یک مقام سازمان حفاظت محیط زیست: شرایط دریاچه ارومیه همچنان شکننده و ناپایدار است
آرزو اشرفیزاده، مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست، با بیان اینکه «کشاورزی بزرگترین مصرفکننده آب در حوزه آبخیز دریاچه ارومیه است»، گفت: «علیرغم آبگیری مناسب دریاچه ارومیه، شرایط این دریاچه همچنان شکننده و ناپایدار است.»
دولت استرالیا روز جمعه چهارم خرداد، گروه انصارالله یمن موسوم به حوثیها را در فهرست سازمانهای تروریستی خود قرار داد. حوثیها از جمله گروههای نظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند که از آنها از جمله با عنوان نیروهای نیابتی یاد میشود.
دادستان کل استرالیا با انتشار بیانیهای، تاکید کرد حملات خشونتآمیز انصارالله یمن در خلیج عدن و مناطق اطرافش باعث کشتار غیرنظامیان، گروگانگیری و اختلال شدید در حقوق و آزادیهای دریانوردی در آبهای اطراف شبهجزیره عربستان شده و امنیت دریایی و رفاه جهانی را تضعیف کرده است.
یک روز پیش از این بیانیه و در روز سوم خرداد، سازمان دریانوردی بریتانیا از وقوع حادثه برای یک کشتی در نزدیکی جنوب بندر حدیده یمن واقع در حاشیه دریای سرخ خبر داد.
اواخر مهر سال گذشته و حدود دو هفته پس از حمله حماس به اسرائیل در روز هفتم اکتبر، حوثیهای یمن مجموعه حملاتی را به کشتیرانی بینالمللی در دریای سرخ آغاز کردند. حملاتی که حوثیها ادعا میکنند مرتبط با کشتیهای اسرائیلی و در حمایت از فلسطینیهاست.
از روز ۲۷ مهر سال گذشته تا کنون و طی بیش از هفت ماه، دهها کشتی تجاری کشورهای مختلف هدف حمله قرار گرفتهاند.
تصمیم دولت استرالیا برای تروریستی خواند انصارالله یمن به دنبال توصیههای آژانسهای امنیتی این کشور مبنی بر این است که حوثیها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم در تهیه، برنامهریزی، کمک یا ترویج «حملات تروریستی» مشارکت دارند.
بر اساس ماده ۱۰۲ قانون جزای استرالیا، عضویت در یک سازمان تروریستی، همراهی با اعضایش، شرکت در آن، آموزش آنان یا حمایت از آنها جرم است و مجازات این جرایم تا ۲۵ سال حبس خواهد بود.
با اضافه شدن حوثیها، تعداد سازمانهای تروریستی فهرست شده در قانون کیفری استرالیا به ۳۰ مورد میرسد.
آمریکا نیز ۲۷ دی سال ۱۴۰۲ حوثیها را به فهرست سازمانهای تروریستی خود بازگرداند.
گروه حوثیهای یمن که پیشتر در دولت دونالد ترامپ در فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا قرار گرفته بود، در فوریه ۲۰۲۱ با تصمیم دولت جو بایدن از این فهرست خارج شد.
اتحادیه عرب به تازگی حملات حوثیها به کشتیها در دریای سرخ و خلیج عدن را شدیدا محکوم کرد.
دولت استرالیا در بیانیه خود در بخش مربوط به تامین مالی نوشت اگرچه جمهوری اسلامی بارها تسلیح جنبش حوثیها را رد کرده است اما شواهد قابل توجه نشان میدهند از آنان در قالب لجستیک، اطلاعات، تسلیحات و تامین مالی به شکل مستقیم حمایت میکند.
گزارش سازمان ملل در ژوییه ۲۰۱۸ نشان میداد شبهنظامیان حوثی خود را به موشکهای بالستیک و پهپادهایی مسلح کردهاند که «ویژگیهای مشابه» با سلاحهای ساخت جمهوری اسلامی دارند.
در جریان هفت ماه حمله به کشتیرانی در دریای سرخ، تعدادی از شناورهای جمهوری اسلامی نیز توقیف شدند که حامل سلاح و مهماتی به مقصد حوثیها بودند.
پیش از آن و در اواخر دی ماه ۱۴۰۱، نیروی دریایی فرانسه از رهگیری یک کشتی جمهوری اسلامی حامل هزاران تفنگ، مسلسل و موشک ضد تانک در خلیج عمان خبر داد.
یک ماه بعد، کشتی دیگر جمهوری اسلامی که عازم یمن بود، این بار از سوی انگلیسیها توقیف و در بازرسیها مشخص شد در حال حمل سلاحهای سبک، اجزای موشک بالستیک و سلاحهای ضد تانک برای حوثیهاست.
در بیانیه تحریم حوثیها از سوی دولت استرالیا به فعالیتهایی از این گروه که مصداق «تروریستی» است و ارتباطش با «سازمانهای تروریستی دیگر» مانند حزبالله و حماس اشاره شده است.
شبهنظامیان حوثی وابسته به جمهوری اسلامی که در سالهای اخیر کنترل اکثر مناطق پرجمعیت یمن را در یک جنگ داخلی به دست گرفتهاند، چندین ماه است تردد کشتیهای تجاری در این آبراه مهم جهان را مختل کردهاند.
حملات حوثیها در دریای سرخ، شرکتهای کشتیرانی را مجبور به تغییر مسیر کشتیهای خود به راههای طولانیتر و گرانتر کرده است.
بریتانیا و آمریکا در ماههای اخیر حملههایی را برای مقابله با حملات حوثیها علیه کشتیرانی تجاری در این منطقه انجام دادهاند.
جمهوری اسلامی بارها ادعا کرده که از حوثیها حمایت تسلیحاتی نمیکند.
امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد، روز سهشنبه ۲۹ بهمن سال گذشته در نامهای به شورای امنیت اعلام کرد حکومت ایران در انتقال سلاح به حوثیهای یمن دست ندارد.
عبدالملک بدرالدین حوثی، رهبر گروه انصارالله یمن، روز سوم خرداد در مراسم تشییع و تدفین ابراهیم رئیسی در مشهد، ایران را تنها کشوری خواند که «در برابر دولت یمن موضع رسمی گرفته» و با حوثیها اعلام همبستگی کرده است.
حوثی گفت: «بعضی از رهبران کشورهای عربی به خاطر ترس از آمریکا موضع رسمی ندارند و با لحنی نرم صحبت میکنند اما رئیسی اینطور نبود و مواضع رسمی جمهوری اسلامی را با شجاعت بیان میکرد.»
دولت یمن میگوید حوثیها مسئول کشاندن کشور به عرصه جنگاند و منافع مردم یمن را برای اجرای دستورات جمهوری اسلامی هزینه میکنند.
تلویزیون جمهوری اسلامی پنجشنبه سوم خرداد در برنامهای با اجرای علی رضوانی، بازجو-خبرنگار، با خانواده بهروز قدیمی، مسئول فنی هلیکوپتر حامل ابراهیم رئیسی و از اقوام پویا بختیاری، مصاحبه کرد.
همسر بهروز قدیمی در ابتدای مصاحبه گفت که او و همسرش اهل ابهر هستند و در بخشی دیگر از مصاحبه نیز گفت از اینکه خامنهای بر پیکر شوهرش نماز خوانده «احساس غرور» میکند.
مهرداد بختیاری و صبا بختیاری، عمو و عمه پویا بختیاری از جانباختگان اعتراضات سراسری آبان ۹۸، سهشنبه اول خرداد با انتشار پستهای جداگانهای در شبکههای اجتماعی خبر دادند که بهروز قدیمی پسر عمه آنها بوده است. آنها توضیح بیشتری ندادند و نوشتند: «یاد و نامش گرامی، روحش شاد.»
پیشتر و در روز سهشنبه اول خرداد، محمد آقامیری، عضو شورای شهر تهران، خواستار بررسی سقوط بالگرد حامل رئیسی شد و گفت: «گزارش و صحبتهایی شده که ممکن است این حادثه صرفا سانحه به خاطر آب و هوا نباشد و مسائل دیگری در کار باشد. دستگاههای امنیتی با دقت بررسی کنند.»
امیر رئیسیان، وکیل دادگستری روز پنجشنبه سوم خرداد خبر داد ضیاء نبوی، فعال دانشجویی محبوس در زندان اوین به دلیل افشاگری درباره وجود حشره ساس در این زندان، به انفرادی منتقل شده است.
رئیسیان اضافه کرد: «گفته میشود شورای انضباطی زندان تصمیم گرفته این زندانی را به دلیل اطلاعرسانی درمورد ساس به انفرادی تنبیهی منتقل کند.»
به گفته این وکیل، مسوولان زندان اوین روز یکشنبه ۳۰ اردیبهشت نبوی را از اتاق خود خارج و راهی بند قرنطینه زندان میکنند.
رئیسیان گفت: «آخرین پیگیریهای خانواده نشان میدهد این زندانی را روز دوشنبه از بند قرنطینه یا اندرزگاه یک زندان اوین خارج و به انفرادی منتقل کردهاند.»
نبوی روز ۲۲ ادیبهشت در نامهای از زندان اوین با عنوان «شکنجه تحمل ساس هم جزئی از محکومیت ماست؟»، به شرح آزارهای روحی و جسمی ناشی از وجود این حشره در بند هشت این زندان پرداخت.
در این نامه آمده است: «بسیاری از زندانیان، بهناچار به استفاده از داروهای خوابآور روی آوردهاند اما با خوردن قرصهای خواب قوی هم نمیتوانند بخوابند.»
او با اشاره به بیتوجهی مسوولان نسبت به شیوع نگرانکننده و آزاردهنده این پدیده تاکید کرد: «ادامه این شرایط نشاندهنده نادیده گرفتن حقوق ابتدایی و بهداشتی زندانیان است که سلامت روحی و جسمی آنها را به چالش کشیده است.»
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی روز ۲۴ اردیبهشت اظهارات نبوی را در خصوص وجود ساس در بند هشت زندان اوین تکذیب کرد و بازداشتگاه اوین را «یکی از پاکیزهترین و منظمترین زندانهای سطح کشور» خواند.
رئیسیان در ادامه سخنان خود در رابطه با انتقال نبوی به انفرادی تنبیهی گفت: «به دلیل اینکه ضیاء نبوی در طول چند روز گذشته نتوانسته هیچ ارتباطی با اعضای خانواده خود یا خارج از زندان برقرار کند، از وضعیت او اطلاع موثقی نداریم.»
مهدی محمودیان، زندانی سیاسی پیشین، روز ۲۵ اردیبهشت گفتههای نبوی را درباره وجود ساس در زندان اوین تایید کرد.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بیمارستان طالقانی تهران اعلام کرده از پذیرش بیماران دیالیزی زندان اوین خودداری خواهد کرد. این بیمارستان آلودگی بخش دیالیز به ساس را دلیل این کار اعلام کرده و یک قوطی ساس به عنوان نمونه برای رییس بهداری اوین فرستاده است.»
نبوی همراه با هستی امیری، دیگر فعال دانشجویی به دلیل حضور در تجمع اسفند ۱۴۰۱ دانشجویان در اعتراض به حملات شیمیایی و مسموم کردن سریالی دانشآموزان در مدارس به یک سال حبس محکوم و از ۱۸ فرودین سال جاری زندانی شدند.
سازمان غیردولتی عفو بینالملل با انتشار نامهای نسبت به خطر جدی اجرای حکم اعدام دستکم ۱۵ زندانی در ارتباط با اعتراضات سراسری در ایران هشدار داد. به نوشته عفو بینالملل، هشت تن از این افراد در رابطه با خیزش «زن، زندگی، آزادی» بازداشت و به اعدام محکوم شدهاند.
عفو بینالملل با اشاره به اینکه اتهامات این افراد «محاربه، افساد فیالارض و بغی» عنوان شده در نامه خود تاکید کرده که آنها پس از محاکمههای بهشدت ناعادلانه به اعدام محکوم شدهاند.
در این نامه با اشاره به اینکه این ۱۵ زندانی، تحت شکنجه و دیگر بدرفتاریها از طریق ضربوشتم، شوک الکتریکی و خشونت جنسی قرار گرفتهاند، تاکید شده که نگرانیها از اعدامهای مرتبط با اعتراضات در حال افزایش است.
سازمان عفو بینالملل روز چهارشنبه پنجم اردیبهشت در گزارش سال ۲۰۲۳ خود درباره ایران نوشت جمهوری اسلامی همچنان از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری برای سرکوب سیاسی مخالفان، معترضان و اقلیتهای قومی استفاده میکند.
پیشتر و در روز ۱۶ فروردین، این سازمان از اعدام ۸۵۳ نفر در ایران در سال ۲۰۲۳ خبر داد و آن را در هشت سال گذشته بیسابقه دانست.
سعید شیرازی، ابوالفضل مهریحسینحاجیلو، دیگر زندانیانی هستند که عفو بینالملل در نامه روز سوم خرداد خود درباره وضعیت آنها ابراز نگرانی کرده و نوشته دستکم پنج نفر دیگر نیز در جریان اعتراضات سراسری بازداشت و در معرض صدور حکم اعدام قرار دارند.
عفو بینالملل همچنین از اژهای خواسته فورا تمامی احکام اعدام مرتبط به اعتراضات سراسری در ایران را لغو کند و پروندههای این افراد را مطابق با استاندارهای دادرسی بینالمللی و بدون توسل به مجازات اعدام بازبینی کند.
این سازمان حقوق بشری در بخش پایانی نامه خود از رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی خواسته از بازداشتشدگان در برابر شکنجههای بیشتر و دیگر بدرفتاریها محافظت کند و فورا با هدف لغو مجازات اعدام در ایران یک تعلیق رسمی برای اعدامها اعلام کند.
از زمان آغاز اعتراضات سراسری «زن، زندگی، آزادی» در شهریور ۱۴۰۱، سرکوب فعالان مدنی، سیاسی و معترضان از سوی حکومت شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
این اعتراضات به یک خیزش سراسری در ایران تبدیل شد و جمهوری اسلامی تاکنون دستکم ۹ معترض از جمله محسن شکاری، مجیدرضا رهنورد، محمد حسینی، محمدمهدی کرمی، مجید کاظمی، سعید یعقوبی، صالح میرهاشمی، میلاد زهرهوند و محمد قبادلو را در ارتباط با آن اعدام کرده است.
بنیاد حقوق بشر (HRF) جایزه واتسلاف هاول در سال ۲۰۲۴ را به صورت مشترک به توماج صالحی، خواننده ایرانیِ محکوم به اعدام، و دو هنرمند اویغور و ونزوئلایی اهدا کرد.
در وبسایت بنیاد حقوق بشر آمده: «صالحی هنرمند هیپهاپ ایرانی است که به دلیل انتشار ترانههایی در اعتراض به رژیم ایران و در دفاع از حقوق بشر شهرت یافته.»
به گفته این بنیاد، صالحی در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» با انتشار چندین ترانه از حقوق زنان حمایت کرد.
بنیاد حقوق بشر ترانه «فال» صالحی را به عنوان نمونهای از هنر اعتراضی این خواننده معرفی کرد و افزود این آهنگ و بهویژه این بخش از متن آن «موی آزادی که تو باد تکون میخورد، یک دل شجاع با یک زبون تند»، در جریان خیزش انقلابی ایرانیان محبوبیت پیدا کرد و از سوی معترضان زمزمه میشد.
این بنیاد در ادامه مطلب خود، خلاصهای از بازداشت، شکنجه، محاکمه، و در نهایت حکم اعدام صالحی ارائه کرد.
دادگاه انقلاب اصفهان روز پنجم اردیبهشت صالحی را به اتهام «افساد فی الارض» از طریق «معاونت در بغی، اجتماع و تبانی، تبلیغ علیه نظام و دعوت به آشوب»، به اعدام محکوم کرد.
صفحه توماج صالحی در شبکه اجتماعی ایکس روز ۹ آذر ۱۴۰۲ از بازداشت این خواننده به دست ماموران مسلح در خیابانی در بابل خبر داد و نوشت او با برخوردی خشونتآمیز همراه با ضرب و شتم به مکانی نامعلوم منتقل شد.
بر اساس این گزارش، دستگیری او بدون ارائه هر گونه حکم قضایی و کارت شناسایی و با ضرب و جرح شدید همراه بود و ماموران لباس شخصی با قنداق تفنگهای کلاشنیکف و کلت کمری به او ضربه زدند.
پیشتر و در روز ۲۷ آبان سال گذشته، صالحی پس از تحمل بیش از یک سال حبس که ۲۵۲ روز آن در سلول انفرادی سپری شده بود، با قرار وثیقه از زندان آزاد شد.
تور هالوورسن، بنیانگذار بنیاد حقوق بشر گفت جایزه بینالمللی واتسلاف هاول برای مخالفتورزی خلاقانه، «هرساله از افرادی تجلیل میکند که با شجاعت و خلاقیت، استبداد را برملا میکنند و مفهوم "زندگی در حقیقت" را تجسم میبخشند».
علاوه بر صالحی، طاهر حاموت ایزگیل، شاعر و فعال اویغور، و گابریلا مونتهرو، پیانیست ونزوئلایی هم جایزه هاول سال ۲۰۲۴ را به خود اختصاص دادند.
مراسم تجلیل از این هنرمندان قرار است روز ۱۵ خرداد در جریان نشست «انجمن آزادی اُسلو» در نروژ برگزار شود.
هاول نمایشنامهنویس اهل جمهوری چک بود که به دلیل مبارزاتش علیه حکومت کمونیستی چکسلواکی در یادها باقی مانده است.
هاول به عنوان اولین نخستوزیر جمهوری چک انتخاب شد و از سال ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۳ قدرت را در این کشور در دست داشت. او در سال ۲۰۱۱ درگذشت.