دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه در «ازای توافق چه پیشنهادی به ایران خواهد داد؟» به نیویورکپست گفت: «آنها را بمباران نمیکنم.» ترامپ افزود: «اگر توافق کنیم، اسرائیل آنها را بمباران نمیکند.»
مخالفان جمهوری اسلامی در آستانه سالروز انقلاب ۵۷ در شهرهای مختلف اروپا تجمعهای اعتراضی برگزار کردند.
ویدیوهای ارسالی به ایراناینترنشنال نشان میدهد ایرانیان شنبه ۲۰ بهمن در شهرهای آرهوس دانمارک، هامبورگ و فرانکفورت آلمان، بروکسل بلژیک،استکهلم سوئد و پاریس در این تجمعها شرکت کردند.
جمعی از ایرانیان مقیم سوئد، در مرکز شهر استکهلم یک پرفورمنس اعتراضی برگزار کردند.
تجمعکنندگان در بروکسل نیز با تشکیل حلقه انسانی، سرود «ای ایران، ای مرز پرگهر» را همخوانی کردند.
حاضران در تجمع فرانکفورت شعار «زن، زندگی، آزادی» سر دادند و عکس معترضان در خطر اعدام را به نمایش گذاشتند.
در هامبورگ نیز تجمعکنندگان عکسهای معترضان کشته شده را به نمایش گذاشتند و درباره اعدامهای گسترده در ایران اطلاعرسانی کردند.
در چهل و ششمین سالگرد انقلاب ۵۷، جمهوری اسلامی علاوه بر بحرانهای گسترده داخلی، با فشارهای فزاینده بینالمللی نیز مواجه است.
در حالی که اعتراضات گسترده سراسری، به ویژه اعتراضات ۸۸، دیماه ۹۶، آبان ۹۸ و خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» جمهوری اسلامی را در داخل کشور دچار بحران مشروعیت کرده است، ناتوانی مقامهای حکومت در حل بحرانهای اقتصادی کشور نیز این بحران را تشدید کرده است.
از سوی دیگر، در پی حملههای گسترده اسرائیل به نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی و نابودی بخش گستردهای از تواناییهای حماس و حزبالله و سقوط حکومت بشار اسد، نفوذ منطقهای حکومت ایران به طرز غیرقابل جبرانی تضعیف شده است.
روی کار آمدن دولت ترامپ و از سرگیری کارزار فشار حداکثری واشینگتن از یک سو و نزدیک شدن مهلت فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای گسترده علیه تهران از سوی دیگر، جمهوری اسلامی را در تنگنای بیشتری قرار داده است.
در همین حال، تاکید علی خامنهای و مقامهای ارشد جمهوری اسلامی بر مخالفت خود با مذاکره با آمریکا، چشمانداز حلوفصل بحران هستهای تهران را با بنبست مواجه کرده و احتمال حمله نظامی به تاسیسات هستهای و نظامی ایران را افزایش داده است.
بنیامین نتانیاهو ، نخستوزیر اسرائیل، مردم ایران را پس از اسرائیل بزرگترین حامیان آمریکا در خاورمیانه خواند. او گفت جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی، امید آزادی خاورمیانه و مردم ایران را تقویت میکند.
نتانیاهو شنبه ۲۰ بهمن در مصاحبه با فاکسنیوز گفت: «مردم ایران بعد از اسرائیل بزرگترین حامیان آمریکا در خاورمیانه هستند. آنها برای روزی که بدون جمهوری اسلامی زندگی کنند، لحظهشماری میکنند.»
نتانیاهو با اشاره به پیامهای ویدیویی خود به مردم ایران و واکنش گسترده آنها به این پیامها گفت: «مردم ایران به شدت ناامید هستند، از جمهوری اسلامی متنفرند و میخواهند دنیای متفاوتی را ببینند.»
نتانیاهو درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی هشدار داد و گفت: «اگر جهان جلوی دستیابی ایران به سلاح هستهای را بگیرد، نهتنها برای اسرائیل و همسایگانش، بلکه برای مردم ایران نیز امیدی تازه برای آزادی ایجاد خواهد شد.»
نتانیاهو با تاکید بر اهمیت روابط اسرائیل و آمریکا گفت اگر سیاستهای دو کشور همسو باشد، «امکانات بیپایانی» ایجاد خواهد شد.
همزمان با شدت گرفتن نگرانیهای جهانی از برنامه هستهای تهران، روزنامه تلگراف شنبه ۲۰ بهمن به نقل از یک مقام آگاه ایرانی نوشت چندین فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، بهویژه پس از انتخاب دونالد ترامپ، تغییر موضع داده و در «مداخلهای بیسابقه» بهطور جدی خواستار تولید بمب اتمی شدهاند.
طبق این گزارش، فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی در «مداخلهای بیسابقه» به رهبر جمهوری اسلامی گفتهاند باید برای مقابله با «تهدیدهای موجودیتی» از سوی غرب، به سلاح هستهای دست یابند.
این روزنامه به نقل از یک مقام جمهوری اسلامی از تهران نوشته است: «رهبر، مذاکره با آمریکاییها و توسعه سلاحهای هستهای را ممنوع کرده است؛ دو چیزی که به نظر میرسد تنها راه بقای جمهوری اسلامی باشند. او نظام را به سمت فروپاشی سوق میدهد.»
نتانیاهو ۲۲ آذر در جدیدترین پیام ویدیویی خود خطاب به مردم ایران بار دیگر تاکید کرد آینده ایران بدون جمهوری اسلامی زودتر از آنچه مردم تصور میکنند، رقم خواهد خورد.
نخستوزیر اسرائیل در پیام خود با تاکید دوباره بر اینکه آینده بدون جمهوری اسلامی «خیلی زودتر از آنچه تصور میکنیم»، رخ خواهد داد، گفت: «زن، زندگی، آزادی. این آینده ایران است. این آینده صلح است.»
نتانیاهو با اشاره به هزینه بیش از ۳۰ میلیارد دلاری جمهوری اسلامی برای حمایت از اسد در سوریه افزود: «پس از تنها ۱۱ روز جنگ، رژیم او [اسد] فروپاشید.»
نتانیاهو یادآور شد «سرکوبگران شما» میلیاردها دلار برای حمایت از حماس در غزه خرج کردند، اما امروز حماس به «ویرانه» تبدیل شده است.
نتانیاهو در پیام پیشین خود در ۲۲ آبان نیز گفته بود جمهوری اسلامی بهزودی سرنگون خواهد شد.
روزنامه تلگراف به نقل از یک مقام آگاه ایرانی نوشت چندین فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، بهویژه پس از انتخاب دونالد ترامپ، تغییر موضع داده و در «مداخلهای بیسابقه» بهطور جدی خواستار تولید بمب اتمی شدهاند.
طبق این گزارش، فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی در «مداخلهای بیسابقه» به رهبر جمهوری اسلامی گفتهاند باید برای مقابله با «تهدیدهای موجودیتی» از سوی غرب، به سلاح هستهای دست یابند.
این روزنامه به نقل از یک مقام جمهوری اسلامی از تهران نوشته است: «رهبر، مذاکره با آمریکاییها و توسعه سلاحهای هستهای را ممنوع کرده است؛ دو چیزی که به نظر میرسد تنها راه بقای جمهوری اسلامی باشند. او نظام را به سمت فروپاشی سوق میدهد.»
این مقام جمهوری اسلامی ادامه داد: «تهدید موجودیتی که اکنون با آن روبرو هستیم، باعث شده چندین فرمانده ارشد – که قبلا بر پیروی از فتوای رهبر تاکید داشتند – اکنون برای ساخت یک سلاح هستهای فشار بیاورند.»
مذاکره، پیش و پس از سخنرانی خامنهای
پس از آنکه با اظهارات برخی مقامات دولت مسعود پزشکیان و حامیان اصلاحطلب دولت، زمزمههایی درباره مذاکره با آمریکا مطرح شد، خامنهای ۱۹ بهمنماه، با ذکر تجربه توافق برجام به طور قاطع مذاکره با آمریکا را ممنوع کرد و گفت چنین مذاکراتی «هیچ تاثیری در حل مشکلات کشور ندارد» و «مذاکره کردن عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست.»
پزشکیان دیماه ۱۴۰۳، در گفتوگو با یک شبکه آمریکایی، که به نوعی پیام غیر مستقیم تهران به دولت ترامپ در آستانه تحلیف او تعبیر شد، اعلام کرد آماده مذاکره با آمریکا است.
تا پیش از سخنرانی خامنهای نیز مقامات دولت پزشکیان، با اشاره به عدم خواست تهران برای ساخت سلاح هستهای به نوعی سیگنال مذاکره را ارسال میکردند.
حتی پس از صدور فرمان از سرگیری فشار حداکثری ترامپ، محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، نیز در واکنش به این دستور ترامپ گفت: «در زمینه سلاح هستهای فتوا داریم که فعالیت غیر صلح آمیز هستهای ممنوع است، خیال او راحت باشد.»
اشتیاق مقامات دولت پزشکیان تاحدی بود که علی لاریجانی که در سالها اخیر، به جریان اصلاحطلب و اعتدالگرا نزدیک شده با بیان اینکه برنامه هستهای قابل مذاکره است، با کنایه به مقامات دولتی گفت هنوز کسی پیشنهاد نداده، که آنها «پابرهنه» به صحنه دویدند.
منع صریح مذاکره با آمریکا از سوی خامنهای چنان بود که مقامات دولت که پیشتر آماده مذاکره بودند، عقب نشینی کردند. عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با اشاره به احیای سیاست فشار حداکثری دونالد ترامپ و احتمال آغاز مذاکرات گفت: «بهلحاظ کارشناسی اصلا زمینهای برای مذاکره عادلانه وجود ندارد مگر اینکه ملت ایران با مقاومت حداکثری خودشان در مقابل فشار حداکثری، تحریمکنندگان را ناامید کنند.»
ماجرای فتوا و «فقه پویای شیعه»
ماجرای فتوای خامنهای به سال ۱۳۸۲ بر میگردد. در متن آن فتوا آمده است علاوه بر سلاح هستهای سایر سلاحهای کشتار جمعی تهدیدی علیه بشریت است و ما (جمهوری اسلامی) کاربرد این سلاحها را «حرام میدانیم».
این فتوا سال ۱۳۸۹ زمانی که مناقشه جمهوری اسلامی و غرب بر سر برنامه هستهای ایران به اوج خود رسیده بود، مورد استقبال رهبران غربی قرار گرفت. جان کری، وزیر امورخارجه سابق ایالات متحده، در آن زمان گفته بود او برای فتوا، احترام زیادی قائل است و آن را به عنوان یک نقطه شروع خوب در نظر میگیرد. او گفته بود خودش و باراک اوباما، رییس جمهوری پیشین آمریکا، قویا از صدور این فتوا از سوی خامنهای استقبال میکنند.
همچنین در جریان مصاحبههایی که مذاکره کنندگان جمهوری اسلامی داشتند، آنها بارها برای رفع اتهام تلاش جمهوری اسلامی برای استفاده نظامی از انرژی هستهای از این فتوای خامنهای یاد کرده بودند.
محمدجواد ظریف و همکارانش در کتابی شش جلدی به نام «راز سر به مهر» درباره مذاکرات اتمی، به صورت خاص به این فتوا و نقش آن در مذاکراتشان پرداختند.
با این وجود هربار عرصه بر جمهوری اسلامی تنگ شده، زمزمه تغییر این فتوا هم به گوش رسیده است. بهمن ماه سال ۱۳۹۹، زمانی که جمهوری اسلامی امید داشت با رفتن ترامپ از کاخ سفید، برجام را احیا کند، محمود علوی، وزیر اطلاعات دولت حسن روحانی در یک برنامه تلویزیونی، گفت: «مقام رهبری[علی خامنهای] فتوا داده است که سلاح هستهای حرام است اما اگر گربه را در گوشهای گیر بیندازند، ممکن است رفتارش با وقتی که گربه آزاد است فرق کند و اگر ایران را به آن سمت هل بدهند دیگر تقصیر ایران نیست.»
از ابتدای سال ۱۴۰۳ و در پی تشدید درگیری نظامی مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل که در نتیجه آن دو کشور به خاک هم حمله نظامی کردند، دوباره موضوع تغییر فتوای خامنهای و ساخت سلاح هستهای مطرح شده است.
۲۰ اردیبهشتماه، کمال خرازی، مشاور امور بینالملل رهبر جمهوری اسلامی، با اشاره به احتمال حمله نظامی اسرائیل به تاسیسات اتمی در ایران اعلام کرد در صورت تهدید موجودیت جمهوری اسلامی، حکومت ایران دکترین هستهای خود را تغییر خواهد داد.
او همین موضوع را ۲۲ اردیبهشت نیز در جریان سخنرانی در همایش گفتوگوهای ایرانی-عربی در تهران تکرار کرد.
۱۸ مهرماه، رسانههای داخلی خبر دادند ۳۹ نماینده مجلس شورای اسلامی در نامهای خواستار تغییر فتوای خامنهای درباره ممنوعیت سلاح هستهای شدند.
پس از آن، ۲۴ مهرماه، علیاصغر نخعیراد، نماینده مشهد با تاکید بر تغییر دکترین اتمی جمهوری اسلامی گفت «شرایط امروز کشور متفاوت شده است و مورد تهدید هستهای قرار گرفتیم. فقه شیعه پویاست و زمان و مکان در صدور فتوا موثر است.» او افزود شورای عالی امنیت از خامنهای بخواهد تغییر در صنعت اتمی را بپذیرد.
بحران در جمهوری اسلامی، از تامین سیبزمینی تا خاموشی
با وجود اینکه سخنرانی خامنهای در انتهای هفته و آغاز تعطیلات در تهران انجام شد، پس از آن قیمت دلار به طرز چشمگیری افزایش یافت، تا جایی که گزارشهایی از تهران، دلار ۹۰ هزار تومانی را تایید کردند.
زنجیره بحران انرژی در ایران فعال شده است، نیروگاهها در تابستان ۱۴۰۳، توانایی تامین برق کشور را نداشتند و در زمستان، به دلیل ناتوانی شبکه تولید و انتقال گاز، دولت به طور مداوم استانهای کشور را تعطیل اعلام میکند؛ کمبود انرژی که در ادبیات مقامات دولتی، «ناترازی» تعبیر میشود.
از سوی دیگر، هم اکنون بیش از پنج سال است که قیمت بنزین در ایران با وجود افزایش سطح عمومی قیمتها، ثابت مانده است. از زمان آغاز رهبری خامنهای در سال ۱۳۶۸ تاکنون، به طور متوسط هر دو سال یکبار قیمت بنزین افزایش داشته است.
دولت و مجلس در شرایطی که برای تامین منابع بودجه با دشواری روبرو هستند، درصدد افزایش قیمت آن در نوروز ۱۴۰۴ هستند. موضوعی که عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور دولت حسن روحانی با یادآوری وقایع آبان خونین ۹۸، درباره آن به دولت پزشکیان هشدار داده و با اشاره به انباشت نارضایتی در جامعه ابراز نگرانی کرده است. او که یکی از عوامل کشتار آبان خونین ۱۳۹۸ در پی افزایش قیمت بنزین است، شرایط فعلی را «خیلی نگرانکنندهتر» از آبان ۹۸ توصیف کرد.
حسن روحانی، رییسجمهور پیشین ایران هم، در آخرین نشست دورهای با وزرای دولت خود، هشدارهایی درباره مواجهه با دونالد ترامپ و خطرات ناشی از تصمیمگیریهای اشتباه مطرح کرده است. او تاکید کرده است که جمهوری اسلامی در وضعیت حساسی قرار دارد و تنها یک خطا میتواند همه چیز را از بین ببرد.
جمعی از وکیلان دادگستری با راهاندازی کارزاری خواستار لغو پروانه وکالت سعید مرتضوی شدند. در سوی مقابل، این چهره ناقض حقوق بشر با اشاره به اینکه در دوران فعالیتش در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی بهعنوان قاضی نمونه کشور معرفی شده، خود را مستحق دریافت پروانه وکالت دانست.
کارزار جمعی از وکلای دادگستری که با عنوان «اعتراض به اعطای پروانه وکالت سعید مرتضوی» و با هشتگ «#وکیل_باید_شریف_باشد» راهاندازی شده، تا عصر شنبه ۲۰ بهمن از سوی بیش از ۹ هزار نفر به امضا رسیده است.
در متن این کارزار با تاکید بر اینکه نهاد وکالت دادگستری در کشور به وصف «استقلال» شناخته میشود، آمده است: «در روزهای گذشته، خبری درباره تصویب اعطای پروانه حرفه شریف وکالت از سوی هیات مدیره کانون وکلای دادگستری استان یزد به آقای سعید مرتضوی (قاضی دادگاه و دادستان پیشین تهران) منتشر شد.»
وبسایت وکلاپرس ۱۳ بهمن خبر داد مرتضوی از کانون وکلای دادگستری یزد پروانه وکالت پایه یک دریافت کرده است.
مرتضوی که طی چهار دهه گذشته در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی سمتهای مختلفی را بر عهده داشته و یکی از ناقضان حقوق بشر در ایران شناخته میشود، به دلیل اقدامات خود در فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا، آمریکا و کانادا قرار دارد.
بیشتر بخوانید: سعید مرتضوی پس از ۴ دهه نقض حقوق بشر پروانه وکالت گرفت
کارزار اعتراض به اعطای پروانه وکالت به مرتضوی با تاکید بر اینکه آگاهی و حافظه عمومی به پیشینه و کارنامه حرفهای او برای اشتغال به شغل شریف وکالت پاسخ مثبت نمیدهد، اعطای پروانه وکالت به مرتضوی را «خلاف معیارها، ارزشها و سرشت ذاتی وکالت دادگستری» دانست.
امضاکنندگان این کارزار با بیان اینکه از تصمیم هیات مدیره کانون وکلای یزد در پیشگاه مردم تبری میجویند، سوگند وکالت خود را یادآور شدند و گفتند: «در این موقع که میخواهم به شغل شریف وکالت نائل شوم، به خداوند قادر متعال قسم یاد میکنم که بر خلاف شرافت وکالت اقدامی نکنم و مدافع حق باشم. شرافت من وثیقه این قسم است.»
خبر صدور پروانه وکالت برای مرتضوی واکنشهای گسترده روزنامهنگاران، فعالان مدنی و سیاسی و زندانیان سیاسی پیشین را به دنبال داشت.
پیش از این، تعدادی از وکلای دادگستری فارس و تبریز با طرح شکواییهای نزد دادگاه عالی انتظامی قضات، خواستار لغو پروانه وکالت قاضی ناقض حقوق بشر شدند.
سعید مرتضوی: عملکرد من صحیح و قانونی بود
مرتضوی بهعنوان یک مقام قضایی جمهوری اسلامی در نقض گسترده حقوق بشر در ایران بهصورت مستقیم دست داشته و یکی از اصلیترین چهرههای حکومت ایران در سرکوب و نقض حق آزادی بیان، آزادی تجمعات و حق حیات به شمار میرود.
با این حال، این قاضی ناقض حقوق بشر ۲۰ بهمن در نامهای در خصوص انتقادات وارد شده به صدور پروانه وکالت او اعلام کرد عملکردش «صحیح و قانونی» بوده است.
مرتضوی در این نامه با اشاره به نقش خود در سرکوب معترضان در سال ۱۳۸۸ نوشت در آن زمان بهعنوان دادستان تهران بر اساس «وظیفه شرعی و قانونی» خود و «با تمام توان و آنچه در بضاعت بود»، برای «حفظ نظام و امنیت حوزه قضایی تهران» عمل کرده است.
او درباره قتل زهرا کاظمی، عکاس ایرانی-کانادایی، در تیرماه ۱۳۸۲ افزود هیچگونه دستور یا دخالتی پیرامون دستگیری و بازداشت او نداشته: «هیچ گونه دلیل قانونی و شرعی (اقرار و بینه) که بتوان فوت خانم کاظمی را بر اثر ضربه مغزی به فرد یا افرادی منتسب نمود، وجود ندارد.»
بیشتر بخوانید: قضات بدنام جمهوری اسلامی؛ آمران و عاملان اعدام شهروندان ایران
مرتضوی در خصوص شکنجه و قتل معترضان در بازداشتگاه کهریزک در سال ۱۳۸۸ نیز گفت: «با تاسف و تاثر از حادثه ناگواری که در جریان بحران و آشوب ۱۸ تیر سال ۱۳۸۸ برای این سه نفر پیش آمد و علیرغم عدم دخالت یا انتساب قصور و تقصیر بارها از خانوادههای محترم آنان عذرخواهی و پوزش طلبیدم.»
مرتضوی که در مقام رییس شعبه ۱۴۱۰ دادگاه کارکنان دولت، دستور توقیف و تعطیلی ۱۲۰ نشریه را صادر کرد، با دفاع از تصمیمات خود تاکید کرد این نشریات «پس از بارها تذکر، در تکرار اعمال مجرمانه خود اصرار میورزیدند».
این قاضی ناقض حقوق بشر در پایان با اشاره به اینکه در دوران فعالیتش در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، سه بار بهعنوان قاضی و مدیر نمونه کشوری انتخاب شده، خود را مستحق دریافت پروانه وکالت دانست و افزود از زمان صدور این پروانه از آن استفاده نکرده است.
مطلب احمدیان، زندانی سیاسی که ۱۵ سال گذشته را در حبس سپری کرده و به بیماریهای مختلفی دچار شده، در نامهای از زندان اوین با اشاره به مخالفت دادستان با توقف اجرای حکم یا اعطای مرخصی درمانی نوشت دادستان تهران بهجای طناب دار، حکم مرگ تدریجیاش را صادر کرده است.
احمدیان در این نامه که شنبه ۲۰ بهمن در سایت حقوق بشری هرانا منتشر شد، خبر داد دادستان با مخالفتهای خود، مانع از انجام اقدامات ضروری برای بهبود وضعیت جسمانیاش در زندان شده است.
این زندانی سیاسی کُرد گفت در دوران بازجویی تحت انواع شکنجهها قرار گرفته که «فکر کردن به آن تن هر انسان با وجدانی را به لرزه در میآورد».
او افزود در تمام این ۱۵ سال روزی نبوده که آب خوش از گلویش پایین برود و بیماریها رهایش کنند.
احمدیان ۱۳ مهر ۱۳۸۹ به اتهام «محاربه از طریق عضویت در یکی از گروههای اپوزیسیون» بازداشت و به ۳۰ سال زندان در تبعید محکوم شد.
در بیش از چهار دهه گذشته، گزارشهای بسیاری درباره شکنجه نظاممند متهمان و زندانیان سیاسی در بازداشتگاهها و زندانهای جمهوری اسلامی و محرومیت آنها از درمان منتشر شده است.
این شکنجهها و ارائه ندادن خدمات پزشکی در برخی موارد به جان باختن افراد بازداشتشده یا وارد شدن صدمات جبرانناپذیر به آنها انجامیده اما جمهوری اسلامی مسئولیتی در قبال مرگ یا صدمات وارد شده به این افراد نپذیرفته است.
بیشتر بخوانید: محمد داوری، زندانی سیاسی: خامنهای مسئول رنجهای من و خانوادهام است
احمدیان در ادامه نامهاش از ابتلای خود به «کلکسیونی از بیماریها»، از جمله تنگی کانال نخاع، عفونت شدید بیضه و کولیت روده، به دلیل شکنجهها و سالیان متمادی زندان خبر داد و گفت اکنون حتی از خوردن غذا نیز ناتوان است و شکمش بهدلیل آبآوردگی، بهشدت متورم و دردناک شده است.
این زندانی سیاسی با بیان اینکه از مرگ در راه آزادی و باورهایش هیچ هراسی ندارد، از تمامی وجدانهای بیدار و نهادهای حقوق بشری خواست صدای او باشند.
احمدیان خطاب به مراجع بینالمللی و مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، نوشت مسئولیت مستقیم جانش بر عهده شخص علی صالحی، دادستان تهران، است.
مصطفی تاجزاده، زندانی سیاسی که در بند چهار زندان اوین با احمدیان همبند است، پیش از این در بهمن ۱۴۰۲ نسبت به وضعیت جسمی وخیم او هشدار داده و گفته بود احمدیان به سرطان مبتلا شده است.
بیشتر بخوانید: در بازداشتگاههای جمهوری اسلامی چه میگذرد؟