نگار مجتهدی، خبرنگار ایراناینترنشنال، برنده جایزه «بیل گود» بنیاد جک وبستر کانادا شد

بنیاد جک وبستر، نگار مجتهدی، خبرنگار ایراناینترنشنال، را بهعنوان برنده سال ۲۰۲۶ جایزه «بیل گود»، معتبرترین جایزه روزنامهنگاری در غرب کانادا، معرفی کرد.

بنیاد جک وبستر، نگار مجتهدی، خبرنگار ایراناینترنشنال، را بهعنوان برنده سال ۲۰۲۶ جایزه «بیل گود»، معتبرترین جایزه روزنامهنگاری در غرب کانادا، معرفی کرد.
بنیاد جک وبستر در بیانیهای اعلام کرد مجتهدی «با گزارشگری درباره جنگ، خشونت حکومتی و نقض حقوق بشر، آن هم اغلب با پذیرش خطرهای جدی برای امنیت شخصی خود»، به درک بهتر غرب از مسائل ایران کمک کرده است.
این بنیاد همچنین مجتهدی را که از مهاجران نسل اول است، بهدلیل مقابله با کلیشههای منفی و تبدیل شدن به الگویی برای روزنامهنگارانی که در پی بازنمایی عادلانهتر جوامع خود هستند، ستود.
جایزه بیل گود به مناسبت بازنشستگی روزنامهنگاری به همین نام پایهگذاری شد. او یکی از معتبرترین چهرههای رسانهای کانادا بود و در طول ۵۰ سال فعالیت حرفهای خود با شبکههای سیتیوی، سیکیاندبلیو و سیبیسی همکاری داشت.
برخلاف بخشهای رقابتی جوایز جک وبستر که برندگان آنها را هیات داوران تعیین میکند، برنده جایزه بیل گود بهطور مستقیم از سوی هیاتمدیره بنیاد انتخاب میشود.
برندگان پیشین این جایزه نیز از میان روزنامهنگاران رسانههای باسابقه کانادا، از جمله سیبیسی و روزنامه ونکوور سان، برگزیده شده بودند.
به گفته بنیاد جک وبستر، دریافت جوایز این بنیاد از بزرگترین افتخارات حرفهای روزنامهنگاران در غرب کانادا محسوب میشود.
این بنیاد همچنین تام زیتاروک، خبرنگار نشریه «سِری نو-لیدر»، را بهعنوان برنده جایزه یک عمر دستاورد حرفهای «بروس هاچیسون» و آن پنمن، تهیهکننده سیبیسی، را بهعنوان برنده جایزه «شلی فرالیک» معرفی کرد.
جوایز برگزیدگان ۱۱ آبان در مراسمی در ونکوور به آنان اهدا خواهد شد.
مجتهدی، گزارشگر تحقیقی، مستندساز و مجری «نگاهی برای ایران» یا Eye for Iran، پادکست هفتگی انگلیسیزبان ایراناینترنشنال، است و در استان بریتیش کلمبیا سکونت دارد.
افتخارات بینالمللی ایراناینترنشنال و خبرنگاران آن
کسب جایزه بیل گود آخرین مورد از مجموعه افتخارات بینالمللی ایراناینترنشنال و روزنامهنگاران آن در کمتر از دو سال گذشته است.
آبان ۱۴۰۴، «شبکه رهبری فراآتلانتیک» در واشینگتن جایزه آزادی رسانه را به پاس فعالیتهای مجتهدی در گزارشگری بینالمللی به او اهدا کرد. مسیح علینژاد، روزنامهنگار مخالف جمهوری اسلامی، از دریافتکنندگان پیشین این جایزه بود.
ایراناینترنشنال نیز در همان مراسم مورد تقدیر قرار گرفت.
ایراناینترنشنال ۱۹ اردیبهشت موفق شد در چهار بخش، جوایز رسانههای دیجیتال خاورمیانه انجمن جهانی ناشران اخبار (WAN-IFRA) را از آن خود کند.
دو جایزه به ربات امن تلگرامی ایراناینترنشنال تعلق گرفت که به شهروندان ایرانی امکان میدهد تصاویر و گزارشهای خود را از داخل کشور ارسال کنند. نقشه تعاملی جنگ ۱۲ روزه و پوشش خیزش «زن، زندگی، آزادی» نیز دو جایزه دیگر را به خود اختصاص دادند.
ربات تلگرامی به مرحله جهانی رقابتها راه یافت و ایراناینترنشنال نیز در زمره موفقترین رسانههای خاورمیانه قرار گرفت.
۲۷ اردیبهشت، مستند کوتاه «هنر مقاومت»، تولید شرکت مادر ایراناینترنشنال، ولانت مدیا، جایزه بهترین مستند کوتاه جشنواره فیلم «خانه سینمای سوئد» را از آن خود کرد. مهران عباسیان، خبرنگار ایراناینترنشنال و کارگردان این اثر، نیز برنده جایزه بهترین کارگردانی شد.






روزنامه اورشلیمپست گزارش داد علی الزیدی، نخستوزیر عراق، در تلاش برای خلع سلاح گروههای نیابتی جمهوری اسلامی است، اما تهران میکوشد با مداخله در این روند، مانع تحقق این هدف شود یا دستکم آن را به تعویق بیندازد.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه ۲۲ مرداد منتشر شد، زیدی بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، تنها چند ماه پس از آغاز دوره نخستوزیریاش با «بزرگترین آزمون» خود روبهرو شده است.
او هنگام معرفی برای تصدی مقام نخستوزیری چهرهای نسبتا ناشناخته بود، اما توانست حمایت اکثر جریانهای سیاسی عراق، از جمله احزاب قدرتمند شیعه عضو «چارچوب هماهنگی»، را به دست آورد. رهبران کُرد نیز از نخستوزیری او حمایت کردند.
واشینگتن هم از روی کار آمدن زیدی پشتیبانی کرد و اکنون از دولت عراق میخواهد شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی را مهار کند.
زیدی ۲۳ تیر در دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در کاخ سفید تاکید کرد بر اساس برنامه دولت عراق، سلاح باید منحصرا در اختیار حکومت باشد و این موضوع «یک اصل اساسی و تصمیمی قطعی است، نه یک گزینه».
گزارشها از آغاز روند تصویب قانونی تازه برای خلع سلاح شبهنظامیان یا دستکم واگذاری سلاحهای آنها به دولت عراق حکایت دارند.
به نوشته اورشلیمپست، بغداد در این زمینه میکوشد مسیری مشابه روند خلع سلاح حزبالله در لبنان و گروههای مسلح در غزه در چارچوب «هیات صلح» در پیش بگیرد.
این در حالی است که تلاشها برای خلع سلاح حزبالله و حماس تاکنون بینتیجه مانده است.
خروج نیروهای آمریکایی و ضربالاجل خلع سلاح نیابتیها
زیدی ۲۱ مرداد از مرکز عملیات فرماندهی پدافند هوایی عراق بازدید کرد. دولت عراق در بیانیهای اعلام کرد این بازدید با هدف ارزیابی روند آمادهسازی برای مرحله پیش رو و بررسی توان عملیاتی یگانهای مختلف انجام گرفت.
بر اساس بیانیه دولت عراق، این اقدامات بخشی از روند اجرای توافق بغداد و واشینگتن برای پایان دادن به ماموریت ائتلاف بینالمللی و تکمیل خروج نیروهای آن از عراق تا ۳۰ سپتامبر (هشتم مهر) است.
دولت عراق تاکید کرد خروج نیروهای ائتلاف، ضرورت تقویت توانمندیهای نیروهای مسلح و سامانههای پدافند هوایی این کشور را برای حفاظت از حریم هوایی و حاکمیت ملی دوچندان میکند.
زیدی همان روز با برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در بغداد دیدار کرد و به گزارش رسانههای عراقی، دو طرف بر «توافق کامل و نهایی» برای پایان دادن به ماموریت نظامی ائتلاف بینالمللی تاکید کردند.
همزمان با برنامه خروج کامل نیروهای آمریکایی، ۳۰ سپتامبر بهعنوان مهلت خلع سلاح گروههای نیابتی تعیین شده است.
ماموریت قاآنی برای حفظ بازوهای مسلح تهران
اورشلیمپست در ادامه نوشت جمهوری اسلامی این هفته اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، را برای رایزنی با سیاستمداران عراقی راهی بغداد کرد.
تحلیلگران هدف از این سفر را تلاش برای حفظ گروههای نیابتی جمهوری اسلامی و جلب حمایت سیاسی از آنها عنوان کردهاند.
به گزارش اورشلیمپست، قاآنی احتمالا خواستار تعویق ضربالاجل ۳۰ سپتامبر شده یا دستکم کوشیده است قانون انحصار سلاح در دست دولت به اندازهای مبهم تدوین شود که گروههای وابسته به تهران بتوانند تسلیحات خود را حفظ کنند.
در همین حال، حرکت حزبالله نجباء که در فهرست گروههای تروریستی آمریکا قرار دارد، اعلام کرد سلاحهای خود را تحویل نخواهد داد.
اصرار دولت بر کنترل تسلیحات در خاک عراق
زیدی بارها تاکید کرده است اجازه نخواهد داد از خاک یا حریم هوایی عراق بهعنوان سکویی برای حمله به کشورهای همسایه استفاده شود.
او پس از حملات اخیر شبهنظامیان از خاک عراق به عربستان سعودی بار دیگر بر این موضع تاکید کرد. در پی این حملات، هیاتهایی از بغداد و ریاض سرگرم رایزنی درباره راههای مهار این تهدید و جلوگیری از تکرار آن هستند.
شبکه الحره گزارش داد زیدی بر برخورد با هر گروهی که پس از پایان مهلت تعیینشده سلاحهای خود را تحویل ندهد، اصرار دارد.
در اقلیم کردستان عراق نیز که از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، تاکنون حدود هزار بار هدف حملات جمهوری اسلامی و شبهنظامیان وابسته به آن قرار گرفته، از ابتکار دولت عراق در خصوص خلع سلاح نیابتیها استقبال شده است.
ریشههای نفوذ نظامی جمهوری اسلامی
اورشلیمپست نوشت شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق، محصول چند دهه سیاست تهران برای پرورش نیروهای نیابتی مسلح در خارج از مرزهای ایران هستند و ریشههای شکلگیری آنها به دهه ۱۹۸۰ میلادی بازمیگردد.
در دوران جنگ ایران و عراق، شماری از مخالفان شیعه عراقی از حکومت صدام حسین گریختند و به ایران پناه بردند.
سپاه پاسداران، بهویژه نیروی قدس، این تبعیدیان را آموزش داد و سازماندهی کرد. بسیاری از آنان بعدها به رهبران بانفوذ سیاسی و نظامی عراق تبدیل شدند.
گروههایی مانند سازمان بدر در همان دوره شکل گرفتند، در حالی که گروههای دیگری از جمله کتائب حزبالله، عصائب اهلالحق و حرکت حزبالله نجباء پس از حمله سال ۲۰۰۳ آمریکا به عراق تاسیس شدند.
از نبرد با داعش تا تثبیت قدرت شبهنظامیان
ظهور داعش در سال ۲۰۱۴ موقعیت این شبهنظامیان را دگرگون کرد. پس از فتوای آیتالله علی سیستانی، بسیاری از گروههای شبهنظامی به حشد شعبی پیوستند و در کنار نیروهای امنیتی عراق و ائتلاف به رهبری آمریکا، با داعش جنگیدند.
حضور این گروهها در میدان نبرد برای آنها در میان بخشی از جامعه عراق مشروعیت ایجاد کرد و به ادغام رسمیشان در ساختار امنیتی این کشور انجامید.
با این حال، شماری از قدرتمندترین گروهها زنجیره فرماندهی مستقل، روابط نزدیک با جمهوری اسلامی و شبکههای سیاسی و اقتصادی ویژه خود را حفظ کردند.
پس از شکست داعش، بسیاری از این شبهنظامیان نفوذ خود را گسترش دادند. آنها حملات موشکی و پهپادی علیه نیروهای آمریکایی و ائتلاف انجام دادند، مراکز دیپلماتیک را هدف گرفتند، به اقلیم کردستان عراق حمله کردند و مخالفان سیاسی و کنشگران مدنی را تهدید کردند یا ربودند.
این گروهها همچنین یک پژوهشگر دانشگاه پرینستون را ربودند.
ایالات متحده شماری از آنها را در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» یا «تروریستهای جهانی ویژه» قرار داده است. کتائب حزبالله، عصائب اهلالحق، حرکت حزبالله نجباء و کتائب امام علی از جمله این گروهها هستند.
تعداد استفادهکنندگان از چتجیپیتی و جمینای، دو سرویس پرمخاطب هوش مصنوعی، از مرز یک میلیارد عبور کرد. چتجیپیتی اکنون یک میلیارد کاربر هفتگی و جمینای بیش از یک میلیارد کاربر فعال ماهانه دارد و رقابت اوپنایآی و گوگل در بازار هوش مصنوعی، وارد مرحله تازهای شده است.
ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، با اعلام این آمار گفت جمینای به چهاردهمین محصول این شرکت با بیش از یک میلیارد کاربر تبدیل شده و سریعتر از هر محصول مصرفی دیگر گوگل به این تعداد کاربر رسیده است.
آمار گوگل به خود اپلیکیشن جمینای مربوط است و استفاده از قابلیتهای این هوش مصنوعی در دیگر محصولات این شرکت را شامل نمیشود.
با این حال، به نظر میرسد نسخهای که بهصورت پیشفرض روی تلفنهای اندرویدی نصب میشود نیز در این آمار محاسبه شده باشد.
جاش وودوارد، از مدیران ارشد جمینای، اعلام کرد این سرویس بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر فعال در سیستمعامل آیاواس دارد.
وبسایت فناوری ورج نوشت بر این اساس، بخش عمده کاربران جمینای از دستگاههای اندرویدی استفاده میکنند.
شمار کاربران فعال ماهانه جمینای طی حدود پنج ماه از ۷۵۰ میلیون به ۹۵۰ میلیون نفر افزایش یافت و الکس جوزف، سخنگوی گوگل، به ورج گفت این سرویس هفته گذشته از مرز یک میلیارد کاربر عبور کرد.
چتجیپیتی زودتر به رکورد میلیاردی رسید
چتجیپیتی چند هفته زودتر از رقیب گوگلی خود به این رکورد رسیده بود.
لیندزی مککالم، سخنگوی اوپنایآی، به ورج گفت این سرویس مدتی پیش از مرز یک میلیارد کاربر فعال ماهانه عبور کرده و شمار کاربران هفتگی آن نیز به یک میلیارد نفر رسیده است.
شمار کاربران هفتگی چتجیپیتی پنج ماه پیش حدود ۹۰۰ میلیون نفر بود.
ورج نوشت افزایش این رقم به یک میلیارد نفر از کاهش سرعت رشد سرویسی حکایت دارد که سالها یکی از سریعترین نرمافزارهای در حال رشد جهان بود.
معیار آمار دو سرویس متفاوت است؛ رقم چتجیپیتی کاربران هفتگی و رقم جمینای کاربران فعال ماهانه را نشان میدهد.
به نوشته ورج، چتجیپیتی همچنان سرویس بزرگتری به نظر میرسد، اما احتمالا جمینای با سرعت بیشتری رشد میکند.
رقابت گوگل با اوپنایآی و آنتروپیک تشدید شده است
رشد جمینای در شرایطی رخ داده است که گوگل تلاش برای رقابت با اوپنایآی و آنتروپیک را افزایش داده است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۲ مرداد گزارش داد سرگئی برین، از بنیانگذاران گوگل، در ماههای اخیر از کارکنان کلیدی حوزه هوش مصنوعی خواسته است تمرکز خود را بر توسعه جمینای بگذارند تا آلفابت فاصله با رقبا را کاهش دهد.
بر اساس این گزارش، جمینای پاییز سال گذشته برای مدتی از رقبای خود پیش افتاد، اما عرضه مدلهای تازه آنتروپیک و اوپنایآی بار دیگر گوگل را در موقعیت تعقیب قرار داد.
گوگل در مرداد عرضه نسخه تازه جمینای را دو ماه به تعویق انداخت. به گفته منابع رویترز، آزمایشهای داخلی نشان داده بود عملکرد این مدل در حوزههایی از جمله برنامهنویسی همچنان از برخی رقبا عقبتر است.
رویترز نوشت گوگل همزمان ساختار مدیریتی بخش هوش مصنوعی خود را تغییر داده است؛ تغییراتی که بخشی از تلاش آلفابت برای افزایش سرعت توسعه محصولات هوش مصنوعی و دستیابی دوباره به برتری در رقابت مدلهاست.
رقابت در این بازار نیز تنها میان گوگل و اوپنایآی جریان ندارد. کلود، محصول آنتروپیک، بهویژه با ابزار برنامهنویسی «کلود کد» رشد کرده است، هرچند این شرکت آمار رسمی تعداد کاربران کلود را منتشر نمیکند.
ورج نوشت چتجیپیتی همچنان پرمخاطبترین و شناختهشدهترین سرویس این حوزه به نظر میرسد، اما برتری گستردهای که پیشتر داشت تا حد زیادی کاهش یافته است.
دولت موقت ونزوئلا و نمایندگان مخالفان نخستین دور مذاکرات خود پس از برکناری نیکلاس مادورو را با توافق درباره آغاز اصلاحات قضایی و تلاش برای آزادسازی داراییهای مسدودشده این کشور به پایان رساندند.
دو طرف پس از شش روز گفتوگو در کاراکاس اعلام کردند فرایندی را برای متحولکردن نظام قضایی آغاز خواهند کرد. این توافق اصلاح قانون ناظر بر فعالیت دیوان عالی دادگستری را نیز شامل میشود؛ نهادی که انتخاب مجدد مادورو در سال ۲۰۲۴ را با وجود اتهامهای گسترده تقلب و منتشرنشدن نتایج رسمی تایید کرده بود.
با این حال، در بیانیه مشترک اشارهای به اصلاح شورای ملی انتخابات نشده است. مخالفان خواهان تغییر ساختار این نهاد نیز هستند، زیرا شورای انتخابات پیروزی مورد مناقشه مادورو را تایید کرده بود. یک منبع نزدیک به هیات مخالفان گفت برگزاری انتخابات جدید به تشکیل شورایی تازه و اصلاح قوانینی بستگی دارد که در گذشته برای سرکوب مخالفان و زندانیان سیاسی به کار رفتهاند.
دولت و مخالفان همچنین توافق کردند برای دسترسی به ذخایر بینالمللی ونزوئلا در بانک مرکزی انگلستان تلاش کنند. قرار است این منابع برای بازسازی مناطق آسیبدیده از دو زمینلرزه دوم مرداد، که بیش از شش هزار و ۳۰۰ کشته بر جای گذاشت، مصرف شود. دو طرف خواستار ایجاد سازوکارهای شفافیت، ردیابی و حسابرسی برای نظارت بر چگونگی هزینهکرد این داراییها شدند.
خورخه رودریگز، رییس مجلس ملی و برادر دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت، نمایندگی دولت را در مذاکرات بر عهده داشت. دلسی رودریگز که در دولت مادورو معاون رییسجمهوری بود، پس از برکناری او با حمایت واشینگتن اداره کشور را در دست گرفته و دونالد ترامپ بارها از عملکرد دولتش ابراز رضایت کرده است.
دینورا فیگوئرا، رهبر ائتلاف پیروز انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۵، ریاست هیات مخالفان را بر عهده داشت. او در جریان مذاکرات با نمایندگان زندانیان سیاسی، بازنشستگان و کارکنان رسانهها دیدار کرد و وعده داد مطالبات آنان را پیگیری کند.
ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان در تبعید و برنده جایزه صلح نوبل، در مذاکرات حضور نداشت، اما گفته است مانع این روند نخواهد شد. یک منبع در هیات مخالفان تاکید کرد این هیات همچنان ماچادو را رهبر مخالفان و صدای بخش بزرگی از مردم ونزوئلا میداند.
مخالفان میگویند با وجود بدبینی به دولت موقت، باید از فرصت مذاکرات برای دستیابی به «ونزوئلایی آزاد و دموکراتیک» استفاده کرد. بسیاری از شهروندان نیز امیدوارند این گفتوگوها در نهایت زمینه برگزاری انتخابات دموکراتیک را فراهم کند.
حمله حوثیهای یمن به یک کشتی در بابالمندب شش کشته بر جای گذاشت. کارشناسان میگویند تشدید حملات حوثیها نه گشایش جبههای تازه در جنگ ایران، بلکه همزمانی دو مناقشه است که طی آن، این گروه نیابتی جمهوری اسلامی ضمن پیگیری اهداف خود، فشار بر دشمنان تهران را نیز افزایش میدهد.
تحلیلگران درباره میزان دخالت مستقیم تهران و دلایل ازسرگیری فعالیت حوثیها پس از آنکه این گروه تا حد زیادی از جنگ ایران دور مانده بود، اختلاف نظر دارند.
با این حال، چه تهران مستقیما حوثیها را هدایت کند و چه از تصمیمهای مستقل آنها سود ببرد، ازسرگیری حملات این گروه فشار بیشتری بر رقبای جمهوری اسلامی، بهویژه عربستان سعودی، وارد میکند.
حوثیها ۲۰ مرداد کشتی باری «تهامه» با پرچم تانزانیا را در تنگه بابالمندب با موشک هدف قرار دادند.
به گفته مقامهای یمنی، در این حمله چهار تن از خدمه کشتی و دو عضو نیروهای مقاومت ملی همسو با دولت یمن کشته شدند.
شبکه المسیره، وابسته به حوثیها، سپس اعلام کرد این گروه کشتی دیگری را نیز در بابالمندب هدف قرار داده که حامل «تجهیزات نظامی» عربستان سعودی بوده است.
حوثیها جنگ خود را دنبال میکنند
به نظر میرسد بازگشت حوثیها به عملیات تهاجمی، پیش از هر چیز ریشه در محاسبات خود این گروه در داخل یمن داشته باشد.
کامران بخاری، پژوهشگر ارشد شورای سیاستگذاری خاورمیانه و تحلیلگر راهبردی، «محور مقاومت» جمهوری اسلامی را به یک مجموعه تجاری تشبیه کرد که برخی گروههای آن مانند شرکتهای زیرمجموعه تحت کنترل تهران عمل میکنند، در حالی که حوثیها بیشتر به یک مجموعه مستقل تحت همان برند شباهت دارند.
بخاری به ایراناینترنشنال گفت: «آنها هر وقت تشخیص دهند ورود به یک درگیری و مشارکت در آن به نفعشان است، وارد عمل میشوند. اینطور نیست که ایران بگوید بپر و آنها بپرسند چقدر؟»
برای ماهها، به نظر میرسید حوثیها تا زمانی که مسیر جنگ ایران نامشخص بود، ترجیح میدادند از آن دور بمانند.
این محاسبه پس از رویارویی بر سر یک هواپیمای ایرانی که عازم مناطق تحت کنترل حوثیها بود، تغییر کرد.
پس از آنکه این هواپیما برای فرود در یمن تلاش کرد، عربستان سعودی فرودگاه را هدف قرار داد؛ رخدادی که به آغاز دور تازهای از حملات میان حوثیها و ریاض انجامید.
تشدید تنشها همزمان با افزایش فعالیت نیروهای حکومتی مورد حمایت عربستان سعودی و جداییطلبان جنوب یمن مورد حمایت امارات متحده عربی صورت گرفته است.
بخاری درباره محاسبات کنونی حوثیها گفت: «چیزی که میخواهم بگویم این است که همه اینها داخلی است. هیچ ارتباطی با ایران ندارد.»
با این حال، این مناقشه در شرایطی جریان دارد که جنگ ایران معادلات منطقه را تغییر داده است.
اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز پیشتر فشار بر عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس را افزایش داده است.
ازسرگیری فعالیت حوثیها در بابالمندب نیز ریاض را با تهدیدهایی در دو آبراه حیاتی روبهرو کرده است.
ریاض همچنین در تلاش است سازوکار امنیتی گستردهتری برای خود ایجاد کند. پیمان دفاعی عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه که بهتازگی امضا شده، میتواند در مقابله با این تهدیدها حمایت منطقهای بیشتری برای ریاض فراهم کند.
این شرایط ممکن است حوثیها را ترغیب کند پیش از تقویت این سازوکار، فشار بر ریاض را افزایش دهند.
بخاری گفت: «حوثیها میخواهند پیش از آنکه این شبکه شکل بگیرد، از سعودیها امتیاز بگیرند.»
به گفته او، هدف نهایی حوثیها همچنان تبدیل شدن به قدرت سیاسی و نظامی مسلط در یمن و وادار کردن ریاض به پذیرش این واقعیت است که نمیتوان آنها را بهسادگی حذف کرد.
جمهوری اسلامی سود میبرد
پیگیری اهداف مستقل حوثیها به این معنا نیست که تهران صرفا نظارهگر است.
فاطمه الاسرار، متخصص امور یمن و ایران، معتقد است فشار تازه حوثیها بیش از پیش با راهبرد گستردهتر جمهوری اسلامی علیه آمریکا پیوند خورده است.
الاسرار به ایراناینترنشنال گفت: «البته که آنها [جمهوری اسلامی] حوثیها را امتداد خود میدانند. دیگر این موضوع را پنهان نمیکنند.»
او در این زمینه به مواضع مقامهای جمهوری اسلامی اشاره کرد که فشار در تنگه هرمز و بابالمندب را به یکدیگر مرتبط میکنند.
الاسرار گفت تهران خستگی فزاینده آمریکا از جنگ ایران را از نزدیک دنبال میکند و انتخابات میاندورهای آتی را فرصتی برای تشدید فشار بر واشینگتن میبیند.
او افزود: «آنها بسیار شفاف و حسابشده عمل میکنند و از حوثیها در این جبهه بهره میگیرند تا از موقعیت موجود بیشترین بهره را ببرند.»
روزنامه سعودی الشرقالاوسط در گزارشی تازه، از احتمال نقش عملیاتی مستقیمتر جمهوری اسلامی خبر داد.
این روزنامه ۲۰ مرداد به نقل از منابع امنیتی یمن گزارش داد افسران سپاه پاسداران در بخشهایی از حملات حوثیها نقش نظارتی دارند و یک مقام حکومت ایران به نام علی محمد رضایی نیز بر اتاق عملیاتی مسئول امور نظامی و امنیتی در مناطق تحت کنترل حوثیها نظارت میکند.
بر اساس این گزارش، افسران جمهوری اسلامی همچنین در ایجاد پایگاههای جدید پرتاب موشک و پهپاد نقش داشتهاند.
ایراناینترنشنال نتوانسته است این اطلاعات را بهطور مستقل تایید کند.
این تحولات به کجا خواهد انجامید؟
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر هشدار داد واشینگتن تهران را مسئول ازسرگیری حملات حوثیها خواهد دانست.
او این گروه را عامل و نیروی نیابتی جمهوری اسلامی توصیف کرد و تهران و حوثیها را به مجازات نظامی تهدید کرد.
تام شارپ، فرمانده بازنشسته نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا که ۲۷ سال خدمت کرده و فرماندهی چهار ناو جنگی را بر عهده داشته است، به ایراناینترنشنال گفت تردید دارد ترامپ بخواهد کارزار نظامی گسترده دیگری علیه حوثیها آغاز کند.
شارپ گفت: «او قطعا نمیخواهد همزمان درگیر یک جبهه دیگر شود.»
به گفته شارپ، بابالمندب اهمیت راهبردی تنگه هرمز را ندارد، زیرا کشتیها میتوانند از مسیرهای جایگزین استفاده کنند؛ هرچند این مسیرها به میزان قابل توجهی طولانیتر و پرهزینهترند.
دادههای شرکت اطلاعات کشتیرانی کپلر نشان میدهد شمار کشتیهای ردیابیشده در تنگه هرمز ۲۰ مرداد به هشت فروند کاهش یافت که پایینترین میزان روزانه از ۱۴ مرداد بود و از میانگین حدود ۱۲ کشتی در ۱۰ روز گذشته نیز کمتر محسوب میشد.
در مقابل، شمار کشتیهایی که ۲۰ مرداد از تنگه بابالمندب در جنوب دریای سرخ عبور کردند به ۳۰ فروند رسید؛ رقمی بالاتر از میانگین ۲۵ کشتی در ۱۰ روز گذشته.
بر اساس دادههای کپلر، پیش از آغاز درگیریهای جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه معمولا حدود ۱۳۰ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند.
با این حال، جمهوری اسلامی همچنان میتواند از این وضعیت سود ببرد.
افزایش حملات حوثیها میتواند کشتیرانی را با اختلال بیشتری روبهرو کند و آمریکا و شرکایش را ناچار سازد بخشی از منابع خود را به یک آبراه راهبردی دیگر اختصاص دهند.
شارپ درباره واکنش احتمالی تهران گفت: «فکر میکنم از این وضعیت خشنود خواهند بود. اگر این موضوع باعث شود بخشی از منابع آمریکا از خلیج عمان به جای دیگری منتقل شود، به نفع ایران است.»
میلیونها نفر در اروپا عصر چهارشنبه ۲۱ مرداد چشم به آسمان خواهند دوخت تا یکی از تماشاییترین رویدادهای نجومی سال را ببینند؛ خورشیدگرفتگی کاملی که در بخشهایی از ایسلند، اسپانیا و پرتغال، روز را برای لحظاتی به تاریکی خواهد کشاند.
نوار باریکی از گرینلند و ایسلند تا شمال و مرکز اسپانیا و منتهیالیه شمال شرقی پرتغال در مسیر خورشیدگرفتگی کامل قرار دارد.
در بخش بزرگی از غرب اروپا، از جمله بریتانیا، فرانسه، بلژیک، سوئیس و شمال ایتالیا نیز خورشیدگرفتگی قابل مشاهده خواهد بود و قرص خورشید در ساعات عصر و نزدیک غروب تا حد زیادی پوشانده میشود.
خورشیدگرفتگی جزیی همچنین در شمال ایالات متحده، کانادا و شمال غرب آفریقا دیده خواهد شد.
غروب متفاوت در اسپانیا و پرتغال
خورشیدگرفتگی کامل از منطقهای دورافتاده در شمال روسیه آغاز میشود و سپس از گرینلند، ایسلند و اقیانوس اطلس میگذرد و به اسپانیا و بخش کوچکی از پرتغال میرسد.
ساکنان گرینلند و ایسلند در ساعات پایانی بعدازظهر و اوایل شب، طولانیترین مدت تاریکی کامل را تجربه خواهند کرد؛ حدود دو دقیقه و ۱۵ ثانیه.
در اسپانیا و شمال شرق پرتغال، این پدیده درست پیش از غروب آفتاب رخ میدهد و اندکی کمتر از دو دقیقه ادامه خواهد داشت.
قرار گرفتن خورشید در نزدیکی افق، منظرهای کمنظیر پدید میآورد، اما تماشای آن به چشماندازی باز و بدون مانع به سوی غرب نیاز دارد.
پیشبینیها از آسمانی عمدتا ابری در ایسلند حکایت دارد، اما انتظار میرود در اسپانیا و پرتغال آسمان صاف یا کمابر باشد و شرایط مناسبی برای رصد خورشیدگرفتگی فراهم آید.
آمادهباش اسپانیا برای «رویداد قرن»
میلیونها نفر در اسپانیا و ایسلند با عینکهای محافظ راهی مناطق واقع در مسیر خورشیدگرفتگی کامل شدهاند. این پدیده در برخی رسانهها «رویداد قرن» نام گرفته است.
خوان کروز، معاون وزیر علوم اسپانیا، پیشبینی کرد تا شش میلیون نفر برای تماشای خورشیدگرفتگی به مناطق عمدتا روستایی شمال این کشور و جزایر بالئاری سفر کنند.
همزمانی این رویداد با یکی از پرخطرترین دورههای آتشسوزی جنگلی، دولت اسپانیا را به اجرای عملیاتی گسترده و راهاندازی کارزاری برای حفظ ایمنی عمومی واداشته است.
مقامهای اسپانیایی همچنین این رویداد را فرصتی برای معرفی مناطق کمتر شناختهشده میدانند. آنها امیدوارند هدایت گردشگران به این مناطق، از فشار بر استراحتگاههای ساحلی پر ازدحام بکاهد.
چرا خورشیدگرفتگی کامل نادر است؟
خورشیدگرفتگی زمانی رخ میدهد که ماه میان زمین و خورشید قرار میگیرد و سایهاش بر سطح زمین میافتد. اگر ماه تنها بخشی از قرص خورشید را بپوشاند، خورشیدگرفتگی جزیی رخ میدهد؛ اما در خورشیدگرفتگی کامل، قرص خورشید کاملا پوشانده میشود و روز برای مدتی کوتاه به گرگومیش بدل میشود.
مگان آرگو، دانشیار اخترفیزیک دانشگاه لنکشر و نایبرییس انجمن نجوم همگانی، گفت ماه و خورشید برای وقوع خورشیدگرفتگی کامل باید دقیقا در یک راستا قرار گیرند.
به گفته او، مایل بودن مدار ماه سبب میشود این همراستایی در هر گردش ماه به دور زمین رخ ندهد.
نوع خورشیدگرفتگی به موقعیت ناظر بستگی دارد. تنها کسانی که در نوار باریک مرکزی سایه ماه قرار دارند، خورشیدگرفتگی کامل را میبینند؛ در مناطق پیرامونی، فقط بخشی از خورشید پوشانده میشود.
شیفتگی انسان به خورشیدگرفتگی پیشینهای دیرینه دارد. در طول تاریخ، تاریک شدن ناگهانی آسمان گاه نشانهای شوم، نبردی کیهانی یا جلوهای از قدرت الهی تعبیر میشد.
امروزه نیز بسیاری در جستوجوی تجربه همان لحظه غریباند؛ زمانی که روشنایی روز ناگهان فرومینشیند و حتی برخی حیوانات برای مدتی سکوت میکنند.
هشدار درباره آسیب دائمی به چشم
در آستانه این رویداد، رسانهها و نهادهای تخصصی درباره خطر نگاه مستقیم به خورشید هشدار دادهاند.
کالج سلطنتی چشمپزشکان بریتانیا اعلام کرد حتی نگاه کوتاهمدت به خورشید بدون محافظ مناسب میتواند به شبکیه آسیب برساند و در مواردی به اختلال دائمی بینایی منجر شود.
عینک آفتابی معمولی، حتی اگر شیشههای بسیار تیره داشته باشد، برای تماشای خورشیدگرفتگی ایمن نیست و باید از عینکهای مخصوص و دارای استاندارد معتبر استفاده کرد.
نگاه کردن به خورشید از داخل دوربین، تلسکوپ یا دوربین دوچشمی بدون فیلتر خورشیدی استاندارد نیز بسیار خطرناک است، زیرا عدسی این وسایل نور خورشید را متمرکز میکند و احتمال آسیب شدید و فوری به چشم را افزایش میدهد.