قیمت انسولین و داروهای پرمصرف فشار خون در یک ماه گذشته تا ۵۰ درصد افزایش یافته است. بازنشستگان می‌گویند این داروها را در مراکز درمانی تامین اجتماعی پیدا نمی‌کنند و برای تهیه آنها به داروخانه‌های دیگر مراجعه می‌کنند.
خبرگزاری ایلنا پنج‌شنبه ۱۴ آبان به نقل از فعالان صنفی بازنشستگان نوشت افزایش قیمت داروهایی مانند انسولین، لوزارتان و تامسولوسین در کنار کمبود آنها، ادامه درمان را برای سالمندان دشوارتر کرده است.
به نوشته این خبرگزاری، تماس‌های مستمری‌بگیران نیز از دسترسی نداشتن مراکز تامین اجتماعی به بسیاری از این داروها حکایت دارد.
این در حالی است که در ماه‌های گذشته قیمت برخی اقلام دارویی تا ۳۸۰ درصد افزایش یافت و شهروندان از کمبود و گرانی انسولین خبر دادند.
در یک نمونه، سهم پرداختی یک بیمار برای خرید همان نسخه انسولین طی حدود ۵۰ روز بیش از ۲۴ برابر شد؛ در حالی که قیمت کل نسخه کمتر از ۴۰ درصد بالا رفته بود.
دارو باید رایگان باشد، اما پیدا نمی‌شود
ایلنا نوشت که طبق «قانون الزام»، دارو و درمان بازنشستگان تامین اجتماعی باید رایگان باشد. با این حال، حسن صادقی، عضو هیات مدیره کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران، به این خبرگزاری گفت سهمیه داروهای بیماری‌های خاص برای مراکز تامین اجتماعی کاهش یافته و کمبودها در سه ماه اخیر تشدید شده است.
صادقی گفت افزایش قیمت داروها با مصوبه شورای عالی بیمه و خدمات درمانی انجام می‌شود و تامین اجتماعی باید هزینه‌های جدید را در بودجه خود لحاظ کند؛ اما این مبلغ نباید از بیمه‌شدگان و بازنشستگان گرفته شود.
او افزود بیماران برای یافتن دارو میان داروخانه‌های هلال احمر و ۱۳ آبان تهران سرگردان شده‌اند.
هم‌زمان، سازمان بیمه سلامت اعلام کرده است شماری از داروهای تزریقی و برخی سرم‌ها از پوشش بیمه‌ای در بخش سرپایی خارج شده‌اند.
مدیرعامل این سازمان درباره نام داروها و میزان هزینه‌ای که بیماران باید بپردازند توضیحی نداده است.
هزینه درمان، بازنشستگان را از ادامه مصرف دارو بازمی‌دارد
علی‌اکبر عیوضی، فعال حقوق بازنشستگان، به ایلنا گفت روند خروج داروها از پوشش بیمه به اقلام پرمصرف قند و فشار خون نیز رسیده است.
به گفته او، برخی بازنشستگان به‌دلیل هزینه درمان، مراجعه به پزشک و تهیه دارو را متوقف کرده‌اند.
یک کارمند بیمارستان گفته است بعضی بیماران دارو را کمتر مصرف می‌کنند، نوع آن را عوض می‌کنند یا درمان را کنار می‌گذارند.
رییس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران هم گفته است هزینه ویزیت، دارو و آزمایش باعث شده برخی بیماران مراجعه به پزشک را به تعویق بیندازند یا خوددرمانی کنند.
در یک نمونه، مردی ۵۱ ساله گفته است با وجود درد دست و پا، به‌دلیل هزینه ویزیت و تصویربرداری ارتوپدی، درمان را پیگیری نکرده است.
این روایت در کنار گفته بازنشستگانی که از عهده هزینه دارو برنمی‌آیند، نشان می‌دهد فشار مالی می‌تواند مراجعه‌های ضروری را هم متوقف کند.
افزایش قیمت فقط مبلغ پرداختی در داروخانه را بالا نمی‌برد. کمبود دارو در مراکز درمانی و محدودیت پوشش بیمه نیز دسترسی بازنشستگان به درمان پیوسته را دشوارتر می‌کند.
پخش زنده «اعدام نمادین» دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از تلویزیون جمهوری اسلامی، هم‌زمان با ادامه گمانه‌زنی‌ها درباره چشم‌انداز رویارویی تهران و واشینگتن، واکنش‌های انتقادی در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشت.
ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، پنج‌شنبه ۱۴ آبان نوشت: «شب گذشته، پس از حدود دو هفته اجرای بیلبورد جنجالی زندان ترامپ به پایان رسید و بازیگر ترامپ اعدام شد.»
این نمایش در میدان تجریش تهران و در حضور گروهی از حامیان حکومت به اجرا درآمد و شبکه سه صداوسیما آن را به‌صورت زنده پخش کرد.
شهرداری تهران اواخر مهرماه بیلبوردی تبلیغاتی با موضوع «محاکمه» ترامپ در این میدان نصب کرده بود که در آن، فردی در نقش رییس‌جمهوری آمریکا پشت میله‌های زندان قرار داشت.
علیرضا رجایی اربابی، فعال رسانه‌ای، در واکنش به اعدام نمادین ترامپ، آن را «نمایشی مضحک» خواند و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حکومتی که از حل ابتدایی‌ترین مشکلات مردم عاجز است، برای نمایش اقتدار به چنین اقدامات سخیفی متوسل شده است.»
او این اقدام را «تصویری عریان از ابتذال سیاسی، استیصال و زوال عقلانیت در جمهوری اسلامی» توصیف کرد.
کاربری به نام نوشین نیز با طعنه پرسید آیا تمام قدرت جمهوری اسلامی در «اعدام کردن مترسک ترامپ» خلاصه می‌شود؟
از تهدید به ترور تا نمایش اعدام
پس از کشته شدن علی خامنه‌ای، دیکتاتور پیشین ایران، در حمله آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مقام‌ها، رسانه‌ها و حامیان جمهوری اسلامی بارها از «گرفتن انتقام خون» او سخن گفته و به‌ویژه خواستار ترور ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، شده‌اند.
این تهدیدها در جریان مراسم تشییع و دفن جنازه خامنه‌ای شدت گرفت و در ماه‌های پس از آن نیز ادامه یافت.
۶۶ عضو مجلس خبرگان رهبری ششم تیرماه ترامپ و نتانیاهو را «مهدورالدم» خواندند و قتل آنان را بر «هر مکلفی که به آنان دسترسی یابد»، واجب شمردند.
در مردادماه نیز خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار ویدیویی درباره محل رفت‌وآمد ملانیا ترامپ، همسر رییس‌جمهوری آمریکا، طرفداران جمهوری اسلامی را به کشتن او تشویق کرد.
در تازه‌ترین نمونه، حامیان جمهوری اسلامی در مراسم حکومتی ۱۳ آبان امسال در تهران، با سر دادن شعارهای «خامنه‌ای رهبر» و «ترامپ را خواهیم کشت»، رییس‌جمهوری آمریکا را به قتل تهدید کردند.
اجرای چنین نمایش‌هایی از سوی جمهوری اسلامی سابقه دارد.
در مراسم حکومتی ۱۳ آبان سال گذشته نیز نمایشی از محاکمه ترامپ و نتانیاهو برگزار شده بود.
حکومت ایران در شرایطی به تهدید ترامپ ادامه می‌دهد که سرنوشت مذاکرات تهران و واشینگتن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار افزایش یافته است.
فایننشال‌تایمز گزارش داد روسیه با وجود نیازهای نظامی خود در جنگ اوکراین، در چارچوب گسترش همکاری‌های تسلیحاتی با جمهوری اسلامی، با تامین ۹۰ پرتابگر موشک‌های هدایت‌شونده پیشرفته برای تهران موافقت کرده است.
این روزنامه پنج‌شنبه ۱۴ آبان نوشت برنامه تولید سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ یکی از شرکت‌های بزرگ صنایع دفاعی روسیه، سفارش این پرتابگرهای قابل نصب روی بالگرد را ثبت کرده است.
با این حال، سند روشن نمی‌کند که این تجهیزات در نهایت به حکومت ایران تحویل داده شده‌اند یا نه.
این سفارش از تقویت همکاری‌های نظامی دو طرف از زمان آغاز جنگ اوکراین در اسفند ۱۴۰۰ حکایت دارد؛ روابطی که به گفته مقام‌های اطلاعاتی غربی، در جریان مناقشه کنونی خاورمیانه نیز گسترش یافته است.
این گزارش در حالی منتشر می‌شود که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در هفته‌های گذشته بارها کوشیده است کمک‌های نظامی روسیه و چین به جمهوری اسلامی را کم‌اهمیت جلوه دهد.
ترامپ ۲۷ مهر اعلام کرد مسکو و پکن با وجود توانایی کمک بیشتر به تهران، حمایت بسیار محدودی از آن کرده‌اند که این وضعیت «بسیار مثبت» است.
رییس‌جمهوری آمریکا پیش‌تر نیز گفته بود کمک روسیه به جمهوری اسلامی در مقایسه با توان این کشور بسیار اندک است.
رد پای حکومت ایران در اسناد روسیه
دالاس آنالیتیکس، یک سازمان اطلاعاتی خصوصی اوکراینی، سند تولید پرتابگرها را در اختیار فایننشال‌تایمز قرار داده است.
این سند پیوست نامه‌ای بود که ویمپل، از شرکت‌های برجسته طراحی موشک و سامانه‌های پرتاب روسیه، در مه ۲۰۲۴ ارسال کرده بود.
ویمپل در نامه از دفتر طراحی دفاعی کی‌بی‌ام خواسته بود تحویل قطعات پرتابگرهای «APU-L» و «APU-305» را سرعت ببخشد و هشدار داده بود تاخیر در تامین قطعات، روند اجرای ۹ قرارداد را به خطر می‌اندازد.
برنامه تولید پیوست نامه، هفت مشتری روس و دو خریدار خارجی را فهرست کرده: چین با سفارش ۱۹۲ پرتابگر «APU-305» و خریداری با نام رمزی «K-10» که ۹۰ پرتابگر «APU-L» سفارش داده است.
به گفته یک فرد آگاه و بر اساس اسناد داخلی روسیه، روس‌‌اوبورون اکسپورت، آژانس دولتی صادرات تسلیحات این کشور، از رمز «K-10» برای اشاره به حکومت ایران استفاده می‌کند.
فایننشال‌تایمز برای تایید هویت خریدار، به قرارداد هواپیماهای جت آموزشی و تهاجمی سبک «یاک-۱۳۰» استناد کرده که نام خریدار در آن به‌صراحت «K-10، ایران» درج شده است.
برنامه تولید سال ۲۰۲۳ یکی از زیرمجموعه‌های روستک، مجموعه دولتی صنایع دفاعی روسیه، نیز شش فروند یاک-۱۳۰ را به همین خریدار اختصاص داده بود؛ دو فروند برای نیمه نخست سال و چهار فروند برای نیمه دوم.
این برنامه با گزارش‌های منتشرشده همخوانی دارد. تسنیم سال ۱۴۰۲ از دریافت دو فروند یاک-۱۳۰ نوشت و موسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم نیز تحویل هر شش فروند را تا پایان سال ۲۰۲۴ ثبت کرد.
۲۹ شهریور، شبکه فاکس‌نیوز با بررسی یک سند ۴۴ صفحه‌ای از دولت روسیه خبر داد مسکو برای گسترش همکاری‌ها با تهران در حوزه‌های مالی، هسته‌ای، انرژی، هوانوردی و حمل‌ونقل تا پایان ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی کرده است.
پرتابگرهایی برای حملات سریع و دقیق
هر دو نوع پرتابگر برای حمل موشک هدایت‌شونده سبک و چندمنظوره روسیه، موسوم به «ال‌ام‌یو‌آر» یا «ایزدلیه ۳۰۵»، طراحی شده‌اند؛ موشکی دقیق با قابلیت اصابت به اهداف متحرک که نیروهای روس به‌طور گسترده در اوکراین به کار می‌گیرند.
این موشک سال ۲۰۲۱ در نمایشگاه نظامی «آرمی» روسیه رونمایی شد و سال بعد به خدمت نیروهای مسلح درآمد.
یکی از نمایندگان دالاس آنالیتیکس گفت این موشک با سرعت حدود ۲۳۰ متر بر ثانیه، مسافت ۱۴ کیلومتر را در حدود یک دقیقه طی می‌کند و بسیار زودتر از پهپاد به هدف می‌رسد.
اپراتور نیز می‌تواند آن را در طول پرواز هدایت کند تا اهداف کوچک و متحرک را با دقت بزند.
او افزود شیوه استفاده از این سلاح بر شلیک و عقب‌نشینی سریع استوار است و این موشک کوتاه‌برد برای حملات ضربتی و کمین کاربرد دارد.
بر اساس «راهنمای جهانی تجهیزات» ارتش آمریکا، پرتابگر «APU-L» برای بالگرد تهاجمی «می-۲۸» طراحی شده و دو موشک حمل می‌کند. ظرفیت «APU-305» نیز یک موشک است.
حکومت ایران بالگرد می-۲۸ را نیز در اختیار دارد. مهدی فرحی، معاون وزیر دفاع، آذر ۱۴۰۲ گفته بود ترتیبات پیوستن این بالگردها به نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نهایی شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۲۶ مهر همکاری روسیه با جمهوری اسلامی را کاملا مغایر با منافع اسرائیل خواند.
او هشدار داد این همکاری همچنین برخلاف منافع خود روسیه است و دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای می‌تواند مسکو را نیز با تهدید روبه‌رو کند.
حمایت مسکو در چارچوب خطوط قرمز
فایننشال‌تایمز پیش‌تر از کمک روسیه به توسعه موشک‌های کروز مافوق صوت جمهوری اسلامی، فروش موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب «وربا» و تعامل با تهران درباره اطلاعات مرتبط با تسلیحات هسته‌ای گزارش داده بود.
نیکول گراجوسکی، پژوهشگر غیرمقیم بنیاد کارنگی، گفت این همکاری‌ها نشان می‌دهد مسکو با وجود نیازهای تسلیحاتی خود در جنگ، همچنان به تامین سلاح برای تهران تمایل دارد و کمتر از گذشته نگران اعتراض‌های غرب است.
هانا نوته، مدیر برنامه اوراسیا در مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات هسته‌ای جیمز مارتین، نیز گفت روسیه می‌کوشد حمایت از جمهوری اسلامی به روابطش با آمریکا و دیگر کشورهای خاورمیانه لطمه نزند.
او افزود: «روسیه همچنان برای میزان دخالت خود در این جنگ خطوط قرمز مشخصی دارد. به همین دلیل، حمایتش از ایران از نظر عملیاتی مفید بوده، ولی مسیر جنگ را تغییر نداده است.»
وزارت خارجه آمریکا چهارشنبه ۱۳ آبان دو فرد و یک شرکت را به‌دلیل نقش در تلاش برای تامین سامانه‌های پدافند هوایی دوش‌پرتاب برای جمهوری اسلامی تحریم کرد؛ اقدامی که چند ساعت پس از اعلام تحریم شبکه ثبت جعلی کشتی‌ها و یک شرکت خدمات هوایی انجام شد.
وزارت خارجه آمریکا در اطلاعیه‌ای که در چهارم نوامبر، برابر با ۱۳ آبان، به ایران‌اینترنشنال رسیده اعلام کرد این تحریم‌ها بخشی از کارزار مستمر واشینگتن علیه شبکه‌های تامین تسلیحات حکومت ایران است و در ادامه اقدامات هشتم مه، دهم ژوئن و پانزدهم ژوئیه ۲۰۲۶ [برابر با ۱۸ اردیبهشت، ۲۰ خرداد و ۲۴ تیر] اعمال می‌شود.
به گفته این وزارتخانه، هدف این اقدامات بستن مسیرهای مورد استفاده تهران برای بازسازی زرادخانه خود و افزایش خطر فعالیت برای واسطه‌ها و تامین‌کنندگان کشورهای ثالث است.
واسطه‌های مستقر در بلاروس، نیجریه و روسیه هدف قرار گرفتند
محمدعلی طالبوف، مدیرعامل شرکت «آرموری الاینس»، (Armory Alliance) یکی از دو فرد تحریم‌شده است. وزارت خارجه آمریکا می‌گوید او در تلاش‌های این شرکت برای تهیه تسلیحات به نمایندگی از حکومت ایران مشارکت داشته است.
بر اساس این بیانیه، آرموری الاینس که در بلاروس مستقر است، میان شرکت‌های مستقر در چین و ایران واسطه‌گری کرده و در تلاش برای تسهیل خرید صدها سامانه پدافند هوایی دوش‌پرتاب، موسوم به «منپدز»، (MANPADS) نقش داشته است.
این شرکت پیش‌تر بر اساس فرمان‌های اجرایی ۱۳۳۸۲ و ۱۳۹۴۹ تحریم شده بود. طالبوف نیز پیش از اقدام تازه، تحت فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ در فهرست تحریم‌ها قرار داشت.
شرکت «ونگارد تکتیکال ساپلای لیمیتد»، (VANGUARD TACTICAL SUPPLY LIMITED) مستقر در نیجریه، دومین هدف این اقدام است. به گفته وزارت خارجه آمریکا، این شرکت با معرفی کاربران نهایی جعلی برای تسهیل تهیه سامانه‌های دوش‌پرتاب ساخت چین برای حکومت ایران تلاش کرده است. ونگارد نیز پیش‌تر بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ تحریم شده بود.
علی‌شیر دومولودژانوف، فردی مستقر در روسیه، سومین هدف تحریم‌های تازه است که واشینگتن او را به نقش‌آفرینی در تلاش برای تسهیل تهیه این سامانه‌ها برای حکومت ایران متهم کرده است.
واشینگتن بر اجرای تحریم تسلیحاتی سازمان ملل تاکید کرد
هر سه هدف بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۹۴۹ تحریم شده‌اند؛ فرمانی که اشخاص دخیل در فعالیت‌های مرتبط با تسلیحات متعارف ایران را هدف قرار می‌دهد.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد این اقدام همچنین در راستای اجرای تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه حکومت ایران است که به گفته این وزارتخانه، در سپتامبر ۲۰۲۵ دوباره برقرار شد و کشورهای عضو را از تامین چنین تسلیحاتی برای تهران منع می‌کند.
این وزارتخانه تاکید کرد به افشای شبکه‌های تسلیحاتی ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران ادامه خواهد داد و مانع دسترسی حکومت ایران به منابعی خواهد شد که، به تعبیر واشینگتن، فعالیت‌های «بی‌ثبات‌کننده» آن را تداوم می‌بخشند.
دارایی‌ها مسدود و معاملات ممنوع می‌شوند
بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، اموال و منافع مرتبط با دارایی‌های این افراد و شرکت در آمریکا یا در اختیار و کنترل اشخاص آمریکایی مسدود می‌شود و باید به دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری، اوفک، گزارش شود.
این محدودیت‌ها نهادهایی را نیز در بر می‌گیرد که یک یا چند شخص مشمول انسداد، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم و به‌تنهایی یا در مجموع، دست‌کم ۵۰ درصد مالکیت آنها را در اختیار داشته باشند.
معاملات اشخاص آمریکایی یا معاملات در داخل آمریکا و عبوری از این کشور که با دارایی‌های اشخاص تحریم‌شده ارتباط داشته باشند، جز در موارد دارای مجوز اوفک یا مشمول معافیت، ممنوع خواهند بود. این ممنوعیت شامل ارائه و دریافت وجوه، کالا و خدمات نیز می‌شود.
چند ساعت پیش‌تر، شبکه پشتیبان ناوگان سایه تحریم شده بود
اعلام تحریم‌های مرتبط با سامانه‌های دوش‌پرتاب در پی اقدام دیگری در همان روز صورت گرفت که شبکه‌ای مستقر در هند و یک شرکت خدمات زمینی هواپیما در ترکیه را هدف قرار داد.
بر اساس گزارش پیشین ایران‌اینترنشنال، وزارت خزانه‌داری آمریکا چهار شهروند هند و ۹ شرکت مستقر در این کشور را به‌دلیل نقش در تامین اسناد و پرچم‌های جعلی برای کشتی‌های مرتبط با ناوگان سایه جمهوری اسلامی تحریم کرد.
وزارت خارجه آمریکا نیز در بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرد سونیل کومار شارما و همسرش، جاسپریت پریتی شهید، بیش از یک دهه شرکت‌هایی ایجاد کرده‌اند که خود را مراجع رسمی ثبت کشتی و ارائه خدمات دریایی کشورها و قلمروهای مختلف معرفی می‌کنند.
به گفته این وزارتخانه، این شرکت‌ها اسناد ثبت و گواهی‌های جعلی به کشتی‌های حامل نفت ایران فروخته‌اند و بیشتر دولت‌های مربوطه نیز به‌طور علنی ارتباط خود را با این مراجع ثبت رد کرده‌اند.
واشینگتن از کشورهای صاحب پرچم، مقام‌های بندری و صنعت دریانوردی خواست اصالت ثبت کشتی‌ها را بررسی کنند و مانع ورود شناورهای ناوگان سایه به آب‌ها و بنادر خود شوند.
شرکت ترکیه‌ای به‌دلیل خدمات‌دهی به خطوط هوایی ایران تحریم شد
در اقدام چند ساعت پیش‌تر، شرکت «فوگو گراند سرویسز» (Fugo Ground Services Inc) مستقر در ترکیه نیز به‌دلیل ارائه خدمات زمینی و پشتیبانی به شرکت‌های هواپیمایی تحریم‌شده ایرانی هدف قرار گرفت.
به گزارش ایران‌اینترنشنال به نقل از وزارت خزانه‌داری آمریکا، این شرکت با ایران ایرتور، ساها، سپهران، وارش، تابان و آتا قرارداد مستقیم ارائه خدمات داشته است. واشینگتن می‌گوید ارائه خدمات به چند مورد از این شرکت‌ها در هفته‌های پس از تحریم آنها در هشتم سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۷ شهریور، آغاز شده بود.
تحریم شبکه شارما و شرکت ترکیه‌ای در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی» و بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ اعمال شد. دولت آمریکا هدف این کارزار را قطع درآمدهایی اعلام کرده که به گفته واشینگتن، حکومت ایران برای تامین مالی تروریسم، اشاعه تسلیحات و حمایت از نیروهای نیابتی خود در خاورمیانه استفاده می‌کند.
جمهوری اسلامی ایران در تازه‌ترین گام برای نظامی‌سازی محیط‌های آموزشی و تحمیل ایدئولوژی جنگ‌طلبانه به کودکان، با همکاری نهادهای نظامی و امنیتی، طرح سراسری موسوم به «رویداد ملی نومیدان» را به اجرا گذاشته است.
وزارت آموزش‌وپرورش و سازمان بسیج دانش‌آموزی با اجرای طرح سراسری «نومیدان»، آموزش باز و بسته کردن سلاح و سازمان‌دهی حضور دانش‌آموزان در تجمعات شبانه حکومتی را دنبال می‌کنند.
جمهوری اسلامی از زمان مورد حمله قرار گرفتن مواضع حکومتی و نظامی خود، سیاست نظامی و امنیتی‌سازی فضای عمومی و آموزش اسلحه به حامیان را اجرا کرده است.
در این طرح‌ها، دانش‌آموزان و کودکان نیز به اجبار هدف اجرای سیاست‌ها قرار گرفته‌اند.
هم‌زمان، روایت‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال از تهدید دانش‌آموزان به کسر نمره و برخورد انضباطی برای شرکت در برنامه‌های حکومتی حکایت دارد.
طرح «نومیدان» دانش‌آموزان مقاطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم را در بر می‌گیرد و رقابت‌های آن در سه سطح شهرستانی، استانی و ملی برگزار می‌شود. با این حال، گزارش رونمایی از طرح مشخص نمی‌کند آموزش سلاح برای کدام گروه‌های سنی پیش‌بینی شده است.
آموزش سلاح در قالب رقابت دانش‌آموزی
علی اسماعیلی، مسئول سازمان بسیج دانش‌آموزی مازندران، هشتم آبان در تشریح برنامه‌های هفته بسیج دانش‌آموزی اعلام کرد رویداد «نو میدان» چهار رشته دارد: امداد و نجات، آموزش باز و بسته کردن سلاح، سواد رسانه‌ای و تبیین و روایتگری.
خبرگزاری صداوسیما در گزارش دوازدهم شهریور از رونمایی پوستر «نو+میدان»، هدف این برنامه را تقویت توانایی دانش‌آموزان در فعالیت‌های امدادی، تبلیغی، رسانه‌ای و آنچه «تبیینی» خوانده شده، اعلام کرد.
بر اساس این گزارش، بسیج دانش‌آموزی، تشکل‌های وابسته به آموزش‌وپرورش، سازمان جوانان هلال‌احمر و جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی در اجرای طرح مشارکت دارند.
سازمان‌دهی تجمعات با محوریت مدیران مدارس
اظهارات مسئولان بسیج نشان می‌دهد کارکرد «نومیدان» به آموزش و مسابقه محدود نیست و تقویت تجمعات شبانه حامیان حکومت نیز از اهداف آن است.
سیاوش مسلمی، رییس سازمان بسیج دانش‌آموزی، ۲۶ مهر در ایلام گفت این برنامه برای افزایش حضور دانش‌آموزان در اجتماعات شبانه، با محوریت مدیران مدارس، طراحی و ابلاغ شده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، او توضیح داد مدیران مدارس دانش‌آموزان را در گروه‌های شش‌نفره سازمان‌دهی می‌کنند تا همراه خانواده‌هایشان در تجمعات شرکت کنند و برنامه‌هایی از جمله پرچم‌گردانی و امداد و نجات انجام دهند.
پیش از این، ۲۴شهریورماه، ایران‌اینترنشنال گزارشی مبنی بر به‌کارگیری کودکان و نوجوانان در ایست‌های بازرسی و همچنین آموزش نظامی به آنها در مدارس منتشر کرده بود.
وزیر آموزش‌وپرورش: مدارس میدان جنگ است
این برنامه‌ها با ادبیات جنگی مقام‌های آموزش‌وپرورش درباره نقش مدارس همراه شده است.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، هفتم آبان در مراسم هفته بسیج دانش‌آموزی، مدارس و ذهن نوجوانان را عرصه اصلی رویارویی با «دشمن» توصیف کرد و خطاب به دانش‌آموزان گفت: «شما فرماندهان این میدان بزرگ هستید.»
در شیوه‌نامه اجرایی ۱۳ آبان نیز که به مدیران آموزشی و مدارس ابلاغ شده، موضوعاتی مانند تقویت روحیه «استکبارستیزی»، پیوند دادن برنامه‌های دانش‌آموزی با گروه‌های موسوم به مقاومت منطقه و طرح مسئله حجاب در چارچوب مقابله با «تهاجم فرهنگی غرب» گنجانده شده است.
از ساخت ماکت موشک تا تولید محتوای حکومتی
بر اساس اسناد رسیده به ایران اینترنشنال، مدارس موظف شده‌اند برای حضور دانش‌آموزان در راهپیمایی ۱۳ آبان و تجمعات شبانه برنامه‌ریزی کنند. هماهنگی حمل‌ونقل و تهیه گزارش تصویری از فعالیت‌ها نیز پیش‌بینی شده است.
ساخت ماکت موشک و پهپاد در پویش «دست‌سازه‌های اقتدار»، اجرای سرودهای ضدآمریکایی و تولید پیام‌های همبستگی با فلسطین، لبنان و یمن از دیگر برنامه‌های مدارس است.
تهدید به کسر نمره و نگرانی خانواده‌ها
در مقابل، پیام‌های دانش‌آموزان و والدین به ایران‌اینترنشنال از اعمال فشار برای شرکت در این برنامه‌ها حکایت دارد.
دانش‌آموزانی از شهسوار و کرج از تهدید به کاهش نمرات درسی و انضباطی خبر داده‌اند. دانش‌آموزی از دزفول نیز گفته مسئولان مدرسه، خودداری از عکس گرفتن با بنرهای حکومتی را با تهدید به اخراج یا معرفی به پلیس پاسخ داده‌اند.
دانش‌آموزی هم نوشته است: «در مدرسه ما، معلم آمادگی دفاعی دانش‌آموزان را مجبور می‌کند در مراسم شرکت کنند و پرچم تکان بدهند و تهدید می‌کند که اگر شرکت نکنند، از نمره‌شان کم خواهد کرد. بسیاری از دانش‌آموزان هم چون نمره برایشان اهمیت دارد، مجبور به همراهی می‌شوند.»
مخاطبی از لرستان هم گزارش داده دانش‌آموزان یک مدرسه تیزهوشان را بدون اطلاع قبلی والدین به تجمع «جان‌فدا» برده‌اند. این روایت‌ها نگرانی خانواده‌ها درباره امنیت فرزندانشان و استفاده از ابزارهای آموزشی و انضباطی برای تحمیل مشارکت سیاسی به آنان را بازتاب می‌دهد.
ایران ممکن است بتواند بخش بزرگی از زیرساخت‌های انرژی آسیب‌دیده در جنگ را بدون استفاده از فناوری‌های جدید غربی ترمیم کند. اما اینکه آیا می‌تواند صنعتی مدرن و قابل‌اتکا در حوزه انرژی بازسازی کند، پرسش دیگری است.
حملات پیاپی آمریکا و اسرائیل به تاسیسات ذخیره‌سازی نفت، پالایشگاه‌های گاز و زیرساخت‌های پتروشیمی ایران آسیب وارد کرده است.
مهندسان ایرانی با حمایت تامین‌کنندگان چینی و روسی ممکن است بتوانند بخش قابل‌توجهی از ظرفیت آسیب‌دیده را احیا کنند اما تحریم‌ها، محدودیت سرمایه‌گذاری، فرسودگی تجهیزات و تهدید حملات بیشتر، چشم‌انداز بهبود پایدار این صنعت را پیچیده کرده است.
تحلیل تصاویر ماهواره‌ای «رصدخانه منازعات و محیط زیست» (CEOBS) پس از حملات ۱۴ ژوئن ۲۰۲۵، انهدام چهار مخزن ذخیره‌سازی در انبار نفت شهران تهران را تایید کرد.
همین تحلیل، خسارت‌های واردشده به فاز ۱۴ پارس جنوبی را نیز ثبت کرد؛ جایی که رسانه‌های دولتی ایران از توقف موقت تولید روزانه ۱۲ میلیون مترمکعب گاز خبر داده بودند.
به گزارش رصدخانه منازعات و محیط زیست، حملات بعدی در مارس ۲۰۲۶ به تاسیسات ذخیره‌سازی نفت در شهران، اقدسیه و کرج و همچنین مجموعه پالایشگاه تهران آسیب وارد کرد.
آژانس بین‌المللی انرژی نیز پس از حملات به عسلویه، آسیب‌دیدگی تاسیسات فرآورش گاز پارس جنوبی را شناسایی کرد.
زیرساخت‌های پتروشیمی نیز متحمل خسارت‌های بیشتری شدند. نشریه تخصصی صنعت پتروشیمی «آی‌سی‌آی‌اس» (ICIS) گزارش داد که حملات ۴ آوریل تاسیسات تامین خدمات جانبی فجر ۱ و فجر ۲ در ماهشهر را هدف قرار داد و مجتمع بندر امام نیز تا حدی آسیب دید.
تاسیسات فجر خدمات زیربنایی ضروری را برای دیگر واحدهای صنعتی تامین می‌کنند؛ بنابراین آسیب به این تاسیسات می‌تواند تولید را در محدوده‌ای بسیار فراتر از محل‌های مستقیما هدف قرارگرفته مختل کند.
چالش‌های پیش رو
گزارش‌هایی نیز از آغاز روند احیای ظرفیت‌ها منتشر شده است. رویترز در ۲۳ سپتامبر به نقل از یک مقام ایرانی گزارش داد که نیمی از ظرفیت آسیب‌دیده پارس جنوبی احیا شده است، هرچند امکان تایید مستقل این موضوع همچنان محدود بود.
ایران از توان مهندسی داخلی قابل‌توجهی برخوردار است. پیمانکاران داخلی با وجود تحریم‌ها توسعه میدان‌های نفت و گاز را ادامه داده‌اند و مهندسان شرکت مپنا نیز از آزمایش‌های موفق توربین‌های سنگین ارتقایافته خبر داده‌اند.
اما ترمیم خسارت‌های فیزیکی ناشی از جنگ تنها یکی از چالش‌های صنعتی است که پیش از این نیز با سال‌ها کمبود سرمایه‌گذاری و محدودیت دسترسی به فناوری‌های تخصصی دست‌وپنجه نرم می‌کرد.
با افزایش عمر مخازن گازی، کاهش فشار می‌تواند تولید را پایین بیاورد، مگر آنکه تجهیزات اضافی برای تقویت فشار نصب شود. بنابراین حفظ سطح تولید حتی در تاسیساتی که از حملات نظامی در امان مانده‌اند نیز به سرمایه‌گذاری نیاز دارد.
این مشکل به‌ویژه در پارس جنوبی، میدان عظیم گازی مشترک ایران و قطر، حاد است.
بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، خروج شرکای خارجی برنامه‌های نصب تجهیزات تقویت فشار در بخش فراساحلی فاز ۱۱ پارس جنوبی را مختل کرده است.
این شکاف در حوزه گاز طبیعی مایع‌شده (ال‌ان‌جی) حتی آشکارتر است.
ایران مدت‌هاست به‌دنبال توسعه صادرات گاز طبیعی مایع‌شده بوده است، اما به‌گفته اداره اطلاعات انرژی آمریکا، محدودیت‌های دسترسی به فناوری ناشی از تحریم‌ها به توقف این برنامه‌ها کمک کرده است.
بازسازی تجهیزات آسیب‌دیده فرآورش گاز می‌تواند به احیای عرضه داخلی کمک کند. با این حال، چنین اقدامی به‌خودی‌خود یک صنعت رقابتی صادرات ال‌ان‌جی ایجاد نخواهد کرد؛ صنعتی که به فناوری تخصصی مایع‌سازی گاز، تامین مالی، ترتیبات حمل‌ونقل دریایی و مشتریان بلندمدت نیاز دارد.
آیا مسکو و پکن به کمک می‌آیند؟
چین و روسیه گزینه‌های بالقوه‌ای برای جایگزینی تامین‌کنندگان غربی به شمار می‌روند، اما نمی‌توان فرض را بر این گذاشت که هر یک از این دو کشور حاضر یا قادر به تامین مالی و بازسازی صنعت انرژی ایران در مقیاس موردنیاز خواهد بود.
چین یکی از خریداران عمده نفت ایران است و می‌تواند تجهیزات، خدمات مهندسی و منابع مالی پروژه‌ها را تامین کند. با این حال، خرید نفت خام با تخفیف لزوما به معنای تمایل به اجرای پروژه‌های زیرساختی پرهزینه و بلندمدت نیست.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا خروج شرکت ملی نفت چین (CNPC) از فاز ۱۱ پارس جنوبی پس از اعمال مجدد تحریم‌های آمریکا را مستند کرده است. شرکت‌های چینی که اجرای پروژه‌های جدید را بررسی می‌کنند، همچنان باید امنیت دریافت پرداخت‌ها، دسترسی به تجهیزات و بازدهی سرمایه‌گذاری در مقایسه با فرصت‌های موجود در دیگر مناطق را ارزیابی کنند.
کمک‌های روسیه نیز با محدودیت‌های مشابهی روبه‌روست.
تفاهم‌نامه ۴۰ میلیارد دلاری که در سال ۲۰۲۲ میان گازپروم و شرکت ملی نفت ایران امضا شد، انتظاراتی را درباره مشارکت گسترده روسیه ایجاد کرد. اما مرکز پژوهش‌های کنگره آمریکا درباره منابع مالی روسیه و میزان منفعت تجاری این کشور از گسترش صادرات گاز ایران تردیدهایی مطرح کرده است.
بازسازی نه به ارزش مالی تفاهم‌نامه‌ها، بلکه به تامین مالی قطعی، تحویل تجهیزات و بازگشت تاسیسات به مدار بهره‌برداری بستگی دارد.
تخریب، بازسازی و تکرار دوباره
تحریم‌ها و محدودیت‌های پرداخت‌های بین‌المللی، دسترسی ایران به سرمایه خارجی و تجهیزات وارداتی را محدود می‌کنند و اختلال در صادرات نفت نیز درآمدهای در دسترس برای بازسازی را بیش از پیش کاهش می‌دهد.
حتی در مواردی که ایران از منابع مالی و توان فنی لازم برای بازسازی برخوردار باشد، احتمال ازسرگیری حملات نظامی مانع دیگری ایجاد می‌کند.
اگرچه دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، درباره ازسرگیری حملات ابراز تردید کرده است، بنا بر گزارش‌ها، برنامه‌ریزان نظامی آمریکا و اسرائیل حملات بیشتری به تاسیسات پتروشیمی ایران را بررسی کرده‌اند.
احتمال حملات دوباره، بازسازی بلندمدت را دشوارتر می‌کند. شرکت‌ها ممکن است تمایلی به تامین مالی پروژه‌ها، عرضه تجهیزات تخصصی یا اعزام کارکنان به تأسیساتی نداشته باشند که احتمال دارد بار دیگر هدف حمله قرار گیرند.
این وضعیت تعیین اولویت‌های بازسازی را به‌ویژه مهم می‌سازد. احیای تاسیسات تصفیه و فرآورش گاز و تاسیسات خدمات زیربنایی مشترک صنعتی ممکن است چندین واحد پایین‌دستی را دوباره وارد مدار تولید کند؛ در حالی که تعمیر یک تاسیسات صادراتی مجزا، در صورت تداوم اختلال در ارتباطات تامین خوراک آن، ممکن است منافع محدودی داشته باشد.
زمان‌بندی احیای ظرفیت‌ها نیز تفاوت‌های قابل‌توجهی خواهد داشت. برخی واحدهای آسیب‌دیده در صورت دسترسی به تجهیزات ممکن است ظرف چند هفته یا چند ماه فعالیت خود را از سر بگیرند، در حالی که جایگزینی تجهیزات اصلی و ارتقای فناوری ممکن است سال‌ها طول بکشد.
مهندسان ایرانی و شرکای چینی و روسی آنها ممکن است بتوانند بخش بزرگی از زیرساخت‌های آسیب‌دیده را احیا کنند.
اما بدون سرمایه‌گذاری مستمر، دسترسی به فناوری‌های تخصصی و حفاظت در برابر حملات بیشتر، تهران در معرض این خطر قرار دارد که به‌جای دستیابی به احیای پایدار، در چرخه‌ای از تخریب و بازسازی گرفتار شود.
