صدها تن از اعضای خانوادههای جانباختگان و مجروحان جنگ ایران و عراق و کنشگران مدنی با امضای بیانیهای به صدور حکم اعدام برای توماج صالحی، هنرمند معترض زندانی در ایران اعتراض کردند. همزمان، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد ابراز امیدواری کرد حکم اعدام این خواننده رپ اجرا نشود.
بیش از ۴۲۰ تن از اعضای خانوادههای کشتهشدگان و مجروحان جنگ ایران و عراق در بیانیهای که روز پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت صادر شده است، با یادآوری هزینههایی که خود و نزدیکانشان «برای آزادی و آبادی ایران» دادهاند، نوشتند که امروز ناباورانه بسیاری از امیدها و آرزوهای دیرینه خود و دوستان کشتهشدهشان را «نقش بر آب» میبینند.
امضاکنندگان این بیانیه که با عنوان «توماجها را اعدام نکنید، به وضعیت کشور رسیدگی کنید» منتشر شده، با بیان اینکه جمهوری اسلامی پاسخگوی دهها بحران و ابربحران خودساخته نیست و همه روزه نیروهای مسلح را بهقصد ارعاب و وحشت راهی خیابانها میکند، از حکم اعدام صادر شده برای توماج صالحی به عنوان «اقدامی شرمآور علیه یک هنرمند معترض و جوان» یاد کردهاند.
امیر رئیسیان فیروزآباد، وکیل توماج صالحی، روز چهارشنبه پنجم اردیبهشت از محکوم شدن این خواننده زندانی به اعدام با اتهام افساد فی الارض خبر داد.
صدور این حکم واکنشهای گستردهای را در ایران و جهان در پی داشت و بسیاری از چهرههای سیاسی، مدنی، هنری و زندانیان سیاسی فعلی و سابق خواستار لغو آن شدند.
ایرانیان مقیم کشورهای مختلف جهان نیز طی روزهای گذشته با برگزاری تجمعاتی، اعتراض خود را به این حکم اعلام کردند.
خانوادههای جانباختگان و مجروحان جنگ ایران و عراق در بیانیه خود خواستار لغو حکم اعدام توماج صالحی شده و نوشتهاند: «ای کاش بهجای هدف گرفتن چشمان معصوم دخترانمان، چشمان ناپاک هتاکان به نوامیس و بیتالمال را هدف میگرفتید.»
آنان به مسوولان جمهوری اسلامی هشدار دادهاند پیش از آن که دیر شود از تهدید و ارعاب جوانان و تشویش همهروزه اذهان عمومی دست بردارند و کشور را به پرتگاه فروپاشی نبرند.
پیش از این و به دنبال صدور حکم اعدام برای توماج صالحی، شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامهایی اعلام کردند حکومت با چنین حکمی قصد دارد از مردم معترض زهر چشم گرفته و آنها را از حضور دوباره در خیابانها بترساند.
روز چهارشنبه و در ادامه اعتراضها به صدور حکم اعدام برای توماج صالحی، استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد در پاسخ به سوالی درباره تلاشها برای حصول اطمینان از لغو حکم و اعدام نشدن توماج صالحی، اظهار امیدواری کرد حکم او اجرا نشود.
دوجاریک که در یک نشست خبری سخن میگفت، با اشاره به اینکه سازمان ملل در برابر هر گونه استفاده از مجازات اعدام ایستاده و میایستد، تاکید کرد: «ما بسیار امیدواریم که این اتفاق نیفتد.»
توماج صالحی روز ۲۷ آبان پس از تحمل بیش از یک سال حبس که ۲۵۲ روز آن در انفرادی بود، با قرار وثیقه از زندان آزاد شد.
ماموران امنیتی نهم آذر ماه در خیابانی در شهر بابل، دوباره او را بازداشت و به زندان دستگرد اصفهان منتقل کردند.
صالحی در حالی آبان ۱۴۰۱ و در میانه خیزش انقلابی بازداشت شد که با پیامهایش در رسانههای اجتماعی از اعتراضات مردمی حمایت قاطع کرد.
این خواننده معترض پیشتر و در شهریور ماه ۱۴۰۰ بعد از خواندن آهنگ «سوراخ موش بخر» در اصفهان بازداشت و بعد از مدتی آزاد شد.
او در آثار خود به موضوعاتی چون فساد در جمهوری اسلامی، اعتصابات کارگری، اعدام و زندانی کردن مخالفان پرداخته است.
در این یادداشت که روز پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت در اینستاگرام وسمقی منتشر شد، از مریم حاجیحسینی به عنوان عضو بنیاد ملی نخبگان، برگزیده جشنواره بینالمللی خوارزمی در سال ۱۳۸۶، موسس و مدیرعامل شرکت دانشبنیان «عصر کربن سازه»، دارای دو ثبت اختراع و برنده مدال طلای مسابقات بینالمللی مخترعین در کشور کرواسی در سال ۱۳۸۷ یاد شده است.
وسمقی با بیان اینکه همبندیاش ۶۵۰ روز بعد از بازداشت و صدور حکم قطعی، در دفتر دادیار زندان از اتهامات خود مطلع شده، نوشت این زندانی سیاسی برای ۱۸ ماه به صورت بلاتکلیف در خانه امن نگهداری شده، تا روز دادگاه وکیل تسخیریاش ندیده و در دادگاهی که حداکثر ۲۰ دقیقه به طول انجامیده، اجازه دفاع از خود را نیافته است.
ایراناینترنشنال پیش از این و در سال ۱۴۰۱ در گزارشی با عنوان «پرونده مریم حاجیحسینی؛ سناریونویسی دستگاه اطلاعاتی برای اتهام جاسوسی» آخرین وضعیت و روند پروندهسازی برای این زندانی سیاسی را شرح داده بود.
حاجیحسینی ۲۵ شهریور ۱۳۹۸ به دست ماموران حفاظت اطلاعات وزارت دفاع در تهران بازداشت و اسفند ماه ۱۳۹۹ پس از ۴۱۲ روز انفرادی و بازجوییهایی بلند مدت، به بند زنان زندان اوین منتقل شد.
به نوشته وبسایت هرانا، حاجیحسینی در مرداد ۱۳۹۹ که برای بازجویی در خانه امن به سر میبرده است، بنا بر گفتههای بازجویان تصور میکرده برای اجرای حکم مرگ به آنجا برده شده است.
این زندانی سیاسی نهایتا از سوی قاضی ابوالقاسم صلواتی، رییس شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران محاکمه و با اتهامات «افساد فی الارض و جاسوسی برای اسرائیل» به ۱۰ سال حبس محکوم شد.
حکم او مدتی بعد در دادگاه تجدیدنظر استان تهران عینا تایید شد.
وسمقی در یادداشت خود نوشت که حاجیحسینی به مدت پنج سال مصرانه تقاضا داشته است پروندهاش از سوی کارشناسی فنی یا ارگانی نظارتی بررسی و رسیدگی شود و گفته است که اگر خطی از آنچه ادعا شده اثبات شد، اعدامش کنند.
این دینپژوه با بیان روایتی از دوران بازجویی همبندیاش از زبان او نوشت: «در اتاق تاریک بازجویی، حس انسانی در هواپیمای اوکراینی را داشتم که هر چه فریاد من خودی هستم سر میدادم، کسی صدایم را نمیشنید و در آخر به قلبم شلیک کردند.»
حاجیحسینی زندان اوین را آخرین جای دنیا که انتظارش را داشته توصیف کرده و گفته که گاهی فکر میکند از جهانی دیگر به آنجا پرتاب شده است.
وسمقی پیش از این و در ایام حبس خود درباره وضعیت راحله راحمیپور، از دادخواهان خاوران و دیگر همبندی خود در زندان اوین ابراز نگرانی کرده بود.
او روز دوشنبه ۱۰ اردیبهشت پس از تحمل ۴۵ روز بازداشت در بند زندان زندان اوین با تودیع قرار کفالت از زندان آزاد شد.
وسمقی ساعاتی پیش از آزادی در نامهای به کمیته حقیقتیاب سازمان ملل نوشت که از ۴۰ روز پیش از آن به اتهام برداشتن روسری بازداشت شده و به علت فقدان بینایی «حبس با شکنجه و اعمال شاقه» را تحمل کرده است.
ایراناینترنشنال روز یکشنبه ۱۹ فروردین امسال در گزارشی از فشارهای امنیتی و قضایی بر ۶۵ زن زندانی سیاسی در زندان اوین خبر داد.