ایراناینترنشنال
نایجل فاراژ، رهبر حزب راستگرای «اصلاح بریتانیا»، در انتخابات میاندورهای کلاکتون بار دیگر به مجلس عوام راه یافت. با بازگشت او به پارلمان، تحقیقات درباره افشا نکردن یک هدیه پنج میلیون پوندی نیز از سر گرفته میشود. پروندهای که استعفای فاراژ بررسی آن را متوقف کرده بود.
فاراژ در رایگیری پنجشنبه ۲۲ مرداد، ۲۲ هزار و ۲۳۹ رای به دست آورد؛ حدود هزار رای بیشتر از انتخابات سراسری سال ۲۰۲۴ که در آن برای نخستین بار نماینده کلاکتون، حوزهای ساحلی در اسکس در شرق انگلستان، شده بود.
«کانت بینفیس»، شخصیت طنز سیاسی که جان هاروی، کمدین بریتانیایی، آن را اجرا میکند، با ۹ هزار و ۴۵۵ رای در جایگاه دوم قرار گرفت که این نتیجه با توجه به ماهیت نمایشی نامزدی او و سابقه کسب آرای بسیار محدود در انتخاباتهای پیشین، قابل توجه بود.
میزان مشارکت ۴۴.۴ درصد اعلام شد؛ کمتر از مشارکت ۵۸.۷ درصدی انتخابات سراسری سال ۲۰۲۴، اما بالاتر از برخی پیشبینیها.
حزب کارگر، محافظهکار، لیبرالدموکرات، سبز و حزب «بازسازی بریتانیا» از معرفی نامزد خودداری کرده و انتخابات را نمایشی تبلیغاتی برای فرار فاراژ از پاسخگویی درباره منابع مالیاش خوانده بودند.
انتخاباتی برای توقف یک تحقیق
فاراژ حدود پنج هفته پیش، در میانه تحقیقات کمیسر استانداردهای پارلمانی، از نمایندگی کلاکتون استعفا داد و زمینه برگزاری انتخابات میاندورهای را فراهم کرد.
دنیل گرینبرگ، کمیسر استانداردهای پارلمانی بریتانیا، در حال بررسی این موضوع بود که آیا فاراژ باید هدیه پنج میلیون پوندی دریافتی از کریستوفر هاربورن، میلیاردر بریتانیایی ساکن تایلند و فعال حوزه رمزارز، را در فهرست منافع مالی خود ثبت میکرد یا نه.
بر اساس مقررات مجلس عوام، نمایندگان تازهوارد باید هدایا و مزایای قابل ثبت بیش از ۳۰۰ پوند را که طی ۱۲ ماه پیش از انتخاب شدن دریافت کردهاند، اعلام کنند؛ مگر اینکه این هدایا به شکل معقول با فعالیت سیاسی یا پارلمانی آنان ارتباطی نداشته باشد.
فاراژ ابتدا گفت این پول هدیهای شخصی برای تامین امنیت او بوده است. او بعدتر آن را پاداشی برای ۲۷ سال فعالیت در کارزار خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا توصیف کرد و گفت نحوه هزینه کردن آن به دیگران ارتباطی ندارد.
او هرگونه تخلف از مقررات را رد کرده است.
با استعفای فاراژ، تحقیقات کمیسر استانداردها متوقف شد، زیرا این نهاد در حالت عادی پرونده نمایندگانی را که دیگر عضو مجلس نیستند، دنبال نمیکند.
فاراژ انتخابات میاندورهای را نبردی میان «مردم و ساختار قدرت» توصیف کرد، اما مخالفان او گفتند استعفا و نامزدی دوباره تلاشی برای گریز از نظارت پارلمانی است.
اکنون با بازگشت فاراژ به مجلس، تحقیقات کمیسر استانداردها از سر گرفته میشود.
برگه رای ۹۰ سانتیمتری
در مجموع ۳۴ نامزد در این انتخابات شرکت کردند؛ رکوردی که برگه رای را با طول حدود ۹۰ سانتیمتر به بلندترین برگه در تاریخ انتخابات میاندورهای بریتانیا تبدیل کرد.
۲۰ نامزد مستقل و چند نامزد از حزب «هیولای دیوانه رسمی» (Official Monster Raving Loony Party) نیز در میان نامزدها بودند. این حزب سیاسی-فکاهی در بریتانیا در سال ۱۹۸۲ بهوسیله دیوید سوتچ، خواننده راک، بنیانگذاری شد و هدفش تمسخر فضای خشک سیاست و افزودن شوخطبعی به انتخابات است
به گفته مقامهای محلی، هزینه چاپ برگهها حدود چهار برابر یک انتخابات میاندورهای معمولی بوده است. هزینه کلی برگزاری انتخابات نیز بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار پوند برآورد شده است.
برخی ساکنان کلاکتون پیش از رایگیری به فایننشال تایمز گفته بودند از تحمیل این هزینه به شورای محلی و هجوم رسانهها به شهر کوچک خود ناراضیاند.
فاراژ در مراسم اعلام نتایج حاضر نشد و چند ساعت پیش از پایان شمارش آرا، در گردهمایی جداگانهای پیروزی خود را «قاطع و بلامنازع» خواند.
او گفت پلیس اسکس درباره وجود کارزاری سازمانیافته برای بر هم زدن و بیاعتبار کردن نتیجه به او هشدار داده و توصیه کرده است به محل شمارش آرا نرود.
پلیس اسکس اعلام کرد به هیچ یک از نامزدها توصیه نکرده است از حضور در محل شمارش آرا خودداری کنند.
مسئول برگزاری انتخابات نیز گفت هیچ مشکل امنیتی برای تکمیل شمارش وجود نداشته است.
احتمال بررسی دیگر حمایتهای مالی
تحقیقات پارلمانی ممکن است به هدیه پنج میلیون پوندی محدود نماند. انتظار میرود کمیسر استانداردها بررسی کند که آیا فاراژ باید حمایتهای غیرنقدی دریافتی از جورج کاترل، دستیار و حامی مالی دیرینه خود، را نیز اعلام میکرد یا نه.
کاترل که پیشتر در آمریکا به جرم کلاهبرداری محکوم شده است، بر اساس گزارشها امکاناتی از جمله محل اقامت، نیروی امنیتی و کارکنان شبکههای اجتماعی در اختیار فاراژ قرار داده است.
حزب اصلاح بریتانیا این گزارشها را بیاساس خوانده و وقوع هرگونه تخلف را رد کرده است.
اگر کمیسر استانداردها به این نتیجه برسد که فاراژ مقررات را نقض کرده، پرونده میتواند به کمیته استانداردهای مجلس ارجاع شود. برگزاری انتخابات میاندورهای تازه خودکار نخواهد بود: اگر فاراژ به تعلیق دستکم ۱۰ روزه از مجلس محکوم شود، روند «فراخوان نماینده» آغاز میشود و در صورت امضای دادخواست برکناری از سوی حداقل ۱۰ درصد واجدان شرایط حوزه، انتخابات دیگری برگزار خواهد شد.
پیروزی محلی، افت محبوبیت ملی
نتیجه کلاکتون لزوما بازتاب موقعیت فاراژ در سراسر بریتانیا نیست.
بر اساس نظرسنجی ماه ژوئیه موسسه یوگاو، محبوبیت خالص او به منفی ۴۶ درصد رسیده است؛ پایینترین سطح مشترک ثبتشده برای فاراژ در ۱۰ سال گذشته.
این رقم با پایینترین سطح محبوبیت بوریس جانسون، نخستوزیر پیشین بریتانیا، پس از افشای رسوایی «پارتیگیت» و کییر استارمر، نخستوزیر سابق، در واپسین هفتههای نخستوزیری، قابل مقایسه است.
افت محبوبیت شخصی فاراژ در حالی رخ داده که حزب اصلاح بریتانیا در انتخابات محلی امسال کرسیهای متعددی به دست آورد و برای نخستین بار کنترل شورای یکی از مناطق لندن، هیورینگ، را در اختیار گرفت.
فاراژ در کلاکتون توانست تعداد آرای خود را افزایش دهد، اما غیبت احزاب اصلی و قرار گرفتن یک نامزد طنز در جایگاه دوم، ارزش این انتخابات را به عنوان معیاری برای سنجش حمایت سراسری از او محدود میکند.
مهمتر از نتیجه رایگیری، بازگشت پروندهای است که فاراژ با استعفا توانسته بود فقط برای چند هفته متوقفش کند.
سرنوشت هدیه پنج میلیون پوندی چه خواهد شد؟
مقامها و کارشناسان هشدار میدهند دسترسی آزاد به تنگه هرمز برای کویت جایگزینی ندارد و ادامه جنگ میتواند آسیبهای اقتصادی آن را عمیقتر کند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، بیش از ۹۰ درصد درآمد دولت کویت و تقریبا تمام درآمد صادراتی این کشور به فروش نفت خام وابسته است. کویت حدود شش درصد ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد، اما برخلاف عربستان سعودی و امارات متحده عربی، خط لولهای برای دورزدن تنگه هرمز ندارد و ناچار است نفت خود را از این آبراه به بازارهای جهانی برساند.
شیخ نواف سعود الصباح، مدیرعامل شرکت نفت کویت، در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه شرایط کنونی را «سختترین و بزرگترین بحران» بخش نفت این کشور از زمان حمله عراق در سال ۱۹۹۰ توصیف کرد. نیروهای عراقی هنگام عقبنشینی از کویت صدها چاه نفت را به آتش کشیدند و مخازن ذخیره و پالایشگاهها را تخریب کردند.
کویت در جنگ کنونی با ویرانیهایی در ابعاد سال ۱۹۹۰ مواجه نشده، اما تاسیسات آبشیرینکن، مراکز انرژی و زیرساختهای نفتی آن بارها هدف حملات حکومت ایران قرار گرفتهاند. پایگاههای نظامی آمریکا در این کشور نیز هدف حملات موشکی بودهاند و مقر شرکت نفت کویت در ماه آوریل با پهپاد هدف قرار گرفت.
شرکت دولتی نفت کویت چند روز پس از آغاز جنگ وضعیت «فوقالعاده» اعلام کرد؛ اقدامی حقوقی که بهدلیل شرایط پیشبینیناپذیری مانند جنگ، از شرکتها در برابر پیامدهای ناتوانی در اجرای تعهدات قراردادی محافظت میکند. این وضعیت در ماه ژوئن لغو شد.
کویت پیش از جنگ روزانه اندکی بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه نفت تولید میکرد و قصد داشت ظرفیت تولید خود را تا سال ۲۰۴۰ به چهار میلیون بشکه در روز برساند. مدیرعامل شرکت نفت کویت میزان کنونی تحویل نفت را اعلام نکرد، اما گفت پس از بازگشایی تنگه و برقراری رفتوآمد آزاد، تولید میتواند بهسرعت به سطح پیش از جنگ و حتی بالاتر از آن بازگردد.
دادههای اولیه رسمی نشان میدهد اقتصاد کویت در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴.۶ درصد کوچک شده و تولید ناخالص داخلی بخش نفت آن ۱۲.۵ درصد کاهش یافته است. از آنجا که این آمار تنها ماه نخست جنگ را پوشش میدهد، احتمال میرود خسارت واقعی بیشتر باشد.
جنگ بر شیوه حفاظت از زیرساختهای حیاتی کویت نیز اثر گذاشته است. چراغهای بیشتر نیروگاهها، تاسیسات آب و مراکز مهم انرژی در شب خاموش میشوند و اطراف مخازن نگهداری نفت خام داربستهایی نصب شده است تا از آنها در برابر حملات احتمالی محافظت شود.
شرکت نفت کویت میگوید برای مقابله با بحران برنامههای اضطراری را اجرا کرده و ذخیرهسازی نفت در خارج از منطقه، بخشی از فشار ناشی از اختلال در تنگه هرمز را کاهش داده است. با این حال، کارشناسان تاکید میکنند چنین اقداماتی نمیتواند جایگزین یک مسیر امن و پایدار برای صادرات نفت شود.
آمنه بکر، رییس بخش تحلیل خاورمیانه در موسسه کپلر، وابستگی کویت به تنگه هرمز را یک «آسیبپذیری راهبردی» دانست. به گفته او، این کشور منابع مالی لازم برای تحمل یک شوک جدی اما موقت را دارد و تولید نفت آن احتمالا ظرف دو تا سه ماه میتواند به سطح پیش از جنگ بازگردد؛ با این حال، طولانیشدن جنگ اقتصاد کویت را بیش از پیش در معرض خطر نداشتن مسیر امن صادراتی قرار خواهد داد.
الصباح نیز هشدار داد که جریان آزاد نفت و گاز و کشتیرانی بدون محدودیت در تنگه هرمز «هیچ جایگزینی» ندارد. به گفته او، ادامه اختلال در عبور هیدروکربنها از این آبراه میتواند جهان را خیلی زود با بحران انرژی دیگری روبهرو کند.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه ۲۲ مرداد منتشر شد، زیدی بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، تنها چند ماه پس از آغاز دوره نخستوزیریاش با «بزرگترین آزمون» خود روبهرو شده است.
او هنگام معرفی برای تصدی مقام نخستوزیری چهرهای نسبتا ناشناخته بود، اما توانست حمایت اکثر جریانهای سیاسی عراق، از جمله احزاب قدرتمند شیعه عضو «چارچوب هماهنگی»، را به دست آورد. رهبران کُرد نیز از نخستوزیری او حمایت کردند.
واشینگتن هم از روی کار آمدن زیدی پشتیبانی کرد و اکنون از دولت عراق میخواهد شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی را مهار کند.
زیدی ۲۳ تیر در دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در کاخ سفید تاکید کرد بر اساس برنامه دولت عراق، سلاح باید منحصرا در اختیار حکومت باشد و این موضوع «یک اصل اساسی و تصمیمی قطعی است، نه یک گزینه».
گزارشها از آغاز روند تصویب قانونی تازه برای خلع سلاح شبهنظامیان یا دستکم واگذاری سلاحهای آنها به دولت عراق حکایت دارند.
به نوشته اورشلیمپست، بغداد در این زمینه میکوشد مسیری مشابه روند خلع سلاح حزبالله در لبنان و گروههای مسلح در غزه در چارچوب «هیات صلح» در پیش بگیرد.
این در حالی است که تلاشها برای خلع سلاح حزبالله و حماس تاکنون بینتیجه مانده است.
خروج نیروهای آمریکایی و ضربالاجل خلع سلاح نیابتیها
زیدی ۲۱ مرداد از مرکز عملیات فرماندهی پدافند هوایی عراق بازدید کرد. دولت عراق در بیانیهای اعلام کرد این بازدید با هدف ارزیابی روند آمادهسازی برای مرحله پیش رو و بررسی توان عملیاتی یگانهای مختلف انجام گرفت.
بر اساس بیانیه دولت عراق، این اقدامات بخشی از روند اجرای توافق بغداد و واشینگتن برای پایان دادن به ماموریت ائتلاف بینالمللی و تکمیل خروج نیروهای آن از عراق تا ۳۰ سپتامبر (هشتم مهر) است.
دولت عراق تاکید کرد خروج نیروهای ائتلاف، ضرورت تقویت توانمندیهای نیروهای مسلح و سامانههای پدافند هوایی این کشور را برای حفاظت از حریم هوایی و حاکمیت ملی دوچندان میکند.
زیدی همان روز با برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در بغداد دیدار کرد و به گزارش رسانههای عراقی، دو طرف بر «توافق کامل و نهایی» برای پایان دادن به ماموریت نظامی ائتلاف بینالمللی تاکید کردند.
همزمان با برنامه خروج کامل نیروهای آمریکایی، ۳۰ سپتامبر بهعنوان مهلت خلع سلاح گروههای نیابتی تعیین شده است.
ماموریت قاآنی برای حفظ بازوهای مسلح تهران
اورشلیمپست در ادامه نوشت جمهوری اسلامی این هفته اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، را برای رایزنی با سیاستمداران عراقی راهی بغداد کرد.
تحلیلگران هدف از این سفر را تلاش برای حفظ گروههای نیابتی جمهوری اسلامی و جلب حمایت سیاسی از آنها عنوان کردهاند.
به گزارش اورشلیمپست، قاآنی احتمالا خواستار تعویق ضربالاجل ۳۰ سپتامبر شده یا دستکم کوشیده است قانون انحصار سلاح در دست دولت به اندازهای مبهم تدوین شود که گروههای وابسته به تهران بتوانند تسلیحات خود را حفظ کنند.
در همین حال، حرکت حزبالله نجباء که در فهرست گروههای تروریستی آمریکا قرار دارد، اعلام کرد سلاحهای خود را تحویل نخواهد داد.
اصرار دولت بر کنترل تسلیحات در خاک عراق
زیدی بارها تاکید کرده است اجازه نخواهد داد از خاک یا حریم هوایی عراق بهعنوان سکویی برای حمله به کشورهای همسایه استفاده شود.
او پس از حملات اخیر شبهنظامیان از خاک عراق به عربستان سعودی بار دیگر بر این موضع تاکید کرد. در پی این حملات، هیاتهایی از بغداد و ریاض سرگرم رایزنی درباره راههای مهار این تهدید و جلوگیری از تکرار آن هستند.
شبکه الحره گزارش داد زیدی بر برخورد با هر گروهی که پس از پایان مهلت تعیینشده سلاحهای خود را تحویل ندهد، اصرار دارد.
در اقلیم کردستان عراق نیز که از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، تاکنون حدود هزار بار هدف حملات جمهوری اسلامی و شبهنظامیان وابسته به آن قرار گرفته، از ابتکار دولت عراق در خصوص خلع سلاح نیابتیها استقبال شده است.
ریشههای نفوذ نظامی جمهوری اسلامی
اورشلیمپست نوشت شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق، محصول چند دهه سیاست تهران برای پرورش نیروهای نیابتی مسلح در خارج از مرزهای ایران هستند و ریشههای شکلگیری آنها به دهه ۱۹۸۰ میلادی بازمیگردد.
در دوران جنگ ایران و عراق، شماری از مخالفان شیعه عراقی از حکومت صدام حسین گریختند و به ایران پناه بردند.
سپاه پاسداران، بهویژه نیروی قدس، این تبعیدیان را آموزش داد و سازماندهی کرد. بسیاری از آنان بعدها به رهبران بانفوذ سیاسی و نظامی عراق تبدیل شدند.
گروههایی مانند سازمان بدر در همان دوره شکل گرفتند، در حالی که گروههای دیگری از جمله کتائب حزبالله، عصائب اهلالحق و حرکت حزبالله نجباء پس از حمله سال ۲۰۰۳ آمریکا به عراق تاسیس شدند.
از نبرد با داعش تا تثبیت قدرت شبهنظامیان
ظهور داعش در سال ۲۰۱۴ موقعیت این شبهنظامیان را دگرگون کرد. پس از فتوای آیتالله علی سیستانی، بسیاری از گروههای شبهنظامی به حشد شعبی پیوستند و در کنار نیروهای امنیتی عراق و ائتلاف به رهبری آمریکا، با داعش جنگیدند.
حضور این گروهها در میدان نبرد برای آنها در میان بخشی از جامعه عراق مشروعیت ایجاد کرد و به ادغام رسمیشان در ساختار امنیتی این کشور انجامید.
با این حال، شماری از قدرتمندترین گروهها زنجیره فرماندهی مستقل، روابط نزدیک با جمهوری اسلامی و شبکههای سیاسی و اقتصادی ویژه خود را حفظ کردند.
پس از شکست داعش، بسیاری از این شبهنظامیان نفوذ خود را گسترش دادند. آنها حملات موشکی و پهپادی علیه نیروهای آمریکایی و ائتلاف انجام دادند، مراکز دیپلماتیک را هدف گرفتند، به اقلیم کردستان عراق حمله کردند و مخالفان سیاسی و کنشگران مدنی را تهدید کردند یا ربودند.
این گروهها همچنین یک پژوهشگر دانشگاه پرینستون را ربودند.
ایالات متحده شماری از آنها را در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» یا «تروریستهای جهانی ویژه» قرار داده است. کتائب حزبالله، عصائب اهلالحق، حرکت حزبالله نجباء و کتائب امام علی از جمله این گروهها هستند.
ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، با اعلام این آمار گفت جمینای به چهاردهمین محصول این شرکت با بیش از یک میلیارد کاربر تبدیل شده و سریعتر از هر محصول مصرفی دیگر گوگل به این تعداد کاربر رسیده است.
آمار گوگل به خود اپلیکیشن جمینای مربوط است و استفاده از قابلیتهای این هوش مصنوعی در دیگر محصولات این شرکت را شامل نمیشود.
با این حال، به نظر میرسد نسخهای که بهصورت پیشفرض روی تلفنهای اندرویدی نصب میشود نیز در این آمار محاسبه شده باشد.
جاش وودوارد، از مدیران ارشد جمینای، اعلام کرد این سرویس بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر فعال در سیستمعامل آیاواس دارد.
وبسایت فناوری ورج نوشت بر این اساس، بخش عمده کاربران جمینای از دستگاههای اندرویدی استفاده میکنند.
شمار کاربران فعال ماهانه جمینای طی حدود پنج ماه از ۷۵۰ میلیون به ۹۵۰ میلیون نفر افزایش یافت و الکس جوزف، سخنگوی گوگل، به ورج گفت این سرویس هفته گذشته از مرز یک میلیارد کاربر عبور کرد.
چتجیپیتی زودتر به رکورد میلیاردی رسید
چتجیپیتی چند هفته زودتر از رقیب گوگلی خود به این رکورد رسیده بود.
لیندزی مککالم، سخنگوی اوپنایآی، به ورج گفت این سرویس مدتی پیش از مرز یک میلیارد کاربر فعال ماهانه عبور کرده و شمار کاربران هفتگی آن نیز به یک میلیارد نفر رسیده است.
شمار کاربران هفتگی چتجیپیتی پنج ماه پیش حدود ۹۰۰ میلیون نفر بود.
ورج نوشت افزایش این رقم به یک میلیارد نفر از کاهش سرعت رشد سرویسی حکایت دارد که سالها یکی از سریعترین نرمافزارهای در حال رشد جهان بود.
معیار آمار دو سرویس متفاوت است؛ رقم چتجیپیتی کاربران هفتگی و رقم جمینای کاربران فعال ماهانه را نشان میدهد.
به نوشته ورج، چتجیپیتی همچنان سرویس بزرگتری به نظر میرسد، اما احتمالا جمینای با سرعت بیشتری رشد میکند.
رقابت گوگل با اوپنایآی و آنتروپیک تشدید شده است
رشد جمینای در شرایطی رخ داده است که گوگل تلاش برای رقابت با اوپنایآی و آنتروپیک را افزایش داده است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۲ مرداد گزارش داد سرگئی برین، از بنیانگذاران گوگل، در ماههای اخیر از کارکنان کلیدی حوزه هوش مصنوعی خواسته است تمرکز خود را بر توسعه جمینای بگذارند تا آلفابت فاصله با رقبا را کاهش دهد.
بر اساس این گزارش، جمینای پاییز سال گذشته برای مدتی از رقبای خود پیش افتاد، اما عرضه مدلهای تازه آنتروپیک و اوپنایآی بار دیگر گوگل را در موقعیت تعقیب قرار داد.
گوگل در مرداد عرضه نسخه تازه جمینای را دو ماه به تعویق انداخت. به گفته منابع رویترز، آزمایشهای داخلی نشان داده بود عملکرد این مدل در حوزههایی از جمله برنامهنویسی همچنان از برخی رقبا عقبتر است.
رویترز نوشت گوگل همزمان ساختار مدیریتی بخش هوش مصنوعی خود را تغییر داده است؛ تغییراتی که بخشی از تلاش آلفابت برای افزایش سرعت توسعه محصولات هوش مصنوعی و دستیابی دوباره به برتری در رقابت مدلهاست.
رقابت در این بازار نیز تنها میان گوگل و اوپنایآی جریان ندارد. کلود، محصول آنتروپیک، بهویژه با ابزار برنامهنویسی «کلود کد» رشد کرده است، هرچند این شرکت آمار رسمی تعداد کاربران کلود را منتشر نمیکند.
ورج نوشت چتجیپیتی همچنان پرمخاطبترین و شناختهشدهترین سرویس این حوزه به نظر میرسد، اما برتری گستردهای که پیشتر داشت تا حد زیادی کاهش یافته است.
