فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، پنج‌شنبه ۳۰ مهر با انتشار تصاویری از برخاستن یک هواپیمای جنگ الکترونیک «ای‌ای-۱۸جی گراولر» از عرشه ناو هواپیمابر جورج واشینگتن، از ادامه پشتیبانی این ناو از ماموریت‌های محول‌شده خبر داد.
سنتکام در پیام خود در ایکس اعلام کرد اجرای محاصره «دیوار فولادی» آمریکا علیه بنادر و مناطق ساحلی ایران از جمله این ماموریت‌هاست.
مردم اسرائیل در حالی سه‌شنبه پنجم آبان برای انتخاب نمایندگان پارلمان اسرائیل (کنِسِت) و نهایتا دولت جدید پای صندوق‌های رای می‌روند که از سویی، هنوز از شوک حمله هفتم اکتبر سه سال پیش بیرون نیامده‌اند، و از سوی دیگر، فضای کشور قطبی‌تر از هر زمان دیگری است.
این روزها در اسرائیل به هر سو بنگری، تبلیغات انتخاباتی نامزدها و احزاب دیده می‌شود.
روی یک اتوبوس، تصویر ایتامار بن‌گویر، وزیر راست‌گرای افراطی امنیت ملی است و شعارش، و روی اتوبوس کناری، تصویر نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین و از بخت‌های اصلی جانشینی بنیامین نتانیاهو.
روی یک بیلبورد، عکس رهبر معنوی حزب شاس (حزب یهودیان مذهبی شرقی‌تبار) است، با این شعار که رای دادن به حزب شاس، رای دادن به «آفریدگار هستی» است.
روی بیلبوردی دیگر، تصویر اویگدور لیبرمن، رهبر حزب راست‌گرای لاییک «اسرائیل خانه ما» دیده می‌شود، با این شعار که اگر یهودیان مذهبی به خدمت سربازی نروند، دیگر هیچ خدماتی از دولت نخواهند گرفت.
شاید بتوان گفت که تا یک دهه پیش، بحث‌های انتخاباتی در اسرائیل پیرامون مسائلی چون صلح با فلسطینیان و البته اقتصاد بود. دو موضوعی که جامعه را با خطی نسبتا مشخص، به راست و چپ تقسیم می‌کرد. اما در سال‌های اخیر، اگرچه موضوع اقتصاد همچنان باقی مانده و حتی پررنگ‌تر شده، موضوع صلح با فلسطینیان تقریبا به‌طور کامل از بحث کنار گذاشته شده است.
بحث‌های این روزها در اسرائیل، در کوچه و خیابان، در تاکسی و سوپرمارکت محلی و در ادارات و بین همکاران و دوستان، درباره مسائلی همچون ماندن یا رفتن نتانیاهو، خدمت سربازی یا معافیت از خدمت سربازی یهودیان فوق‌مذهبی و البته، هفتم اکتبر و جنگ سه‌ساله پس از آن است.
همه این‌ها موجب شده آن خط فرضی راست و چپ دیگر رنگی نداشته باشد. چه‌بسا راست‌گرایانی که یا به دلیل مخالفت با نتانیاهو یا مقصر دانستن او در حمله هفتم اکتبر یا صد البته، اتحادش با احزاب فوق‌مذهبیِ مخالف خدمت سربازی یهودیان اولترا ارتدوکس، امروز در جبهه احزاب میانه و چپ قرار گرفته‌اند.
چه‌بسا چپ‌گرایان سابق که پس از حمله هفتم اکتبر حماس، امروز می‌گویند که تغییر موضع داده و قصد دارند به احزاب راست یا حتی راست افراطی رای دهند.
بحث بر سر این موضوعات نه تنها در رادیو و تلویزیون بین سیاستمداران و مفسران، که در کوچه و خیابان بین مردم عادی نیز جریان دارد.
شهروندان اسرائیل هم مردمی سیاسی هستند و هم ذات جوشانی دارند، و ترکیب این دو با یکدیگر موجب می‌شود گاه در کوچه که قدم می‌زنی، ببینی دو دوست در حال بحث سیاسی با هم با صدای بلند هستند؛ به شکلی که شاید اگر یک فرد اهل اسکاندیناوی از آن محل رد شود، فکر کند دعوایی درگرفته است.
گاهی نیز، از میان دو همسایه در یک ساختمان، یکی پوستر تبلیغاتی حزب چپ میانه «دموکرات‌ها» به رهبری یائیر گولان، معاون پیشین رییس ستاد ارتش را از بالکن آویزان کرده، و همسایه دیگر پوستر تبلیغاتی بتسل‌ئل اسموتریچ، رهبر حزب راست‌گرای افراطی «صیونیسم دینی» را بر پنجره چسبانده است.
دو همسایه‌ای که هنوز همدیگر را دوست دارند؛ اما این روزها وقتی در راه‌پله از کنار هم رد می‌شوند، سلامشان سردتر است.
در ساختمان کناری، دو همسایه دیوار به دیوار در حال بحث هستند که آیا در جریان شکست اطلاعاتی اسرائیل در پیشگیری از حمله هفتم اکتبر، نتانیاهو مقصر بوده یا نهادهای امنیتی.
و در این میان، صاحب سوپرمارکت محل قرار دارد. فردی که تا چهار سال پیش عکسش با نتانیاهو را با افتخار به دیوار نصب کرده بود.
او در پی جنجال‌های مربوط به تغییر قوانین ناظر بر دستگاه قضایی، عکس را کمی از نظرها دور کرد، و بعد از هفتم اکتبر، آن را به پستوی پشت مغازه برد.
فردی سال‌ها حامی لیکود (حزب نتانیاهو) بوده و امروز نمی‌داند باید به چه کسی رای دهد.
فرد دیگری می‌گوید صرف‌نظر از اینکه من و او به چه کسی رای دهیم، هیچ‌کدام از دو بلوک سیاسی مخالفان و موافقان نتانیاهو، کرسی‌های لازم را برای تشکیل دولت به دست نخواهند آورد.
شهروندی دیگر، مانند بسیاری از شهروندان - با هر دیدگاه سیاسی - نگران است که اسرائیل مانند شش سال پیش وارد چرخه بی‌پایان انتخاباتی پس از انتخابات دیگر شود.
اگر آن زمان بحران کرونا موجب شد بنی گنتس راضی به تشکیل دولت وحدت ملی با نتانیاهو و نقطه پایان گذاشتن بر آن چرخه باطل شود، این بار مشخص نیست هیچ بحرانی بتواند بر این شکاف‌ها، حتی برای مدتی محدود، پل بزند.
نخستین مورد ابتلا به ابولا در نیجریه پس از بیش از یک دهه شناسایی شد، اما آزمایش بیمار ۱۳ روز پس از آغاز علائم انجام گرفت. این تاخیر نگرانی‌ها درباره مهار بیماری را افزایش داد. ابولا از ماه مه در کنگو شیوع یافت و به چهار کشور آفریقایی گسترش پیدا کرد و جان هزاران نفر را گرفت.
خبرگزاری رویترز پنج‌شنبه ۳۰ مهر گزارش داد این همه‌گیری که از جمهوری دموکراتیک کنگو آغاز شده، دومین شیوع بزرگ ابولا در تاریخ است و پیش از شناسایی بیمار در نیجریه، به اوگاندا و کنیا نیز گسترش یافته بود.
بیمار شناسایی‌شده، همسر اوگاندایی یک دیپلمات سوئیسی است که پس از دو هفته تعطیلات در اوگاندا، ۱۱ مهر وارد ابوجا، پایتخت نیجریه، شد.
به‌گفته ژان کاسیا، مدیرکل مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آفریقا، این زن سه روز پس از ورود به نیجریه بیمار شد و با تصور ابتلا به مالاریا، به چند مرکز درمانی مراجعه کرد، اما تا ۲۷ مهر آزمایش ابولا از او گرفته نشد.
کاسیا هشدار داد تاخیر در شناسایی بیماری، ردیابی افرادی را که احتمالا در معرض ویروس قرار گرفته‌اند، دشوار می‌کند.
او گفت: «وقتی کشورهای در معرض خطر را شناسایی کردیم، نیجریه در این فهرست نبود. اکنون هست.»
به‌گفته او، با گسترش شیوع بیماری، کشورهای شمال و جنوب آفریقا نیز ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
مقام‌های نیجریه تاکنون ۴۴ نفر را که با بیمار تماس داشته‌اند شناسایی کرده‌اند و انتظار می‌رود این شمار افزایش یابد.
ویروس ابولا از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن فرد مبتلایی که علائم بیماری دارد، منتقل می‌شود.
ابهام درباره محل ابتلای بیمار
این همه‌گیری ناشی از گونه بوندیبوگیو ویروس ابولاست که واکسن یا درمان اختصاصی تاییدشده‌ای برای آن وجود ندارد.
در جمهوری دموکراتیک کنگو تاکنون بیش از ۹ هزار و ۵۰۰ نفر مبتلا شده و بیش از چهار هزار و ۶۰۰ نفر جان باخته‌اند.
مقام‌های اوگاندا اعلام کرده‌اند بیمار شناسایی‌شده در نیجریه، پیش از عبور از اوگاندا به شرق کنگو سفر کرده بود، اما مقام‌های نیجریه این سفر را تایید نکرده‌اند.
محمد علی پاته، وزیر بهداشت نیجریه، گفت به‌دلیل تایید نشدن سفر بیمار به کنگو، احتمال می‌دهند او در اوگاندا مبتلا شده باشد.
ماریون کوپمانس، ویروس‌شناس هلندی و عضو کمیته اضطراری ابولای سازمان جهانی بهداشت، گفت اگر بیمار به کنگو سفر کرده باشد، نگرانی‌ها درباره کارایی غربالگری در مرزها و فرودگاه‌ها افزایش می‌یابد و اگر چنین سفری انجام نشده باشد، احتمال ابتلای او در اوگاندا مطرح می‌شود.
او هشدار داد: «در هر صورت، این موضوع تایید می‌کند که این بحران هنوز به پایان نرسیده است.»
مقام‌های نیجریه می‌گویند با توجه به تجربه مهار ابولا در همه‌گیری سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶، برای مقابله با بیماری آمادگی دارند.
آیواده آلاکیجا، پزشک نیجریه‌ای و از روسای مشترک کمیته گروه هفت برای سرمایه‌گذاری در سلامت جهانی، گفت شرایط کنونی با همه‌گیری سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ بسیار متفاوت است.
او یادآوری کرد نخستین بیمار مبتلا به ابولا که در آن همه‌گیری با هواپیما از لیبریا به نیجریه سفر کرده بود، بلافاصله بستری شد.
شماری از مستاجران در پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال از افزایش سه برابری اجاره یا ودیعه خانه نسبت به سال قبل خبر دادند. برخی گفتند برای تامین اجاره ناچارند بخش عمده درآمدشان را صرف هزینه مسکن کنند و گروهی، از احتمال بی‌خانمان شدن یا اجبار به تخلیه خانه‌هایشان خبر دادند.
ایران‌اینترنشنال در صفحه اینستاگرام خود از مخاطبان پرسید: «اجاره خانه‌تان نسبت به سال قبل چقدر افزایش داشته است؟»
در میان پاسخ‌های رسیده، افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی و دو تا سه برابری اجاره‌بها بارها تکرار شده است.
شماری از مخاطبان نیز از افزایش چهار تا پنج برابری برخی هزینه‌های مسکن خبر دادند.
این روایت‌ها از شهرهای بزرگ تا شهرستان‌ها، از تهران و کرج تا اهواز، تبریز، شیراز، لاهیجان و استان سیستان و بلوچستان و دیگر مناطق ایران را در برمی‌گیرد.
جهش چند میلیونی اجاره‌ها
یکی از مخاطبان نوشت اجاره ماهانه خانه‌اش از هفت میلیون به ۲۱ میلیون تومان رسیده و شهروند دیگری در کرج گفت اجاره او از پنج میلیون به ۱۳ میلیون تومان افزایش یافته است.
مخاطبی در ماهشهر نیز از دو برابر شدن اجاره ماهانه خبر داد و گفت این رقم از چهار میلیون به هشت میلیون تومان رسیده است.
شهروندی در لاهیجان گفت اجاره یک سوییت از پنج میلیون به ۱۰ میلیون تومان رسیده و صاحبخانه تنها یک‌چهارم مبلغ پیش‌پرداخت را به او بازگردانده است.
این ارقام بسیار بالاتر از سقف‌های اعلام‌شده است.
سقف مجاز افزایش اجاره‌بها در سال جاری ۲۷ درصد تعیین شده است.
بر پایه قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها، اگر موجر سقف را رعایت نکند، مستاجر تا پنج سال پس از پایان قرارداد می‌تواند شکایت کند. اما در عمل و در زمین واقعیت، هیچ‌گاه این قوانین مدنظر قرار نگرفته‌اند.
یکی از مخاطبان در شیراز نوشت: «پارسال ۱۰۰ میلیون تومان رهن و ماهانه ۱۴ میلیون تومان اجاره می‌دادم،امسال برای یک زیرزمین یک‌خوابه باید ۲۵۰ میلیون تومان پول پیش و ماهانه ۲۵ میلیون تومان کرایه بدهم.»
در بیشتر پیام‌ها، افزایش دو تا سه برابری اجاره‌بها گزارش شده و ارقام به هم نزدیک هستند. با این حال، در برخی موارد افزایش‌ها فاصله معناداری با این الگوی غالب دارند.
یکی از پاسخ‌دهندگان در تبریز افزایش اجاره خود را ۲۵ درصد و مخاطب دیگری در مشهد، ۶۰ درصد اعلام کرد.
شهروندی در اهواز نیز از افزایش ۵۰۰ درصدی مجموع رهن و اجاره خبر داد.
جهش ودیعه و تهدید به تخلیه
افزایش هزینه مسکن تنها به اجاره ماهانه محدود نیست. شماری از مستاجران گفتند مالکان علاوه بر افزایش اجاره، خواستار چند برابر شدن مبلغ ودیعه شده‌اند.
یکی از مخاطبان نوشت: «۸۰۰ میلیون تومان رهن داده بودم. امسال صاحبخانه گفت یا دو میلیارد تومان بده یا تخلیه کن.»
شهروندی گفت ودیعه خانه‌اش از ۲۰۰ میلیون به ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است و مخاطبی در شیراز نیز از افزایش مبلغ رهن از ۵۰۰ میلیون به سه میلیارد تومان خبر داد.
برآورد وزارت راه و شهرسازی در سال ۱۴۰۵ حدود هفت میلیون خانوار مستاجر در ایران است؛ معادل تقریبی ۲۲ میلیون نفر با احتساب متوسط اندازه خانوار.
بر اساس آخرین گزارش‌های مرکز آمار، تورم نقطه‌به‌نقطه اجاره مسکن در شهریور ۱۴۰۵ برابر با ۳۲.۸ درصد بوده؛ یعنی شاخص اجاره نسبت به شهریور ۱۴۰۴ این اندازه افزایش داشته است.
همان گزارش، تورم سالانه اجاره را ۳۲.۲ درصد اعلام کرده است. این عدد میانگین ۱۲ ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ را با میانگین ۱۲ ماه پیش از آن مقایسه می‌کند.
با این حال تجربه شهروندان تفاوت معناداری با ارقام اعلام شده از سوی دولت دارد.
شهروندی گفت با وجود شش سال سکونت در یک خانه، هنگام تمدید قرارداد با چهار برابر شدن ودیعه و دو برابر شدن اجاره مواجه شد.
شهروندی درباره یک خانه ۹۰ متری نوشت مبلغ رهن از ۵۰۰ میلیون به ۸۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه از ۲۶ میلیون به ۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
در لنگرود گیلان نیز مخاطبی از سه برابر شدن مبلغ ودیعه و افزایش دو میلیون تومانی اجاره خبر داد.
کرایه خانه از مجموع دستمزد اعضای خانواده بیشتر است
در کنار افزایش قیمت‌ها، فشار اجاره‌بها بر درآمد خانوارها از موضوعات پرتکرار پاسخ‌هاست.
یکی از مخاطبان نوشت: «سه نفر کار می‌کنیم تا اجاره خانه را دربیاوریم.»
شهروند دیگری گفت ۲۰ روز کار می‌کند تا اجاره را بدهد، ۱۰ روز کار می‌کند تا قبوض را پرداخت کند و در پایان اگر چیزی باقی بماند، «خرج یک لقمه نان می‌شود».
مخاطبی دیگر که از بیکاری خود خبر داد، نوشت با وجود نداشتن شغل، باید ۲۵۰ میلیون تومان ودیعه و ماهانه ۲۰ میلیون تومان اجاره بپردازد.
ایران‌اینترنشنال پیش‌تر گزارش داده بود شکاف میان درآمد و هزینه مسکن شیوه زندگی را هم تغییر داده است: مستاجرانی از تهران به شهرهای ارزان‌تر یا حاشیه‌ها رفته‌اند، به خانه پدر و مادر برگشته‌اند یا آپارتمان‌های کوچک‌تر را با دیگران شریک شده‌اند.
برخی دیگر نیز ابراز نگرانی کردند با این روند افزایش کرایه خانه، تورم شدید و عقب ماندن دستمزدها از مخارج زندگی، نگرانند که به زودی «بی‌خانمان» و «کف‌خواب» شوند.
شهروندی که با افزایش سه برابری اجاره مواجه شده، اعلام کرد ناچار است خانه را تخلیه کند.
این فشار به مستاجران واحدهای تجاری نیز رسیده است.
یک کاسب گفت اجاره مغازه‌اش سه برابر شده و باید آن را تخلیه کند.
در میان پاسخ‌ها، برخی مستاجران از عملکرد مالکان انتقاد کردند، اما شهروند دیگری نوشت: «سیستم مشکل دارد؛ مستاجر و صاحبخانه هر دو از آینده می‌ترسند.»
هشدار یک فعال صنفی درباره فشار نفس‌گیر اجاره خانه بر بازنشستگان
محمد احمدی، فعال صنفی بازنشستگان، ۳۰ مهر به خبرگزاری ایلنا گفت بخش بزرگی از درآمد بازنشستگان صرف اجاره می‌شود و پول چندانی برای هزینه‌های روزمره باقی نمی‌ماند.
او گفت اگر مستمری فردی از حدود ۲۲ میلیون تومان به ۳۵ یا ۴۰ میلیون تومان برسد، اما اجاره ماهانه خانه ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان باشد، مشکل معیشتی او همچنان پابرجا می‌ماند.
احمدی اتکا به وام بانکی را برای خانواری که از پس هزینه‌های روزمره برنمی‌آید، راه‌حلی ناکافی خواند؛ چرا که اقساط سنگین ممکن است بدهی تازه‌ای به مشکلات اضافه کند.
او گفت طرح‌هایی مانند مسکن مهر و مسکن ملی نیز به‌تنهایی پاسخ‌گوی نیاز فوری همه مستاجران نیستند؛ به‌ویژه اگر دسترسی به خانه به دریافت وام و پرداخت اقساط وابسته باشد.
پیش‌تر شماری از بازنشستگان و مستمری‌بگیران به ایران‌اینترنشنال گفته بودند حقوق آن‌ها حتی کفاف اجاره خانه را نمی‌دهد.
یک بازنشسته از مشهد گفته بود با مستمری ۲۴ میلیون تومانی، ماهانه ۲۱ میلیون تومان اجاره می‌دهد.
در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل، بنیامین نتانیاهو برای حفظ قدرت با رقبایی روبه‌رو است که در قبال جمهوری اسلامی مواضعی سخت‌گیرانه دارند. گادی آیزنکوت و نفتالی بنت، دو رقیب اصلی، از ادامه فشار بر تهران حمایت می‌کنند، اما درباره شیوه مقابله و تغییر حکومت اختلاف نظر دارند.
این انتخابات پس از سه سال جنگ در غزه و گسترش تنش‌های اسرائیل با جمهوری اسلامی و نیروهای وابسته به آن برگزار می‌شود.
این درگیری‌ها به جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴ و جنگ ۴۰ روزه اسرائیل و آمریکا علیه حکومت ایران در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ انجامید.
بنیامین نتانیاهو؛ نخست‌وزیر ۷۷ ساله و رهبر لیکود
نتانیاهو، متولد ۲۹ مهر ۱۳۲۸ در اسرائیل، از خانواده‌ای یهودی با تبار عمدتا اروپای شرقی است. پدر او در لهستان متولد شد.
نتانیاهو که باسابقه‌ترین نخست‌وزیر اسرائیل به شمار می‌رود، از سال ۱۴۰۱ بار دیگر قدرت را در این کشور در دست گرفت.
او مقابله با برنامه هسته‌ای و موشکی جمهوری اسلامی را از محورهای اصلی سیاست امنیتی خود قرار داده است.
در دوره کنونی نخست‌وزیری او، رویارویی مستقیم حکومت ایران و اسرائیل گسترش یافت.
اسرائیل فروردین ۱۴۰۳ به ساختمان وابسته به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق حمله کرد و شماری از فرماندهان سپاه پاسداران کشته شدند.
جمهوری اسلامی نیز در پاسخ، برای نخستین بار از خاک ایران حمله گسترده‌ای علیه اسرائیل انجام داد.
این رویارویی در خرداد ۱۴۰۴ به جنگ ۱۲ روزه انجامید. ۹ اسفند همان سال نیز اسرائیل و آمریکا حملات گسترده تازه‌ای علیه حکومت ایران آغاز کردند که به کشته شدن علی خامنه‌ای و شماری از فرماندهان ارشد نظامی انجامید.
نتانیاهو اکنون سرنگونی جمهوری اسلامی را یکی از اهداف اصلی خود معرفی می‌کند.
او ۲۶ مهر در نشستی با خبرنگاران اسرائیلی گفت: «این حکومت باید سقوط کند و من آن را سرنگون خواهم کرد.»
نتانیاهو در این نشست تاکید کرد برنامه‌ای جامع برای سرنگونی جمهوری اسلامی دارد و به دستگاه‌های امنیتی اسرائیل دستور داده است برای تحقق این هدف اقدام کنند.
او ادامه این مسیر را به پیروزی خود در انتخابات گره زد و افزود ۹۰ درصد اقدامات لازم برای شکست دشمنان اسرائیل انجام شده است.
با این حال، او ۲۲ مهر در مصاحبه با رادیو ارتش اسرائیل گفت با حمله پیش‌دستانه به حکومت ایران پیش از انتخابات موافق نیست، اما هشدار داد اسرائیل به هرگونه حمله جمهوری اسلامی پاسخ سختی خواهد داد.
گادی آیزنکوت؛ فرمانده مراکشی‌تبار و رقیب اصلی نتانیاهو
آیزنکوت، ۶۶ ساله، متولد طبریه در شمال اسرائیل و فرزند مهاجران یهودی مراکشی است.
او در خانواده‌ای کارگری بزرگ شد و پس از ۴۱ سال خدمت نظامی و رسیدن به ریاست ستاد کل ارتش، وارد سیاست شد.
آیزنکوت پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به کابینه جنگ نتانیاهو پیوست، اما در خرداد ۱۴۰۳ به‌دلیل اختلاف بر سر راهبرد جنگ استعفا داد. پسر و دو برادرزاده او در جنگ غزه کشته شدند.
او در شهریور ۱۴۰۴ حزب میانه‌روی «یاشار» را تاسیس کرد که اکنون از رقبای اصلی لیکود است.
آیزنکوت جمهوری اسلامی را یکی از مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی علیه اسرائیل می‌داند و بر ادامه مقابله با برنامه هسته‌ای و فعالیت‌های منطقه‌ای تهران تاکید دارد.
او در مصاحبه با اورشلیم‌پست در شهریور گفت مهم‌ترین نگرانی خارجی او جمهوری اسلامی است و هشدار داد تهران ممکن است با استفاده از ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود، برای دستیابی سریع به سلاح هسته‌ای تلاش کند.
آیزنکوت معتقد است اقدامات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی باید به جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای، نظارت سخت‌گیرانه بر برنامه اتمی و قطع منابع مالی حکومت ایران برای حزب‌الله منجر شود.
با این حال، او درباره حمله نظامی دوباره به جمهوری اسلامی با نتانیاهو اختلاف نظر دارد.
آیزنکوت ۲۱ مهر در مصاحبه با رادیو ارتش اسرائیل گفت از تحول امنیتی مهمی که حمله فوری اسرائیل و آمریکا به ایران را توجیه کند، اطلاعی ندارد.
او تاکید کرد عملیات نظامی تازه تنها در صورتی توجیه‌پذیر است که جمهوری اسلامی برای دستیابی فوری به سلاح هسته‌ای اقدام کند.
آیزنکوت همچنین سرنگونی حکومت ایران را ضروری دانست، اما گفت تحقق این هدف از طریق اقدام نظامی دست‌یافتنی نیست.
او افزود: «این اتفاق باید از درون مردم ایران شکل بگیرد.»
آیزنکوت همچنین نتانیاهو را برای هدایت عملیات نظامی تازه علیه جمهوری اسلامی مناسب نمی‌داند و معتقد است دولت او نتوانسته به همه اهداف جنگ دست یابد.
نفتالی بنت؛ نخست‌وزیر پیشین و طراح دکترین اختاپوس
بنت، ۵۴ ساله، متولد حیفا و فرزند مهاجران یهودی آمریکایی با تبار اروپایی است. او دانش‌آموخته حقوق از دانشگاه عبری اورشلیم و از بنیان‌گذاران شرکت امنیت سایبری «سایوتا» است.
بنت پیش‌تر ریاست دفتر نتانیاهو و وزارتخانه‌های اقتصاد، آموزش و دفاع اسرائیل را بر عهده داشت.
او در خرداد ۱۴۰۰ نخست‌وزیر شد و در تیر ۱۴۰۱ قدرت را به یائیر لاپید واگذار کرد.
بنت اکنون با فهرست انتخاباتی «با هم» و در ائتلاف با لاپید برای بازگشت به قدرت تلاش می‌کند.
موضع بنت در قبال حکومت ایران بر راهبردی استوار است که آن را «دکترین اختاپوس» می‌نامد.
بر اساس این راهبرد، جمهوری اسلامی مرکز تهدیدهای منطقه‌ای علیه اسرائیل است و مقابله با گروه‌های وابسته به تهران، بدون هدف قرار دادن خود حکومت، کافی نیست.
بنت در مصاحبه با تایمز اسرائیل در خردادماه گفت از سال ۲۰۱۷ این دیدگاه را در کابینه امنیتی اسرائیل مطرح کرده است.
او معتقد است اسرائیل در سال‌های گذشته بیش از اندازه بر بازوهای اختاپوس، از جمله حزب‌الله و حماس، تمرکز کرده و به مرکز آن، یعنی جمهوری اسلامی، توجه کافی نداشته است.
بنت هدف خود را جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای و تسریع فروپاشی حکومت معرفی کرده است.
او با مقایسه جمهوری اسلامی با اتحاد جماهیر شوروی گفته است حکومت ایران سرانجام فرو خواهد پاشید، اما زمان این اتفاق مشخص نیست.
بنت تاکید کرده است برای تسریع این روند، حملات نظامی به‌تنهایی کافی نیست و اسرائیل باید از ابزارهای اقتصادی، سایبری، اطلاعاتی و اقدامات آشکار و پنهانی استفاده کند.
او همچنین گفته است در دوره نخست‌وزیری خود، با همکاری موساد و نهادهای دیگر، حدود ۳۰ اقدام مختلف علیه جمهوری اسلامی آغاز کرده که همه آن‌ها نظامی نبوده‌اند.
بنت در مرداد ۱۴۰۵ موضع سخت‌گیرانه‌تری را نیز مطرح کرد و افزود حملات نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی باید مانند حمله مستقیم تهران تلقی شود.
به باور او، اگر حزب‌الله به اسرائیل حمله کند، اسرائیل باید در خاک ایران پاسخ دهد.
این موضع، دکترین اختاپوس بنت را به سیاستی تبدیل می‌کند که در آن اقدامات نیروهای وابسته به تهران می‌تواند با پاسخ مستقیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی همراه شود.
دیگر چهره‌های تاثیرگذار انتخابات
ایتامار بن گویر، ۵۰ ساله، وزیر امنیت ملی اسرائیل و رهبر حزب راست افراطی «قدرت یهودی»، از خانواده‌ای یهودی با ریشه‌های عراقی و کردی است.
او از عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی حمایت کرده است.
بن گویر در فروردین ۱۴۰۵، هنگام بازدید از محل اصابت موشک جمهوری اسلامی در حیفا، جنگ علیه حکومت ایران را ضرورتی برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای توصیف کرد.
او همچنین از ادامه عملیات نظامی تا دستیابی به اهداف اسرائیل حمایت کرد و با رویکردهایی که بر خروج از جنگ تمرکز دارند، مخالفت کرد.
منصور عباس، ۵۲ ساله، سیاستمدار عرب فلسطینی‌تبار، دندان‌پزشک و رهبر حزب اسلام‌گرای «رعام»، متولد شمال اسرائیل است.
او بیشتر بر مسائل داخلی جامعه عرب، از جمله امنیت و مقابله با جرائم، تمرکز دارد و در سال ۲۰۲۱ به ائتلاف دولتی بنت پیوست.
مواضع انتخاباتی عباس عمدتا بر مسائل جامعه عرب و مناقشه اسرائیل و فلسطینیان متمرکز است و در منابع بررسی‌شده، موضع مشخص و تازه‌ای از او درباره راهبرد نظامی اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی به دست نیامد.
پارلمان اروپا جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ برای آزادی اندیشه را به دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های آن اهدا کرد. ترانه و رومینا رحیمی، خواهران دوقلوی ایرانی که در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ به ترتیب به اعدام و حبس محکوم شده‌اند، از نامزدهای نهایی این جایزه بودند.
روبرتا متسولا، رییس پارلمان اروپا، پنج‌شنبه ۳۰ مهر برنده جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ را در صحن پارلمان معرفی کرد.
او گفت: «اتحادیه اروپا بر پایه احترام به چندجانبه‌گرایی و نهادهای بین‌المللی بنا شده است. پارلمان اروپا با اعطای جایزه ساخاروف به دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های آن، نقش مهم این نهاد را در پاسداری از حقوق بین‌الملل و نظام قضایی بین‌المللی، به رسمیت می‌شناسد.»
مراسم اهدای این جایزه قرار است ۲۵ آذر، هم‌زمان با نشست عمومی پارلمان اروپا، در استراسبورگ فرانسه برگزار شود.
دیوان کیفری بین‌المللی، مستقر در لاهه هلند، در چارچوب صلاحیت خود به پرونده‌های مربوط به جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت، نسل‌کشی و جنایت تجاوز رسیدگی می‌کند.
تحریم‌های آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی
دولت دونالد ترامپ ۱۷ مهر دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم کرد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که واشینگتن در ماه‌های گذشته شماری از قضات و دادستان‌های این نهاد را نیز تحریم کرده بود.
پارلمان اروپا در بیانیه ۳۰ مهر خود اعلام کرد نمایندگان این نهاد در گزارش‌های قبلی، تحریم‌های آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌ها و کارکنان آن را «حمله‌ای جدی به نظام حقوقی بین‌المللی» دانسته‌اند.
نمایندگان پارلمان اروپا همچنین بارها از کمیسیون اروپا خواسته‌اند با فعال کردن «مقررات مسدودساز» اتحادیه اروپا، از مقام‌های دیوان در برابر پیامدهای فرامرزی تحریم‌ها محافظت کند و زمینه ادامه فعالیت مستقل این نهاد را فراهم آورد.
بر اساس بیانیه پارلمان اروپا، رییس دیوان کیفری بین‌المللی و شماری از قضات آن در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ با حضور در کمیسیون‌های پارلمان اروپا، درباره پیامدهای تحریم‌های آمریکا بر فعالیت حرفه‌ای و زندگی شخصی خود توضیح داده‌اند.
نمایندگان پارلمان اروپا همچنین از تداوم حمایت مالی اتحادیه اروپا از دیوان کیفری بین‌المللی استقبال و تاکید کرده‌اند تمامی کشورهای عضو اتحادیه، به اساسنامه رم پیوسته‌اند و موظف به اجرای تصمیم‌های دیوان هستند.
خواهران ایرانی در میان نامزدهای نهایی
ترانه و رومینا رحیمی، خواهران دوقلوی ۲۱ ساله ایرانی، در کنار دیوان کیفری بین‌المللی و توندو لیسو، وکیل و رهبر مخالفان سیاسی تانزانیا، به مرحله نهایی جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ راه یافته بودند.
این دو خواهر در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شدند و اکنون در زندان دولت‌آباد اصفهان به سر می‌برند.
شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان، ترانه را به اعدام و ۱۱ سال حبس و رومینا را به ۳۶ سال حبس محکوم کرده است.
بررسی‌های ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد از دی‌ماه ۱۴۰۴ تاکنون بیش از ۷۰ زندانی سیاسی در ایران اعدام شده‌اند و دست‌کم ۲۰ نفر دیگر نیز با اتهام‌های سیاسی در خطر اعدام هستند.
پارلمان اروپا اعلام کرده بود نامزدی این دو خواهر به نمایندگی از تمامی افرادی است که در ایران تحت آزار و سرکوب جمهوری اسلامی قرار گرفته‌اند.
نامزدی خواهران رحیمی از سوی گروه سیاسی «میهن‌پرستان برای اروپا» مطرح شده بود. گروه سوسیال‌دموکرات‌ها نیز دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های آن را نامزد کرده بود.
سابقه جایزه ساخاروف
جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه از سال ۱۹۸۸ به افراد و نهادهایی اهدا می‌شود که در زمینه دفاع از حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین، به‌ویژه آزادی بیان، حمایت از حقوق اقلیت‌ها، احترام به حقوق بین‌الملل، توسعه دموکراسی و حاکمیت قانون فعالیت می‌کنند.
این جایزه به نام آندری ساخاروف، فیزیکدان و مخالف سیاسی حکومت شوروی، نام‌گذاری شده و ارزش نقدی آن ۵۰ هزار یورو است.
در سال ۲۰۲۵، آندژی پوچوبوت، روزنامه‌نگار و فعال اقلیت لهستانی در بلاروس، و مزیا آماگلوبلی، روزنامه‌نگار گرجستانی، به‌طور مشترک این جایزه را دریافت کردند.
در سال ۲۰۲۳، جایزه ساخاروف به ژینا مهسا امینی و جنبش «زن، زندگی، آزادی» اهدا شد و در سال ۲۰۱۲ نیز نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر و جعفر پناهی، فیلم‌ساز ایرانی، به‌طور مشترک برنده آن شدند.
