غلامعلی افروز، استاد دانشگاه تهران گفت: «فقط ۷۰ درصد از دانشآموزان ایرانی که وارد دبستان میشوند، از مقطع دبیرستان خارج میشوند.» او افزود: «۳۰ درصد دانشآموزان کشور موفق به کسب مدرک دیپلم نمیشوند و وارد بازار کار میشوند.»
روزنامه کیهان خبر نیویورکتایمز درباره داده شدن تضمین از سوی تهران برای ترور نکردن دونالد ترامپ را «فاقد سند» و بیاعتبار دانست. علاوه بر نیویورکتایمز، وال استریت ژورنال نیز ۲۵ آبان اعلام کرد جمهوری اسلامی در ماه اکتبر به دولت جو بایدن پیام داده است که قصد کشتن ترامپ را ندارد.
کیهان که زیر نظر حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی اداره میشود، روز شنبه ۲۶ آبان در واکنش به خبرهای منتشر شده درباره تضمین دادن جمهوری اسلامی برای ترور نکردن ترامپ که رییسجمهوری بعدی آمریکا خواهد بود، نوشت: «کدام آدم عاقلی باور میکند ایران بخواهد درباره مجازات نشدن قاتلان شهید سلیمانی، تضمین بدهد؟!»
روزنامه نیویورکتایمز روز جمعه ۲۵ آبان، به نقل از مقامهای آمریکایی و یک مقام ایرانی و یک تحلیلگر که نخواستهاند نامشان فاش شود، گزارش داد جمهوری اسلامی در ماه اکتبر به دولت بایدن پیام داده است که قصد کشتن ترامپ را ندارد.
نیویورکتایمز به نقل از یک مقام ایرانی و یک تحلیلگر گفت این پیام از طرف شخص علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ارسال شده است.
این دو منبع به نیویورکتایمز گفتند پیامهای تهران و واشینگتن از طریق سوئیس منتقل شده است.
کیهان در ادامه واکنش خود به این خبر نوشت: «بعضیها ترامپ را احمق مینامند اما بعید است آن قدر احمق باشد که نفهمد هیچ تضمینی برای نجات وی از تاوان و قصاص وجود ندارد.»
به نوشته این روزنامه اصولگرا، «فضاسازی روزنامه آمریکایی» در حالی است که: «همین روزنامه اذعان دارد سردار سلیمانی توسط دولت آمریکا (ترامپ) ترور شده و بر این مبنا و طبق همه موازین حقوقی، خون سردار سلیمانی که اتفاقا فرمانده میدانی جبهه ضد تروریسم در منطقه بود، به گردن ترامپ و برخی از اعضای دولت وقت او سنگینی میکند.»
این موضع کیهان که بسیاری از ناظران سیاسی آن را مواضع دفتر رهبر جمهوری اسلامی تلقی میکنند، در حالی گرفته شده است که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، روز ۲۱ آبان ماه در واکنش به اتهام تلاش جمهوری اسلامی برای ترور ترامپ اعلام کرد این اتهامات «کاملا مشکوک، شرورانه و بیاساس» هستند.
بقائی از آنچه اتهام خواند، با عنوان «مینگذاری در روابط پیچیده ایران و آمریکا» یاد کرد.
روز گذشته، نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد نیز در واکنش به گزارش روزنامه والاستریت ژورنال درباره تضمین کتبی تهران به واشینگتن در خصوص ترور نکردن ترامپ، اعلام کرد جمهوری اسلامی به اصول حقوق بینالملل «پایبندی کامل» دارد.
این نمایندگی افزود حکومت ایران «از سالها قبل» اعلام کرده کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، را «از طریق مراجع حقوقی و قضایی دنبال میکند».
نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل همچنین تاکید کرد درباره «جزییات پیامهای رسمی» میان تهران و واشینگتن، بهصورت عمومی اظهار نظر نمیکند.
جونی ارنست، سناتور جمهوریخواه ایالات متحده، در واکنش به خبر تضمین کتبی جمهوری اسلامی برای ترور نکردن ترامپ، در شبکه ایکس نوشت: «آمریکا نمیتواند به وعدههای ایران اعتماد کند، در حالی که این رژیم برای [ترور] چندین مقام سابق دولت ترامپ جایزه تعیین کرده است.»
او افزود: «ما باید تحریمهای حداکثری را اجرا و رژیم حامی تروریسم را تضعیف کنیم تا زمانی که ثابت کند دیگر به دنبال ترور آمریکاییها نیست.»
وال استریت ژورنال: تهران به بایدن تضمین کتبی داده که ترامپ را ترور نمیکند
روزنامه وال استریت ژورنال روز جمعه ۲۵ آبان در گزارشی اختصاصی اعلام کرد جمهوری اسلامی در ماه گذشته در پیامی مخفیانه به بایدن تضمین کتبی داده که قصد ندارد ترامپ را که آن زمان کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده بود، ترور کند.
این پیام پس از حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل در اول اکتبر و قبل از این که اسرائیل در ۲۶ اکتبر به سایتهای دفاع هوایی و تاسیسات تولید موشک ایران حمله کند، ارسال شده است.
وزارت دفاع آمریکا، پنتاگون، همان زمان اعلام کرد هیچ نقشی در حمله اسرائیل ایفا نکرده است اما دولت بایدن پیش از حملات هوایی اسرائیل، نیروهای خود را در منطقه افزایش داد.
پاسخ تهران به جدیترین تهدید بایدن
بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، ایران در ۱۴ اکتبر و در پاسخ به هشدار کتبی آمریکا در ماه سپتامبر، پیام تضمین خود را مبنی بر عدم ترور ترامپ ارسال کرده است.
به گفته مقامات آمریکایی، بایدن در پیام خود به تهران اعلام کرده بود دولت آمریکا تهدیدها علیه ترامپ را به عنوان یک مساله امنیت ملی درجه یک و یک اقدام جنگی قلمداد خواهد کرد.
نامه بایدن به دست خامنهای رسیده
مقامات آمریکایی مطمئن هستند پیام واشینگتن به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی رسیده اما نگفتند که این پیامها از طریق کدام واسطه ارسال شده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، دو روز پس از ارسال این پیام گفته بود: «یک روند میان ما و آمریکاییها وجود داشت به نام روند مسقط که مربوط به مذاکرات هستهای میشد و آن روند فعلا متوقف است اما روند تبادل پیام و انتقال دیدگاهها از طرق مختلف همچنان وجود دارد و ما در صورت لزوم از آنها استفاده خواهیم کرد.»
به گفته منابع وال استریت ژورنال، پاسخ تهران از سوی مقام خاصی امضا نشده اما در آن اتهام «انجام جنایت به خاطر صدور فرمان قتل قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران»، علیه ترامپ تکرار شده است.
جمهوری اسلامی مدتهاست به دنبال آسیب رساندن به مقامات دولت ترامپ است که در عملیات کشتن سلیمانی و سیاست فشار حداکثری بر تهران دخیل بودهاند.
مایک پمپئو، وزیر امور خارجه، برایان هوک، مسئول «گروه اقدام ایران» و جان بولتون، مشاور امنیت ملی، سه مقام موثر در سیاستهای دولت اول ترامپ علیه تهران بودند که پس از ترک سمتهایشان و تا امروز به دلیل تهدیدات جدی علیه جانشان، تحت حفاظت سرویس مخفی آمریکا قرار گرفتهاند.
نه مقامات آمریکایی و نه تیم ترامپ در مورد این که آیا پاسخ ایران به ترامپ ابلاغ شده است یا خیر، اظهار نظر نکردند.
هیات نمایندگی جمهوری اسلامی در نیویورک نیز تاکنون از اظهار نظر در این باره خودداری کرده است.
پیش از انتشار این خبر، نیویورکتایمز روز پنجشنبه ۲۴ آبان به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی که نخواستند نامشان فاش شود، گزارش داد ایلان ماسک روز دوشنبه ۲۱ آبان با امیرسعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، دیدار و با او درباره راههای کاهش تنشها بین تهران و واشینگتن گفتوگو کرده است.
نقشههای تهران برای قتل ترامپ
وزارت دادگستری آمریکا هفته گذشته به تشریح ادعاهایی مبنی بر نقشه عوامل ایرانی برای ترور ترامپ قبل از انتخاب مجدد او به عنوان رییسجمهوری این کشور پرداخت.
دادستانهای فدرال در ماه اوت، یک مرد پاکستانی را به داشتن ارتباط با جمهوری اسلامی به منظور توطئه برای کشتن ترامپ متهم کردند. این امر باعث شد تا تلاشهای نهادهای امنیتی در آمریکا برای حفظ امنیت ترامپ در زمان مبارزات انتخاباتی افزایش یابد.
دولت بایدن در ماه ژوییه و پس از به دست آوردن اطلاعات درباره طرح ترور تهران علیه ترامپ، حفاظت سرویس مخفی از او را افزایش داد.
جمهوری اسلامی در روزهای اخیر اظهارات مبنی بر تلاش برای ترور ترامپ را رد کرد و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، این اتهامات را «کمدی درجه سه» خواند.
تضمینهای تهران، رویکرد نرم ترامپ
تضمینهای تهران در مقطع حساسی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا ارائه شده و ترامپ هم در روزهای پایانی مبارزات انتخاباتی، چندین بار به رویکرد دولت دوم خود در قبال جمهوری اسلامی پرداخت و پیامی آشتیجویانه ارسال کرد.
او با اشاره به این که به دنبال تغییر رژیم در تهران یا درگیری با جمهوری اسلامی نیست تاکید کرد که حکومت ایران نباید سلاح هستهای تولید کند.
افراد نزدیک به مقامات ایرانی به وال استریت ژورنال گفتند که تهران به دنبال اجتناب از رویارویی با دولت ترامپ است. در مقابل برخی از مقامات ترامپ وعده بازگشت به رویکرد فشار حداکثری دوره اول را دادهاند که باعث بحران اقتصادی عمیق در ایران شد.
ریچارد نفیو، یکی از اعضای ارشد سابق تیم دولت بایدن که به دنبال احیای توافق هستهای با تهران بود، گفت: «تضمینهای تهران تغییری در میزان دشواری احیای مذاکرات معنادار بین دولت ترامپ و تهران ایجاد نمیکند.»
برنار-آنری لِوی، فیلسوف مشهور فرانسوی، در مصاحبهای اختصاصی با ایراناینترنشنال گفت که دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ یا میتواند حکومت ایران را به سمت یک معامله بزرگ با ایالات متحده سوق دهد یا حتی منجر به سقوط آن شود، مشابه اتفاقی که برای آلمان نازی افتاد.
او گفت: «ترامپ اساسا عاشق معامله است. ایدئولوژی او معامله کردن است، هنر معامله - همان عنوان کتابش. نمیتوان مطمئن بود که او وسوسه نشود حتی با جمهوری اسلامی یک معامله بزرگ انجام ندهد. او عمیقا به معامله باور دارد.»
لِوی افزود که اگر چنین اتفاقی رخ دهد، ممکن است اسرائیل با «یک شگفتی بزرگ» روبهرو شود.
ترامپ روز سهشنبه ۱۵ آبان، پس از انداختن رای خود به صندوق گفت که در پی آسیب رساندن به ایران نیست، اما تاکید کرد که تهران نباید به تسلیحات هستهای دست یابد.
ترامپ گفت: «شرایط من بسیار ساده است… آنها نباید تسلیحات هستهای داشته باشد. دوست دارم آنها یک کشور موفق باشند.»
با این حال، او جزئیاتی از برنامههای مشخص خود برای روابط آمریکا و ایران ارائه نکرد.
پیشینه سیاست ترامپ در قبال ایران
در دوره اول ریاستجمهوری، ترامپ ایالات متحده را از توافق هستهای موسوم به برجام خارج کرد و مدعی شد که این توافق به جمهوری اسلامی امکان تقویت مالی و افزایش حمایت از نیروهای نیابتی مسلح خود را در خاورمیانه داده است. همچنین، دستور او برای کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، در حمله پهپادی سال ۲۰۲۰، خشم علی خامنهای، رهبران جمهوری اسلامی، را برانگیخت. بنا به گفته مقامات آمریکایی، حکومت ایران در تلاش برای انتقام از ترامپ و دستیاران کلیدی او بوده است.
هرچند روزنامه نیویورکتایمز روز جمعه ۲۵ آبان گزارش داد که علی خامنهای در پیامی به جو بایدن تاکید کرده است که جمهوری اسلامی قصد کشتن ترامپ را ندارد.
پیش از آن، روزنامه والاستریت ژورنال، گزارش داده بوده که تهران به واشینگتن درباره ترور نکردن ترامپ تضمین کتبی داده است.
هیات نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد، در یک چرخش آشکار و در واکنش به گزارش روزنامه والاستریت ژورنال اعلام کرد که جمهوری اسلامی به اصول حقوق بینالملل «پایبندی کامل» دارد و کشته شدن قاسم سلیمانی را «از طریق مراجع حقوقی و قضایی دنبال میکند».
سناریوهای آینده
لِوی در گفتوگوب اختصاصی با ایراناینترنشنال گفت که اگر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بتواند بر چالشهای داخلی خود غلبه کند، ممکن است اسرائیل و یک دولت جدید تحت رهبری ترامپ ائتلافی برای «سقوط نظام اسلامی ایران» تشکیل دهند.
او گفت: «ممکن است ائتلافی شکل بگیرد که نه تنها حزبالله و حماس را شکست دهد، بلکه ایران را نیز آزاد کند.»
او افزود: «در نهایت، هدف واقعی آزادی ایران است. زمانی که ایران آزاد شود، مانند زمانی است که آلمان در سال ۱۹۴۵ آزاد شد. لحظهای از رهایی.»
جامعه مدنی ایران و غرب جهانی
لِوی، جامعه مدنی ایران را بخشی از «غرب جهانی» توصیف کرد که شامل تایوان، اسرائیل و مدافعان حقوق بشر در ترکیه میشود.
او گفت: «غرب یک مقوله روحی است و جامعه مدنی ایران یکی از بخشهای اصلی این جهان است.»
لوی تاکید کرد که نیروهای داخلی تغییر در ایران، علیرغم سرکوب و زندان، پیشرفتهایی در جهت براندازی نظام موجود داشتهاند.
او خطاب به جامعه مدنی ایران گفت: «هیچکس نمیتواند شک کند که نیروهای جوشان کرامت، جوانی و تمدن در ایران حضور دارند و در حال پیروز شدن هستند. شما بخش زیادی از راه را با شجاعتی شگفتانگیز طی کردهاید، حتی زیر فشار، زیر چکمه، در زندان و اتاقهای شکنجه.»
شاهزاده رضا پهلوی در گفتوگو با شبکه تلویزیونی آمریکایی ایی دابلیو تی ان (EWTN)، گفت جمهوری اسلامی در بیش از چهار دهه اخیر غیرقابل اعتماد بودن خود را ثابت کرده است و هرگز ممکن نیست بتوان با این حکومت به توافقی رسید.
به گفته شاهزاده رضا پهلوی، جمهوری اسلامی ذاتا با کشورهایی که به اصول برابری، حقوق بشر و آزادی پایبند هستند، دشمن است.
او جمهوری اسلامی را یک رژیم ایدئولوژیک افراطی خواند که همزمان با سرکوب مردم در داخل کشور، خواستار «تغییر جهان به دلخواه خود» است.
شاهزاده رضا پهلوی روز جمعه در گفتوگو با نیوزمکس نیز گفت در کنار «فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی»، لازم است که یک سیاست «حمایت حداکثری از مردم ایران» به اجرا درآید، زیرا این مردم ایران هستند که میتوانند تغییر نهایی را ایجاد کنند.
او افزود: «حمایت جهانی، مردم ایران را در مبارزهشان با جمهوری اسلامی، جسورتر و دلگرمتر میکند .... [جمهوری اسلامی] رژیمیست که مرگ و شهادت را جشن میگیرد، در حالی که ما زندگی و صلح با همسایگانمان در منطقه را جشن میگیریم.»
شاهزاده رضا پهلوی روز پنجشنبه ۲۴ آبان، در پیامی ویدیویی به صراحت از آمادگی خود برای ایفای نقش رهبری دوران گذار از جمهوری اسلامی و تشکیل یک دولت ملی سخن گفت و از مردم ایران خواست با عزمی راسخ، به سوی آیندهای روشن، آزاد، مرفه و آباد حرکت کنند.
او در پیامی که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، خطاب به «ملت بزرگ ایران» گفت: «من بنا به خواست شما، آمادگی خود را برای هدایت تغییر و رهبری دوران گذار اعلام کردهام. توان من ناشی از قدرت شماست. نیرویی را که از تداوم مبارزه و اعتراضات حقطلبانهتان میگیرم، در مسیر استقرار دولتی ملی، و جلب حمایت حداکثری جهانی برای تحقق آن، به کار میبندم.»
شاهزاده رضا پهلوی در این پیام گفت: «تحولات جهانی و منطقهای، فرصت تازهای را برای بازپسگیری و نجات ایران عزیزمان پیش روی ما قرار داده است. امروز، جمهوری اسلامی از هر زمان دیگری ضعیفتر و در مواجهه با بحرانها، درماندهتر است. در این میان، بزرگترین نقطه ضعف این رژیم، نداشتن مشروعیت و مقبولیت مردمی است.»
بهنظر میرسد اشاره او به تضعیف بیسابقه نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در پی کشته شدن رهبران و کادر فرماندهی حزبالله و حماس و نیز حملات تلافیجویانه اسرائیل به ایران و پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا باشد.
او افزود: «ایران ما سرشار از منابع طبیعی و ثروت انسانی است و مردمش هرگز نباید دغدغه آب و نان، دارو و درمان و سوخت و برق را در گرما و سرما داشته باشند. به ریال دستمزد بگیرند اما با دلار ۷۰ هزار تومانی و گرانی افسارگسیخته، به سختی روزگار بگذرانند. مشکلات روزافزونی که شما با آن مواجه هستید، ناشی از بیکفایتی و فسادی است که با تار و پود این رژیم، گره خورده است. جمهوری اسلامی، اساسا، اراده و توان اداره کشور و تامین ابتداییترین نیازهای مردم را ندارد.»
شاهزاده رضا پهلوی گفت: «آنها که به ملت ایران، وعده آب و برق مجانی میدادند، سرزمین ثروتمند ما را خشک کردند و به عصر تاریکی بازگرداندند: چشمانداز تمدن بزرگ ما را با وحشتی بزرگ، جایگزین کردند.»
او افزود: «اما اکنون، در این دوره حساس، در این فرصت نو، دو راه پیش روی ماست: یا نظارهگر و منتظر باشیم تا شاید دیگران، تغییرات دلخواه خود را برای ما رقم بزنند؛ یا اینکه با عزم و اراده ملی، خود، موتور محرک تغییر باشیم و خواست ملتِ ایران را در میهن خود و در اتاقهای فکر و دالانهای قدرت در سراسر جهان، به کرسی بنشانیم. انتخاب من، بدون تردید، گزینه دوم است.»
او خطاب به مردم ایران گفت: «اینک، زمان انتخاب است. بیاییم با عزمی راسخ، به سوی آیندهای روشن، آزاد، مرفه و آباد حرکت کنیم.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از دو سایت هستهای فردو و نطنز بازدید کرد. این بازدید پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا و در حالی صورت گرفت که برخی کشورهای اروپایی خواستار صدور قطعنامه علیه تهران در نشست هفته آتی شورای حکام آژانس هستند.
رسانههای دولتی در ایران بدون اشاره به جزئیات گزارش دادند که گروسی روز جمعه ۲۵ آبان در استانهای اصفهان و قم، از نیروگاه هستهای نطنز و سایت غنیسازی فردو که در دل کوهی در حدود ۱۰۰ کیلومتری جنوب پایتخت تهران حفر شده، بازدید کرد.
این بازدید در شرایطی صورت گرفت که روابط بین تهران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی به دلیل چندین اختلاف طولانیمدت از جمله ممانعت حکومت ایران از حضور بازرسان کارشناس غنیسازی اورانیوم آژانس در سایتهای هستهای خود و ناتوانی در توضیح آثار اورانیوم غنیشده یافت شده در سایتهای اعلامنشدهاش، تیره شده است.
روز پنجشنبه و همزمان با سفر گروسی به تهران، خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی به نقل از دیپلماتهایی که نامشان را اعلام نکرد، گزارش داد که کشورهای اروپایی به این آژانس فشار میآورند تا در نشست بعدی شورای حکام، قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی صادر کند.
رویترز نوشت که چنین قطعنامههایی تنش دیپلماتیک با جمهوری اسلامی را افزایش میدهد.
در سالهای گذشته، حکومت ایران، در واکنش به قطعنامهها و انتقادهای قبلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، فعالیتهای هستهای خود را افزایش داده و مانع فعالیت بازرسان ارشد این آژانس شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه به خبرنگاران گفته که سه قدرت اروپایی (آلمان، بریتانیا و فرانسه) قبل از تصمیمگیری در مورد نحوه واکنش منتظر خواهند بود تا نتایج سفر گروسی را ببینند.
او گفت: «ما با شرکای خود در اروپا و ایالات متحده کاملا بسیج شدهایم تا ایران را به اجرای کامل قولها و تعهدات بینالمللی خود و همچنین همکاری با حسن نیت با آژانس وادار کنیم.»
سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه افزود که این فرایند «به شیوههای مختلف از جمله از طریق قطعنامهها» انجام میشود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز پنجشنبه گفت که تهران مایل به مذاکره «بر اساس منافع ملی و حقوق مسلم خود» است اما: «حاضر نیستیم تحت فشار و ارعاب مذاکره کنیم.»
عراقچی پس از گفتوگوی روز پنجشنبه خود در تهران با گروسی، گفت که اکنون «توپ در زمین اتحادیه اروپا و سه قدرت اروپایی» است.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی نیز در نشست خبری مشترک با مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: «به هر گونه قطعنامه علیه برنامه هستهای، فوری و قاطعانه پاسخ خواهیم داد.»
او افزود: «برنامه هستهای ما در چهارچوب منافع ملی ادامه خواهد داشت.»
بازگشت ترامپ به کاخ سفید به عنوان رییسجمهوری آمریکا در ماه ژانویه ۲۰۲۵، بر دیپلماسی هستهای با ایران که پس از ماهها گفتوگوهای غیرمستقیم در دولت جو بایدن به بنبست رسیده است، موثر خواهد بود.
در دوره قبلی ریاستجمهوری ترامپ، واشینگتن توافق هستهای بین ایران و قدرتهای جهانی (برجام) را که محدود کننده فعالیت هستهای تهران در ازای رهایی از برخی تحریمهای اقتصادی بینالمللی بود، کنار گذاشت.
ترامپ کاملا روشن نکرده که آیا در دوره جدید ریاستجمهوری خود، سیاست «فشار حداکثری» بر جمهوری اسلامی را از سر خواهد گرفت یا نه.
او در روزی که رای خود را در انتخابات آمریکا به صندوق انداخت، تاکید کرد جمهوری اسلامی نباید به سلاح اتمی دست یابد.
پیت هِگسِت، تحلیلگر شبکه فاکس نیوز و کهنهسرباز ارتش که از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، بهعنوان وزیر پیشنهادی دفاع معرفی شده، از حامیان حمله به زیرساختها، تاسیسات نفتی و سایتهای هستهای جمهوری اسلامی به شمار میرود.
هِگسِت پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، در یک برنامه تلویزیونی از او خواست مقابله با جمهوری اسلامی را تشدید کند.
پیت هگست کیست؟
پیت هگست، با نام کامل پیتر برایان هگست، در ششم ژوئن ۱۹۸۰ در مینیاپولیس ایالت مینهسوتا به دنیا آمد.
او فارغالتحصیل کارشناسی ارشد رشته سیاستگذاری عمومی از دانشکده جان اف. کندی در دانشگاه هاروارد است.
سابقه نظامی
هگست پس از پایان دانشگاه بهعنوان افسر پیادهنظام در گارد ملی ارتش مینهسوتا مشغول به کار شد. در سال ۲۰۰۴، او بهعنوان فرمانده جوخه پیادهنظام در پایگاه گوانتانامو خدمت کرد.
پس از بازگشت از کوبا، هگست برای حضور در عراق اعلام آمادگی کرد و به بغداد و سامرا اعزام شد. در عراق، او مدال ستاره برنزی، نشان پیادهنظام رزمی و مدال تقدیر ارتش را دریافت کرد.
هِگسِت در سال ۲۰۱۲، در مقام کاپیتان به خدمت فعال بازگشت و در افغانستان بهعنوان مربی ارشد ضدشورش فعالیت کرد.
فعالیتهای سیاسی
هگست پس از بازگشت از عراق، در موسسه منهتن فعالیت کرد و سپس بهعنوان مدیر اجرایی سازمان «کهنهسربازان برای آزادی» مشغول به کار شد.
او همچنین مدیر اجرایی گروه «کهنهسربازان نگران برای آمریکا» بود که برای خصوصیسازی بیشتر وزارت امور کهنهسربازان این کشور تلاش میکرد.
در سال ۲۰۱۲، او برای کسب نامزدی حزب جمهوریخواه در انتخابات مجلس سنای ایالت مینهسوتا شرکت کرد اما پیش از انتخابات مقدماتی انصراف داد.
حضور در رسانه
هگست در سال ۲۰۱۴ بهعنوان تحلیلگر سیاسی به شبکه فاکس نیوز پیوست و از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴ یکی از مجریان برنامه «فاکس اند فرندز ویکند» بود.
او در محافل رسانهای به حمایت از دونالد ترامپ پرداخت و در مواردی بهعنوان مشاور غیررسمی او ظاهر شد.
هگست همچنین در برخی مسائل جنجالی، از جمله پیشنهاد عفو برای سربازانی که به ارتکاب جنایات جنگی متهم شده بودند، نقش داشت.
حمایت از حمله به جمهوری اسلامی
هگست در سال ۲۰۲۰ جمهوری اسلامی را حکومت «داعشهای شیعه» خواند و گفت تهران با شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» به دنبال گسترش نفوذ خود در منطقه است.
هگست تاکید کرد مقامهای جمهوری اسلامی باید «لنگان و التماسکنان» به میز مذاکره بازگردند.
او همچنین خواستار تعیین ضربالاجلی برای تخریب تاسیسات انرژی، زیرساختهای کلیدی، و سایتهای موشکی و هستهای ایران شد و گفت اگر جمهوری اسلامی از «اماکن فرهنگی» برای ذخیره تسلیحات استفاده کند، باید آنها را هم هدف قرار داد.
هگست اضافه کرد قوانین بینالمللی درباره منع حمله نظامی به اماکن فرهنگی، «به نفع ایران طراحی شدهاند» و از ترامپ خواست تا آنها را تغییر دهد.
تلاش برای عفو محکومان ارتش
در نتیجه تلاشهای هگست، ترامپ یک کماندوی پیشین ارتش آمریکا را که قرار بود به اتهام کشتن یک افغان مظنون به بمبگذاری محاکمه شود، عفو کرد.
پس از آن، یک نیروی دیگر ارتش آمریکا که به جرم صدور دستور تیراندازی به سه افغان و کشتن دو نفر از آنها محکوم شده بود، مورد عفو قرار گرفت.
دیدگاههای جنجالی
هگست پیشتر از سیاستهای ناتو انتقاد و متحدان این سازمان را «ضعیف» توصیف کرد. او همچنین هشدار داد چین در آستانه سلطه بر همسایگان خود قرار دارد.
هگست در کتاب خود «جنگ علیه جنگجویان» نوشت پس از کنار گذاشته شدن به دلیل دیدگاههای سیاسی و مذهبیاش، در سال ۲۰۲۱ مجبور به ترک ارتش آمریکا شد.
او گفت این تصمیم متقابل بود: «من هم دیگر نمیخواستم در این ارتش بمانم.»
هگست بهصراحت از سیاستهای تنوعپذیری در پنتاگون انتقاد کرد و گفت که این سیاستها باید متوقف شوند.
او در ماه جاری نیز اعلام کرد با حضور زنان در نقشهای رزمی مخالف است.
سیاست تنوعپذیری در ارتش ایالات متحده به معنای تلاش برای افزایش تنوع در ساختار نیروی انسانی ارتش از نظر نژاد، قومیت، جنسیت، مذهب و دیگر شاخصهای اجتماعی است. هدف این سیاستها ایجاد یک نیروی نظامی فراگیرتر و بازتابدهنده جمعیت متنوع آمریکا است.
چالشهای پیش رو
در صورت تایید سنای آمریکا و آغاز به کار در مسند وزیر دفاع، هگست میتواند وعدههای کارزار ترامپ را برای پاکسازی ارتش از فرماندههایی که به گفته او سیاستهای تنوعپذیری را پیش میبرند، عملی کند.
هگست ممکن است با ژنرال چارلز کیو براون، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، دچار اختلاف شود. براون، با تجربه فرماندهی و خلبانی جنگندهها، از سوی هگست به دنبال کردن «مواضع افراطی جناح چپ» متهم شده است.
بر اساس برخی گزارشها، انتخاب هگست برای شماری از مسئولان پنتاگون شوکهکننده بود و آنها بهصورت خصوصی درباره صلاحیت او برای تصدی این سمت ابراز تردید کردند.
در پی نامزدی هگست برای سمت وزیر دفاع، نگرانیها درباره احتمال پاکسازی افسران نظامی و کارمندان دولتی در این وزارتخانه افزایش یافته است.
ترامپ در بیانیه خود درباره انتخاب هگست بهعنوان وزیر دفاع جدید ایالات متحده گفت: «پیت فردی سخت، باهوش و یک باورمند واقعی به سیاست "اول آمریکا" است. با حضور پیت در راس وزارت دفاع، دشمنان آمریکا باید بدانند که ارتش ما دوباره قدرتمند خواهد شد و آمریکا هرگز عقبنشینی نخواهد کرد.»
«اول آمریکا» شعار و گفتمانی است که ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید آن را ترویج داد. هدف این گفتمان تمرکز بر مسائل داخلی آمریکا، میهنپرستی و عدم مداخله مستقیم در مناقشههای بینالمللی عنوان شده است.
در سوی مقابل، شماری از نمایندگان دموکرات، از جمله آدام اسمیت، رییس کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، انتقاد شدیدی به انتخاب هگست وارد کردند.
اسمیت با اشاره به سابقه اندک هگست در پنتاگون گفت سمت وزیر دفاع نباید نقطه «آغاز» فعالیت یک نفر باشد.