دلسی رودریگز؛ متحد وفادار مادورو و نقش او در ساختار قدرت ونزوئلا

دیوان عالی ونزوئلا اعلام کرد دلسی رودریگز، معاون نیکلاس مادورو، در غیاب او مسئولیت ریاستجمهوری موقت کشور را بر عهده خواهد گرفت.

دیوان عالی ونزوئلا اعلام کرد دلسی رودریگز، معاون نیکلاس مادورو، در غیاب او مسئولیت ریاستجمهوری موقت کشور را بر عهده خواهد گرفت.
بر اساس حکم دیوان عالی، رودریگز این سمت را «بهمنظور تضمین تداوم امور اداری و دفاع جامع از ملت» عهدهدار خواهد شد.
هرچند برخی گزارشها از حضور رودریگز در روسیه پس از بازداشت مادورو حکایت داشتند، اما تلویزیون دولتی ونزوئلا او را در حال سخنرانی در کاراکاس به تصویر کشید.
همزمانی مسئولیتهای رودریگز بهعنوان وزیر دارایی و وزیر نفت با سمت معاونت ریاستجمهوری، او را به یکی از بازیگران اصلی در اداره اقتصاد ونزوئلا تبدیل کرد و نفوذ قابل توجهی در بخش خصوصیِ بهشدت تضعیفشده کشور برایش به همراه داشت.
رودریگز تاکنون چه مسئولیتهایی را بر عهده داشته است؟
رودریگز ۵۶ ساله ۱۸ مه ۱۹۶۹ در کاراکاس به دنیا آمد. او دختر خورخه آنتونیو رودریگز، چریک چپگرایی است که در دهه ۱۹۷۰ حزب انقلابی «لیگای سوسیالیستا» را پایهگذاری کرد.
مادورو به خاطر دفاع بیامان رودریگز از حکومت سوسیالیستیاش، به او لقب «ببر» داده بود.
او همکاری نزدیکی با برادرش، خورخه رودریگز، دارد که اکنون رییس مجلس ملی ونزوئلا است.
رودریگز وکیل دادگستری و فارغالتحصیل دانشگاه مرکزی ونزوئلا است و طی دهه گذشته بهسرعت در مراتب سیاسی ارتقا پیدا کرده است. او در فاصله سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴ وزیر ارتباطات و اطلاعرسانی ونزوئلا بود.
رودریگز که به علاقهاش به پوشاک و برندهای لوکس شناخته میشود، بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ وزیر امور خارجه ونزوئلا بود. در همین دوره، پس از تعلیق عضویت ونزوئلا در مرکوسور، تلاش کرد بهصورت اعتراضی وارد نشست این بلوک تجاری در بوئنوسآیرس شود.
او در سال ۲۰۱۷ ریاست مجلس موسسان، نهاد حامی حزب حاکم، را بر عهده گرفت. مجلس موسسان در نهایت اختیارات مادورو را بهطور قابل توجهی افزایش داد.

در ژوئن ۲۰۱۸، رودریگز بهعنوان معاون رییسجمهور منصوب شد و مادورو او را «زنی جوان، شجاع، باتجربه، دختر یک شهید، انقلابی و آزموده در هزار نبرد» خواند.
در اوت ۲۰۲۴، مادورو وزارت نفت را نیز به مسئولیتهای رودریگز افزود و رسیدگی به پیامدهای تشدید تحریمهای آمریکا علیه مهمترین صنعت کشور را به او واگذار کرد.
دونالد ترامپ ۱۳ دی از تماس تلفنی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با رودریگز خبر داد. به گفته ترامپ، هدف از این تماس «بازگرداندن عظمت به ونزوئلا» بود.
هنوز جزییات بیشتری در خصوص این مکالمه منتشر نشده است.

رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت که حتی در صورت ورود میلیاردها دلار سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا به ونزوئلا، افزایش معنادار تولید نفت این کشور در کوتاهمدت بعید است و تحقق آن سالها زمان خواهد برد.
به گزارش رویترز، با وجود وعدههای دونالد ترامپ برای جذب سرمایهگذاری خارجی پس از بازداشت نیکلاس مادورو، تحلیلگران معتقدند ونزوئلا بهدلیل بیثباتی سیاسی، زیرساختهای فرسوده، نگرانیهای امنیتی و تداوم تحریمها، در سالهای پیشرو افزایش قابل توجهی در تولید نفت نخواهد داشت. این کشور اگرچه بزرگترین ذخایر برآوردی نفت جهان را در اختیار دارد، اما تولید آن طی دهههای اخیر بهواسطه سوءمدیریت و کاهش سرمایهگذاری خارجی بهشدت افت کرده است.
رویترز مینویسد ملیکردن صنعت نفت در دهههای گذشته و انتقال اجباری پروژهها به مشارکتهای تحت کنترل شرکت دولتی پیدیویاسای باعث خروج یا کاهش حضور بسیاری از شرکتهای خارجی از جمله اکسون موبیل و کونوکو فیلیپس شد.
تحلیلگران تاکید میکنند شرکتهای آمریکایی تا زمانی که از امنیت، دریافت مطالبات خود و رفع تحریمها اطمینان نیابند، تمایلی به بازگشت نخواهند داشت و ونزوئلا نیز ناچار به اصلاح چارچوبهای قانونی برای جذب سرمایهگذاری گستردهتر است.
بر اساس این گزارش، «شوران» تنها شرکت بزرگ آمریکایی است که هماکنون در ونزوئلا فعالیت میکند و روزانه حدود ۱۵۰ هزار بشکه نفت به ساحل خلیج آمریکا صادر میکند. سایر شرکتها، از جمله کونوکو فیلیپس و اکسون، تحولات سیاسی و چارچوب قراردادها را زیر نظر دارند. کارشناسان میگویند حتی در خوشبینانهترین سناریو و در صورت گذار سیاسی کمتنش، افزایش محسوس تولید نفت ونزوئلا زودتر از پنج تا هفت سال آینده محتمل نیست.
رویترز در پایان اشاره میکند که تجربههای پیشین مداخلات آمریکا در کشورهای نفتخیز نشان داده است چنین اقداماتی لزوماً به منافع فوری برای شرکتهای آمریکایی منجر نمیشود و در حال حاضر نیز تحولات ونزوئلا تأثیر قابل توجهی بر قیمت جهانی نفت یا بازار سوخت آمریکا نداشته است.
حملات بامداد شنبه ۱۳ دی آمریکا به ونزوئلا که با گزارش انفجارها و دود در کاراکاس آغاز شد، ساعاتی بعد با اعلام خبری از سوی ترامپ درباره بازداشت مادورو و همسرش و انتشار کیفرخواست تازه علیه آنها در آمریکا، وارد مرحله تازهای شد و موجی از واکنشها را در منطقه و جهان برانگیخت.

دستگیری نیکلاس مادورو با مداخله مستقیم آمریکا در ونزوئلا، فراتر از آمریکای لاتین، بهسرعت به موضوعی برای تحلیلهای متفاوت در رسانههای بینالمللی تبدیل شد؛ این رسانهها از جمله این سوال را مطرح کردهاند که آیا آمریکا به سیاست تغییر رژیم در کشورهای دیگر بازگشته است؟
در برخی دیگر از تحلیلها، سقوط حکومت اقتدارگرای ونزوئلا روایت شده و در پی آن روند رخدادها و ریشههای آن واکاوی شده است که چه اتفاقی در ونزوئلا باعث دستگیری و در نتیجه سقوط حکومت اقتدارگرای مادورو شد؟
برخی رسانهها نیز پیامدهای سقوط دولت ونزوئلا را فراتر از کاراکاس، در سطح نظم بینالمللی و موازنههای ژئوپلیتیکی بررسی کردند.
مرور تحلیلهای منتشرشده در رسانههای بینالمللی نشان میدهد که اختلاف دیدگاهها نه بر سر این پرسش که «چه اتفاقی افتاد»، بلکه در پاسخ به این پرسش است که «این اتفاق چه معنایی دارد».
در یکسو، تحلیلهایی قرار دارند که اقدام ایلات متحده را ضروری ارزیابی کردهاند و در سوی دیگر، رسانههایی هستند که آن را نشانه تضعیف قواعد حقوق بینالملل و احیای سیاست «مداخلهگرایانه» ارزیابی کردند.
آمریکا هنوز هم آماده است از ابزار سخت استفاده کند
وبسایت یورونیوز انگلیسی، بدون تمرکز بر ابعاد نظامی عملیات، بر پیامدهای ژئوپلیتیکی سقوط مادورو تاکید دارد.
از نگاه این رسانه، حذف مادورو تنها به معنای تغییر قدرت در ونزوئلا نیست، بلکه میتواند به تضعیف شبکهای از روابط سیاسی و اقتصادی منجر شود که طی سالها میان کاراکاس و بازیگرانی چون جمهوری اسلامی، روسیه و چین شکل گرفته است.
یورونیوز نوشت ونزوئلا با رهبری مادورو برای تهران صرفا یک شریک اقتصادی نبود، بلکه بخشی از راهبرد «حضور نمادین و سیاسی» در آمریکای لاتین محسوب میشد.
از این جهت، دستگیری مادورو میتواند پیام غیرمستقیمی به سایر متحدان آمریکا ارسال کند مبنی بر اینکه واشینگتن همچنان آماده استفاده از ابزار سخت برای بازتعریف موازنههای منطقهای است.
بازگشت به سیاست تغییر رژیم
از سوی دیگر، روزنامه بریتانیایی گاردین رویکردی انتقادیتر اتخاذ میکند. این روزنامه بریتانیایی در تحلیلهای خود، مداخله آمریکا در ونزوئلا را ادامه همان مسیری میداند که در دهههای گذشته با عنوان «تغییر رژیم» شناخته شده است.
به باور نویسندگان گاردین، حتی اگر مادورو رهبری اقتدارگرا و ناکارآمد تلقی شود، توسل به نیروی نظامی خارجی نهتنها مساله دموکراسی را حل نمیکند، بلکه خطر بیثباتی سیاسی و اجتماعی را افزایش میدهد.
این رسانه هشدار داد که تجربههای پیشین در آمریکای لاتین و خاورمیانه نشان داده است حذف ناگهانی راس قدرت، بدون سازوکار سیاسی داخلی، میتواند خلاء قدرت و درگیریهای جدید ایجاد کند.
گاردین همچنین تاکید کرد که اقدام آمریکا میتواند به الگویی خطرناک تبدیل شود؛ الگویی که به سایر قدرتها اجازه میدهد با استناد به «تهدید امنیتی»، مداخله مشابهی را در مناطق دیگر توجیه کنند.
نگاه عملگرایانه تلگراف
تلگراف، دیگر روزنامه بریتانیایی، با گرایش محافظهکارانه، تمرکز خود را بر ابعاد عملی و امنیتی عملیات آمریکا در ونزوئلا قرار داده است.
در تحلیل این روزنامه، دستگیری مادورو نشانهای از «قاطعیت» آمریکا در برابر رهبرانی است که از نظر واشینگتن تهدیدی برای امنیت منطقهای محسوب میشوند.
تلگراف در عین حال تاکید دارد که موفقیت در عملیات نظامی لزوما به معنای موفقیت سیاسی نیست. از نگاه این رسانه، چالش اصلی تازه پس از دستگیری مادورو آغاز میشود؛ جایی که آمریکا و متحدانش باید با مساله انتقال قدرت، بازسازی نهادها و جلوگیری از فروپاشی امنیت داخلی ونزوئلا روبهرو شوند.
در این چارچوب، تلگراف بیش از آنکه وارد بحث حقوق بینالملل شود، بر «هزینه و فایده» مداخله تمرکز دارد و میپرسد آیا آمریکا آمادگی پرداخت هزینههای بلندمدت چنین اقدامی را دارد یا نه.
بازتاب شکاف داخلی در آمریکا
تحلیل نیویورک تایمز بیش از آنکه بر خود ونزوئلا متمرکز باشد، بازتابدهنده شکافهای سیاسی در داخل آمریکا است. این روزنامه نشان میدهد که مداخله در ونزوئلا چگونه به موضوعی برای مناقشه میان جریانهای سیاسی تبدیل شد؛ جایی که حامیان ترامپ آن را نشانه رهبری قاطع میدانند و منتقدانش از خطر ماجراجویی نظامی سخن میگویند.
از منظر نیویورک تایمز، پرونده ونزوئلا نمونهای از این واقعیت است که سیاست خارجی آمریکا بهشدت تحت تاثیر قطببندی داخلی قرار گرفته و تصمیمهای کلان، بیش از گذشته، رنگ و بوی رقابتهای سیاسی داخلی به خود گرفتهاند.
بازداشت مادورو یک حرکت نمادین است
اسرائیلهیوم، با تمرکز بر خاورمیانه، سقوط مادورو را از زاویه تاثیر آن بر موقعیت ایران تحلیل میکند.
در این روایت، ونزوئلای مادورو یکی از معدود متحدان ثابت تهران در نیمکره غربی بهشمار میرود که در آن حذف مادورو میتواند دامنه نفوذ جمهوری اسلامی در آمریکای لاتین را محدود کند.
این رسانه سقوط مادورو را بخشی از رقابت گستردهتر میان آمریکا و متحدانش با محورهایی میداند که از سوی واشینگتن بهعنوان «چالشگران نظم غربی» تعریف میشوند.
در این چارچوب، دستگیری مادورو نه صرفا یک اقدام منطقهای، بلکه حرکتی نمادین در یک رقابت ژئوپلیتیکی گستردهتر تلقی میشود.
اختلاف اصلی تحلیلها در کجاست؟
بررسی مجموع این دیدگاهها نشان میدهد اختلاف رسانههای غربی بر سه محور اصلی متمرکز است:
نخست، مشروعیت؛ اینکه آیا آمریکا حق دارد بدون اجماع بینالمللی دست به چنین اقدامی بزند یا نه؟
دوم، کارآمدی؛ اینکه آیا حذف یک رهبر اقتدارگرا لزوما به بهبود وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور منجر میشود؟
سوم، پیامدهای بلندمدت؛ از بیثباتی منطقهای گرفته تا تاثیر بر نظم جهانی و روابط قدرتهای بزرگ.
دستگیری مادورو، از نگاه رسانههای غربی، بیش از آنکه یک پایان باشد، آغاز یک پرسش بزرگ است؛ آیا جهان به سمت عادیسازی مداخلات مستقیم قدرتهای بزرگ حرکت میکند یا این رویداد واکنشی استثنایی به شرایطی خاص است؟
آنچه در همه این تحلیلها مشترک به نظر میرسد، تاکید بر این واقعیت است که پیامدهای این تحول، محدود به مرزهای ونزوئلا نخواهد ماند.

حملات بامدادی آمریکا به ونزوئلا که با گزارش انفجارها و دود در کاراکاس آغاز شد، ساعاتی بعد با اعلام خبری از سوی دونالد ترامپ درباره بازداشت نیکلاس مادورو و همسرش و انتشار کیفرخواست تازه علیه آنها در آمریکا، وارد مرحله تازهای شد و موجی از واکنشها را در منطقه و جهان برانگیخت.
آغاز ماجرا؛ انفجارها در کاراکاس
در دقایق آغازین بامداد شنبه ۱۳ دی، همزمان با شنیده شدن صدای چند انفجار در کاراکاس، سیبیاس نیوز بهنقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد ترامپ دستور حمله به اهدافی در داخل ونزوئلا شامل تاسیسات نظامی را صادر کرد. رویترز نیز از شنیده شدن صداهای بلند، از جمله صدای چند هواپیما در پایتخت ونزوئلا خبر داد.
شاهدان گفتند دستکم یک ستون دود در آسمان کاراکاس دیده شد و بخش جنوبی شهر در نزدیکی یک پایگاه مهم نظامی با قطع برق مواجه شد.
جنیفر جیکوبز، خبرنگار سیبیاس، در ایکس نوشت مقامهای کاخ سفید از گزارشها درباره انفجارها و پرواز هواپیماها بر فراز کاراکاس آگاه هستند. فاکسنیوز هم به نقل از مقامهای آمریکایی اعلام کرد حملات نظامی ایالات متحده علیه ونزوئلا «در حال انجام» است.
وضعیت اضطراری در ونزوئلا و روایت دولت مادورو
پس از انتشار خبر انفجارها، حکومت ونزوئلا در بیانیهای هدف آمریکا را «تصاحب منابع نفت و مواد معدنی» این کشور دانست و اعلام کرد عملیات تنها به کاراکاس محدود نیست و ایالتهای میراندا، آراگوآ و لا گوایرا نیز هدف قرار گرفتند.
در ادامه، دولت مادورو در کشور وضعیت اضطراری اعلام کرد.
ساعاتی بعد، وزیر دفاع ونزوئلا نیز حمله آمریکا را «عملیات جنایتکارانه تغییر رژیم» خواند و گفت مقامهای این کشور در حال بررسی شمار کشتهها و زخمیهای غیرنظامی، بهویژه در پی حملات بالگردی به مناطق شهری، هستند.
گسترش عملیات
اداره هوانوردی آمریکا بامداد شنبه اعلام کرد همه هواپیماهای آمریکایی از پرواز در تمام ارتفاعات حریم هوایی ونزوئلا منع شدند و دلیل این تصمیم را «خطرات ایمنی پرواز ناشی از فعالیتهای نظامی جاری» عنوان کرد.
بر اساس اعلام این نهاد، ممنوعیت از طریق چهار اطلاعیه رسمی پرواز (NOTAM) حدود ساعت یک بامداد به وقت شرق آمریکا صادر شد و چهار منطقه پروازی سنخوان، پیارکو، مایکتیا و کوراسائو را در بر گرفت.
همزمان تصاویری از ستونهای دود در نزدیکی فرودگاه «لا کارلوتا» منتشر شد.
سیانان نیز با استناد به ویدیوهایی گزارش داد چند فروند بالگرد دوملخه ناشناس بر فراز کاراکاس مشاهده شدند؛ بالگردهایی که ارتش ونزوئلا بهطور شناختهشده در اختیار ندارد و عموما در اختیار ارتش آمریکا است.
افزایش حضور آمریکا در دریای کارائیب
پیشتر سیانان به زمینهچینی نظامی آمریکا برای حملبه به ونزوئلا پرداخته بود. این رسانه نوشت در ماههای گذشته واشینگتن هزاران نیرو و بیش از یکدوجین ناو جنگی را در دریای کارائیب مستقر کرده و بخشی از این آرایش در قالب عملیاتی با عنوان «نیزه جنوبی» به کار گرفته شده است؛ عملیاتی که هدف اعلامی آن جلوگیری از انتقال مواد مخدر به خاک آمریکا عنوان شد.
سیانان همچنین به استقرار یکی از بزرگترین گروههای ناو هواپیمابر آمریکا تا اواسط دسامبر و حضور یک گروه آبی–خاکی همراه با بیش از ۴۵۰۰ تفنگدار دریایی و ملوان اشاره کرد؛ مجموعهای که امکان اجرای عملیات گسترده دریایی و زمینی را فراهم میکند.
در ماههای گذشته، نیروهای آمریکایی عملیات متعددی در دریای کارائیب، علیه قاچاقچیان مواد مخدر، وابسته به حکومت ونزوئلا داشتند.
روابط نزدیک تهران و کاراکاس
حکومت ایران یکی از متحدان اصلی ونزوئلا به شمار میرود. ساعاتی پیش از حملات آمریکا به کاراکاس، حکومت ونزوئلا در بیانیهای از حکومت ایران در برابر شهروندان معترض حمایت کرد و خواستار «توقف مداخلات خارجی» در ایران شد.
در این بیانیه آمده است تلاشهایی برای «بیثباتسازی ایران از طریق پلتفرمهای دیجیتال و دامن زدن به تنشهای داخلی» در جریان است؛ رویکردی که به گفته حکومت ونزوئلا، در کنار «تحریمها و سایر اقدامات قهری یکجانبه» علیه جمهوری اسلامی قرار میگیرد.
مارکو روبیو ۲۸ آذر در اظهاراتی دولت مادورو را «نامشروع» خواند و گفت ونزوئلا با عناصری از جمله جمهوری اسلامی و حزبالله لبنان همکاری میکند.
در همین چارچوب، یائیر لاپید، رهبر مخالفان دولت اسرائیل، نوشت تهران باید با دقت به آنچه در ونزوئلا رخ داد توجه کند. اینتلیتایمز اسرائیل نیز نوشت مکانهای هدف قرار گرفته در ونزوئلا احتمالا کارخانههای تولید پهپاد یا موشک بوده که جمهوری اسلامی در این کشور ساخته است.
جمهوریاسلامی از سال ۲۰۰۰ تلاشهای گستردهای برای ایجاد خطوط تولید پهپاد در ونزوئلا شکل داده است.
ترامپ وارد میشود: مادورو و همسرش را گرفتیم!
حدود پنج ساعت پس از شروع حملات، ترامپ در تروثسوشال نوشت آمریکا «با موفقیت یک حمله گسترده» علیه ونزوئلا انجام داد و نوشت مادورو و همسرش بازداشت و از کشور خارج شدند.
با اینحال، وزیر دفاع ونزوئلا حضور نیروهای خارجی در این کشور را تکذیب کرد. صداوسیمای جمهوری اسلامی، در پخش زنده اعلام کرد «بسیار بعید» است ادعای ترامپ درباره بازداشت مادورو درست باشد.
پس از پست ترامپ، سیبیاس نیوز نیز گزارش داد مادورو در جریان عملیات نیروهای ویژه آمریکا بهدست نیروی دلتا بازداشت شده است.
کریستوفر لاندو، معاون وزیر امور خارجه آمریکا، بازداشت مادورو را تایید کرد و گفت او بابت «جنایتهایش» با عدالت روبهرو خواهد شد.
پم باندی، دادستان کل آمریکا، نیز اعلام کرد مادورو «بهزودی در خاک آمریکا و در دادگاههای آمریکا» محاکمه خواهد شد.
دلسی رودریگز، معاون رییسجمهوری ونزوئلا، در پیامی گفت دولت هیچ اطلاعی از محل نگهداری مادورو و همسرش ندارد و از آمریکا خواست مدرکی دال بر زنده بودن آنها ارائه کند.
اسکاینیوز نیز به نقل از منابعی در میان مخالفان دولت ونزوئلا گزارش داد بازداشت مادورو «خروجی مذاکرهشده» بوده است.
وضعیت میدانی؛ «آسمان قرمز شد»
مقامهای ونزوئلایی اعلام کردند حمله آمریکا به کشته و زخمی شدن شماری نامعلوم از شهروندان منجر شد و گفتند ارزیابی دقیق تلفات ادامه دارد. یک شهروند ونزوئلایی در گفتوگو با سیانان از انفجارهای شدید خبر داد و گفت با انفجارهای پیاپی «آسمان کاملا قرمز شده بود.»
همزمان نیویورک تایمز به نقل از مشاهدات خبرنگار خود در کاراکاس نوشت گروههایی از افراد مسلحِ ظاهرا غیرنظامی در خیابانهای پایتخت دیده شدند و به حضور «کلکتیووها» اشاره کرد؛ گروههایی که دولت ونزوئلا در سالهای گذشته برای مقابله با اعتراضات خیابانی تشکیل داده است.
اختلاف بر سر مبنای حقوقی اقدام واشینگتن
سیانان گزارش داد کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا از احتمال حمله مطلع نشده بود. روبن گایگو، سناتور دموکرات آریزونا، حمله را «غیرقانونی» توصیف کرد و مایک لی، سناتور جمهوریخواه یوتا، مشروعیت حقوقی اقدام را زیر سوال برد و نوشت منتظر است بداند چه چیزی میتواند از نظر قانون اساسی آن را توجیه کند.
ساعاتی بعد، همین سناتور جمهوریخواه نوشت با مارکو روبیو گفتوگو کرده و روبیو به او گفته است مادورو برای رسیدگی به اتهامات کیفری در آمریکا بازداشت شده و اقدام نظامی همزمان، برای حفاظت از نیروهای مجری حکم بازداشت انجام شده است.
سیانان همچنین نوشت کاخ سفید پس از اجرای عملیات، رهبران کنگره را در جریان گذاشت و مبنای حقوقی را اختیارات رییسجمهور ذیل اصل دوم قانون اساسی آمریکا عنوان کرد.
در ادامه، پم باندی، دادستان کل آمریکا، اعلام کرد مادورو در دادگاههای آمریکا با «خشم عدالت» روبهرو خواهد شد و چند دقیقه پیش از آخرین بهروزرسانیها، وزارت دادگستری آمریکا از انتشار کیفرخواست جدیدی علیه مادورو و همسرش خبر داد.
پیام ترامپ پس از عملیات و اشاره به آینده سیاسی ونزوئلا
ترامپ در گفتوگو با فاکس گفت ایالات متحده «مشارکتی قوی» در صنعت نفت ونزوئلا خواهد داشت و تاکید کرد در عملیات «هیچ کشتهای از طرف ما» وجود نداشت.
او همچنین گفت مادورو و همسرش پس از دستگیری به نیویورک منتقل میشوند و افزود دستگیری را «مانند یک برنامه تلویزیونی» تماشا کرده است.
ترامپ درباره احتمال حمایت از ماریا کورینا ماچادو، چهره برجسته اپوزیسیون ونزوئلا و برنده جایزه صلح نوبل، گفت باید این موضوع بررسی شود.
روسیه و کوبا محکوم کردند
روسیه در بیانیهای حمله آمریکا را «اقدام تجاوزکارانه مسلحانه» خواند و خواستار «شفافسازی فوری» درباره سرنوشت مادورو شد. کوبا نیز حملات را «تروریسم دولتی» توصیف کرد.
در آمریکای لاتین، لولا دا سیلوا، رییسجمهوری برزیل، اعلام کرد بمباران خاک ونزوئلا و بازداشت رییسجمهورش «عبور از خط قرمزی غیرقابل قبول» است. رییسجمهوری کلمبیا نیز فهرستی از اهداف منتشر کرد و گفت آمریکا «پادگان کوارتل د لا مونتانیا» در کاراکاس، محل دفن هوگو چاوز، را بمباران کرد. یک منبع آگاه به سیانان هم گفت آمریکا کلمبیا را از پیش در جریان زمان و شیوه عملیات قرار نداد و بوگوتا نیروهایی را به مرز اعزام کرد.
در اروپا، اسپانیا و آلمان از «نگرانی شدید» گفتند و بر احترام به حقوق بینالملل تاکید کردند. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، بار دیگر گفت مادورو مشروعیت ندارد و خواهان خویشتنداری شد. اورزولا فوندرلاین نیز اعلام کرد اتحادیه اروپا از مردم ونزوئلا و گذار مسالمتآمیز حمایت میکند. فرانسه موضعگیری صریحتری داشت. وزیر خارجه این کشور عملیات نظامی منجر به بازداشت مادورو را «برخلاف اصل منع توسل به زور» دانست.
بریتانیا نیز اعلام کرد هیچ نقشی در عملیات آمریکا نداشت و کییر استارمر گفت ابتدا باید «همه واقعیتها» روشن شود. وزارت خارجه بریتانیا در بهروزرسانی توصیههای سفر، از شهروندان خواست از سفر به ونزوئلا خودداری کنند و به افراد حاضر در این کشور توصیه کرد در محل زندگی خود بمانند و برای تغییر سریع برنامهها آماده باشند. ایتالیا هم از شهروندان خود خواست در خانه بمانند و شبکه دیپلماتیک اضطراری را فعال کرد.
در آسیا، دفتر ریاستجمهوری کره جنوبی اعلام کرد رییسجمهوری این کشور دستور حفاظت از شهروندان کره جنوبی در ونزوئلا را صادر کرد و چین نیز به شهروندانش توصیه کرد در آینده نزدیک به ونزوئلا سفر نکنند.

بازتاب حمله آمریکا به ونزوئلا و دستگیری نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، بازتاب گستردهای در رسانههای جهان یافته است. گزارشها از اختلاف نظر میان دولتها و نهادهای بینالمللی درباره پیامدهای این اقدام حکایت دارد.
تحولات میدانی و بازداشت مادورو
اسوشیتد پرس در بازتاب این تحولات نوشت ایالات متحده بامداد شنبه حملات گستردهای را علیه ونزوئلا انجام داد و بهگفته دونالد ترامپ، مادورو، رییسجمهوری این کشور و همسرش را طی این عملیات «بازداشت» و از ونزوئلا خارج کرده است.
ترامپ این خبر را در پستی در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد و گفت که مادورو و همسرش بهزودی با اتهامات کیفری در آمریکا روبهرو خواهند شد.
اسکای نیوز بهنقل از مقامات محلی نوشت این عملیات ۳۰ دقیقه به طول انجامید.
به گزارش شبکه اسکاینیوز، انفجارهای متعددی در ساعات اولیه شنبه در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، شنیده شد؛ همزمان جنگندهها در ارتفاع پایین بر فراز شهر پرواز کردند و شاهدان از برخاستن دود از یک پایگاه نظامی خبر دادند.
بنا بر اعلام دولت ونزوئلا، ایالتهای میراندا، آراگوا و لا گوایرا نیز هدف قرار گرفتند.
در پی این وضعیت، اداره هوانوردی فدرال آمریکا با صدور دستور اضطراری، پرواز هواپیماهای آمریکایی بر فراز ونزوئلا را بهدلیل «شرایط بالقوه خطرناک و فعالیت نظامی جاری» ممنوع کرد.
درخواست رسمی دولت ونزوئلا برای ارائه «مدرک زنده بودن» مادورو
در همین حال سیبیاس نیوز گزارش داد دولت ونزوئلا ادعاهای مربوط به بازداشت مادورو را تایید نکرده و معاون رییسجمهوری ونزوئلا خواستار ارائه «مدرک زنده بودن» مادورو از سوی آمریکا شده است.
لموند فرانسه نیز از فراخوان وزیر امور خارجه ونزوئلا برای تشکیل جلسه اضطراری در شورای امنیت سازمان ملل برای رسیدگی این موضوع خبر داد.
جسورانهترین عملیات نظامی ایالات متحده
روزنامه تلگراف در تحلیل خود حمله آمریکا به ونزوئلا و دستگیری مادورو را جسورانهترین عملیات نظامی ایالات متحده از زمان کشتن اسامه بنلادن در سال ۲۰۱۱ توصیف کرد و نوشت همانطور که عملیات بنلادن نماد توان آمریکا در هدفگیری مستقیم دشمنانش بود، این اقدام نیز نشانه ورود دونالد ترامپ به مرحلهای تازه از سیاست خارجی «قدرتمحور» است.
بهنوشته تلگراف، سرعت بالای خروج مادورو و اعلام آن در ساعات اولیه حمله، یادآور عملیات برقآسای آمریکا در حذف بن لادن است و نشان میدهد واشینگتن، این بار در حیاط خلوت خود، آماده استفاده از نیروی نظامی برای اعمال اراده سیاسی و نمایش برتری است؛ اقدامی که پیامدهای آن میتواند بهمراتب فراتر از یک عملیات نظامی محدود باشد.
واکنشهای بینالمللی
بازتاب واکنشها در رسانههای بینالمللی نشان میدهد جامعه جهانی در قبال حمله آمریکا به ونزوئلا با دو رویکرد متفاوت مواجه است.
لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در گفتگو با اکسیوس اعلام کرد رهبران کوبا و جمهوری اسلامی نیز باید بهشدت نگران باشند: « کلانتر جدیدی به شهر آمده است. اگر من رهبر ایران بودم، همین حالا برای دعا به مسجد میرفتم.»
به گزارش رویترز، روسیه و جمهوری اسلامی این حمله را «اقدام تجاوزکارانه» توصیف کردند و آن را نقض حاکمیت ونزوئلا و قوانین بینالمللی دانستند.
در همین حال، کشورهایی در آمریکای لاتین از جمله برزیل، مکزیک، کلمبیا و اوروگوئه با انتقاد از این اقدام، خواستار حلوفصل دیپلماتیک بحران و احترام به حاکمیت ملی کشورها شدند.
در مقابل رویترز نوشت برخی رهبران آمریکای لاتین مانند رییسجمهوری آرژانتین و اکوادور از حمله آمریکا حمایت و آن را اقدامی علیه «سرکوب سیاسی» مادورو توصیف کردند.
در اروپا نیز مقامها مواضعی محتاطانه اتخاذ کردند. کایا کالاس، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجی و سیاست امنیتی، ضمن ابراز نگرانی گفت که اتحادیه اروپا وضعیت ونزوئلا را «نزدیک دنبال میکند» و تاکید کرد که «اصول حقوق بینالملل و منشور ملل متحد باید محترم شمرده شوند».
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، نیز با تاکید بر پایبندی به قانون بینالملل گفت که هرگونه راهحل باید «بهطور صلحآمیز و مطابق با حقوق بینالملل» باشد.
در بریتانیا، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، ضمن رد مشارکت لندن در این عملیات، تاکید کرد که باید «قوانین بینالملل رعایت شود». او خواستار روشن شدن جزییات شد.
بیانیه دولت ونوزوئلا
اسکای نیوز نوشت دولت ونزوئلا با صدور بیانیهای وضعیت اضطراری ملی اعلام و آمریکا را به تلاش برای تصاحب منابع راهبردی این کشور، بهویژه نفت و معادن، متهم کرد.
در این بیانیه، اقدام واشینگتن «تجاوز نظامی» خوانده شد که به گفته مقامها صلح و ثبات آمریکای لاتین و کارائیب را تهدید میکند.
ترامپ در ماههای گذشته کارزار فشار علیه مادورو را تشدید و ونزوئلا را به همکاری نکردن در مبارزه با قاچاق مواد مخدر متهم کرد.
مادورو این فشارها را تلاشی برای برکناری خود میدانست. او از سال ۲۰۲۰ در آمریکا به اتهام «نارکوتروریسم» تحت پیگرد قرار گرفت.
پس از خروج او از قدرت، پم باندی، دادستان کل آمریکا، اعلام کرد که او و همسرش با پروندههای کیفری در نیویورک روبهرو خواهند شد.
همچنین گزارش شد سیا هفته گذشته در حملهای پهپادی به منطقهای مرتبط با کارتلهای مواد مخدر در ونزوئلا نقش داشته است؛ عملیاتی که پیش از حملات شنبه، نخستین اقدام مستقیم شناختهشده آمریکا در خاک این کشور به شمار میرفت.
به نقل از سیبیاس نیوز دولت آمریکا به شهروندان خود در ونزوئلا توصیه کرد که «در مکانهای امن پناه بگیرند».

گاردین در گزارشی درباره اعتراضات سراسری مردم ایران نوشت معترضان به این نتیجه رسیدهاند که «آیندهای در چارچوب وضع موجود ندارند» و اکنون را بهترین زمان برای فشار حداکثری میدانند.
در این گزارش به تأثیر جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل در خردادماه نیز اشاره شده؛ جنگی که به گفته معترضان، تصویر «قدرت نفوذناپذیر» حکومت را خدشهدار کرد و احساس آسیبپذیری نظام را افزایش داد. همزمان، تهدیدهای دونالد ترامپ درباره احتمال اقدام نظامی و هشدار در صورت سرکوب معترضان، به تشدید فضای سیاسی دامن زده است.
گاردین مینویسد با وجود آنکه اعتراضات کنونی فاقد چهرهای محوری مانند مهسا امینی است و پراکندگی مطالبات در آن دیده میشود، معترضان به گاردین گفتهاند به این نتیجه رسیدهاند که «آیندهای در چارچوب وضع موجود ندارند» و اکنون را بهترین زمان برای فشار حداکثری میدانند. برخی نیز خواستار حمایتهای غیرنظامی غرب، از جمله فشار دیپلماتیک و حفظ دسترسی آزاد به اینترنت شدهاند.
گزارش گاردین تاکید میکند سرنوشت اعتراضات به نحوه واکنش حکومت بستگی دارد، اما معترضان میگویند با درسگرفتن از تجربههای گذشته، مصمماند اعتراضات را «مستمر و هدفمند» ادامه دهند.

