ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران برای ۲۵ شهریور فراخوان اعتصاب سراسری داد
ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران با انتشار فراخوانی مشترک، از «تمامی آحاد و اقشار ملت و مردم مبارز و آزادیخواه» خواست چهارشنبه ۲۵ شهریور، همزمان با چهارمین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی و آغاز جنبش «زن، زندگی، آزادی»، با بستن مغازهها و بازار و خودداری از حضور در محل کار دست به اعتصاب سراسری بزنند.
این ائتلاف نوشت: «با وجود افزایش نارضایتیها و فعالیت جنبشهای مختلف، رژیم همچنان به سیاستهای کشتار و سرکوب خود ادامه میدهد. موج بازداشت فعالان سیاسی و اجتماعی، مدافعان حقوق زنان، فعالان حوزه فرهنگ و محیطزیست، کارگران و معلمان ادامه دارد و روزبهروز بیشتر میشود. صدور احکام سنگین و افزایش بیسابقه اعدامها، از یکسو بیانگر ترس رژیم از اراده مردم و از سوی دیگر، اصرار بر رویه سرکوب و خشونت است.»
ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران اعتصاب ۲۵ شهریور را «مبارزهای مدنی و پاسخی جمعی در برابر بحرانهای امنیتی و اقتصادی» توصیف کرد و از اقشار مختلف و سازمانهای سیاسی و مدنی خواست از این اعتصاب حمایت کنند.
امضاکنندگان این فراخوان تاکید کردند «رژیم سرکوب و اعدام به هیچ عنوان نمیتواند مانع راه مبارزات ما شود.»
بیش از ۸۰ درصد تجارت خارجی ایران تنها از طریق دو بندر «رجایی» و «امام»، بهترتیب بزرگترین بندر کانتینری و بندر فلهای کشور در خلیج فارس، انجام میشد. وقتی این دو بندر در پی محاصره دریایی عملا از مدار خارج شدند، چارهای جز حملونقل زمینی برای جمهوری اسلامی باقی نماند.
پاکستان با بندرهای کراچی، قاسم و گوادر در جنوبشرق و ترکیه با بندر مرسین، در شمالغرب، از این فرصت استفاده کردند. کالاهایی که پیشتر بهطور مستقیم وارد بنادر خلیج فارس میشد، حالا باید یک بار در بندرهای پاکستان تخلیه شوند و از آنجا، با پرداخت عوارض به پاکستان، به ایران برسند؛ یا در مسیر شمالغرب، به مدیترانه بروند، در مرسین تخلیه شوند و از آنجا با دادن عوارض به ترکیه، راهی ایران شوند.
این مسیرها نیز قابل اتکا نیستند و تضمینی وجود ندارد که بار به ایران برسد. در پی تشدید درگیریهای اخیر در منطقه، مدام اخبار پراکندهای از بسته شدن مرزهای زمینی در ترکیه، پاکستان و در آخرین نمونه، عراق، منتشر شده است.
رانندگان کامیون در شبکههای اجتماعی روایتهای متعددی از گیر افتادن پشت مرزها، بهویژه در مرزهای پاکستان منتشر و روایتهایی از درخواست مبالغ بسیار بالا بابت عوارض عبور مطرح کردهاند.
هنوز درآمدی که جمهوری اسلامی انتظار دارد از دریافت عوارض عبور از تنگه هرمز به دست آورد، محقق نشده و معلوم نیست اصلا محقق شود؛ در مقابل، هزینه حملونقل زمینی همین حالا چهار برابر شده است.
مرداد امسال، مجیدرضا حریری، رییس اتاق بازرگانی ایران و چین، گفت هزینه حمل یک کانتینر از چین تا ایران، پیش از محاصره، حدود سه هزار دلار بود و حالا برای حمل همان کانتینر باید ۱۲ هزار دلار پرداخت شود.
او هزینه ادامه این وضعیت را ۱۸ میلیارد دلار برآورد کرد.
مسیرهای جایگزین
پس از محاصره دریایی، بازرگانان ایرانی ناچارند بار را که بهطور سنتی از بندرهای شرق و جنوب چین ارسال میشد، ابتدا به خورگس و آلاشانکو در غرب چین ببرند و از آنجا با قطار یا جاده، از طریق خط آهنهایی که از قزاقستان و ترکمنستان یا قزاقستان، ازبکستان و ترکمنستان میگذرد، به سرخس یا اینچهبرون بفرستند.
به دلیل تفاوت عرض خطوط راهآهن در این مسیرها، مجموعه چرخهای واگنها باید در بخشی از مسیر تعویض شود. این فرایند زمان حمل را افزایش میدهد.
اگرچه با بستن تنگه هرمز، بندرهای جنوب ایران از رونق افتادهاند، اما در جنوب ترکیه، بندر مرسین این روزها، شلوغتر از همیشه است؛ کشتیها در آن بندر پهلو میگیرند و بار از طریق جاده، از مرز بازرگان، یا از طریق راهآهن، از مرز رازی، به ایران ارسال میشود.
در جنوبشرق، بندر گوادر پاکستان رونق پیدا کرده است. کشتیهایی که پیش از درگیریها میتوانستند مستقیم در بندرهای ایران پهلو بگیرند، حالا در گوادر پهلو میگیرند و بارشان از آنجا بهصورت زمینی به ریمدان منتقل میشود. برخی هم از مسیری دورتر، از بندر کراچی، به ایران میآیند.
در شمال کشور، بزرگترین بندر، امیرآباد است. هرچند ظرفیتهای امیرآباد و بندر انزلی با بندرهای جنوب ایران قابل قیاس نیستند، اما مثل گذشته در تجارت با روسیه فعالاند.
مرزهای غربی ایران با عراق بهطور سنتی بیشتر برای تجارت منطقهای فعال بودهاند. فقط مرز شلمچه در منتهیالیه جنوبغربی ایران، بهدلیل نزدیکی به بندر امقصر عراق، به صورت بالقوه میتواند نقش تجاری ایفا کند.
سرنوشت تجارت از طریق مسیر هوایی که تنها برای برخی کالاها بهصرفه است نیز مبهم است. اگر تحریمهای جدید هوایی این بخش را نیز درگیر کند، عرصه برای بازرگانان ایرانی تنگتر هم خواهد شد.
تمام این هزینههای اضافه، در نهایت از جیب مردم ایران بهعنوان مصرف کننده نهایی پرداخت خواهد شد.
مرزبانی لهستان یکشنبه ۲۲ شهریور به خبرگزاری رویترز گفت فعالیت گذرگاه مرزی دوروهوسک-یاهودین پس از این حمله که در فاصله حدود ۸۰۰ متری مرز لهستان انجام گرفت، برای مدتی کوتاه به حالت تعلیق درآمد، اما سپس از سر گرفته شد.
در سوی دیگر، وزارت دفاع روسیه از حمله به زیرساختهایی در غرب اوکراین خبر داد که انتقال محمولههای نظامی از اروپا را تسهیل میکنند.
اوکراین برای تجارت و دریافت محمولههای تسلیحاتی به مسیرهای مرزی خود با لهستان، رومانی و مولداوی وابسته است.
در تحولی دیگر، مرکز ملی مدیریت بحران لیتوانی ۲۲ شهریور اعلام کرد فرودگاه ویلنیوس، پایتخت این کشور، در پی مشاهده احتمالی یک پهپاد در حریم هوایی لیتوانی تعطیل شد.
ناتو نیز در واکنش به این رویداد، جنگندههای خود را به پرواز درآورد.
روسیه در هفتههای اخیر حملات به گذرگاههای مرزی اوکراین با متحدان غربیاش را در دستور کار قرار داده است.
این حملات بخشی از کارزار رو به گسترش دو طرف برای ضربه زدن به زیرساختهای اقتصادی یکدیگر به شمار میرود.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
پیشنهاد هند و چین برای میانجیگری
کرملین ۲۲ شهریور اعلام کرد نارندرا مودی، نخستوزیر هند و شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در رایزنیهای خود با ولادیمیر پوتین در اجلاس بریکس در دهلینو، برای میانجیگری بهمنظور دستیابی به توافق صلح در جنگ اوکراین پیشنهاد کمک دادهاند.
به گزارش خبرگزاری دولتی تاس روسیه، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت رییسجمهوری روسیه مودی را در جریان تحولات میدانی جنگ قرار داده است.
او افزود مسکو احتمال ازسرگیری مذاکرات سهجانبه با کییف و واشینگتن در ماه اکتبر را رد نمیکند.
مودی ۹ شهریور در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان به پوتین گفته بود جنگ باید پایان یابد. این سخنان یکی از چندین درخواست رهبران کشورهایی بود که روابط نزدیکی با مسکو دارند.
قاسم جومارت توکایف، رییسجمهوری قزاقستان، نیز پیشتر آشکارا از پوتین خواست درگیریها را در امتداد خط مقدم متوقف کند.
به گزارش رویترز، خطوط نبرد در سال جاری تا حد زیادی بدون تغییر باقی ماندهاند.
روسیه این پیشنهاد را رد کرده و گفته است اوکراین باید نیروهای خود را عقب بکشد و منطقه صنعتی دونباس در شرق این کشور را به مسکو واگذار کند. در مقابل، کییف تاکید کرده است هرگز چنین خواستهای را نخواهد پذیرفت.
برزیل و چین، دو عضو بنیانگذار بریکس، هم خواستار ازسرگیری مذاکرات صلح شدهاند.
ادامه حملات به تاسیسات انرژی
رویترز گزارش داد درگیریهای روسیه و اوکراین در طول شب بیوقفه ادامه یافت.
در بخش تحت کنترل روسیه در استان زاپوریژیای اوکراین، رییس شرکت دولتی انرژی هستهای روساتم در سخنانی کییف را به حمله به کامیونهای حامل سوخت در نزدیکی نیروگاه هستهای زاپوریژیا متهم کرد.
این نیروگاه که بزرگترین نیروگاه هستهای اروپا به شمار میرود، از مارس ۲۰۲۲ در کنترل روسیه قرار دارد و همچنان در نزدیکی خط مقدم جنگ واقع شده است.
در خاک روسیه نیز رادمیر بلیایف، شهردار نیژنکامسک، گفت پهپادهای اوکراینی به اهدافی «غیرنظامی و صنعتی» در این شهر حمله کردند.
این حمله دستکم دو کشته و چند زخمی بر جای گذاشت. نیژنکامسک در منطقه تاتارستان در حاشیه رود ولگا واقع شده است.
در مقابل، ارتش اوکراین ۲۲ شهریور اعلام کرد پالایشگاه تانِکو در تاتارستان را در عملیاتی شبانه هدف قرار داده است و گزارشها از وقوع آتشسوزی در این مجموعه حکایت دارند.
کییف همچنین از حمله شبانه به پالایشگاهی در منطقه کراسنودار در جنوب روسیه خبر داد.
ارتش اوکراین طی ماههای اخیر حملات خود به زیرساختهای انرژی و دیگر تاسیسات روسیه را افزایش داده است.
پالایشگاهها، پایانههای نفتی و انبارهای شرکت خردهفروشی اینترنتی «وایلدبریس» از جمله اهداف این حملات بودهاند.
روزنامه شرق یکشنبه ۲۲ شهریور نوشت مهر ۱۴۰۵ «بوی تلخ تورم و فقر» میدهد و خانوادههایی که بهسختی از پس مخارج روزمره برمیآیند، اکنون با هزینههای سنگین مدرسه نیز دستوپنجه نرم میکنند.
افخم صباغ، مدیرعامل خیریه «مهروماه»، در مصاحبه با شرق هشدار داد بازماندگی از تحصیل در میان کودکان دهکهای پایین گستردگی بیشتری دارد و بسیاری از آنان ناگزیر وارد بازار کار میشوند.
او گفت: «این کودکان تحت استثمار قرار میگیرند و وقتی در خیابانها با خشونت و کتک مواجه میشوند، راهشان به کارگاههای زیرزمینی و رستورانها منتهی میشود. کافی است نگاهی به محیط امروز اطرافمان بیندازیم، از گارسونهای زیر سن قانونی تا دختران نوجوانی که در کافهها کار میکنند. همه اینها صورتهای متفاوت و رایج یک حقیقت واحدند: ترک تحصیل.»
صباغ این وضعیت را در تضاد با سیاستهای تشویقی فرزندآوری دانست و افزود در حالی که تبلیغات گستردهای برای افزایش جمعیت صورت میگیرد، هزینههای سنگین تحصیل خانوادهها را برای آموزش حتی یک فرزند زیر فشار شدید قرار داده است.
او خبر داد شمار خانوادههایی که برای تامین لوازم تحصیلی به خیریه مهروماه مراجعه میکنند، نسبت به سال گذشته تقریبا سه برابر شده است، اما این موسسه توان پاسخگویی به چنین حجم گستردهای از تقاضا را ندارد.
صباغ یادآور شد: «وقتی تورم صعودی است، خانوادههای متوسط به دهکهای پایینتر سقوط میکنند و عملا از پرداخت این هزینهها عاجز میمانند. در نتیجه، ناگزیرند کیفیت کالا و تعداد اقلام خریداریشده را کاهش دهند... این چرخه در نهایت به کاهش انگیزه تحصیل و افت سواد در بدنه جامعه دامن میزند.»
پیشتر در خردادماه، حسن موسوی چلک، رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران، افزایش شمار کودکان کار را پیامد مستقیم گسترش فقر در کشور دانست و هشدار داد این کودکان با آسیبهایی چون بهرهکشی جنسی، انواع خشونت و سوءتغذیه مواجه هستند.
به گفته او، کودکان کار با محرومیت از محیط امن مدرسه و فرآیند جامعهپذیری، ناچار به سازگاری با شرایط سخت خیابان میشوند و برای بقا در این محیط، گاهی به رفتارهای پرخطر روی میآورند.
حدود یک میلیون کودک بازمانده از تحصیل
به گزارش روزنامه شرق، آمارها نشان میدهد با ادامه نرخ صعودی تورم، شمار کودکان بازمانده از تحصیل نیز بیشتر شده است.
در سال تحصیلی ۱۳۹۵-۱۳۹۶، شمار این کودکان ۷۷۷ هزار و ۸۶۲ نفر بود، اما برآوردهای غیررسمی حاکی از آن است که این رقم در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ به حدود یک میلیون نفر رسید.
پیشبینی میشود در سال تحصیلی پیشرو نیز دستکم ۹۵۰ هزار کودک از تحصیل بازبمانند.
۲۰ شهریور، کانون فرهنگیان اسلامشهر با اشاره به کمبود دستکم ۱۰۰ هزار معلم، افت کیفیت یادگیری، افزایش ترک تحصیل و کمبود بودجه هشدار داد ادامه این روند، نظام آموزشی ایران را در آستانه سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ با خطر فروپاشی روبهرو کرده است.
این تشکل صنفی تراکم بالای کلاسها، افزایش شمار کودکان بازمانده از تحصیل و مشکلات روانی دانشآموزان را از مهمترین بحرانهای پیش روی نظام آموزشی ایران دانست.
گرانی خانوادهها را به خرید لوازم بیکیفیت کشانده است
یک فروشنده لوازمالتحریر در خیابان ۱۲ فروردین تهران در مصاحبه با شرق گفت جنگ، تحریم، آلودگی هوا و دیگر تحولات کشور بهطور مستقیم بر دخلوخرج این صنف اثر میگذارد.
به گفته او، بهای لوازمالتحریر از پیش از نوروز بهشدت افزایش یافته و همچنان ماهبهماه بیشتر میشود.
او افزود خانوادهها هنوز نمیدانند مدارس در مهر حضوری خواهند بود یا آموزش بار دیگر مجازی میشود و به همین دلیل برای خرید کیف و لوازمالتحریر جدید تردید دارند.
فروشنده دیگری در خیابان فخر رازی نیز گفت: «بازار دائما به این سمت میرود که اجناس بیکیفیت را جایگزین اجناس باکیفیت کند تا مردم بخرند. تقصیر مردم نیست، کسی دوست ندارد برای بچهاش یک جامدادی بخرد که به ماه نرسیده زیپش درمیرود. اینها از سر ناچاری است.»
۱۱ شهریور، روزنامه آگاه گزارش داد هزینه لوازم مدرسه برای یک دانشآموز در ایران به ۱۵ میلیون تومان رسیده که معادل حدود ۹۰ درصد پایه مزد ماهانه یک کارگر است.
در روزهای گذشته، برخی دانشآموزان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال گفتند فشار مالی بر خانوادههایشان به حدی رسیده که حتی از درخواست پول برای خرید دفتر و کتاب یا شرکت در کلاسهای آموزشی خجالت میکشند.
شماری از والدین نیز در پیامهای خود از ناتوانی در تامین هزینههای تحصیل فرزندانشان و احساس شرمندگی در برابر آنان نوشتند.
مدرسهای با دو برابر آمار رسمی دانشآموزان
مدیر یک مدرسه دولتی در منطقه ۱۵ تهران که در گزارش شرق با نام «خانم اکبری» معرفی شده، از شرایط دشوار دانشآموزان کمبرخوردار ایرانی و فرزندان کارگران افغانستانی خبر داد و گفت اعتیاد برخی والدین و نداشتن مدارک رسمی اقامت در ایران، کودکان این محله را بیش از پیش در معرض محرومیت از تحصیل قرار داده است.
اکبری افزود آمار رسمی آموزشوپرورش برای مدرسهاش ۴۰۰ دانشآموز است، اما افراد فاقد مدرک به مدرسه مراجعه میکنند و میخواهند فرزندانشان، حتی بدون دریافت کارنامه، فقط فرصت درس خواندن داشته باشند.
به گفته او، به همین دلیل، شمار واقعی دانشآموزان مدرسه در سال گذشته به ۸۰۰ نفر رسید.
اکبری ادامه داد: «خانوادهها بسیار وضعیت ضعیفی دارند، در این حد که وقتی ما برای آنها یک حامی پیدا میکنیم که فقط کتاب درسی را تهیه کند، یا کسی را پیدا میکنیم که در حد دو بسته سویا و ماکارونی به خانوادهها بدهد، آنها خیلی خوشحال میشوند.»
او اضافه کرد: «ما الان یک صندوق برای نان گذاشتهایم و بن خرید نان لواش از نانوایی محل به خانوادهها میدهیم تا بچهها حداقل صبحانه چیزی بخورند. من به مدیران دیگر مدارس گفتهام هرکدام از بچههایشان که مانتو و روپوش مدرسهاش را نخواست، آن را برای ما بفرستند که فارغ از رنگ و طرح، به بچههای خودمان بدهیم.»
در ماههای اخیر، ادامه سیاستهای تنشآفرین جمهوری اسلامی در منطقه به تشدید تحریمها، سقوط ارزش پول ملی و افزایش بهای کالاهای اساسی انجامیده و قدرت خرید مردم را بیش از پیش کاهش داده است.
در این گزارش که یکشنبه ۲۲ شهریور منتشر شد، آمده است: «چرخش چرخ اقتصاد در حاشیه و بافت فرسوده کلانشهرها مدتهاست که از ریتم افتاده و جای خود را به تقلا برای بقای روزمره داده است.»
ایلنا با اشاره به وضعیت محلههای حد فاصل خیابان مختاری تا شوش و دروازه غار افزود: «در این جغرافیای طردشده، جایی که طبقه کارگر غیررسمی و اقشار فرودست روزگار میگذرانند، شکاف طبقاتی و اقتصاد سیاسی نابرابر به عینیترین و خشنترین شکل ممکن خود را نشان میدهد.»
بر اساس این گزارش، تورم افسارگسیخته و افزایش پیاپی قیمتها سبب شده است بسیاری از مغازهداران دیگر توان فروش نسیه را نداشته باشند و تابلوهای «لطفا تقاضای نسیه نفرمایید» در برخی مغازههای این مناطق دیده شود.
ایلنا هشدار داد زنان خانوادههای کارگری و مزدبگیر بیش از دیگران از پیامدهای فروپاشی اقتصادی آسیب میبینند.
اقتصاد ایران در سالهای اخیر بهدلیل سوءمدیریت، فساد ساختاری، سیاست خارجی تنشآفرین جمهوری اسلامی، کاهش اعتماد سرمایهگذاران و محدودیتهای تجاری و مالی ناشی از تحریمهای بینالمللی، با افت فزاینده ارزش پول ملی مواجه بوده است.
در چنین شرایطی، جهش تورم و افت قدرت خرید، تامین نیازهای روزمره را برای بخش بزرگی از جامعه دشوار کرده و فشارهای معیشتی را افزایش داده است.
نان هم نسیه شد
ایلنا در ادامه پای صحبت کاسبان محلههای جنوبی تهران نشست. آنان با ابراز نگرانی شدید از رکود بازار و کاهش قدرت خرید، از افزایش چشمگیر تقاضا برای خرید نسیه خبر دادند.
صاحب یک سوپرمارکت در این خصوص گفت: «امروز جنس میفروشی و فردا قیمتش بالا میرود. پولی دستمان نمیماند که جایش جنس جدید بار بزنیم. خیلی از مشتریها تقاضای نسیه دارند، اما مجبورم قبول نکنم. خیلیها میآیند، قیمت میپرسند و دستخالی برمیگردند.»
ایلنا نانواییها را «آخرین سنگر فرودستان» خواند و هشدار داد کار به جایی رسیده است که مردم برای خرید نان نیز به نسیه روی آوردهاند.
نانوایی در یکی از محلههای جنوبی تهران گفت وخامت وضعیت معیشتی باعث شده است مشتریان بسیاری پول نانی را که نسیه گرفتهاند، نیاورند. با این حال، او ترجیح میدهد در شرایط کنونی هوای مردم را داشته باشد.
قصابی نیز میزان تقاضا برای خرید نسیه را «بهشدت بالا» توصیف کرد و گفت تنها با درخواست مشتریان قدیمی و اهالی محل موافقت میکند.
قصاب دیگری با اشاره به تغییر الگوی خرید مردم گفت: «آن کسی که قبلا هشت تا مرغ میخرید، الان پنج تا میخرد. آن کسی که پنج تا میخرید، الان بهزور دو تا میبرد. آنقدر درخواست نسیه داریم که حد ندارد. دلم نمیخواهد بندههای خدا را دستخالی رد کنم، اما چند بار جنس نسیه دادم و پولش برنگشت.»
صدها شهروند در پیامهایی به ایراناینترنشنال گفتند با افزایش لحظهای قیمتها و فشار اقتصادی، امکان برنامهریزی حتی برای آینده نزدیک را از دست دادهاند.
این پیامها نشان میدهند فشار تورمی از سطح خریدهای بزرگ عبور کرده و به خوراک، رفتوآمد، تعمیر وسایل و هزینههای روزمره رسیده است.
صف خرید ضایعات مرغ
ایلنا در ادامه با اشاره به وخامت اوضاع در محلههای شوش و دروازه غار نوشت جستوجوی افراد در سطلهای زباله مقابل مغازهها برای یافتن باقیمانده غذا، به صحنهای «روزمره» در این مناطق تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، مغازهای در این محدوده اسکلت و ضایعات مرغ میفروشد و بسیاری از شهروندان برای خرید همین ضایعات «صف میکشند».
در این گزارش آمده است: «اینجا پر از گاراژها و کارگاههایی است که در آن کودکان در کنار استادکاران مشغول به کارند؛ پسربچههایی در سنین ۷ تا ۱۲ سال با بدن و چهرههایی رنجور از سوءتغذیه و با دستهایی روغنی و سیاه.»
صاحب یک لبنیاتی با اشاره به بحران شدید معیشتی گفت: «در یک سال اخیر قیمت همهچیز حداقل دو برابر شده، اما فروشم به یکچهارم رسیده است. فروش لبنیات رسما به صفر نزدیک شده و از آن طرف قبض برق مغازه از ۴۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است. از کجا بیاورم بدهم؟»
او افزود: «جنس جدید میآوریم، اما جنس قبلی هنوز فروش نرفته و روی دستمان مانده است. قیمتها آنقدر سریع بالا میروند که مشتری توان خرید ندارد.»
پایگاه خبری اقتصادنیوز پیشتر گزارش داد در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو بهصورت قسطی عرضه میشوند.
