مذاکرات دوحه؛ آمریکا پیشنهاد دیگری برای آتشبس در غزه ارائه کرد
پس از دو روز برگزاری مذاکرات بر سر برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانهای در دست حماس، سه کشور میانجی این مذاکرات اعلام کردند که آمریکا پیشنهاد جدیدی را در این زمینه مطرح کرده است.
پس از دو روز برگزاری مذاکرات بر سر برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانهای در دست حماس، سه کشور میانجی این مذاکرات اعلام کردند که آمریکا پیشنهاد جدیدی را در این زمینه مطرح کرده است.
در بیانیه مشترکی که روز جمعه از سوی سه کشور آمریکا، قطر و مصر صادر شد، اعلام شده که آمریکا روز جمعه پیشنهادی را ارائه کرد که شکافهای باقیمانده برای توافق آتشبس در غزه را پر میکند و با طرح جو بایدن نیز منطبق است.
آمریکا، مصر و قطر در بیانیه مشترک خود، مذاکرات اخیر را جدی و سازنده توصیف کردند.
آنها افزودند که میانجیها در روزهای آینده در قاهره به کار بر روی جزییات اجرای پیشنهاد آتشبس در غزه و آزادی گروگانها ادامه خواهند داد.
در این بیانیه تاکید شده است: ««هیچ زمان دیگری برای تلف کردن وجود ندارد و هیچ بهانهای برای تاخیر بیشتر وجود ندارد. زمان آزادی گروگانها و بازداشتشدگان، آغاز آتشبس و اجرای این توافق فرا رسیده است.»
کمی پس از آن، یکی از مقامات ارشد حماس به رویترز گفت که آنچه در مورد نتایج مذاکرات آتشبس در دوحه به این گروه اطلاع داده شد، به آنچه در دوم ژوئیه بر سر آن توافق شد، متعهد نیست.
پیشتر جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا مذاکرات برای برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانها را که قرار است ادامه آن در روز ۲۶ مرداد برگزار شود، «در حال پیشرفت» توصیف کرد.
روز نخست این مذاکرات، پنجشنبه ۲۵ مرداد، در دوحه پایتخت قطر برگزار شد.
تمدید مذاکرات برای یک روز دیگر در حالی انجام گرفته که حماس در این دور از مذاکرات شرکت نکرده است.
مقام آمریکایی که نخواست نامش اعلام شود، به خبرگزاری رویترز گفت که برقراری آتشبس اقدامی حیاتی است.
او بدون آنکه به جزییات مذاکرات و دستاوردهای احتمالی آن اشاره کند، افزود:«میتوان بر موانع باقیمانده غلبه کرد. ما باید این روند را به پایان برسانیم.»
مذاکرات در حالی روز پنجشنبه به پایان رسید و قرار است روز جمعه از سر گرفته شود که حملات اسرائیل به غزه همچنان ادامه دارد.
مقامهای بهداشتی وابسته به حماس در غزه روز پنجشنبه اعلام کردند که تعداد کشتهشدگان در جنگ ده ماهه غزه، از ۴۰ هزار نفر فراتر رفته است.
به گفته این مقامها، پنجشنبه شب دست کم شش فلسطینی در حمله هوایی اسرائیل به خانهای در جبالیا در شمال نوار غزه کشته شدند.
سربازان اسرائیلی پیشتر اهدافی را در شهرهای جنوبی رفح و خان یونس هدف قرار داده بودند.
حسام بدران، عضو دفتر سیاسی حماس، در بیانیه ای که اواخر روز پنجشنبه در تلگرام منتشر شد، گفت ادامه عملیات اسرائیل مانعی برای پیشرفت در مذاکرات آتشبس است.
او گفت که مذاکرات باید به سمت اجرای توافقنامه در چارچوبی که قبلا پذیرفته شده بود پیش برود و به آتشبس کامل، خروج نیروهای اسرائیلی، بازگشت آوارگان فلسطینیها و تبادل گروگانها با فلسطینیهای زندانی بینجامد.
بدران افزود: «حماس به مذاکرات جاری در دوحه در مورد آتشبس و تبادل گروگان از منظر استراتژیک با هدف پایان دادن به تجاوز به غزه نگاه میکند.»
رویترز به نقل از مقام آمریکایی که با گفتگو کرده گزارش داد که میانجیگران آمریکایی، مصری و قطری قصد داشتند پس از این مذاکرات روز پنجشنبه با تیم مذاکرهکننده حماس مستقر در دوحه مشورت کنند.
به گزارش رویترز به نقل از مقامهای دفاعی اسرائیل در مذاکرات روز پنجشنبه دیوید بارنیا، رئیس سازمان جاسوسی، رونن بار، رئیس سرویس امنیت داخلی و نیتسان آلون، رئیس بخش گروگانهای ارتش اسرائیل، شرکت داشتند.
در هیات آمریکایی نیز ویلیام برنز، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، و برت مک گورک فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه حضور داشتند.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر و عباس کامل، رئیس اطلاعات مصر نیز در این مراسم شرکت کردند.
این مذاکرات، تلاشی برای پایان دادن به خونریزی در غزه و بازگرداندن ۱۱۵ گروگان اسرائیلی و شهروندان کشورهای دیگر است و در حالی انجام شد که به نظر میرسید جمهوری اسلامی پس از کشته شدن اسماعیل هنیه رهبر حماس در تهران در ۳۱ ژوییه، آماده انتقامجویی از اسرائیل است.
واشینگتن امیدوار است که پس از اعزام کشتیهای جنگی، زیردریاییها و هواپیماهای جنگی به منطقه برای دفاع از اسرائیل توافق آتشبس در غزه بتواند خطر یک جنگ منطقهای گستردهتر را خنثی کند.
سابرینا سینگ، معاون سخنگوی پنتاگون، در پاسخ به پرسش خبرنگار ایراناینترنشنال گفت واشینگتن از راههای مختلف به جمهوری اسلامی در خصوص حمله به اسرائیل و گستردهتر شدن دامنه درگیریها در منطقه هشدار داده است.
او روز پنجشنبه ۲۵ مرداد گفت: «ما به طور مستقیم، علنی و همچنین خصوصی، کاملا واضح به ایران گفتهایم که نمیخواهیم این جنگ به یک جنگ گستردهتر منطقهای تبدیل شود.»
سینگ در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار ایراناینترنشنال درباره سخنان اخیر علی خامنهای درباره حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل گفت: «من قصد ندارم درباره اظهارات او صحبت کنم اما آنچه میتوانم به شما بگویم این است که ما در حال انتقال منابع و امکانات بیشتر خود به منطقه هستیم تا تنشهای منطقهای را آرام کنیم و نشان دهیم که اگر ایران بخواهد حمله کند، از اسرائیل دفاع خواهیم کرد.»
در همین حال رسانهها گزارش دادهاند که نخستوزیر قطر که در عین حال وزیر امور خارجه این کشور است، پس از مذاکرات روز پنجشنبه با علی باقری کنی، سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تلفنی گفتگو کرده و به او گفته است که تهران باید کاملا این موضوع را درنظر بگیرد که آیا در حالی که پیشرفتهای عمدهای در رسیدن به آتشبس به دست آمده است، آیا حمله به اسرائیل به صلاح تهران و یا حزبالله لبنان خواهد بود؟
پیشتر رویترز به نقل از یک مقام ارشد امنیتی جمهوری اسلامی که نامش را اعلام نکرد، گزارش داده بود که تنها توافق آتشبس میتواند حمله انتقامجویانه جمهوری اسلامی به اسرائیل را به تعویق بیندازد.
مذاکرات برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانها در شرایطی تمدید و به روز جمعه ۲۶ مرداد کشیده شد که واشینگتنپست به نقل از یک منبع آگاه ناشناس نوشت حزبالله تا زمانی که این مذاکرات در جریان است، در تلافی کشته شدن فواد شکر، فرمانده ارشدش به اسرائیل حمله نمیکند.
نویسندگان این نامه سرگشاده، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان مللرا خطاب قرار دادند.
آنها به تقدیر از شش سال فعالیت جاوید رحمان، گزارشگر ویژه پیشین سازمان ملل برای حقوق بشر ایران و به ویژه تلاشهای او برای افشای حقیقت در مورد اعدامهای دستهجمعی دهه ۶۰ از جمله کشتار ۱۳۶۷ پرداختند.
نویسندگان نامه گفتند مشتاقانه آماده همکاری با مای ساتو، جانشین رحمان در زمینه پیگیری حقیقت، پاسخگو کردن جمهوری اسلامی، پایان دادن به معافیت حکومت از مجازات و تضمین عدم تکرار این جنایات هستند.
این بیانیه یادآور شد که جاوید رحمان «فرهنگ مصونیت از مجازات» را در ایران به چالش کشیده و در گزارش خود تاکید کرده که اعدامهای فراقانونی و ناپدیدسازیهای قهری هزاران زندانی سیاسی در سال ۶۷، مصداق «جنایت علیه بشریت» است.
رحمان روز ۳۰ خرداد در جریان یکی از نشستهای جانبی شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو گفته بود در جریان تحقیقاتش به شواهدی دست یافته که نشان میدهند قتلهای دستهجمعی، شکنجه و سایر اعمال غیرانسانی علیه اقلیتها و اقوام از جمله علیه بهائیان، کُردها و همچنین اعضای مجاهدین خلق ایران با هدف «نسلکشی» انجام شده است.
او در گزارش خود تایید کرد اعدامهای تابستان ۶۷ با فتوا و تایید روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی و از طریق هیات چهاره نفره مرگ انجام شد.
حسینعلی نیری، حاک شرع، مرتضی اشراقی، دادستان، ابراهیم رئیسی، معاون دادستان و مصطفی پورمحمدی، نماینده وزارت اطلاعات، چهار عضو هیات مرگ بودند که به گفته رحمان، «آگاهانه، سیستماتیک و هدفمند» مرتکب جنایت علیه بشریت و نسلکشی شدند.
رحمان در گزارش خود به بزرگی و گستردگی تعداد افرادی که در این جنایات دست داشتند نیز اشاره کرده بود.
این فهرست از رهبر جمهوری اسلامی تا قضات شرع، دادستانها، نمایندگان وزارت اطلاعات، اعضای هیات مرگ و سایر دستاندرکاران از جمله نگهبانان زندان، اعضای سپاه پاسداران و همه کسانی را شامل میشد که در این جنایات بینالمللی و پنهانکاری مستمر آنها نقش داشتهاند.
امضاکنندگان بیانیه تاکید کردند که گزارش رحمان، راهی را برای دستیابی به عدالت و پایان دادن به بحران مصونیت از مجازات در ایران باز میکند.
آنها از فولکر تورک خواستند تا از نفوذ و جایگاه خود استفاده کرده و از شورای حقوق بشر سازمان ملل بخواهد که سازوکاری بینالمللی برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی ایجاد کنند.
به گفته آنان، هدف این سازوکار باید انجام اقدامات موثر برای پایان دادن به مصونیت جمهوری اسلامی از مجازات برای «جنایات وحشیانهاش» بهویژه درباره کشتار ۶۷ باشد.
امضاکنندگان بیانیه همچنین از دولت کانادا و دیگر حامیان قطعنامه سالانه کمیته سوم سازمان ملل خواستند در قطعنامه امسال بهطور مشخص به کشتار ۶۷ اشاره کنند تا با فرهنگ مصونیت از مجازات در ایران بهطور موثرتری مقابله شود.
کمیته مستقل حقیقتیاب سازمان ملل نیز اواسط اسفند سال گذشته و در نخستین گزارش خود درباره خیزش «زن، زندگی، آزادی» اعلام کرده بود بسیاری از موارد سرکوب خشونتبار این اعتراضات و تبعیض ساختاری فراگیر علیه زنان و دختران، مصداق «جنایت علیه بشریت» هستند.
این کمیته از قتل، اعدامهای فراقضایی و کشتنهای غیرقانونی، استفاده غیرضروری و بیرویه از قوای قهریه، سلب خودسرانه حق آزادی، شکنجه، تجاوز، ناپدیدسازیهای قهری و تعقیب و آزار مبتنی بر جنسیت بهعنوان موارد نقض حقوق بشر و جنایات تحت قوانین بینالمللی در بستر اعتراضات ۱۴۰۱ یاد کرده بود.
روز ۲۲ مرداد امسال چهار سازمان حقوق بشری بینالمللی در نامهای به فولکر تورک به اعدامهای گروهی حدود ۱۰ روز پیش پرداختند و از سازمان ملل خواستند برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی در قبال اعدام شهروندان، «یک مکانیسم تحقیقاتی مستقل» تشکیل دهد.
امید دانشجویان این است که از تکرار ۱۵ سال گذشته جلوگیری کنند، وضعیتی که شیخ حسینه با مشت آهنین بر کشوری با جمعیت حدود ۱۷۰ میلیون نفر با اکثریت مسلمان حکومت میکرد.
آتش این دور از اعتراضات از سوی دانشجویان ۲۰ تا ۲۵ ساله با اختصاص سهمیه ۵۶ درصدی برای کسب مشاغل دولتی به خانوادههایی که در جنگ استقلال بنگلادش شرکت کرده بودند، روشن شد.
هر چند دیوان عالی بنگلادش روز ۳۱ تیر بخش عمده سهمیههای مشاغل دولتی را لغو کرد اما اعتراضات که با بیش از حدود ۳۰۰ نفر کشته، دهها مجروح و دستگیری صدها نفر همراه بود با محوریت دانشجویان و جوانان ادامه یافت.
عذرخواهی عمومی شیخ حسینه و بازگشایی دانشگاهها که با شروع خشونتها بسته شدند از جمله خواستههای معترضان بود.
اعتراضات اخیر در این کشور در پس بیکاری گسترده در میان فارغالتحصیلان دانشگاهها روی داد.
در عرض چند هفته، دولت حسینه به دلیل خشم عمومی از سرکوب شدید معترضان، برکنار شد و او روز ۱۵ مرداد پس از فرار از داکا، به شهر آگارتالا در شمال شرقی هند رفت.
بر اساس گزارش رویترز، این جنبش به عنوان یک «انقلاب نسل زِد» ناشی از خشم جوانان بنگلادشی از سالها رضد اقتصادی بدون اشتغال، اتهامات فساد مال و کاهش آزادیهای مدنی مورد تحسین قرار گرفت.
دولتی موقت به ریاست محمد یونس، برنده جایزه صلح نوبل و مشهور به «بانکدار فقیرترین افراد» اکنون همراه با دو رهبر اعتراضات دانشجویی بنگلادش را اداره میکند.
در بیشتر از سه دهه گذشته، بنگلادش تحت حاکمیت حزب «عوامی لیگ» به رهبری حسینه یا حزب «ملیگرای بنگلادش» به رهبری رقیب او، خالد ضیاء قرار داشته است.
حسینه و ضیاء، هر دو در حال حاضر در دهه ۷۰ عمر خود هستند.
رویترز به نقل از محفوج عالم، رییس کمیتهای که مسئول برقراری ارتباط بین دولت و گروههای اجتماعی مانند معلمان و فعالان است، نوشت: «رهبران دانشجویی در حال بحث درباره تشکیل یک حزب سیاسی جدید هستند تا به این دوگانگی قدرت پایان دهند.»
یک دانشجوی حقوق ۲۶ ساله به رویترز گفت حدود یک ماه دیگر در این زمینه تصمیمگیری خواهد شد.
به گفته او، رهبران اعتراضات میخواهند قبل از تصمیمگیری در مورد برنامههایشان، بهطور گسترده با رایدهندگان عادی مشورت کنند.
تاکنون اطلاعات خاصی درباره طرحها و برنامههای دانشجویان برای آینده سیاسی جنبششان، منتشر نشده است.
این دانشجوی حقوق افزود: «مردم واقعا از دو حزب سیاسی خسته شدهاند. آنها به ما اعتماد دارند.»
چاودری، یکی از هماهنگکنندگان دانشجویی که در برکناری حسینه نقش داشت، گفت که آنها هنوز در حال کار روی برنامههای تشکیل حزب سیاسی خود هستند، اما این برنامهها بر «اصول سکولاریسم و آزادی بیان» استوار خواهد بود.
رهبران دانشجویی دولت موقت هنوز مشخص نکردهاند که قصد دارند چه سیاستهایی را فراتر از تغییرات ساختاری گسترده مانند اصلاح کمیسیون انتخاباتی منصوب حسینه، برای جلوگیری از تکرار یک حکومت استبدادی دیگر دنبال کنند.
تغییر رژیم در بنگلادش موجب برکناری مقامات ارشد مانند رییس دیوان عدالت، رییس بانک مرکزی و رییس پلیس شده است که بر سرکوب دانشجویان نظارت داشتند.
توحید حسین، دیپلمات حرفهای که به عنوان وزیر امور خارجه غیررسمی محمد یونس خدمت میکند، گفت که دانشجویان درباره برنامههای سیاسی خود با تکنوکراتها صحبتی نکردهاند.
او در عینحال اشاره کرد که سناریوی سیاسی در حال تغییر است زیرا نسل جوان اساسا از سیاستها کنار گذاشته شدهاند.
یونس، اقتصاددان ۸۴ ساله که برنامههای اعتبارات خرد او به میلیونها نفر در سطح جهان کمک کرده، دارای قدرت اخلاقی است اما در مورد تواناییهای دولتش تردیدهایی وجود دارد.
شاهدین مالک، کارشناس قانون اساسی گفت که دولت موقت هم از نظر حقوقی و هم سیاسی، در «آبهای ناشناخته» قرار دارد زیرا اختیارات آنها به طور مشخص در قانون اساسی تعریف نشده است.
رویترز با بیش از ۳۰ نفر از جمله رهبران کلیدی اعتراضات دانشجویی، سجیب وازد (پسر و مشاور حسینه)، سیاستمداران اپوزیسیون و افسران ارتش مصاحبه کرد تا اختلافات باقیمانده پس از اعتراضات و چشماندازهای دولت جدید را ارزیابی کند.
وازد به این خبرگزاری گفت که «احزاب سیاسی از بین نمیروند» و یکی از این دو حزب، دوباره به زودی به قدرت برمیگردند؛ چراکه بدون کمک آنها، «ثبات در بنگلادش برقرار نخواهد شد».
پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از منابع دولتی هند گزارش داده بود نخستوزیر مستعفی بنگلادش که از کشورش فرار کرده است، در هند باقی خواهد ماند.
این گزارشها پس از آن منتشر شد که سازمان بهداشت جهانی، روز چهارشنبه ۲۴ مرداد درباره شیوع امپاکس بالاترین سطح هشدار یعنی وضعیت اضطراری در مقیاس جهانی اعلام کرد.
روز جمعه ۲۶ مرداد پاکستان پس از مثبت شدن تست ویروس یک مرد ۳۴ ساله که اخیرا از سفر به عربستان سعودی بازگشته بود، اولین مورد امپاکس در این کشور را طی سال جاری میلادی تایید کرد.
مقامهای بهداشتی پاکستان شروع به شناسایی افرادی از جمله همسفران پرواز او از عربستان سعودی کردهاند که با این مرد در تماس نزدیک بودهاند.
از ماه آوریل ۲۰۲۳ تاکنون ۱۱ مورد از ابتلا به این ویروس که از آن با نام اِمپاکس نیز یاد میشود، در پاکستان گزارش و یک مورد منجر به مرگ شده است.
پیش از آن و در روز پنجشنبه ۲۵ مرداد سوئد از شناسایی فردی مبتلا در استکهلم خبر داد که اولین مورد از ابتلا به سویه کشنده امپاکس در خارج از قاره آفریقا و در سال ۲۰۲۴ میلادی بود.
سازمان بهداشت عمومی سوئد گفت این فرد در بخشی از آفریقا به ویروس مبتلا شده است که امپاکس در آن شیوعی گسترده دارد.
مقامهای بهداشتی انتظار دارند که در روزهای آینده، موارد بیشتری از ابتلا به این بیماری در اروپا گزارش شود.
شیوع اولیه سویه جدید این ویروس در ژانویه ۲۰۲۳ از جمهوری کنگو آغاز شد و به مناطق مرکزی و شرقی آفریقا گسترش یافت.
بنا بر گزارش رویترز، از زمان آغاز این شیوع تاکنون ۲۷ هزار مورد ابتلا و بیش از هزار و ۱۰۰ مرگ ناشی از آن در کنگو گزارش شده است که عمده قربانیان را کودکان تشکیل میدهند.
اِمپاکس یک بیماری عفونی است که از طریق تماس نزدیک بین انسانها میتواند منتقل میشود.
تب، لرز، سردرد شدید، خستگی مفرط و دردهای ماهیچهای و عضلانی از جمله علائم ابتلا به این ویروس است.
اِمپاکس همچنین باعث ایجاد علائمی شبیه آنفولانزا و ضایعات و تاولهای پر از چرک و عفونت روی پوست میشود.
این بیماری معمولا خفیف است اما میتواند در مواردی، کشنده باشد.
سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۲۲ نیز به دلیل شیوع این بیماری که منجر به ابتلای بیش ار ۹۵ هزار نفر در دهها کشور غیر بومی شد، وضعیت اضطراری جهانی اعلام کرده بود.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها در اتحادیه آفریقا هفته گذشته گزارش داده بود که موارد ابتلا به این بیماری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته میلادی ۱۶۰ درصد و مرگ ناشی از آن ۱۹ درصد افزایش یافته است.