حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، گفت که جمهوری اسلامی از سوریه بهره نظامی نمیبرد که با سقوط حکومت آن نگران بازدارندگی خود باشد. او گفت بازدارندگی برای تهران «بر مبنای اقدام از هیچ سرزمین دیگری» طراحی نشده است.
سلامی در یک سخنرانی در آبادان در جمعه ۲۱ دی، همچنین وعده داد که به زودی از شهرهای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی رونمایی خواهد شد.
فرمانده کل سپاه پاسداران این موضوع را که حکومت ایران پس از سقوط بشار اسد «بازوان بازدارنده منطقهای خود را از دست داده»، رد کرد.
پس از سقوط اسد، مقامات در ایران بر خلاف سخنان قبلی خود تاکید دارند که جمهوری اسلامی در منطقه نیروی نیابتی ندارد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، یکشنبه دوم دی گفت: «مرتب میگویند جمهوری اسلامی نیروهای نیابتی خودش را در منطقه از دست داد. این هم یک غلط دیگر. جمهوری اسلامی نیروی نیابتی ندارد.»
سلامی روز جمعه گفت که اگر «کشورهای مقاومت» بازوان بازدارنده حکومت ایران بودند، جمهوری اسلامی پس از کشته شدن قاسم سلیمانی یا محمدرضا زاهدی در سوریه، به جای حمله مستقیم، از آنها میخواست جواب بدهند.
او تاکید کرد: «آن زمان سوریه در زنجیره مقاومت قرار داشت و ما هم در سوریه بودیم ولی تدبیر نظام این بود که هر کشور مقاومت بر اساس ملاحظات خود عمل کند.»
رهبر جمهوری اسلامی بارها و از جمله در آذر ۱۴۰۱، کشورهایی چون عراق، سوریه و لبنان را «عمق راهبردی ایران» خوانده بود.
مقامات در ایران نیز مکررا از نقش خامنهای در فرماندهی گروههای نیابتی موسوم به «محور مقاومت» سخن گفتهاند.
از سوی دیگر قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین و کشته شده نیروی قدس سپاه پاسداران، سال ۱۳۹۶ در نامهای به خامنهای از پایان داعش در سوریه سخن گفت و نوشت: «به نمایندگی از کلیه فرماندهان و هزاران شهید و جانباز مدافع حرم ایرانی، عراقی، سوریهای، لبنانی، افغانستانی و پاکستانی، این پیروزی بسیار بزرگ و سرنوشتساز را به حضرتعالی تبریک عرض میکنم.»
پس از سقوط اسد، گزارشهای مختلفی درباره احتمال تضعیف گروههای نیابتی جمهوری اسلامی به خصوص در عراق و لبنان منتشر شده است.
از جمله نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، گفته است که این گروه با سقوط اسد، مسیر تامین منابع نظامی خود را از طریق سوریه از دست داده است.
در همین حال علیاکبر احمدیان، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفتوگو با سایت رهبر جمهوری اسلامی، اذعان کرد حمایت از گروههای نیابتی تهران «سختتر شده» است.
در اظهارنظری تازهتر، بهروز اثباتی، از فرماندهان سپاه پاسداران در سوریه، در یک سخنرانی گفت: «در سوریه باختیم، ضربه خوردیم، خیلی هم برایمان سخت بود.»
او با اشاره به فساد گسترده در ارتش سوریه و حکومت اسد گفت: «ما به صورت نظامی شکست نخوردیم بلکه مردم این کشور قیام و یک سیستم فاسد و فاسق را حذف کردند.»
سلامی: مگر ما نمیتوانیم پایگاههای منطقهای دشمنان را ویران کنیم؟
سلامی اما در سخنرانی روز جمعه خود تاکید کرد جمهوری اسلامی «ضعیف نشده» است.
او گفت: «مگر ما از مواضع سیاسی خودمان عقب نشستیم؟ مگر ما نمیتوانیم پایگاههای منطقهای دشمنان را ویران کنیم؟»
فرمانده کل سپاه پاسداران همچنین گفت: «مردم از ما مستمرا درخواست وعده صادق-۳ میکنند. چرا؟ به این دلیل که علاقه دارند ما همواره در همه عرصهها با اقتدار عمل کنیم.»
او وعده داد: «ما به خواست مردم عمل میکنیم و اجازه نمیدهیم اشتهای مردم ما برای اقتدارطلبی کور شود.»
در روزهای گذشته برخی فرماندهان سپاه پاسداران اذعان کردهاند که دست جمهوری اسلامی برای حمله دوباره به اسرائیل بسته است.
در همین حال گزارشهایی درباره احتمال حمله سوم اسرائیل به ایران نیز منتشر شده است.
اسماعیل کوثری، جانشین فرمانده سابق قرارگاه ثارالله و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، به تازگی در یک سخنرانی گفت: «امسال آمریکا ۹۲۱ میلیارد دلار بودجه دفاعی تصویب کرده و کل بودجه ما ۳۰ میلیارد دلار نیست. اگر دست و بالمان باز بود شاید تا الان وعدههای صادق سه و چهار و فلان و همه را عمل کرده بودیم.»
بهروز اثباتی نیز گفته است بهتر بود پیش از سقوط اسد حمله سوم جمهوری اسلامی به اسرائیل انجام میشد اما: «اکنون جمهوری اسلامی ایران توان واقعی برای ضربه زدن به اسرائیل ندارد و گرنه وعده صادق-۳ را عملی میکرد.»
بر اساس گزارشها، حکومت ایران در حمله دوم اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی، سامانههای پدافندی اس۳۰۰ خود را از دست داده است.
بنا بر گزارش وبسایت جوئیش نیوز سندیکت، سیاست تهاجمیتر آمریکا در قبال جمهوری اسلامی که انتظار میرود با شروع کار دولت ترامپ، به رویکرد این کشور مقابل ایران تبدیل شود، یکی دیگر از موضوعات مورد بحث در این جلسه بوده است.
به نوشته این وبسایت، این جلسه در شرایطی برگزار شده که حکومت ایران نگران حمله مستقیم اسرائیل به سایتهای استراتژیک خود در آینده نزدیک است.
پیشتر، آکسیوس به نقل از منابع خود گزارش داده بود ران درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل، پس از دیداری که ۲۰ آبان سال جاری با دونالد ترامپ داشت، ظاهرا با این تلقی از جلسه خارج شده که رییسجمهور منتخب ایالات متحده از حمله نیروی هوایی اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران حمایت خواهد کرد یا حتی ممکن است خود حملهای از سوی ایالات متحده را ترتیب دهد.
سهشنبه، ۱۸ دیماه، ترامپ در پاسخ به پرسشی از خبرنگاران درباره حمله نظامی احتمالی ایالات متحده به ایران گفت: «این یک راهبرد نظامی است و من به پرسشی درباره راهبرد نظامیمان پاسخ نمیدهم. فقط یک آدم احمق ممکن است پاسخ بدهد.»
هراس ایران از احتمال حمله اسرائیل
کانال ۱۲ اسرائیل، پیشتر هم در ۲ دیماه سال جاری گزارش داد ایران از حمله مستقیم اسرائیل به سایتهای استراتژیک خود در آینده نزدیک بیم دارد و بر این باور است که آتشبس اسرائیل با حزبالله، با هدف آزاد کردن ظرفیتهای ارتش اسرائیل برای تمرکز مستقیم روی جمهوری اسلامی صورت گرفته است.
به نوشته جوئیش نیوز سندیکت، با توجه به اینکه مقامات ایرانی درباره راهبرد این کشور در مورد مذاکرات دیپلماتیک حرفهای متناقضی زدهاند، هنوز مشخص نیست آیا موقعیت تضعیفشده ایران پس از سقوط رژیم اسد در سوریه، این کشور را به مذاکرات دیپلماتیک برای کاهش تنشها سوق میدهد یا آن را به پیگیری جدیترِ ساخت بمب هستهای وامیدارد.
پیشتر در ۱۱ دیماه، ایران اینترنشنال گزارش داده بود علی عبدالعلیزاده، نماینده ویژه پزشکیان در «اقتصاد دریامحور»، گفت: «من در انتخابات هم گفتم باید با دونالد ترامپ مذاکره کنیم. نمیشود مسائل کشور را معلق نگه داشت. باید شرافتمندانه حرف بزنیم و از منافع ملی دفاع کنیم. مجموع حاکمیت نظام هم به مذاکره رو در رو رسیده است.»
نگرانی مقامات آمریکا از نیات هستهای ایران
با وجود این اظهارات، مقامات آمریکایی به اظهارات شماری دیگر از مقامات جمهوری اسلامی اشاره میکنند که خواستار تشدید برنامه هستهای ایران شدهاند.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، ۲ دیماه در گفتگو با خبرنگاران هشدار داد که صداهایی در ایران به صورت آشکار میگویند این کشور باید بمب هستهای بسازد.
سالیوان در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «اگر شما جای ایران باشید و ببینید که توان متعارفتان کم شده، نیروهای نیابتیتان ضعیف شدهاند، اسد سقوط کرده و اصلیترین دولت متحدتان حذف شده، جای تعجب ندارد که صداهایی بگویند: هی، شاید الان باید دنبال سلاح هستهای برویم.»
جان فترمن، سناتور دموکرات آمریکایی، در واکنش به اظهارات بهروز اثباتی، از فرماندهان سپاه در سوریه، که سقوط اسد را ضربه بزرگی به تهران خوانده است، در شبکه ایکس نوشت: «این اظهارات نشان میدهد که جمهوری اسلامی برای حفاظت یا پیشبرد اهداف منطقهای خود توانایی بسیار محدودی دارد.»
فترمن در ادامه با اشاره به برنامه هستهای ایران نوشته است: «هر چه که از برنامه هستهای ایران باقی مانده باید نابود شود و من به طور کامل از تلاشها برای چنین اقدامی حمایت میکنم»
درخواستها در اسرائیل برای حمله سوم به ایران
در داخل اسرائیل، هم آنگونه که وبسایت واینت گزارش داده مقامهای ارشد این کشور خواستار حمله مجدد به ایران شدهاند.
از جمله این مقامات، دیوید بارنئا، رییس موساد، است که به نوشته واینت در واکنش به حملات حوثیهای یمن به اسرائیل، خواستار چنین حملهای شده و گفته است: «مستقیما سر مار را بزنید، یعنی ایران.»
بر اساس همین گزارش شماری دیگر از چهرههای سیاسی اسرائیل از جمله بنی گانتس، رهبر حزب اپوزیسیون «وحدت ملی» هم از چنین حملهای حمایت کردهاند.
گانتس، ۳ دیماه به جوئیش نیوز سندیکت گفت اسرائیل باید برای دفاع از خود در برابر تهدید ایران از «همه ابزارهای لازم» استفاده کند.
اسرائیل در سال جاری دو بار در ۳۱ فروردین و ۵ آبان به ایران حمله کرد که هر دو بار در واکنش به حملات ایران بود.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، حمله دوم اسرائیل از حمله اول در ماه فروردین ویرانگرتر بود و در چندین موج، ۲۰ سایت پدافندی و موشکی در ایران هدف قرار داده شد و سامانههای دفاع ضدهوایی اس-۳۰۰ ساخت روسیه، که برای ایران باقی مانده بود، را نابود کرد.
شبکه فاکسنیوز، پس از حمله دوم به نقل از آموس هوکشتاین، مشاور دولت بایدن، گزارش داد «ایران عملا عریان شده است» و ایران را در برابر حملات آتی، آسیبپذیرتر کرده است.
