ترامپ: در حال افزایش ذخایر مهمات خود به سطحی هستیم که هرگز شاهد آن نبودهایم
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ۳۱ شهریور در تروثسوشال نوشت: «ما بیش از آنچه حتی بتوانیم تصور کنیم که استفاده کنیم، مهمات داریم و اکنون نیز در حال افزایش ذخایر مهمات خود در سطوحی هستیم که تاکنون هرگز شاهد آن نبودهایم.»
ترامپ در ادامه افزود: «بزدلان و خائنان دوست دارند بگویند که ایالات متحده با کمبود مهمات مواجه است. این درست نیست.»
انتظار میرود شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در دیدار این هفته با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واشینگتن، از او بخواهد فروش تسلیحات آمریکا به تایوان را متوقف کند.
موضع چین درباره تایوان چیست؟
چین میگوید تایوان از دوران باستان بخشی از قلمرو این کشور بوده است.
این جزیره از سال ۱۲۶۴ تا ۱۲۷۴ خورشیدی، در دوران سلسله چینگ، برای مدتی استانی جداگانه بود و پس از جنگ چین و ژاپن، به ژاپن واگذار شد.
در پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۴، اداره تایوان به دولت جمهوری چین سپرده شد.
پکن مساله تایوان را میراث حلنشده جنگ داخلی چین میداند.
دولت جمهوری چین پس از شکست از کمونیستهای مائو تسهتونگ در سال ۱۳۲۸ به این جزیره گریخت. کمونیستها نیز همان سال جمهوری خلق چین را در سرزمین اصلی بنیان گذاشتند.
از نظر پکن، تایوان یکی از استانهای چین است و حق ندارد خود را کشوری مستقل بداند.
چین هرگز گزینه استفاده از زور برای قرار دادن این جزیره زیر کنترل خود را کنار نگذاشته است؛ هرچند میگوید «اتحاد مجدد مسالمتآمیز» را ترجیح میدهد.
پکن تایوان را «هسته اصلی منافع حیاتی» خود و خط قرمزی عبورناپذیر میخواند و دیدار مقامهای بلندپایه خارجی با مقامهای تایوان را دخالت در امور داخلی چین میداند.
پکن به روابط آمریکا با تایوان چگونه واکنش نشان داده است؟
چین پس از سفر نانسی پلوسی، رییس وقت مجلس نمایندگان آمریکا، به تایپه در سال ۱۴۰۱، رزمایش نظامی گستردهای در اطراف تایوان برگزار کرد.
پکن از آن زمان تاکنون نیز در واکنش به تماسها و دیدارهای مقامهای آمریکایی با تایوان، چندین دور رزمایش در نزدیکی این جزیره انجام داده است.
آخرین رزمایش گسترده چین در اطراف تایوان اوایل دی ۱۴۰۴ برگزار شد.
دولت ترامپ چند روز پیش از آن، فروش بستهای تسلیحاتی به ارزش بیش از ۱۱ میلیارد دلار به تایوان را تصویب کرده بود؛ بزرگترین بسته تسلیحاتی آمریکا برای این جزیره.
موضع تایوان چیست؟
تایوان دارای حکومتی دموکراتیک است که ادعای حاکمیت پکن بر این جزیره را قاطعانه رد میکند.
تایپه میگوید تایوان هماکنون کشوری مستقل با نام رسمی «جمهوری چین» است و حق دارد با دیگر کشورهای جهان ارتباط برقرار کند و رهبران خود را برگزیند.
دولت تایوان تاکید دارد جمهوری خلق چین حتی یک روز نیز بر این جزیره حکومت نکرده و در نتیجه، حق ندارد خود را نماینده تایوان بداند یا ادعای حاکمیت بر آن داشته باشد.
لای چینگته، رییسجمهوری تایوان، بارها به چین پیشنهاد مذاکره داده است، اما پکن این پیشنهادها را رد کرده است.
هیچیک از دولتهای چین و تایوان دیگری را بهطور رسمی به رسمیت نمیشناسد.
چین از لای با عنوان «رییسجمهوری» یاد نمیکند و او را «جداییطلب» میخواند.
لای گفته است تایوان در حال حاضر کشوری مستقل است و به همین دلیل نیازی به اعلام رسمی و جداگانه استقلال ندارد.
موضع آمریکا چیست؟
آمریکا در دی ۱۳۵۷ روابط رسمی خود را با تایپه قطع کرد و جمهوری خلق چین را به رسمیت شناخت. با این حال، واشینگتن بر اساس قانون روابط تایوان مصوب ۱۳۵۸ موظف است ابزارهای لازم را برای دفاع از این جزیره در اختیار آن قرار دهد.
آمریکا در چارچوب سیاست «چین واحد» رسما درباره حاکمیت تایوان موضعی نمیگیرد.
وزارت خارجه آمریکا در سال ۱۴۰۱ متن مربوط به «شش تضمین» را نیز به اسناد سیاست این کشور درباره تایوان افزود. این تضمینهای امنیتی در سال ۱۳۶۱، در دوران ریاستجمهوری رونالد ریگان، به تایوان داده شده بودند و اسناد مربوط به آنها در سال ۱۳۹۹ از طبقهبندی محرمانه خارج شدند.
بر اساس این تضمینها، آمریکا تاریخی برای پایان دادن به فروش تسلیحات به تایوان تعیین نکرده، با مشورت قبلی با پکن درباره چنین فروشهایی موافقت نکرده و تعهدی نیز برای بازنگری در قانون روابط تایوان نداده است.
چین بارها از آمریکا خواسته است فروش سلاح به تایوان را متوقف کند.
آمریکا چگونه با تایوان ارتباط دارد؟
آمریکا در تایپه نمایندگی بزرگی با نام «موسسه آمریکایی در تایوان» دارد که عملا نقش سفارت این کشور را ایفا میکند.
واشینگتن و تایپه همچنین روابط نزدیک اقتصادی و امنیتی دارند و آمریکا مهمترین تامینکننده تجهیزات دفاعی تایوان است.
روسای جمهوری تایوان تنها در قالب «توقف بینراهی» و هنگام سفر به کشورهای همپیمان خود در آمریکای لاتین و حوزه کارائیب وارد آمریکا میشوند، اما معمولا از این فرصت برای دیدار با قانونگذاران حامی تایوان استفاده میکنند.
روسای جمهوری آمریکا و تایوان مستقیما با یکدیگر گفتوگو نمیکنند. ترامپ اردیبهشت ۱۴۰۵ گفت با لای تماس خواهد گرفت، اما چنین تماسی تاکنون برقرار نشده است.
ترامپ در آذر ۱۳۹۵ و پیش از آغاز نخستین دوره ریاستجمهوری خود، تماسی ۱۰ دقیقهای با تسای اینگون، رییسجمهوری وقت تایوان، داشت. چین در آن زمان واکنشی نسبتا ملایم نشان داد، اعتراض دیپلماتیک کرد و تایوان را به انجام «اقدامی حقیرانه» متهم کرد.
بر اساس بیانیه این کارزار، زندانیان بندرعباس و ضیابر اعلام کردهاند از این پس سهشنبه هر هفته در اعتراض به صدور و اجرای احکام اعدام، از دریافت غذا خودداری خواهند کرد.
زندانیان بندرعباس و ضیابر، شصتوسومین و شصتوچهارمین گروهی هستند که به این حرکت پیوستهاند.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از بهمن ۱۴۰۲ با اعتصاب غذای شماری از زندانیان سیاسی در زندان قزلحصار آغاز شد و اعضای آن از آن زمان تاکنون، سهشنبه هر هفته در اعتراض به مجازات اعدام و فقدان دادرسی عادلانه، اعتصاب غذا کردهاند.
هشدار درباره زندانیان محکوم به اعدام
بیانیه این هفته کارزار، درباره وضعیت محمدرضا مجیدیاصل در تهران و امید گودرزوند چگینی در زندان چوبیندر قزوین هشدار داد.
حکم اعدام گودرزوند چگینی، معترض ۳۷ ساله بازداشتشده در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، در دادگاه تجدیدنظر تایید شده است.
کارزار از تایید حکم اعدام مجیدیاصل نیز خبر داد. این در حالی است که پیش از این خبرهایی از نقض این حکم در دیوان عالی کشور منتشر شده بود.
روشن نیست که بیانیه تازه به صدور و تایید دوباره حکم اعدام برای او اشاره دارد یا وضعیت پیشین پرونده.
در این بیانیه همچنین به صدور حکم اعدام برای امیدرضا حیدری، دانشجوی ۱۹ ساله اهل ایذه، اشاره شده است. حیدری که بهمن ۱۴۰۴ در اصفهان بازداشت شد، در شعبه دوم دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده است.
کارزار همچنین از اعدام رضوان اصغرزاده، مادر شش فرزند، با اتهام مرتبط با مواد مخدر در زندان دستگرد اصفهان خبر داد و درباره وضعیت علی زارعی دوزدرهسی هشدار داد.
زارعی، زندانی سیاسی محکوم به اعدام و از آسیبدیدگان چشمی خیزش «زن، زندگی، آزادی»، در زندان قزلحصار به سلول انفرادی منتقل شده است.
به گفته این کارزار، از ابتدای سال ۱۴۰۵ دستکم ۴۴۸ مورد اعدام در ایران ثبت شده است.
بیانیه به گزارش تازه سازمان عفو بینالملل نیز اشاره کرد که نام ۸۷ مقام جمهوری اسلامی را برای انجام تحقیقات کیفری درباره نقش احتمالی آنان در سرکوب اعتراضات سال ۱۴۰۱ مطرح کرده است.
اعتصاب غذا در ۶۴ زندان
بر اساس فهرست منتشرشده، زندانیان شرکتکننده در هفته صدوسیونهم کارزار، در زندانهای زیر اعتصاب غذا کردند:
اراک، اردبیل، ارومیه، ازبرم لاهیجان، اسدآباد اصفهان، اهر، اوین در بندهای زنان و مردان، ایرانشهر، ایلام، بانه، برازجان، بروجرد، بروجن، بم، بندرعباس، بوکان، بهبهان، تبریز، تهران بزرگ، چوبیندر قزوین، حویق تالش، خرمآباد، خورین ورامین، خوی، دستگرد اصفهان، دهدشت، دیزلآباد کرمانشاه، رامهرمز، رشت در بندهای مردان و زنان، رودسر، زاهدان در بندهای زنان و مردان، سبزوار، سپیدار اهواز در بندهای زنان و مردان، سقز، سلماس، سنندج، شیبان اهواز، ضیابر صومعهسرا، طبس، عادلآباد شیراز در بندهای زنان و مردان، فردیس کرج، فیروزآباد فارس، قائمشهر، قرچک، قزلحصار در واحدهای دو، سه و چهار، کامیاران، کرمان، کهنوج، گچساران، گرگان، گنبدکاووس، لنگرود قم، مرکزی بیرجند، مرکزی کرج، مریوان، مشهد، مهاباد، میاندوآب، نظام شیراز، نقده، نور، نیشابور، یاسوج و یزد در بندهای زنان و مردان.
شی چهارشنبه اول مهر وارد واشینگتن میشود و مذاکرات رسمی او با ترامپ پنجشنبه برگزار خواهد شد.
رهبر چین سوم مهر به آرشیو ملی آمریکا میرود و به گفته منابع رویترز، ممکن است موضوع بیانیه ۱۹۸۲ را در همین بازدید مطرح کند.
چین تایوان را بخشی از قلمرو خود و حساسترین موضوع در روابطش با واشینگتن میداند. موضوعی که دولت دموکراتیک تایوان رد میکند.
آمریکا درباره حاکمیت این جزیره موضع رسمی نمیگیرد، اما قانون روابط با تایوان، مصوب سال ۱۳۵۸، واشینگتن را ملزم میکند ابزار لازم را برای دفاع از آن فراهم کند.
توافق ۱۹۸۲ و دو برداشت متضاد
آمریکا و چین در سال ۱۹۸۲ (۱۳۶۱) سومین بیانیه مشترک خود را امضا کردند. واشینگتن در آن اعلام کرد قصد دارد فروش تسلیحات به تایوان را بهتدریج کاهش دهد و بهدنبال فروش بلندمدت سلاح به تایپه نیست.
رونالد ریگان، رییسجمهوری وقت آمریکا، همزمان در یادداشتی تاکید کرد آمادگی واشینگتن برای کاهش فروش سلاح «کاملا مشروط» به تعهد مستمر چین به حل مسالمتآمیز اختلاف با تایوان است.
دولت ریگان همان سال «شش تضمین» را نیز به تایوان ارائه کرد. بر اساس آنها، آمریکا تاریخی برای پایان فروش تسلیحات تعیین نکرده و نپذیرفته است پیش از فروش سلاح با پکن مشورت کند.
این اسناد در سال ۱۳۹۹ از طبقهبندی محرمانه خارج شدند.
فعالیت نظامی چین پیرامون تایوان طی پنج سال گذشته افزایش یافته است.
نیروهای چینی تقریبا هر روز در اطراف این جزیره فعالیت میکنند و پکن رزمایشهای گسترده با شلیک موشک واقعی برگزار کرده است.
پیپلز دیلی، ۳۱ شهریور هشدار داد مدیریت نادرست مساله تایوان میتواند روابط دو کشور را به «وضعیتی بسیار خطرناک» بکشاند.
بستههای تسلیحاتی و اهرم فشار ایران
دولت ترامپ در آذر ۱۴۰۴ بستهای ۱۱ میلیارد دلاری برای تایوان تصویب کرد؛ بزرگترین بسته تسلیحاتی آمریکا برای این جزیره. بسته دیگری به ارزش حدود ۱۴ میلیارد دلار نیز ماههاست در انتظار تصمیم ترامپ مانده است.
ترامپ پس از دیدار ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت با شی در پکن، تصمیم درباره بسته دوم را به تعویق انداخت و آن را «اهرم چانهزنی بسیار خوبی» خواند.
یک مقام کاخ سفید به رویترز گفت رییسجمهوری آمریکا بهزودی درباره این فروش تصمیم خواهد گرفت.
به گفته این مقام، ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود بیش از هر رییسجمهوری دیگری فروش سلاح به تایوان را تصویب کرد و میزان فروش تاییدشده در نخستین سال دوره دوم او از مجموع چهار سال ریاستجمهوری جو بایدن بیشتر بود.
پکن افزون بر توقف معاملات تازه، خواستار متوقف شدن تحویل سلاحهایی شده که تایوان قبلا سفارش داده است.
وزارت خارجه تایوان اعلام کرد تحولات دیدار سران آمریکا و چین را از نزدیک دنبال میکند و ارتباط مستحکمی با واشینگتن دارد.
منابع رویترز گفتند چین در مقابل پیشنهاد کرده است برای فشار بر جمهوری اسلامی در ارتباط با جنگ خاورمیانه به آمریکا کمک کند.
به این ترتیب، ایران نیز در کنار تجارت، فناوری و تایوان، به محور چانهزنی میان واشینگتن و پکن تبدیل شده است.
پیت ریکتس، سناتور جمهوریخواه، از ترامپ خواست روشن کند آمریکا اجازه تصرف نظامی تایوان را نخواهد داد.
جان مولنار، رییس کمیته ویژه مجلس نمایندگان درباره چین، نیز ۲۷ شهریور در نامهای به ترامپ نوشت اعتراض پکن به فروش سلاح و همکاری امنیتی آمریکا با متحدان آسیایی باید «بیدرنگ رد شود».
مت پاتینگر، معاون پیشین مشاور امنیت ملی آمریکا، ۲۸ شهریور در تایپه گفت که انتظار توافقی اساسی درباره تایوان ندارد و پیشبینی کرد شی، مانند دیدارهای گذشته، ترامپ را مفصل درباره این موضوع «موعظه» کند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد ترامپ روز خود را با سخنرانی در جمع نمایندگان کشورهای عضو سازمان ملل آغاز میکند. هنوز محتوای سخنان او اعلام نشده است.
رییسجمهوری آمریکا سال گذشته با نطقی تند خبرساز شد و سیاستهای اقلیمی و مهاجرتی شماری از کشورها را عامل حرکت آنها به سوی «جهنم» خواند.
ترامپ سپس با اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، و ینس فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند، دیدار خواهد کرد.
نمایندگان عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عمان، بحرین، کویت و قطر نیز در نشستی جمعی با ترامپ شرکت میکنند.
او ۳۰ شهریور با امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، درباره حفاظت از زیرساختهای خاورمیانه و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز گفتوگو کرد.
جنگ ایران و نگرانی کشورهای خلیج فارس
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، قیمت جهانی سوخت را بالا برده و به یکی از چالشهای سیاسی ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر تبدیل شده است.
نشست ترامپ با نمایندگان شش کشور خلیج فارس از مهمترین برنامههای ۳۱ شهریور خواهد بود. این کشورها از پیشروی حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، حملات آنها به عربستان سعودی و تهدید کشتیرانی در بابالمندب، نگرانند.
حوثیها ۲۹ تیر از آغاز محاصره دریایی عربستان سعودی خبر دادند و در هفتههای بعد دامنه عملیات خود را گسترش دادند.
ترامپ ۲۹ شهریور، پس از آنکه پنتاگون برای حمله به حوثیها آماده شده بود، در آخرین لحظات عملیات را متوقف کرد.
اوکراین، ونزوئلا و گرینلند
دیدار ترامپ و زلنسکی در حالی برگزار میشود که جنگ اوکراین از زمان تهاجم گسترده روسیه در پنجم اسفند ۱۴۰۰، چهار سال و نیم ادامه یافته است. تلاشهای ترامپ برای میانجیگری تاکنون این جنگ را متوقف نکرده و حتی پس از اعلام توافق انرژی، حملات دو طرف به زیرساختهای یکدیگر ادامه یافته است.
نخستین دیدار ترامپ و دلسی رودریگز نیز زیر نظر موافقان و مخالفان سیاست او در ونزوئلا برگزار میشود.
رودریگز پس از بازداشت نیکلاس مادورو به دست نیروهای آمریکایی در ۱۳ دی ۱۴۰۴ به قدرت رسید.
دولت ترامپ همکاری با او را راهی برای گشودن صنعت نفت ونزوئلا بر روی سرمایهگذاری آمریکایی میداند، اما شماری از قانونگذاران هر دو حزب، واشینگتن را به کمکاری برای برگزاری انتخابات در این کشور متهم میکنند.
ترامپ همچنین همراه رهبران دانمارک و گرینلند توافقی را امضا خواهد کرد که حضور نظامی آمریکا در این جزیره را افزایش میدهد و دسترسی رقبای واشینگتن را محدود میکند.
مقامهای دانمارک و گرینلند امیدوارند این توافق به تهدیدهای پیشین ترامپ درباره تصرف این جزیره پایان دهد.
برخی از آنان خود در اعتراضات ۱۴۰۱ حضور داشتند و بازداشت و شکنجه را تجربه کرده بودند و برخی دیگر نوجوانانی بودند که با نام مهسا ژینا امینی، نیکا شاکرمی و شعار «زن، زندگی، آزادی» بزرگ شدند.
دستنوشتهها، حسابهای شبکههای اجتماعی و روایت خانوادهها نشان میدهد تجربه پاییز ۱۴۰۱ برای بخشی از این نسل، سه سال بعد همچنان بخشی از زندگی و کنش سیاسی آنان بود.
پرنیان دبیری؛ «زن، زندگی، آزادی» در دفتر یک دختر ۱۳ ساله
پرنیان دبیری تنها ۱۶ سال داشت که در اعتراضات ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در شهرستان بهارستان تهران کشته شد.
در چهارمین سالگرد خیزش مهسا، مادرش دستنوشتهای از پرنیان منتشر کرد که او آن زمان عبارت «زن، زندگی، آزادی» و هشتگهای «مهسا امینی» و «نیکا شاکرمی» را ثبت کرده بود.
مادر پرنیان گفت: «بچههای ما، جوانهای ما، مردم ما، زندگی میخواهند …»
یلدا محمدخانی؛ نیکا شاکرمی، الگوی یک دختر ۱۶ ساله
یلدا محمدخانی، نوجوان ۱۶ ساله، یکی از کشتهشدگان اعتراضات فردیس کرج بود؛ دختری که نیکا شاکرمی برایش به یکی از نمادهای اعتراض و مقاومت تبدیل شده بود.
یلدا از سال ۱۴۰۱ تصویر نیکا را پشت قاب تلفن همراهش نگه میداشت و از حامیان پرشور «زن، زندگی، آزادی» بود. او دانشآموز ممتاز پایه یازدهم رشته انیمیشن بود و آرزو داشت در آینده انیماتور شود.
در یکی از آخرین گفتوگوهای خانوادگی پیش از رفتن به اعتراضات ۱۸ دی، وقتی خانوادهاش درباره خطر حضور در خیابان به یلدا هشدار دادند، او پاسخ داد: «پدر و مادر نیکا چه کار میکنند؟ شما هم همان کار را بکنید.»
یلدا شامگاه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات فردیس کرج، در حالی که دست در دست پدرش داشت، هدف چندین گلوله قرار گرفت و کشته شد. او پیش از آن، در میان جمعیت شعار داده و هنگام شلیک گاز اشکآور تلاش کرده بود دیگر معترضان را به ادامه حرکت تشویق کند.
جعفر جاویدی؛ از بازداشت و شکنجه در ۱۴۰۱ تا کشتهشدن در دیماه
جعفر جاویدی در جریان خیزش مهسا بارها به تجمعهای خیابانی پیوسته بود، به معترضان کمک کرده بود و به دلیل فعالیتهایش در آن جنبش بازداشت شده بود. او بعد از سه ماه بازداشت با وثیقه سنگین آزاد شد و به نزدیکانش از شکنجههای شدید جسمی و روانی، ضربوشتم، شوک الکتریکی و فشار بازجویان برای اعتراف اجباری گفت.
با وجود این، جعفر در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ بار دیگر به خیابان رفت و به گفته نزدیکانش، این بار نیز بخشی از فعالیتش کمک به مجروحان بود.
او ۱۸ دی در بلوار هفت تیر مشهد هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت.
جاویدی بر روی دستش تتوی تاج شاهنشاهی داشت. خانوادهاش یکی از جملات او را در مراسمش تکرار کردند: «اگر ما نریم، چه کسی باید بره؟»
عسل شفیعی؛ از «ژن، ژیان، ئازادی» تا گلوله خوردن در اعتراضات نازیآباد تهران
عسل شفیعی، دانشجوی ۲۱ ساله، از دیگر جانباختگان اعتراضات دیماه بود که ردپای «زن، زندگی، آزادی» در زندگی و نوشتههایش دیده میشد.
او در معرفی حساب خود عبارت «ژن، ژیان، ئازادی» را نوشته و خود را فمینیست معرفی کرده بود.
در یکی از توییتهایش در جریان خیزش مهسا نوشته بود که حکومت معترضان را از اسلحه و گلوله میترساند، در حالی که آنها وصیتنامههایشان را آماده کردهاند.
عسل ۱۸ دی ۱۴۰۴ برای شرکت در اعتراضات به نازیآباد تهران رفت و دیگر به خانه بازنگشت.
گزارشها حاکی است خانوادهاش پس از روزها جستوجو، پیکر او را پیدا کردند.
رها بهلولیپور؛ «زن، زندگی، آزادی» برای همیشه
رها بهلولیپور، دانشجوی ۲۳ ساله زبان و ادبیات ایتالیایی دانشگاه تهران، یکی دیگر از قربانیان اعتراضات دیماه بود. رها در آخرین پیامش، ساعاتی پیش از کشتهشدن، نوشت: «زن، زندگی، آزادی، برای همیشه.»
نزدیکان او گفتهاند رها عاشق زندگی، کتاب، هنر و موسیقی بود. در کانال تلگرامش نیز نوشته بود: «من خیلی طرفدار زندگیام.»
به گفته منابع نزدیک به او، رها شامگاه ۱۸ دی در محدوده میدان فاطمی تهران هدف گلوله قرار گرفت و روز ۱۹ دی بر اثر جراحت ناشی از اصابت گلوله به ریه جان باخت.
چند هفته بعد، دانشجویان دانشکده زبانهای خارجی دانشگاه تهران در مراسم یادبود او بار دیگر همان شعاری را سر دادند که چهار سال پیش با نام مهسا ژینا امینی در خیابانهای ایران طنین انداخته بود: «زن، زندگی، آزادی.»
امیرحسین نوبخت پردستی؛ از بازداشت در ۱۹ سالگی تا کشتهشدن در ۲۱ سالگی
امیرحسین نوبخت پردستی تنها ۱۹ سال داشت که در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ بازداشت شد؛ بازداشتی که به گفته منابع نزدیک به خانواده، با شکنجه همراه بود.
سه سال بعد، امیرحسین ۲۱ ساله بار دیگر به خیابان رفت؛ اینبار در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴.
شامگاه ۱۸ دی، او در جریان اعتراضات باقرشهر زخمی و بازداشت شد.
بنا بر روایت منابع ایراناینترنشنال، پس از انتقال به بیمارستان، ماموران با دیدن تتوی شاهنشاهی روی بدن او، امیرحسین را بهشدت شکنجه کردند و او در بیمارستان بر اثر شکنجه جان باخت.
حافظهای که سه سال بعد به خیابان بازگشت
از تصویر نیکا شاکرمی پشت قاب تلفن یلدا محمدخانی و دستنوشته «زن، زندگی، آزادی» پرنیان دبیری تا آخرین پیام رها بهلولیپور، نشانههای خیزش ۱۴۰۱ در زندگی شماری از جانباختگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ باقی مانده بود.
برای جعفر جاویدی و امیرحسین نوبخت، این پیوند تنها به یک شعار یا خاطره محدود نبود. هر دو پیشتر در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ بازداشت شده بودند و سه سال بعد بار دیگر به اعتراضات پیوستند و کشته شدند.
برای نوجوانانی چون یلدا و پرنیان، مهسا امینی و نیکا شاکرمی بخشی از حافظه سالهای نوجوانی آنان شدند؛ برای عسل و رها نیز شعار «زن، زندگی، آزادی» تا آخرین نوشتهها و روزهای زندگیشان ادامه یافت.
این روایتها نشان میدهند خیزش پاییز ۱۴۰۱ برای بخشی از نسلی که در دیماه ۱۴۰۴ به خیابان رفت، به واقعهای پایانیافته در گذشته تبدیل نشده بود و تجربهای بود که در نوشتهها، نمادها، انتخابها و سرانجام در حضور دوباره آنان در خیابان ادامه پیدا کرد.
