشتم اسفند به ایراناینترنشنال رسید، با اشاره به اینکه تا امروز حدود هشت سال از عمر خود را در زندانهای مختلف جمهوری اسلامی محبوس بوده است، روایتی از اجرای احکام مرگ و تاثیراتی که میتواند تا سالها بعد بر اطرافیان و آشنایان فرد محکوم به مرگ بر جای بگذارد، ارائه کرد.
این زندانی سیاسی با بیان اینکه طی این سالها با محکومان به مرگ بسیاری با اتهامات سیاسی و غیرسیاسی که «برخی سربهدار شدند و شماری با سایه مرگ بر سرشان تحمل حبس میکنند»، زندگی کرده است، نوشت که یک زندانی محکوم به مرگ در تمام لحظات، طناب دار را بر گردن خود میبیند.
او از وریشه مرادی، پخشان عزیزی، شریفه محمدی، مهدی حسنی، بهروز احسانی و محمدجواد وفایی ثانی، بهعنوان برخی از زندانیان سیاسی در خطر اعدام یاد و تاکید کرد حکومتهایی که دچار فساد هستند و مشروعیتی ندارند، با استفاده از مجازات اعدام و مشروع نشان دادن آن، مخالفان سیاسی خود را به راحتی حذف میکنند.
در ماههای گذشته، میزان اجرا و صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، افزایش چشمگیری داشته که با اعتراضات گسترده داخلی و بینالمللی همراه شده است.
در یکی از این واکنشها، ۳۰ بهمن، گروهی از فعالان مدنی در مقابل زندان اوین دست به تجمع اعتراضی زدند و با سردادن شعارهایی از جمله «نه به اعدام» و به آتش کشیدن طناب دار، خواستار لغو احکام اعدام زندانیان سیاسی شدند.
پروانه در بخش دیگری از نامه خود با اشاره به اعدام منیره نوریکیا و محبوبه روشندل، دو تن از زنان زندانی همبندش در زندان مشهد نوشت: «بعد از رفتن منیره و محبوبه که دو نمونه اخیر از دهها تجربه همزیستیام با محکومان به مرگ است، فشارهای زیادی بر همهمان وارد شد که تاثیرات آن هرگز از ذهنمان پاک نشد و آجری دیگر بر دیوار بلند خشم و کینهمان نسبت به حکومتهای جبار که با سرکوب و کشتن انسانها قدرت خود را حفظ میکنند، ایجاد شد.»
این زندانی سیاسی با بیان اینکه «مهم نیست محکوم به اعدام با چه جرمی و از چه نژاد و ملیتی است»، تاکید کرد: «وقتی کسی زیر حکم اعدام است، نمیپرسیم چه کار کرده بود؟ به جای این سوال برای لغو مجازات اعدام یکصدا میشویم.»
پیش از این و در شش اسفند نیز گلرخ ایرایی، زندانی سیاسی، در نامهای از زندان با تاکید بر اینکه لغو مجازات اعدام با تمایل حاکمان انجام نمیشود، نوشت لغو مجازات مرگ با اعلام مخالفتی رسا و علنی ممکن است.
عراقچی، چهارشنبه هشتم اسفند، پس از جلسه هیئت دولت در جمع خبرنگاران گفت: «با وزیر خارجه روسیه در خصوص تمام مسائل منطقه و دوجانبه صحبت کردیم. ایشان در خصوص مذاکرات مسکو با واشینگتن گزارش مفصلی دادند اما طبیعتا پیامی از طرف آمریکا وجود نداشت و قرار هم نبود حامل پیامی باشند.»
وزارت خارجه روسیه، پس از سفر یک روزه لاوروف به تهران و دیدار او با مسعود پزشکیان و عراقچی، با انتشار بیانیهای اعلام کرد مواضع دو کشور درباره برجام و برنامه هستهای جمهوری اسلامی هماهنگ شده است.
همزمان، گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، هشدار داد که زمان برای متوقف کردن برنامه هستهای ایران رو به اتمام است و شاید برای جلوگیری از تسلیحاتی شدن آن، نیاز به استفاده از «گزینه نظامی» باشد.
به گفته او، اسرائیل اکنون به دنبال جلب حمایت رییسجمهوری آمریکا برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی است.
سفر لاوروف به تهران پس از دیدار او با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در عربستان سعودی، باعث طرح گمانههایی شد. از جمله عبدالرضا فرجیراد، استاد ژئوپلتیک، به روزنامه اعتماد گفت که لاوروف قصد دارد پيش از ديدار آتی ولادیمیر پوتين و دونالد ترامپ، روسای جمهوری روسیه و آمریکا، مواضع تهران را جويا شود تا بتواند آن را در جريان مذاكرات ميان مسکو و واشینگتن مطرح كند.
امیر قطر هم حامل پیامی برای تهران نبود
عراقچی، چهارشنبه در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره اینکه آیا امیر قطر در سفر به تهران حامل پیامی برای جمهوری اسلامی بود، گفت: «نمیدانم چه علاقهای در شما وجود دارد که دنبال پیام هستید. امیر قطر پیام خاصی برای ما نداشت.»
به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تمیم بن حمد آل ثانی در سفر به تهران گزارشی از اوضاع منطقه داشت و در گفتوگوهای دوطرفه با او، «مشورتها و رایزنیهایی در مورد مسائل منطقه» شکل گرفت.
عراقچی بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی تحت تاثیر فشار حداکثری وارد مذاکره با آمریکا نخواهد شد و افزود: «با زبان تهدید و تحریم این اتفاق نخواهد افتاد. ایران به زبان احترام و کرامت پاسخ خواهد داد.»
او هفتم اسفند هم در نشست خبری مشترک با لاوروف تاکید کرد تا زمانی که سیاست فشار حداکثری ترامپ علیه جمهوری اسلامی پابرجاست، تهران با واشینگتن «مذاکره مستقیمی نخواهد داشت».
ترامپ ۱۶ بهمن دستورالعملی را برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد تا تهران را برای متوقف کردن برنامه هستهای خود تحت فشار بگذارد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۹ بهمن اعلام کرد مذاکره با آمریکا «عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست» و «هیچ تاثیری» در حل مشکلات کشور نخواهد داشت.
تلاش تهران برای مذاکره با اروپا
عراقچی در جدیدترین اظهاراتش در روز هشتم اسفند، به برگزاری دور جدیدی از مذاکرات جمهوری اسلامی با سه کشور اروپایی در ژنو درباره مسائل هستهای و «بعضی مسائل دیگر» اشاره کرد.
او گفت مذاکرات با اروپا ادامه مییابد و افزود: «البته این بحثها به هر حال فراز و نشیب خاص خود را دارد. سوالات و نکات متعددی هست که باید پاسخ داده شود.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از کشورهای اروپایی طرف گفتوگو با تهران نام نبرد.
چهارم آذر امسال، گزارشهایی درباره مذاکرت تهران با فرانسه، آلمان و بریتانیا درباره موضوعاتی مانند مسائل هستهای منتشر شد.
خبرگزاری ایرنا، هشتم اسفند در مقالهای طولانی و دو هزار کلمهای نوشت که اروپا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای موضعگیری در قبال ایران، تحت فشار دولت ترامپ قرار دارند.
این مقاله بدون امضا و نام، از به تعویق افتادن جلسه وزیران خارجه اروپا با جمهوری اسلامی انتقاد کرد و نوشت: «آیا اروپا دوباره به منطقه امن بیعملی پناه برده، پازل ترامپ را تکمیل کرده و به او اجازه داده است تا صحنه را تحت کنترل خود درآورد؟»
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ششم اسفند گفته بود این جلسه برنامهریزیشده بهخاطر غیبت برخی از وزرای خارجه کشورهای کلیدی به تعویق افتاده است.
خبرگزاری ایرنا، اروپا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به صدور بیانیههای متناقض درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی متهم کرد و نوشت که تهران حق دارد بدون محدودیت، اورانیوم غنیسازی کند، چرا که معاهدات بینالمللی آن را منع نمیکنند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۶ بهمن در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به جامعه جهانی هشدار داد برای مهار برنامه هستهای جمهوری اسلامی، زمان زیادی باقی نمانده است و جامعه جهانی باید قبل از آنکه دیر شود، با تهران به توافق برسد.
مقاله خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، خواستار اقدامات «اعتمادساز» بین اروپا، آژانس و ایران شد.
نویسنده مقاله پیشنهاد کرد در همین راستا، «برجام که بسیاری آن را منسوخ و حتی مرده میدانند»، دوباره احیا شود.
سعار، چهارشنبه هشت اسفند در مصاحبهای با نشریه پولیتیکو در بروکسل، گفت زمان رو به پایان است، زیرا جمهوری اسلامی اورانیوم کافی برای ساخت «چند بمب» را غنیسازی کرده و در حال بررسی راههایی برای تسلیح این مواد غنیشده است: «بنابراین اسرائیل و دیگر کشورها زمان زیادی ندارند.»
او گفت: «ما همچنان به دنبال مسیر دیپلماتیک هستیم اما احتمال موفقیت این رویکرد چندان زیاد نیست.»
پیشتر و در هفتم اسفند، روزنامه تلگراف گزارش داد جمهوری اسلامی به دلیل نگرانی از حمله احتمالی اسرائیل و آمریکا، تاسیسات هستهای و موشکی خود را به حالت آمادهباش کامل درآورده است ومقامات ایرانی هر شب منتظر حملهاند.
سعار، شکست در توقف برنامه هستهای جمهوری اسلامی را «فاجعهای برای امنیت اسرائیل» توصیف کرد که «تاثیر بسیار بیثباتکنندهای» بر خاورمیانه خواهد گذاشت.
وزیر خارجه اسرائیل در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله به ایران در دوره ریاستجمهوری ترامپ گفت: «فکر میکنم برای توقف برنامه هستهای ایران پیش از آنکه به تسلیحات تبدیل شود، باید یک گزینه نظامی قابل اطمینان روی میز باشد.»
او هشدار داد که در صورت انجام ندادن این اقدام، یک «رقابت هستهای در خاورمیانه با مصر، عربستان سعودی و ترکیه» آغاز خواهد شد.
رییسجمهوری آمریکا در مصاحبه با نیویورکپست که ۲۱ بهمن منتشر شد، گفت توافق با جمهوری اسلامی را به بمباران «جهنمی» ایران ترجیح میدهد.
مایکل والتز، مشاور امنیت ملی آمریکا نیز پنج اسفند گفت در مواجهه با جمهوری اسلامی تمام گزینهها همچنان روی میز هستند و افزود که واشینگتن به چیزی کمتر از برچیدن «کل برنامه هستهای» ایران رضایت نخواهد داد.
وزیر خارجه اسرائیل در مصاحبه با پولیتیکو هشدار داد که روند قاچاق سلاحهای ایرانی به کرانه باختری از طریق مرز اردن، به تهدید جمهوری اسلامی فوریت بیشتری بخشیده است.
او گفت: «ما اکنون با تلاشی گسترده از سوی ایران مواجهیم که از طریق سرازیر کردن پول و سلاحها به آنجا که شما کرانه باختری مینامید، در حال دامن زدن به تنش در این مناطق است.»
سعار پیشتر و در ۲۹ بهمن هم در دیدار با سناتورهای آمریکایی، بار دیگر اعلام کرده بود این کشور به جمهوری اسلامی اجازه نخواهد داد به سلاح اتمی دست پیدا کند.
وال استریت ژورنال ۲۴ بهمن نوشت بر اساس گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا که در اوایل دوران ریاستجمهوری ترامپ تهیه شده، اسرائیل در حال بررسی طرح حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی است.
واشینگتنپست نیز ۲۴ بهمن گزارش داد احتمال میرود اسرائیل در ماههای آینده تاسیسات فردو و نطنز را در حملهای پیشگیرانه هدف قرار دهد تا پروژه هستهای تهران را بهمدت چند هفته و حتی شاید چند ماه به تاخیر بیندازد.
