فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، اعلام کرد بیرون آوردن صدها جسد از زیر آوار ساختمان‌های ویران‌شده در حملات اسرائیل به نوار غزه، بار دیگر به نگرانی‌ها درباره احتمال ارتکاب جنایت جنگی دامن زده است.
تورک سه‌شنبه ۲۴ شهریور در بیانیه‌ای گفت در برخی مناطق غزه، بقایای اعضای خانواده‌هایی پیدا شده که به نظر می‌رسد همگی در حملات اسرائیل کشته شده‌اند.
بر اساس این بیانیه، بسیاری از این قربانیان زن و کودک بوده‌اند.
او افزود اینکه خانواده‌های مفقودشدگان پس از مدت‌ها انتظار، اکنون با این واقعیت تلخ روبه‌رو می‌شوند، «دردناک است».
به گفته تورک، کشف این اجساد نگرانی‌های مطرح‌شده در گزارش سال ۲۰۲۴ سازمان ملل را بار دیگر برجسته کرده است.
در آن گزارش آمده بود حملات اسرائیل به ساختمان‌های مسکونی و دیگر اماکن غیرنظامی در هفته‌های نخست جنگ ممکن است قوانین بین‌المللی بشردوستانه را نقض کرده باشد.
دفتر نخست‌وزیری و وزارت امور خارجه اسرائیل تاکنون به اظهارات این مقام سازمان ملل واکنش نشان نداده‌اند.
اسرائیل بارها اتهام هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان را رد کرده و گفته است در نبرد با نیروهای حماس در غزه، قوانین بین‌المللی را رعایت کرده است.
بنا بر اعلام سازمان ملل، جنگ غزه که پس از حمله مرگبار حماس به اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، حدود ۶۱ میلیون تُن آوار بر جای گذاشته است. پاک‌سازی این حجم از آوار ممکن است هفت سال طول بکشد.
برقراری آتش‌بس با میانجی‌گری آمریکا در اکتبر ۲۰۲۵ به درگیری‌های شدید پایان داد، اما نتوانست حملات اسرائیل را متوقف کند. دو طرف در ماه‌های اخیر یکدیگر را به نقض آتش‌بس متهم کرده‌اند.
مقام‌های بهداشتی غزه ۲۴ شهریور اعلام کردند اسرائیل خودرویی را در محله شیخ رضوان در شمال نوار غزه هدف حمله هوایی قرار داد. در این حمله دست‌کم دو فلسطینی، از جمله یک کودک، کشته و هفت تن دیگر زخمی شدند.
ارتش اسرائیل بدون ارائه جزییات بیشتر گفت یکی از نیروهای مسلح را در این منطقه هدف قرار داده است.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، ۱۰ شهریور تاکید کرد نیروهای این کشور تا زمان خلع سلاح حماس و نابودی تمامی تونل‌های این گروه، از غزه عقب‌نشینی نخواهند کرد.
حماس نیز با اعلام آمادگی برای خلع سلاح مرحله‌ای، آن را به توقف حملات و عقب‌نشینی اسرائیل از غزه مشروط کرده است. دو طرف همچنان یکدیگر را به نقض توافق آتش‌بس متهم میکنند.
بیش از ۸ هزار پیکر همچنان زیر آوارند
طبق آمار سازمان دفاع مدنی فلسطین، از نوامبر ۲۰۲۵ تاکنون، بیش از ۶۳۰ جسد و بقایای انسانی از زیر آوار ساختمان‌ها در سراسر غزه بیرون آورده شده‌اند.
مقام‌های فلسطینی برآورد میکنند پیکر بیش از هشت هزار نفر همچنان زیر آوار مدفون باشد.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل هشدار داد اجساد کشف‌شده ممکن است «تنها بخش کوچکی» از واقعیت باشند.
تورک خاطرنشان کرد بخش‌های وسیعی از غزه بر اثر بمباران اسرائیل یا عملیات تخریب و پاک‌سازی پس از آن، با خاک یکسان شده‌اند.
آجیت سونگای، رییس دفتر حقوق بشر سازمان ملل در سرزمین‌های فلسطینی، گفت محدودیت‌های اسرائیل بر ورود تجهیزاتی مانند کیت‌های آزمایش دی‌ان‌ای و ماشین‌آلات حفاری، بیرون آوردن و شناسایی اجساد را با مانع مواجه کرده است.
او افزود تیم‌های فلسطینی گاهی ناچارند با دست خالی آوار را کنار بزنند.
اسرائیل پیش‌تر تاکید کرده بود چنین اقلامی ممکن است برای «تقویت توان تروریستی» به کار گرفته شوند.
درخواست برای حضور بازرسان بین‌المللی
تورک با اشاره به پرونده‌های حقوقی در حال رسیدگی درباره اقدامات طرف‌های درگیر، خواستار دسترسی بازرسان بین‌المللی به همه مناطق غزه برای کمک به حفظ شواهد شد.
فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور سرزمین‌های فلسطینی، نیز گفته است پیش از آغاز پاک‌سازی کامل آوار، باید شواهد جمع‌آوری و بقایای انسانی شناسایی شوند.
بر اساس آمار اسرائیل، در حمله هفتم اکتبر حماس، ۱۲۰۰ نفر در این کشور جان خود را از دست دادند.
در سوی دیگر، مقام‌های بهداشتی غزه می‌گویند عملیات نظامی اسرائیل تاکنون بیش از ۷۳ هزار کشته بر جای گذاشته است.
اسرائیل بارها اعلام کرده برای کاستن از کشته‌های غیرنظامی، تمام توان خود را به کار بسته و این حماس است که در مناطق پرجمعیت غزه از مردم به‌عنوان سپر انسانی استفاده می‌کند.
با وجود اعلام دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، درباره توافق روسیه و اوکراین برای توقف حملات به تاسیسات انرژی یکدیگر، دو کشور همچنان به هدف قرار دادن این زیرساخت‌ها ادامه می‌دهند.
روسیه سه‌شنبه ۲۴ شهریور جایگاه‌های سوخت در کی‌یف را هدف قرار داد و اوکراین نیز به یک پالایشگاه نفت در روسیه حمله کرد.
به گزارش رویترز، روسیه در حملات شبانه حدود ۲۰۰ پهپاد به سوی پایتخت اوکراین و دیگر شهرهای این کشور پرتاب کرد. در این حملات دو نفر جان خود را از دست دادند.
مقام‌های اوکراینی گفتند روسیه علاوه بر جایگاه‌های سوخت در کی‌یف، زیرساخت‌های انرژی و بندری را در دیگر مناطق این کشور هدف قرار داد.
در سوی دیگر، ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، خبر داد نیروهای این کشور به یک پالایشگاه نفت در شهر سیزران در منطقه سامارا و همچنین تاسیسات تولید پهپاد در تاگانروگ و اریول حمله کردند.
زلنسکی در پیام‌رسان تلگرام نوشت: «روسیه همچنان بخش انرژی، مسیرهای عادی حمل‌ونقل و زیرساخت‌های حیاتی ما را هدف قرار می‌دهد و پاسخ ما به این حملات نیز ملموس است.»
استاندار سامارا بدون اشاره به محل دقیق حمله گفت یک واحد صنعتی در این منطقه هدف قرار گرفت. استاندار تاگانروگ نیز از حمله به انبار شرکت تجارت الکترونیک «اوزون» خبر داد.
تردیدها درباره سرنوشت توافق مورد نظر ترامپ
ترامپ ۲۳ شهریور گفت اوکراین و روسیه توافق کرده‌اند حملات به زیرساخت‌های انرژی یکدیگر را متوقف کنند.
او این حملات را عامل اصلی افزایش جهانی قیمت گازوئیل دانست.
زلنسکی در واکنش به اظهارات رییس‌جمهوری ایالات متحده تاکید کرد کی‌یف آماده توقف این حملات است، اما برای اطمینان از پایبندی مسکو به توافق، به تضمین‌های معتبر شرکای خود نیاز دارد.
در مقابل، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، پیشنهاد ترامپ را «ایده‌ای بسیار خوب» خواند، اما گفت کاهش قیمت جهانی سوخت به اقدامات بیشتری نیاز دارد.
پسکوف اضافه کرد: «لازم است امنیت کشتیرانی و تردد تجاری در این منطقه، از جمله برای نفتکش‌ها، تضمین شود.»
به گفته او، کرملین به رایزنی با کاخ سفید درباره پیشنهاد ترامپ ادامه خواهد داد.
روسیه از زمان آغاز کارزار نظامی خود علیه اوکراین در اسفند ۱۴۰۰، زیرساخت‌های انرژی این کشور را به‌طور مداوم با موشک و پهپاد هدف گرفته و در هفته‌های اخیر، حملات به جایگاه‌های سوخت در کی‌یف و دیگر شهرها را نیز در دستور کار قرار داده است.
کی‌یف نیز در سال جاری حملات دوربرد به خاک روسیه را گسترش داده است. بخشی از این عملیات پالایشگاه‌های نفت را هدف قرار داده و به کمبود سوخت در روسیه انجامیده است.
دو کشته در کی‌یف و زاپوریژیا
مقام‌های اوکراینی ۲۴ شهریور اعلام کردند در حملات روسیه، یک نفر در کی‌یف و فرد دیگری در شهر زاپوریژیا در جنوب‌شرق اوکراین کشته شدند.
شرکت دولتی انرژی «نفتوگاز» اعلام کرد دو جایگاه سوخت در کی‌یف آسیب دیده‌اند.
به گفته مقام‌های محلی، روسیه از ابتدای سال جاری تاکنون به ۱۶ جایگاه سوخت در پایتخت اوکراین آسیب زده است.
آنها افزودند تنوع مسیرهای تامین و توزیع، مانع بروز کمبود سوخت خواهد شد.
هم‌زمان با ادامه حملات روسیه، لهستان در اقدامی پیشگیرانه جنگنده‌های خود را به پرواز درآورد. نیروهای مسلح این کشور اندکی بعد اعلام کردند حریم هوایی لهستان نقض نشده است.
مرکز ملی مدیریت بحران لیتوانی نیز اعلام کرد یک جنگنده ناتو بامداد ۲۴ شهریور پهپادی را بر فراز این کشور سرنگون کرد. این نهاد درباره مبدا پهپاد توضیحی نداد.
رویترز نوشت در ماه‌های اخیر، پهپادهای اوکراینی در چند مورد وارد حریم هوایی کشورهای عضو ناتو در منطقه بالتیک شده‌اند.
کی‌یف می‌گوید اخلال روسیه در سامانه‌های هدایت، موجب انحراف این پهپادها شده است.
روزنامه اسرائیل هیوم گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از طریق فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، خواستار کمک اطلاعاتی اسرائیل برای مقابله با پیشروی حوثی‌ها شده است.
این روزنامه اسرائیلی به نقل از مقام‌های دیپلماتیک منطقه نوشت ریاض درخواست‌های مستقیمی نیز به مصر و شماری از کشورهای خلیج فارس فرستاده است.
به نوشته اسرائیل هیوم، هدف از درخواست غیرمستقیم از اسرائیل، دستیابی به اطلاعات و کمک‌های دیگری است که بتواند مانع بسته شدن تنگه باب‌المندب به دست حوثی‌ها شود.
مقام‌های سعودی، اسرائیل و آمریکا، تاکنون علنا طرح چنین درخواستی را تایید نکرده‌اند.
پیش از این گزارش شده بود که بن سلمان از دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، خواسته است علیه حوثی‌ها اقدام نظامی کند، اما او با حمله مستقیم موافقت نکرده است.
واشینگتن در عوض، اشتراک اطلاعات و کمک به شناسایی اهداف را پیشنهاد داده است.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، نیز در جده با ولیعهد عربستان سعودی دیدار کرد.
این تحرکات در حالی است که کمک اطلاعاتی آمریکا به عملیات عربستان سعودی افزایش یافته و بیش از ۱۰۰ مستشار آمریکایی در این کشور حضور دارند.
پیشروی حوثی‌ها در ساحل غربی یمن و تصرف مواضعی نزدیک باب‌المندب، نگرانی‌ها را درباره امنیت یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجارت و انتقال انرژی، تشدید کرده است.
اسرائیل هیوم ۲۴ شهریور به نقل از منابع دیپلماتیک منطقه گزارش داد آمریکا و عربستان سعودی قصد دارند مسیر کشتیرانی جنوبی از طریق تنگه هرمز را برای مقابله با بسته شدن تنگه باب‌المندب از سوی حوثی‌ها گسترش دهند.
در این گزارش آمده است این موضوع یکی از توافق‌های حاصل‌شده در دیدار فرمانده سنتکام و ولیعهد عربستان سعودی بوده است.
این روزنامه همچنین نوشت که به دستور ترامپ، آمریکایی‌ها مصمم هستند از افزایش بیشتر قیمت نفت جلوگیری کنند و در صورت لزوم، انتظار می‌رود علیه توانمندی‌های تهاجمی جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، از نیروی نظامی استفاده کنند.
بر اساس این گزارش، آمریکایی‌ها در تلاش هستند ائتلاف منطقه‌ای هماهنگ‌شده از طریق مرکز عملیات مشترک سنتکام را برای کمک به سعودی‌ها بسیج کنند که در این مرحله، این کمک شامل اطلاعات و توانمندی‌های دیگر است.
ریاض از بریتانیا چه خواسته است؟
از سوی دیگر، خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد ریاض از لندن خواسته است برای متوقف کردن پیشروی حوثی‌ها در امتداد ساحل یمن، کمک عملیاتی ارائه کند.
بنا بر این گزارش، اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، با اعزام مشاوران نظامی به عربستان سعودی موافقت کرده، اما هنوز تعهدی برای مداخله گسترده‌تر نداده است.
نگرانی لندن تنها به امنیت عربستان سعودی محدود نیست. گسترش کنترل حوثی‌ها در باب‌المندب می‌تواند کشتیرانی میان دریای سرخ و اقیانوس هند را مختل کند، قیمت نفت را بالا ببرد و به اقتصاد بریتانیا آسیب بزند.
با این حال، برنهام نمی‌خواهد حمایت از ریاض به همراهی با جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی تعبیر شود.
فشار بر ریاض پس از حمله به تاسیسات نفتی و از مدار خارج شدن خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی افزایش یافته است.
بسته شدن باب‌المندب، مسیر نفتکش‌هایی را که از بندر ینبع به سوی آسیا می‌روند طولانی‌تر می‌کند و آنها را ناچار به دور زدن قاره آفریقا خواهد کرد.
دادستانی نیویورک برای مصادره ۶۱.۱۹ میلیون دلار تتر که آن را حاصل فروش نفت تحریم‌شده ایران می‌داند، شکایت مدنی ثبت کرد. این دارایی پیش‌تر مسدود شده و قاضی مجوز انتقالش را به کیف پول اف‌بی‌آی صادر کرده است. مصادره نهایی به رای دادگاه نیاز دارد.
بلومبرگ سه‌شنبه ۲۴ شهریور خبر داد دادستان‌های فدرال در منهتن معتقدند عواید فروش نفت خام و فرآورده‌های نفتی ایران از طریق حساب‌هایی در صرافی بایننس، پول‌شویی شده است.
بر اساس بیانیه دادستانی ناحیه جنوبی نیویورک و متن ۲۵ صفحه‌ای شکایت، این پول برای حکومت ایران و نهادهای نظامی آن، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که آمریکا آن را «سازمانی تروریستی» می‌داند، در نظر گرفته شده بود.
شکایت علیه ۶۱ میلیون واحد تتر موجود در ۱۰ نشانی شبکه ترون تنظیم شده است.
شرکت تتر این نشانی‌ها را در دو مرحله، در ژوئن و ژوئیه ۲۰۲۵، مسدود کرد.
یک قاضی فدرال ۲۳ شهریور مجوز توقیف و انتقال دارایی‌ها را به کیف پول تحت کنترل اف‌بی‌آی صادر کرد. با این حال، این پرونده یک دعوای «مصادره مدنی» علیه دارایی است، نه حکم نهایی علیه اشخاص یا شرکت‌های نام‌برده شده.
شان اس. باکلی، معاون دادستان ایالات متحده، گفت این اقدام با هدف محروم کردن حکومت ایران و نیروهای نیابتی آن از منابعی صورت گرفته که به گفته واشینگتن، می‌تواند برای برنامه‌های نظامی، موشکی، هسته‌ای و حملات برون‌مرزی مصرف شود.
جیمز سی. بارناکل جونیور، مقام ارشد دفتر نیویورک اف‌بی‌آی، نیز بر توان این نهاد برای ردیابی تراکنش‌های رمزارزی و مختل کردن دور زدن تحریم‌ها تاکید کرد.
دو شرکت هنگ‌کنگی و حساب‌های بایننس
در بیانیه دادستانی، «بلسد تراست» و «هگزا ویل»، دو شرکت چینی توصیف شده‌اند اما اسناد ثبتی مندرج در خود شکایت نشان می‌دهد هر دو در هنگ‌کنگ ثبت شده‌اند.
به گفته دادستان‌ها، آنها از حساب‌های معاملاتی بایننس برای دریافت، تبدیل و انتقال پول فروش نفت ایران استفاده می‌کردند.
بلسد تراست خود را شرکت مدیریت ثروت و نگهداری دارایی مجازی و هگزا ویل خود را کارگزار کالا معرفی کرده‌اند.
بر اساس شکایت طرح شده، فعالیت واقعی آنها فراهم کردن مسیر تبدیل ارزهای رایج به رمزارز بوده و مشتریانشان شرکت‌هایی در بخش نفت و فرآورده‌های نفتی چین بوده‌اند.
یک شرکت نفتی هنگ‌کنگی، تنها در دو دوره، حدود ۳۷.۱۵ میلیون دلار به هگزا ویل و ۴۴۳.۴۹ میلیون دلار به بلسد تراست حواله کرده است. هگزا ویل نیز نزدیک ۲۷.۵ میلیون دلار را از مسیر حساب‌های کارگزار بانکی در آمریکا جابه‌جا کرده؛ معاملاتی که به گفته دادستانی بدون مجوز تحریمی انجام شده‌اند.
دادستان‌ها مجموعه‌ای متشکل از دست‌کم هفت نشانی به‌هم‌پیوسته را «نهاد ای» (Entity A) نامیده‌اند. بر اساس تحلیل جریان تراکنش‌ها، این مجموعه بیش از ۱.۵ میلیارد دلار دریافت و توزیع کرده و بخشی از آن را به کسب‌وکارهای انتقال پول و نشانی‌های مرتبط با سپاه پاسداران و یک صرافی ایرانی فرستاده است.
در متن شکایت از صرافی نوبیتکس نیز نام برده شده است.
تشدید پیگیری مسیرهای رمزارزی
دادستانی سه مبنای حقوقی برای مصادره مطرح کرده است: نقض تحریم‌های آمریکا، پول‌شویی و ارتباط دارایی با تامین مالی تروریسم.
تحقیق را بخش ضدجاسوسی اف‌بی‌آی در نیویورک انجام داده و چند واحد امنیت ملی و مالی وزارت دادگستری نیز در آن مشارکت داشته‌اند.
این اقدام در ادامه تمرکز واشینگتن بر مسیرهای دیجیتال انتقال پول جمهوری اسلامی صورت می‌گیرد.
اردیبهشت امسال، تتر با همکاری نهادهای آمریکایی ۳۴۴ میلیون دلار رمزارز منتسب به جمهوری اسلامی را در دو نشانی مسدود کرد.
آمریکا در بهمن ۱۴۰۲ نیز در یک شبکه قاچاق نفت، از توقیف ۱۰۸ میلیون دلار دارایی و ۵۲۰ هزار بشکه نفت ایران خبر داده بود.
ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی دوشنبه ۲۳ شهریور به اهدافی غیرنظامی در این کشور حمله کرده‌اند. هم‌زمان بلومبرگ گزارش داد که عربستان برای مقابله با حوثی‌ها از بریتانیا درخواست کمک کرده است.
در بیانیه ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی گفته شده است که در نتیجه حملات موشکی و پهپادی دوشنبه حوثی‌ها به شهرهای خمیس مشیط، ابها و طائف ۱۳ غیرنظامی مجروح شدند و به هفت خانه مسکونی و دو خودرو خساراتی وارد شد.
سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی رسمی ائتلاف برای بازگرداندن مشروعیت در یمن به رهبری عربستان سعودی، گفت: «شبه‌نظامیان تروریست حوثی به حملات شنیع و عامدانه خود علیه اهداف غیرنظامی و غیرنظامیان در پادشاهی عربستان سعودی ادامه می‌دهند.
در بیانیه ائتلاف گفته شده است: «ادامه این حملات عامدانه و مکرر، رویکرد و ایدئولوژی افراطی شبه‌نظامیان تروریست حوثی در زمینه تشدید تنش و هدف قرار دادن اهداف غیرنظامی و غیرنظامیان را اثبات می‌کند.»
در ادامه این بیانیه آمده است فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف برای حفاظت از حاکمیت پادشاهی با این حملات به‌صورت مسئولانه و قاطع برخورد خواهد کرد.
درخواست عربستان از بریتانیا برای مقابله با حوثی‌ها
در همین حال، بلومبرگ گزارش داد عربستان سعودی از بریتانیا برای مقابله با حوثی‌ها درخواست کمک کرده است اما اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، هنوز در حال بررسی این درخواست است.
به گزارش بلومبرگ، عربستان سعودی از بریتانیا خواسته است هم برای عقب راندن حوثی‌ها از تنگه باب‌المندب و هم برای کمک به دفاع در برابر حملات به زیرساخت‌های نفتی این کشور، کمک ارائه کند.
براساس این گزارش نخست‌وزیر بریتانیا، که همچنان در حال بررسی ارائه حمایت نظامی به عربستان سعودی برای مقابله با حوثی‌هاست، با اعزام مستشاران نظامی بریتانیایی برای کمک به عربستان سعودی موافقت کرده است، اما هنوز تعهدی برای ارسال کمک‌های بیشتر نداده است.
به‌نوشته بلومبرگ مقام‌های بریتانیایی نیز به اندی برنهام گفته‌اند که تنگه باب‌المندب برای کشتیرانی و اقتصاد جهانی اهمیتی حیاتی دارد و باید از افتادن آن به دست حوثی‌ها جلوگیری شود.
وزارت امور خارجه بریتانیا و وزارت دفاع این کشور از پاسخ به پرسش‌های بلومبرگ خودداری کردند.
پیش‌تر در روز دوشنبه، بلومبرگ گزارش داده بود که عربستان سعودی پس از بستن خط لوله نفت شرق-غرب خود، در پی افزایش میزان محموله‌های نفتی است که از تنگه هرمز عبور میکنند.
گزارش بلومبرگ درباره درخواست کمک عربستان سعودی از بریتانیا پس از آن منتشر می‌شود که وب‌سایت اکسیوس پنج‌شنبه ۱۹ شهریور به‌نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در دو تماس تلفنی از دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا خواست حوثی‌های یمن را هدف قرار دهد، اما ترامپ این درخواست را رد کرد.
به نظر می‌رسد واشینگتن قصد ندارد فعلا مستقیما وارد جنگ با حوثی‌ها شود، با این حال، ر سی‌ان‌ان به نقل از پنج منبع گزارش داد بیش از ۱۰۰ مستشار نظامی آمریکا در عربستان سعودی، اطلاعات و پشتیبانی هدف‌گیری در اختیار این کشور قرار می‌دهند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، با رد هشدارها درباره خطرات هوش مصنوعی برای بشریت، تلاش‌ها برای قانون‌گذاری و کاهش سرعت توسعه این فناوری را یک «توطئه خبیثانه» و «فریب» خواند.
او دوشنبه ۲۳ شهریور گفت که هوش مصنوعی به چارچوب‌های نظارتی پیچیده نیاز ندارد و وجود یک رییس‌جمهوری قوی و باهوش، تنها حفاظ مورد نیاز برای این فناوری است.
ترامپ تاکید کرد که ایالات متحده ابزارهای لازم برای ایمن نگه داشتن این فناوری را در اختیار دارد و نباید مانع پیشرفت آن شد.
مخالفت صریح ترامپ با ایجاد چارچوب‌های نظارتی بر هوش مصنوعی در شرایطی مطرح می‌شود که برخی از رهبران برجسته صنعت فناوری و مقامات دولتی خواستار کاهش سرعت توسعه این ابزارها شده‌اند.
شماری از چهره‌های برجسته صنعت هوش مصنوعی در کمتر از ۲۴ ساعت، در مواضعی کم‌سابقه و هم‌جهت، درباره سرعت پیشرفت مدل‌های هوش مصنوعی هشدار دادند و خواستار ایجاد فاصله‌ای میان افزایش قابلیت این مدل‌ها و توانایی بشر برای ایمن‌سازی و کنترل آنها شدند.
داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، سم آلتمن، مدیرعامل اُپِن اِی‌آی، ایلان ماسک، بنیان‌گذار ایکس اِی‌آی، و دمیس هسابیس، مدیرعامل گوگل دیپ‌مایند، همگی از ضرورت حرکت محتاطانه‌تر در توسعه پیشرفته‌ترین و قدرتمندترین مدل‌های هوش مصنوعی حمایت کرده‌اند.
این مواضع پس از مجموعه‌ای از حوادث مربوط به خروج عامل‌های هوش مصنوعی از محدوده‌های تعیین‌شده، نگرانی از مدل‌های خودبهبوددهنده و گزارش‌های تازه درباره سوءاستفاده از این فناوری در عملیات سایبری، نظامی و نظارتی مطرح می‌شوند.
شرکت‌های پیشرو در حوزه هوش مصنوعی از جمله اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک پیش از این در پی خروج کنترل‌نشده برخی از عوامل هوشمند خود و نفوذ آنها به دیگر پلتفرم‌ها، بر لزوم اعمال محدودیت‌های ایمنی تاکید کرده بودند.
موج تازه بحث‌ها روز شنبه ۲۰ شهریور با انتشار مقاله‌ای از آمودی با عنوان «باید سرعت حرکت در مرز را تنظیم کنیم» آغاز شد.
مدیرعامل آنتروپیک در این مقاله که در حساب کاربری او در ایکس منتشر شد، نوشت طی چند ماه گذشته به این نتیجه رسیده است که صرف سرمایه‌گذاری روی ایمنی کافی نیست و سرعت افزایش توانایی مدل‌ها نیز باید کاهش یابد تا پژوهش‌های مربوط به کنترل و ایمن‌سازی آنها فرصت همگام شدن با پیشرفت فناوری را پیدا کنند.
با این حال، ترامپ با حمله به حامیان این محدودیت‌ها، آنها را «نیروهای بسیار منفی» و «خائن» نامید و تلاش‌هایشان را یک توطئه بیمارگونه علیه مراکز داده توصیف کرد.
رییس‌جمهوری آمریکا می‌گوید هرگونه توقف یا ایجاد مانع در مسیر توسعه هوش مصنوعی در ایالات متحده، زمینه را برای پیشی گرفتن چین در این رقابت جهانی فراهم می‌کند.
او با تاکید بر اینکه «هر کسی در حوزه هوش مصنوعی برنده شود، بر جهان حکومت خواهد کرد»، هشدار داد که مقررات سخت‌گیرانه تنها به نفع پکن تمام خواهد شد.
شکاف سیاسی در واشینگتن و سقوط سهام فناوری
جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهور آمریکا، نیز گفت اینکه شرکت‌های پیشرو «به دولت التماس میکنند که قانونمندشان کند» برای او عجیب است.
دیوید ساکس، رییس شورای مشاوران علم و فناوری رییس‌جمهوری هم تاکید کرد که آزمایشگاه‌ها برای کند کردن خود نیازی به اجازه دولت ندارند.
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان نیز به‌جای قانون‌گذاری، خواستار برگزاری نشستی با شرکت همه ارائه‌دهندگان پلتفرم در حوزه هوش مصنوعی شد و افزود که حتی خود این مدیران هم بر سر شکل نظارت اتفاق‌نظر ندارند.
در جبهه مقابل، کامالا هریس، معاون پیشین رییس‌جمهوری آمریکا، به جمع حامیان کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی پیوسته است و دموکرات‌ها در واشینگتن از نگرانی‌های جدی خود درباره خطرات این فناوری سخن گفته و خواستار تصویب قوانینی در این زمینه شده‌اند.
این اختلافات سیاسی در شرایطی بالا گرفته که انتشار هشدارهای امنیتی و درخواست‌ها برای ترمز توسعه هوش مصنوعی، به سقوط سهام شرکت‌های بزرگ فناوری در بازارهای جهانی منجر شده است.
موضع چین و نگرانی‌های اروپایی
در همین حال، کشورهای دیگر نیز با چالش‌های مشابهی در زمینه حکمرانی بر این فناوری مواجه هستند.
داریو آمودی از دولت آمریکا خواسته است محدودیت صادرات تراشه‌های پیشرفته را حفظ و علیه قاچاق، تقطیر و سرقت مدل‌های آمریکایی از سوی آزمایشگاه‌های چینی اقدام کند تا آمریکا در فرصتی سه تا پنج‌ساله، فاصله‌اش با این کشور را بیشتر کند.
چین با رد روایت‌های تهدیدآمیز غربی‌ها درباره هوش مصنوعی، آمودی را به وحشت‌پراکنی متهم کرده و در عین حال خواستار همکاری‌های بین‌المللی شده است، هرچند هم‌زمان برنامه‌هایی را برای مقابله با خطر خروج سیستم‌های هوشمند از کنترل انسان آماده می‌کند.
در اروپا نیز کریستین لاگارد، رییس بانک مرکزی اروپا، هشدار داده است که قوانین سخت‌گیرانه اتحادیه اروپا ممکن است به قیمت عقب ماندن این قاره از رقابت جهانی هوش مصنوعی تمام شود.
