پزشکیان: با کاپشن میخوابم و در خانه هیچ چراغی روشن نمیکنم
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، پنجشنبه ۲۸ آبان در نشستی با عنوان «کنگره پیشگامان آزادی» در دانشگاه تهران گفت: «من رییسجمهور هستم، اما در خانه با کاپشن و لباس میخوابم و هیچ چراغی روشن نمیکنم.»
هجده ساعت از آغاز پرواز گذشته بود که یکی از خلبانان بیـ۲ با دیدن شهر در تاریکی گفت «لعنتی، اونجا تهرانه!» خدمه بمبافکنهای آمریکایی در گفتوگو با مجله «ایر اند اسپیس فورسز» از ماموریت ۳۷ ساعتهای گفتند که طی آن آمریکا سه مرکز هستهای ایران را هدف گرفت.
هجده ساعت پرواز تا نخستین انفجار هلال سرخ ماه پایین آسمان بود. دو خلبان، پس از ساعتها پرواز، کلیدهای کابین را وارسی میکردند و چشمشان به نقشه و ساعت بود که شهری از دل تاریکی پیدا شد. یکی از آنها گفت «لعنتی، اونجا تهرانه!» بارها چنین ماموریتی را تمرین کرده بودند. حالا یکی از آنها به زبان آورد که این بار چه فرقی دارد: «داریم انجامش میدیم. این دفعه واقعیه.»
چند دقیقه بعد، درهای محفظه بمب با دو صدای خشک باز شد و دو بمب ۳۰ هزار پوندی به سوی فردو سقوط کردند. هواپیما با رها شدن بار ناگهان سبکتر شد. یکی از خلبانان گفت «بزن بریم از اینجا!» دیگری جواب داد «نه، صبر کن.» هواپیما را چرخاندند و به تاریکی پایین چشم دوختند. به روایت خدمه، گوی آتشی به بلندی یک ساختمان دهطبقه از کوهستان برخاست و اطراف را مثل روز روشن کرد.
کریس گوردون و توبیاس نیگل این روایت را در گزارش اختصاصی ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ مجله «ایر اند اسپیس فورسز» منتشر کردند. آنها با خدمه بمبافکنهای شرکتکننده در عملیات «چکش نیمهشب»، از جمله خدمه پروازهای انحرافی، گفتوگو کردند. نام خلبانان به درخواست خودشان و به دلایل امنیتی با نامهای مستعار جایگزین شده است.
طرحی که ۱۵ سال در دست بررسی بود به نوشته این مجله، برنامهریزی آمریکا برای حمله احتمالی به فردو تقریبا همزمان با آغاز ساخت این تاسیسات شروع شد. تحلیلگران اطلاعاتی در سال ۲۰۰۹ با بررسی تصاویر ماهوارهای، متوجه ساختوسازی غیرمعمول در کوهستان جنوبغربی تهران شدند. باراک اوباما، رییسجمهوری وقت آمریکا، همان سال وجود این مرکز را علنی کرد و گفت چنین تاسیساتی با یک برنامه هستهای صلحآمیز سازگار نیست.
«متیو»، خلبان بازنشسته بیـ۲، پس از پایان خدمت در پایگاه وایتمن ماند و به آژانس کاهش تهدیدات دفاعی آمریکا پیوست. او و همکارانش سالها ساختار فردو و شیوه کار آن را بررسی کردند. همزمان، نیروی هوایی آمریکا ساخت و آزمایش بمب سنگین نفوذگر «جیبییوـ۵۷» را پیش برد. عملیات ژوئن ۲۰۲۵ [یک تیر ۱۴۰۴] نخستین کاربرد رزمی این بمب بود.
طرح حمله تا ساعتهای آخر تغییر میکرد. آغاز حملات اسرائیل در ۱۳ ژوئن، برابر با ۲۳ خرداد، ارزیابی آمریکا از تهدیدهای پدافندی را تغییر داد. به گفته ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، حکومت ایران نیز در روزهای منتهی به حمله کوشید بخشهایی از تاسیسات فردو را با بتن بپوشاند. «اسکار»، از برنامهریزان ماموریت، گفت حتی پس از آنکه شماری از خلبانان برای استراحت پیش از پرواز به رختخواب رفته بودند، دستور تغییر دوباره طرح رسید.
خانوادهها از مقصد بیخبر بودند به نوشته مجله، آمریکا برای پنهان نگه داشتن ماموریت، گروهی از بیـ۲ها را به پروازی انحرافی فرستاد که توجه رسانهها را جلب کرد. هفت بمبافکن ماموریت اصلی از پایگاه وایتمن در میزوری برخاستند. در مجموع، حدود ۱۲۵ هواپیما، از جمله جنگندهها و هواپیماهای سوخترسان، در پشتیبانی از عملیات نقش داشتند.
برخی خلبانان به خانوادههایشان گفتند پرواز تمرینی دارند. «آلفا»، خلبان بمبافکن پیشرو، به همسرش چیزی نگفت. او به مجله گفت «فقط رفتم سر کار و برنگشتم.»
داخل کابین، خلبانان میان نوبتهای سوختگیری و وارسی سامانهها، چرتهای ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای میزدند. برای سفر قهوه، آبنبات، گوشت خشکشده و ساندویچ برده بودند. جایی بر فراز تنگه جبلالطارق، چیزی به دسته صندلی «براوو» گیر کرد و جلیقه نجاتش با صدایی بلند باد شد. آلفا وقتی سرش را برگرداند، کمکخلبانش را دید که به گفته او شبیه آدمک تبلیغاتی میشلن [آدمک تبلیغاتی میشلن که با نام بیبندوم شناخته میشود، نماد رسمی شرکت لاستیکسازی میشلن است که در سال ۱۸۹۸ معرفی شد] شده بود. براوو خواست ماجرا بین خودشان بماند. آلفا گفت این داستان را برای فرزندانش تعریف خواهد کرد.
سه مرکز هستهای هدف قرار گرفتند شش بمبافکن بیـ۲ فردو و یک فروند نطنز را هدف گرفتند. همان شب، موشکهای کروز تاماهاوک شلیکشده از زیردریایی به تاسیسات هستهای اصفهان اصابت کردند. به نوشته مجله، بررسیهای پس از عملیات نشان داد پدافند ایران به سوی بیـ۲ها شلیک نکرد. با این حال، آلفا گفت خدمه هنگام خروج از حریم هوایی ایران هشدارهایی دریافت کردند و در همان لحظه نگران بودند که هدف شلیک قرار گرفته باشند.
یکی از خلبانان سالها با لحن رجزخوانی گفته بود اگر روزی به بالای هدف برسد، آنقدر اوضاع آرام خواهد بود که میتواند ساندویچش را بخورد. در جریان ماموریت یک گاز زد و باقی ساندویچ را برای بعد گذاشت. به گفته او، همان یک گاز برای عمل به قولش کافی بود.
ابعاد خسارت همچنان روشن نیست به نوشته مجله، ارزیابیهای پس از عملیات حاکی از آن بود که حملات بخش بزرگی از توان حکومت ایران برای غنیسازی مواد هستهای تا سطح تسلیحاتی را از میان برد. با این حال، ابعاد دقیق خسارت به برنامه هستهای ایران همچنان روشن نیست.
دیوید آلبرایت، رییس موسسه علوم و امنیت بینالمللی و بازرس پیشین تسلیحاتی سازمان ملل، به مجله گفت «برنامه سانتریفیوژها، به شکلی که وجود داشت، دیگر وجود ندارد. در واقع، داریم درباره بقایای آن حرف میزنیم.» به ارزیابی او، حکومت ایران تا سالها برای بازسازی ظرفیتی نزدیک به آنچه پیش از حمله داشت، با دشواری روبهرو خواهد بود.
خلبانان نام ماموریت را پس از بازگشت فهمیدند دونالد ترامپ زمانی خبر حمله را اعلام کرد که بمبافکنها هنوز در راه بازگشت بودند. خلبانان در یکی از نوبتهای سوختگیری از انتشار خبر مطلع شدند. یکی از خدمه هواپیمای سوخترسان به آنها گفت «خبرتون همهجا پخش شده!»
برخی خانوادهها خبر را از تلویزیون شنیدند و یکی از آنها در کلیسا باخبر شد. پس از فرود، خلبانان خسته و با لباسهایی که بوی عرق گرفته بود، از هواپیماها پایین آمدند و خانوادههایشان را در پایگاه دیدند. دیدار کوتاه بود. خدمه را برای رسیدگی پزشکی و مرور عملیات به مرکزی حفاظتشده بردند. آنجا، هنگام بررسی تصاویر ماهوارهای اهداف، تازه نام ماموریتشان را شنیدند: «چکش نیمهشب».
نمایی از جلسه کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، ۳۱ اکتبر ۲۰۱۸. عکس آرشیوی، سازمان ملل.
کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل پیشنویس قطعنامهای را تصویب کرد که ضمن محکومیت سرکوب اعتراضات دی ۱۴۰۴، خواستار توقف اعدامها، آزادی بازداشتشدگان خودسرانه و پاسخگویی ناقضان حقوق بشر است و درباره استفاده جمهوری اسلامی از پیامدهای جنگ برای گسترش سرکوب هشدار میدهد.
این قطعنامه که به ابتکار کانادا ارائه شد، چهارشنبه ۲۷ آبان، با ۷۶ رای موافق، ۲۷ رای مخالف و ۶۴ رای ممتنع به تصویب رسید و برای بررسی و تصویب نهایی به مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارجاع میشود.
متن پیشنویس با استناد به یافتههای هیات مستقل حقیقتیاب سازمان ملل، بر موارد نقض حقوق بشر تمرکز دارد که ممکن است مصداق جنایت علیه بشریت باشند. این متن با ابراز نگرانی شدید از این موارد، خواستار پایان دادن به مصونیت عاملان آنها از مجازات شده است.
این سند از جامعه بینالمللی میخواهد حمایت از فعالیتهای سازمان ملل برای پاسداری از حقوق بشر و حقوق بشردوستانه در ایران را ادامه دهد. همچنین کشورهایی را که مخاطب توصیههای سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل قرار گرفتهاند، به اجرای این توصیهها یا برداشتن گامهای لازم برای اجرای آن تشویق میکند.
اجازه ورود بدون مانع گزارشگر ویژه و هیات حقیقتیاب به ایران، فراهم کردن امکان گردآوری اطلاعات و تضمین امنیت افرادی که با این نهادها همکاری میکنند، از دیگر درخواستهای قطعنامه است.
این متن از جمهوری اسلامی میخواهد شرایطی فراهم کند که ایرانیان بتوانند آزادانه درباره آینده خود تصمیم بگیرند.
محکومیت کشتار معترضان و درخواست پایان دادن به مصونیت
در این پیشنویس، خشونت حکومت در برخورد با اعتراضاتی را که از هفتم دی ۱۴۰۴ آغاز شد، «بیسابقه» توصیف کرده است و کشتار و زخمی شدن گسترده معترضان، از جمله کودکان، بازداشت خودسرانه دهها هزار نفر و صدور و اجرای احکام اعدام علیه معترضان را محکوم میکند.
این بیانیه میگوید قطع طولانیمدت اینترنت و اعمال محدودیتهای ارتباطی در سراسر کشور، با هدف جلوگیری از دسترسی مردم به اطلاعات، مختل کردن ارتباط آنان با یکدیگر و پنهان نگه داشتن موارد نقض حقوق بشر صورت گرفته است.
قطعنامه تاکید میکند استفاده از نیروی مرگبار برای پراکنده کردن تجمعات مسالمتآمیز هرگز توجیهپذیر نیست و خواستار آزادی فوری و بیقیدوشرط کسانی است که بهدلیل استفاده از حقوق خود بازداشت شدهاند.
لغو احکام سنگین و نامتناسب معترضان، انجام تحقیقات مستقل درباره سرکوب و تضمین دسترسی قربانیان به عدالت و جبران خسارت، از دیگر درخواستهای این سند است.
متن همچنین نهادهای قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی را در موارد دیرپای نقض حقوق بشر، از جمله ناپدیدسازی قهری، اعدامهای فراقضایی و نابودی شواهد و محل دفن قربانیان، دخیل میداند و هشدار میدهد تداوم مصونیت، زمینه سرکوب شدیدتر را فراهم کرده است.
در همین زمینه، عفو بینالملل چهارشنبه ۲۷ آبان از مجمع عمومی خواست یک سازوکار قضایی برای پیگرد مسئولان جنایتها در ایران ایجاد کند. این سازمان، پاسخگو نشدن آمران و عاملان سرکوبهای پیشین را از عوامل تکرار کشتار معترضان دانست.
توقف اعدامها و لغو قانون تشدید مجازات جاسوسی
پیشنویس، استفاده گسترده از اعدام، بهویژه با اتهامهای امنیتی، را ابزاری برای سرکوب سیاسی و خاموش کردن صدای مخالفان، منتقدان و معترضان توصیف و محکوم میکند.
این سند خواستار توقف اجرای تمامی احکام اعدام با هدف لغو کامل این مجازات، پایان دادن به اعدام در ملاءعام، انتشار آمار تفکیکشده محکومان و اعدامشدگان و تحویل پیکر اعدامشدگان به خانوادههایشان است.
در پیشنویس قطعنامه همچنین از جمهوری اسلامی خواسته شده صدور حکم اعدام برای افرادی را که هنگام وقوع جرم انتسابی کمتر از ۱۸ سال داشتهاند متوقف و احکام اعدام صادرشده برای این افراد را به مجازات دیگری تبدیل کند.
قطعنامه درباره اعدام بر پایه اعترافات گرفتهشده زیر شکنجه، محاکمههای شتابزده و ناعادلانه و اجرای حکم بدون اطلاع قبلی خانواده یا وکیل ابراز نگرانی میکند. اعمال نامتناسب این مجازات علیه اقلیتها، بهویژه بلوچها و کردها، از دیگر محورهای آن است.
سازمان حقوق بشر ایران دوشنبه ۲۵ آبان از اعدام ۷۴ معترض و زندانی سیاسی در حدود هشت ماه خبر داد و اعلام کرد دستکم ۱۲۱ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه به اعدام محکوم شدهاند. به گفته این سازمان، دستکم پنج نفر از این افراد هنگام وقوع جرایم انتسابی زیر ۱۸ سال داشتند و حکم دستکم ۳۰ نفر در دیوان عالی کشور تایید شده است.
پیشنویس همچنین خواستار لغو فوری قانون تشدید مجازات جاسوسی است و درباره گسترش تعریف جاسوسی، افزایش جرایم مشمول اعدام و امکان اجرای این قانون برای رفتارهای پیش از تصویب آن هشدار میدهد.
این سند، تعریف گسترده «نفوذ» در لایحه مقابله با نفوذ خارجی را نیز نگرانکننده میداند. این تعریف میتواند ارتباطات عادی شهروندان با رسانهها، دانشگاهها، سفارتخانهها، نهادهای مدنی خارجی و سازمان ملل را جرمانگاری کند.
شکنجه، سرکوب فرامرزی و فشار بر خانوادهها
پیشنویس قطعنامه که به تصویب کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل رسیده همچنین خواستار پایان دادن به شکنجه، خشونت جنسی، قطع عضو و گرفتن اعتراف اجباری، دسترسی بازداشتشدگان به وکیل انتخابی و روشن شدن سرنوشت ناپدیدشدگان است.
این متن درباره بازداشت خودسرانه شهروندان دوتابعیتی و اتباع خارجی، وضعیت بحرانی زندانها و محرومسازی عمدی زندانیان از درمان، آب سالم و تماس با خانواده ابراز نگرانی میکند و خواستار تحقیق مستقل درباره مرگ در بازداشت میشود.
در بخش سرکوب فرامرزی، اقدامات جمهوری اسلامی برای آسیب رساندن به مخالفان، خاموش کردن صدای روزنامهنگاران و مدافعان حقوق بشر و ارعاب خانوادههای آنان برجسته شده است.
مصادره اموال، نظارت و فشار بر بستگان داخل ایران برای ساکت کردن افراد خارج از کشور، از روشهایی است که در متن به آن اشاره شده است.
قطعنامه همچنین خواستار پاسخگویی درباره سرنگونی پرواز ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین و همکاری جمهوری اسلامی با تحقیقات درباره آزار و ارعاب خانوادههای قربانیان است.
این پیشنویس، سرکوب هدفمند زنان و دختران را محکوم کرده و خواستار لغو دائمی قوانین و سیاستهای ناقض حقوق آنان، رفع موانع مشارکت سیاسی و اقتصادی و تصویب قوانین موثر علیه خشونت خانگی، زنکشی و ازدواج کودکان شده است.
در این بخش، قانون جوانی جمعیت، قانون عفاف و حجاب و دستورالعملهای اجرای حجاب اجباری در دانشگاهها از موارد نگرانی معرفی شدهاند.
قطعنامه همچنین خواستار پایان دادن به قطع و کند کردن اینترنت، مسدودسازی شبکههای اجتماعی، سانسور و نظارت غیرقانونی دیجیتال است و از جمهوری اسلامی میخواهد لایحه مربوط به تخلفات حوزه صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی را پس بگیرد.
رفع تبعیض علیه اقلیتهای قومی و زبانی، از جمله عربهای اهوازی، ترکهای آذربایجانی، بلوچها، کردها و ترکمنها، و پایان دادن به محدودیتهای آموزشی، شغلی و زبانی آنان، بخش دیگری از درخواستهاست.
این سند درباره تشدید آزار اقلیتهای دینی، بهویژه بهائیان، هشدار میدهد و خواستار آزادی زندانیان عقیدتی، توقف مصادره اموال و تخریب گورستانها و رفع محرومیت از تحصیل و اشتغال میشود. یهودستیزی، حملات هدفمند به جوامع یهودی و انکار هولوکاست نیز در متن محکوم شدهاند.
پیامدهای جنگ، اخراج افغانها و حقوق معیشتی
پیشنویس هشدار میدهد جمهوری اسلامی از پیامدهای جنگ برای گسترش سرکوب استفاده میکند. در عین حال، از تمامی طرفهای درگیری میخواهد از غیرنظامیان و امدادرسانان حفاظت کنند، دسترسی سریع و بدون مانع کمکهای بشردوستانه را فراهم سازند و موارد احتمالی نقض حقوق بینالملل را مستقل و شفاف بررسی کنند.
این متن به کشته شدن غیرنظامیان و تخریب زیرساختها، از جمله حمله به مدرسه شجره طیبه در میناب، اشاره دارد و از تلاشها برای پایان مسالمتآمیز درگیری حمایت میکند.
قطعنامه ضمن به رسمیت شناختن خدمات ایران به پناهندگان، درباره اخراج گسترده افغانها، بهویژه زنان، دختران و کودکان بدون همراه، ابراز نگرانی کرده و خواستار رعایت اصل منع بازگرداندن افراد به محل خطر شکنجه یا آزار و تعقیب شده است.
پرداخت دستمزدهای معوقه، رسیدگی به اخراجهای غیرموجه و افزایش دستمزد و حقوق بازنشستگی برای تامین سطح زندگی مناسب نیز از دیگر درخواستهای آن است.
قطعنامه سال گذشته کمیته سوم با ۷۹ رای موافق، ۲۸ رای مخالف و ۶۳ رای ممتنع تصویب شده بود و بر اعدامها، حقوق زنان، سرکوب معترضان و سرکوب فرامرزی تمرکز داشت.
متن امسال از دبیرکل سازمان ملل میخواهد در نشست بعدی مجمع عمومی، درباره میزان اجرای قطعنامه و گزینهها و توصیههای لازم برای بهبود اجرای آن گزارش دهد.
پس از تصویب در کمیته سوم، پیشنویس قطعنامه برای بررسی و تصویب نهایی به نشست عمومی مجمع عمومی سازمان ملل ارجاع میشود و کشورهای عضو درباره آن تصمیم میگیرند.
انتظار میرود پیشنویس قطعنامه ایران در دسامبر ۲۰۲۶ برای تصویب نهایی به رای گذاشته شود.
مهران محققی با پرچم جمهوری اسلامی در تظاهرات مخالفان جمهوری اسلامی در تورنتو، ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
پنجمین جلسه رسیدگی به پرونده مهران محققی، متهم ۳۹ سالهای که در اردیبهشتماه خودروی خود را به میان جمعیت معترضان ایرانی در ریچموندهیل تورنتو راند، چهارشنبه ۲۷ آبان (۱۸ نوامبر) در دادگاه نیومارکت بدون تعیین تاریخ برگزاری دادگاه علنی به تعویق افتاد.
در این جلسه که در شعبه ۱۰۱ دادگاه برگزار شد، نماینده قانونی وکیل مدافع اعلام کرد که متهم بهتازگی و پس از طی یک مهلت قانونی ۳۰ روزه، موفق به دریافت تلفن همراه خود شده که پیشتر از سوی پلیس توقیف شده بود.
تیم دفاعی با استناد به ضرورت بررسی محتویات این تلفن همراه بهعنوان ادله دفاعی، تنظیم درخواستهای حقوقی و برآورد زمان مورد نیاز برای دادرسی، خواستار مهلت بیشتر شد. قاضی دادگاه نیز با موافقت دادستان، ادامه رسیدگی به این پرونده را به روز چهارشنبه ۲۵ آذر (۱۶ دسامبر) ساعت ۹ صبح موکول کرد.
اطلاعات اختصاصی از سوابق قبلی و پیچیدگی پرونده
همزمان با ادامه مراحل مقدماتی این پرونده، اطلاعات ارائهشده به دادگاه و همچنین یافتههای منابع اختصاصی ایراناینترنشنال نشان میدهد واقعه ۲۰ اردیبهشت، نخستین اقدام تحریکآمیز مهران محققی نبوده و پیش از این حادثه نیز شکایتهای دیگری علیه او ثبت شده است.
وجود شکایتهای پیشین، ابعاد حقوقی و سابقه رفتاری متهم را در این پرونده پیچیدهتر کرده است.
از حمله در ریچموندهیل تا آزادی فوری با وثیقه
این پرونده به رویداد ۲۰ اردیبهشت سال جاری (۱۰ مه) بازمیگردد؛ زمانی که در پایان یک تجمع اعتراضی هزاران نفری ایرانیان در منطقه ریچموندهیل تورنتو و هنگام پراکنده شدن جمعیت، مهران محققی با رانندگی خطرناک خودرو خود را به سمت حاضران هدایت کرد.
او پس از زیر گرفتن یک پیک تحویل غذا که ارتباطی با تجمع نداشت و وارد کردن خسارت به خودرو یکی از شهروندان ایرانی، قصد فرار از صحنه را داشت که با مداخله معترضان متوقف شد.
محققی سپس با بیرون کشیدن پرچم جمهوری اسلامی از خودرو، اقدام به دویدن به دور آن و تهدید حاضران کرد تا اینکه ماموران پلیس او را بازداشت کردند. با این حال، متهم تنها یک روز پس از این حادثه با قرار وثیقه آزاد شد.
روند فرسایشی دادرسی و انتقادها به «سیاست درِ چرخان»
پرونده مهران محققی طی شش ماه گذشته پنج جلسه مقدماتی را در ماههای اردیبهشت، تیر، شهریور، مهر و آبان پشت سر گذاشته، اما همچنان در مرحله تبادل مدارک و بررسی درخواستهای پیش از محاکمه متوقف مانده است.
در جلسات پیشین نیز مسائلی همچون انتظار وکیل مدافع برای دریافت سوابق تکمیلی پلیس و بررسی استفاده از تصاویر دوربینهای مداربسته از سوی دادستانی، مانع از ورود پرونده به مرحله محاکمه شده بود.
آزادی سریع متهم پس از حملهای که امنیت جانی شهروندان را تهدید کرد، واکنشهای تندی را در میان جامعه ایرانی-کانادایی برانگیخته است. بسیاری از ایرانیان مقیم کانادا که برای دوری از خشونت و ارعاب جمهوری اسلامی به این کشور پناه آوردهاند، حضور آزادانه فردی با چنین اتهاماتی را تهدیدی مستقیم علیه امنیت تجمعات مدنی خود میدانند.
این نارضایتی با انتقادهای گسترده سیاسی نسبت به قوانین وثیقه در کانادا نیز گره خورده است.
حزب محافظهکار کانادا به رهبری پیر پولیاور بارها قوانین فدرال آزادی با وثیقه را «سیاست درِ چرخان» توصیف کرده و هشدار داده است که این سازوکار موجب بازگشت فوری متهمان پروندههای خشونتآمیز به خیابانها و به خطر افتادن امنیت عمومی میشود.
اکنون با گذشت بیش از شش ماه و موکول شدن دوباره دادگاه به آذرماه، پرونده ریچموندهیل به نمادی از کندی روند قضایی در نگاه جامعه ایرانی تورنتو تبدیل شده است.
مارکوین مالین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، در نشست کمیته امنیت داخلی مجلس نمایندگان با عنوان «تهدیدهای جهانی علیه امنیت داخلی آمریکا؛ ۲۵ سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر»، در ساختمان کنگره در واشینگتن، ۲۷ آبان ۱۴۰۵. عکس: رویترز
مارکوین مالین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، در شهادتنامه کتبی ارائهشده به کمیته امنیت داخلی مجلس نمایندگان اعلام کرد که جمهوری اسلامی و عوامل وابسته به تهران زیرساختهای حیاتی ایالات متحده را هدف حملات سایبری قرار دادهاند.
مالین در متن این شهادتنامه که صبح چهارشنبه ۲۷ آبان به وقت محلی در نشست سالانه کنگره درباره تهدیدهای جهانی ارائه کرد، گفت: «عوامل سایبری حکومت ایران و مجرمان سایبری حامی ایران، از زمان آغاز درگیری با ایران در اوایل سال جاری، شبکههای زیرساختهای حیاتی آمریکا را هدف قرار دادهاند.»
او افزود: «از ماه فوریه، فعالیتهای سایبری ایران بهطور فزایندهای بخشهای حملونقل، بهداشت و درمان، آب، انرژی و خدمات مالی را هدف قرار داده است.»
وزیر امنیت داخلی آمریکا با اشاره به سابقه حملات سایبری جمهوری اسلامی گفت این حملات در گذشته عمدتا تاسیسات صنعتی با تدابیر امنیتی ضعیف را هدف قرار داده و پیامدهای آنها معمولا محدود به مناطق مشخص و اختلالهای جزئی بوده است.
با این حال، مالین هشدار داد که آسیبپذیری سامانهها و رعایت نکردن اصول اولیه امنیت سایبری در زیرساختهای حیاتی و خدمات ضروری میتواند به اختلالهای گستردهتر و پیامدهای جدی منجر شود.
اظهارات مالین در حالی مطرح شده که اختلالهای گسترده اخیر در خدمات ایمیل، سامانههای حملونقل و بخش بانکی آمریکا، نگرانیهایی را درباره احتمال حملات سایبری هماهنگشده ایجاد کرده است.
با این حال، مالین در شهادتنامه خود بهطور مشخص به این رویدادها اشاره نکرد و ارتباطی میان آنها و فعالیتهای سایبری جمهوری اسلامی برقرار نکرد.
روبیو: تهدید قریبالوقوعی علیه خاک آمریکا وجود ندارد
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، چهارشنبه ۲۷ آبان در یک نشست رسانهای در مانیل، پایتخت فیلیپین، اعلام کرد هیچ «تهدید قریبالوقوعی» از سوی جمهوری اسلامی علیه خاک ایالات متحده وجود ندارد.
روبیو درباره اختلالهای اخیر در سامانههای حملونقل و خدمات بانکی آمریکا گفت: «ما هدف یک حمله سازمانیافته و فراگیر نیستیم. این رویدادها هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند.»
او افزود: «تمام نشانههایی که در اختیار داریم حاکی از آن است که تکتک این رویدادها توضیح یا علتی دارند که هیچ ارتباطی با مجرمان سایبری، عوامل متخاصم یا کشوری دیگر ندارد.»
وزیر خارجه آمریکا تاکید کرد مقامهای این کشور هیچ نشانه یا مدرکی در اختیار ندارند که حاکی از ارتباط این رویدادها با یکدیگر یا دخالت عوامل خرابکار باشد.
روبیو همچنین با اشاره به نگرانیهای عمومی گفت بهترین راه مقابله با ترس و ابهام، اطلاعرسانی شفاف درباره یافتههای مقامهای مسئول است.
اختلالهای اخیر در زیرساختهای آمریکا
در روزهای گذشته، چند اختلال گسترده در خدمات عمومی و زیرساختهای آمریکا رخ داده که نگرانیهایی درباره امنیت سامانههای حیاتی این کشور ایجاد کرده است.
دوشنبه ۲۵ آبان، هزاران مشتری بانکهای بزرگ آمریکا، از جمله جیپی مورگان چیس، بانک آف آمریکا و ولز فارگو، از اختلال در دسترسی به خدمات بانکداری آنلاین خبر دادند.
مشتریان برای ورود به حسابهای بانکی، مشاهده موجودی، بررسی تراکنشها و انتقال وجه با مشکل روبهرو شدند. علت این اختلالها در زمان انتشار گزارش مشخص نشده بود.
چند روز پیش از آن نیز نقص فنی در شبکه کنترل ترافیک هوایی آمریکا به توقف سراسری پروازها منجر شد.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا جمعه ۲۲ آبان، پرواز تقریبا همه هواپیماها را برای نزدیک به پنج ساعت متوقف کرد. اختلالهای ناشی از این رویداد در روزهای بعد ادامه یافت و هزاران پرواز لغو شد یا با تاخیر انجام گرفت.
شان دافی، وزیر حملونقل آمریکا، اعلام کرد شواهدی از حمله سایبری یا خرابکاری وجود ندارد. بررسیهای اولیه نشان داد اختلال در تجهیزات شبکه کنترل ترافیک هوایی و انتقال حجم بالایی از دادهها میان مسیریابها، در گسترش مشکل نقش داشته است.
هشدارهای فزاینده درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی
هشدار تازه مالین درباره فعالیتهای سایبری جمهوری اسلامی در شرایطی مطرح شد که نهادهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا طی هفتههای اخیر از افزایش تهدیدهای تهران علیه مقامها و شهروندان آمریکایی خبر دادهاند.
سیانان ۲۵ آبان به نقل از هفت مقام آمریکایی گزارش داد اطلاعات تازهای درباره طرحهای احتمالی جمهوری اسلامی برای حمله با «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشینگتن به دست آمده است.
بهگفته منابع این شبکه، برخی از این طرحها شامل اطلاعات مشخصی درباره مکانها و اهداف احتمالی است، اما هنوز شواهدی از تصمیم تهران برای اجرای آنها وجود ندارد و مقامهای آمریکایی درباره توان عملیاتی جمهوری اسلامی برای انجام چنین حملاتی اختلافنظر دارند.
لورن بیس، سخنگوی کاخ سفید، نیز در واکنش به این گزارش تاکید کرد دولت آمریکا همه تهدیدهای احتمالی را زیر نظر دارد، اما در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک این کشور شناسایی نشده است.
اکسیوس دوم آبان بر اساس یک یادداشت اطلاعاتی آمریکا گزارش داده بود که طرحهای جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن مقامها و کارکنان آمریکایی در خاورمیانه و برخی کشورهای دیگر به «مراحل پیشرفته» رسیده است.
در این یادداشت که جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، خطاب به روبیو نوشته بود، از افزایش چشمگیر تلاشهای حکومت ایران برای هدف قرار دادن کارکنان آمریکایی ابراز نگرانی شده بود.
انجمن پزشکان کودکان ایران از افزایش موارد ابتلا به دیابت نوع یک در کودکان، حتی در سنین یک تا سهسالگی، خبر داد و گفت خانوادهها برای تامین تجهیزات پایش قند خون فرزندانشان با هزینههای چندمیلیون تومانی و پوشش ناکافی بیمهها روبهرو هستند.
علی ربانی، رییس انجمن پزشکان کودکان ایران، چهارشنبه ۲۷ آبان در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا اعلام کرد دیابت نوع یک شایعترین نوع این بیماری در میان کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال است و موارد ابتلا در سنین پایینتر، بهویژه پس از همهگیری کرونا، بیشتر مشاهده شده است.
او گفت دیابت نوع یک معمولا در دو دوره سنی، پنج تا هفتسالگی و سالهای ابتدایی بلوغ، بروز میکند، اما در سالهای اخیر موارد ابتلا در کودکان یکساله و دو تا سهساله نیز گزارش شده است.
این فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان با اشاره به نبود آمار دقیق از شمار مبتلایان در ایران گفت: «برآورد ما این است که در حال حاضر چندین ده هزار بیمار کودک مبتلا به دیابت نوع یک در کشور تحت درمان هستند.»
بهگفته ربانی، اطلاعات بیماران دیابتی در بیمهها و مراکز درمانی یکپارچه نیست و انجمنهای تخصصی بهتازگی راهاندازی سامانه ثبت بیماران را آغاز کردهاند تا در ماههای آینده یا سال آینده آمار دقیقتری از شمار مبتلایان ارائه شود.
علیرضا استقامتی، رییس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، ۲۴ آبان اعلام کرد هزینه ماهانه درمان دیابت در ایران طی یک سال از حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به شش میلیون و ۹۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.
علیرضا مهدوی، معاون مرکز مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت، نیز ۲۳ آبان گفت شمار افراد مبتلا به دیابت و پیشدیابت در ایران به حدود ۲۰ میلیون نفر میرسد و موارد ابتلا به دیابت نوع دو در میان نوجوانان نیز مشاهده میشود.
هزینه چندمیلیونی تجهیزات پایش قند خون
رییس انجمن پزشکان کودکان ایران با اشاره به مشکلات درمانی و مالی خانوادهها گفت اگرچه انسولین مورد نیاز بیماران تا حد زیادی در دسترس است، هزینه تجهیزات جدید پایش قند خون برای بسیاری از خانوادهها سنگین است.
بهگفته او، سنسورهای پایش قند خون که نیاز به سوزن زدن مکرر به انگشت را کاهش میدهند، معمولا هر دو هفته یکبار باید تعویض شوند و قیمت هر سنسور حدود چهار تا پنج میلیون تومان است.
بر این اساس، هزینه استفاده مداوم از این سنسورها، پیش از محاسبه سهم بیمه، میتواند ماهانه به حدود هشت تا ۱۰ میلیون تومان برسد.
ربانی تاکید کرد پوشش بیمهای این تجهیزات برای بسیاری از خانوادهها کافی نیست و برخی نیز هیچگونه حمایت بیمهای دریافت نمیکنند.
او افزود هزینههای درمان به خرید انسولین و سنسور محدود نمیشود و آزمایشها و معاینات دورهای، معمولا هر سه ماه یکبار، نیز فشار مالی بیشتری بر خانوادهها وارد میکند.
این پزشک با اشاره به تفاوت هزینهها در استانهای مختلف گفت نمیتوان رقم ثابتی برای هزینه ماهانه درمان همه کودکان مبتلا به دیابت اعلام کرد.
ایلنا ۱۴ آبان به نقل از فعالان صنفی بازنشستگان گزارش داد قیمت انسولین و برخی داروهای پرمصرف در یک ماه تا ۵۰ درصد افزایش یافته و کمبود این داروها در مراکز درمانی تامین اجتماعی، بیماران را برای تهیه آنها با مشکل روبهرو کرده است.
ایراناینترنشنال نیز ۱۰ تیر گزارش داد هزینه پرداختی یک بیمار برای خرید ۱۵ قلم انسولین نوومیکس فلکسپن در تبریز، طی حدود ۵۰ روز از ۱۵۹ هزار تومان به بیش از سه میلیون و ۹۰۰ هزار تومان افزایش یافت؛ رشدی بیش از ۲۴ برابر که ناشی از افزایش قیمت دارو و ثابت ماندن سهم بیمه تامین اجتماعی بود.
ربانی گفت دیابت نوع یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به سلولهای تولیدکننده انسولین حمله میکند. او پرادراری و تشنگی شدید را از نشانههای افزایش قند خون در کودکان دانست.
او همچنین گفت افزایش چاقی در کودکان به رشد موارد ابتلا به دیابت نوع دو منجر شده و بالا ماندن قند خون در طولانیمدت میتواند به اندامهای بدن آسیب برساند.
ربانی بر ضرورت حمایت خانواده و مدرسه از کودکان مبتلا به دیابت و افزایش حمایت بیمهها و موسسات خیریه از خانوادههای آنان تاکید کرد.