حملات متقابل اسرائیل و جمهوری اسلامی در دو سال گذشته از «جنگ در سایه» به رویارویی مستقیم رسیده است؛ مسیری که با حمله به ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق آغاز شد و اکنون به دور تازهای از حملات در خرداد ۱۴۰۵ رسیده است.
اگر در سالهای گذشته بسیاری از خانوادهها گوشت قرمز و ماهی و حتی مرغ را از سفرههای خود حذف کردهاند، حالا پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند میوه، تخممرغ و لبنیات هم برای بخش بزرگی از مردم، تبدیل به کالای لوکس شدهاند.
بخش بزرگی از جامعه در ماههای گذشته به جای تغذیه متعادل، به «غذای سیرکننده» روی آورده است: ماکارونی، سیبزمینی، پیاز، نان و برنج ساده.
این دقیقا همان کف هرم مازلو است؛ نیازهای فیزیولوژیک پایه برای زنده ماندن، بدون هیچ افق سلامتی، رشد یا امنیت بلندمدت.
شهروندی گفت ماههاست بهدلیل گرانی، بهجای مغازهها، از دستفروشهای هفتگی خرید میکند اما حالا دیگر حتی توان خرید از دستفروش را هم ندارد و فقط مایحتاج اولیه و خیلی ضروری مثل سیبزمینی، گوجهفرنگی و پیاز، آنهم از نوع درجه سه، میخرد.
جمهوری اسلامی بماند، در گورستان آرزوهایمان دفن خواهیم شد
مخاطبی دیگر با اشاره به اینکه او و خانوادهاش بیشتر روزهای هفته نمیتوانند چیزی به جز سیبزمینی، پیاز و عدسی بخورند، گفت: «اگر جمهوری اسلامی بماند، ما در گورستان آرزوهایمان دفن خواهیم شد.»
از اصفهان نیز شهروندی گفت خوراک خانواده در سیبزمینی، ماکارونی یا نان و پنیر خلاصه شده است.
تورم مواد غذایی بر اساس آمارهای رسمی حکومت بارها از ۱۰۰ درصد گذشته و قیمت مرغ و گوشت و اقلام پروتئینی دیگر مانند تخممرغ و لبنیات چند برابر شده، در حالی که قدرت خرید حقوقبگیران به شدت افت کرده است.
بر اساس آمارهای بانک مرکزی از تورم خوراکیها در اردیبهشت، تورم نقطه به نقطه شیر، پنیر و تخممرغ نسبت به اردیبهشت سال گذشته، ۱۶۱ درصد، روغنها و چربیها ۲۶۷ درصد و انواع گوشت ۱۷۶ درصد بوده است.
بر اساس گزارشهای شهروندی، هر کیلوگرم گوشت گوسفندی در خرداد امسال با قیمت حدود دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و هر کیلوگرم گوشت گوساله با قیمت حدود یک و نیم میلیون تومان عرضه میشود.
مسعود رسولی، دبیر انجمن صنعت بستهبندی گوشت و مواد پروتئینی، ابتدای خرداد گفت بازار تقاضای گوشت قرمز نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است.
خانوادههای زیادی نیز به ایراناینترنشنال گفتند پروتئین حیوانی را بهطور کامل از سبد غذایی خود حذف کردهاند، در حالی که حذف طولانیمدت مواد پروتئینی، منجر به سوءتغذیه گسترده، بهویژه در کودکان و نوجوانان میشود.
پزشکان هشدار میدهند کوچک شدن سبد مصرفی خانوار و تغییر الگوی مصرف به سمت اقلام ارزانتر و کمکیفیتتر، افزایش کمخونی، ضعف ایمنی و مشکلات بلندمدت را در پی دارد.
با این حال در ماههای اخیر، تامین غذای کم کیفیت، ساده و حداقلی هم برای بسیاری از خانوادهها دشوار شده است.
یک ماه نان و پنیر، همقیمت حقوق یک کارگر
شماری از شهروندان اشاره کردند قیمت یک پنیر صبحانه عادی در برندهای مختلف حدود ۲۰۰ هزار تومان شده است.
مخاطبی گفت: «خیلی روزها ناهار و شام ما در نان و پنیر خلاصه میشود. اما حتی اگر بخواهی صرفا با نان سنگک و پنیر هم سر کنی، باید ماهی ۱۵ میلیون تومان خرج کنی.»
پایه حقوق کارگری برای سال جاری حدود ۱۶ میلیون تومان است.
قیمت یک جعبه چای حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان، تخممرغ دانهای ۲۵ هزار تومان، کره کیلویی یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان، ماهی یک میلیون تومان، مرغ دستکم ۵۰۰ هزار تومان، روغن یکلیتری بالای یک میلیون و ماست ۲.۵ کیلویی حدود ۵۰۰ هزار تومان است.
شهروندان در پیامهای خود تاکید کردند با حقوقی که برای بسیاری به زور به ۲۰ میلیون تومان میرسد، به «درماندگی برای تامین خوراک بدون پروتئین برای زنده ماندن» رسیدهاند.
پیامها همچنین از پدیدهای نگرانکنندهتر خبر میدهند: حذف تدریجی «غذا» و جایگزینی آن با «پر کردن شکم».
شهروندی از تبریز گفت به جای گوشت، عصاره آن را میخرد تا فقط طعم گوشت را در خورشت قورمهسبزی احساس کند.
مادری از دهلران نیز گفت ماههاست فرزندانش گوشت نخوردهاند و حتی خرید مرغ هم برایشان ممکن نیست.
برخی دیگر از فروش وسایل خانه برای تامین هزینه خوراک خبر دادند.
مخاطبی گفت: «آنقدر از سر و ته خرجها زدهایم که دیگر چیزی وسط سفرهمان نمانده. یک هفته است درست غذا نخوردهام. دیگر کمکم نمیتوانیم سه وعده غذایی را تهیه کنیم.»
در سالهای گذشته شماری از مقامهای جمهوری اسلامی در واکنش به گسترش فقر در پی چهار دهه سوءمدیریت، فساد ساختاری و سیاست خارجی ماجراجویانه حکومت، مردم را به «مقاومت» و «صرفهجویی» دعوت کردهاند.
با این سیاستها، منابع کشور به جای سرمایهگذاری در تولید و کشاورزی، صرف ماجراجوییهای منطقهای و حفظ نهادهای رانتی شده است. حالا مردم نه فقط «غذا»، بلکه امید به زندگی بهتر را هم زیر سایه جمهوری اسلامی از دست دادهاند.
یک منبع آگاه از وضعیت آفرین به ایراناینترنشنال گفت وضعیت جسمی این زندانی ۳۳ ساله بهشدت وخیم شده و او از دردهای شدید مفصلی، لرزشهای مداوم و اختلال در حرکت دستها و پا رنج میبرد.
این منبع آگاه تاکید کرد که آفرین در بسیاری از مواقع تنها با تکیه بر دیوارها و نردههای بند قادر به راه رفتن است و خطر از دست دادن توان حرکتی و فلج شدن جدی است.
به گفته این منبع، پزشک زندان پیشتر بر ضرورت رسیدگی فوری پزشکی به وضعیت این زندانی تاکید کرده بود. اوایل خرداد و پس از اعتراض خانواده و همبندیانش، آفرین به بیمارستان «شهدای تجریش» اعزام شد اما بدون انجام آزمایشهای تخصصی و اقدامات درمانی مورد نیاز به زندان بازگردانده شد.
با وجود ثبت و موجود بودن پرونده پزشکی او در مراجع قضایی و زندان، درخواستهای مکرر برای مرخصی درمانی تاکنون بینتیجه مانده است. همچنین با وجود آنکه زمان استفاده این زندانی از آزادی مشروط فرا رسیده است، پوریا نیری، دادیار ناظر بر زندان، با درخواست آزادی مشروط او مخالفت کرده است.
لیلا آفرین و خواهرش مریم آفرین پیشتر از سوی دادگاه انقلاب تهران در پروندهای با اتهامات سیاسی، هر یک به یک سال حبس محکوم شدند. این دو خواهر ۱۹ آذر ۱۴۰۴ برای اجرای حکم به بند زنان زندان اوین منتقل شدند و اکنون دوران محکومیت خود را سپری میکنند.
پرونده لیلا آفرین در حالی مطرح میشود که در ماههای اخیر گزارشهای دیگری نیز درباره پیامدهای محرومیت درمانی زندانیان در ایران منتشر شده است. فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که جمهوری اسلامی از محروم کردن زندانیان سیاسی از درمان بهعنوان ابزاری برای حذف سازمانیافته و تدریجی مخالفانش استفاده میکند.
ایراناینترنشنال دوم خرداد گزارش داد اکبر محمدی، شهروند ۴۰ ساله اهل اصفهان، پس از بازداشت و در پی محروم ماندن از رسیدگی پزشکی در زندان دستگرد اصفهان جان باخت.
منابع آگاه گفته بودند او و برادرش پس از بازداشت در شرایط نامناسب زندان بیمار شدند و با وجود نیاز به درمان، از دسترسی کافی به خدمات پزشکی محروم ماندند.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره محرومیت زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران از رسیدگی پزشکی، اعزام به مراکز درمانی و دسترسی به درمان تخصصی منتشر شده است؛ وضعیتی که نهادهای حقوق بشری آن را از مصادیق نقض حق سلامت و فشار مضاعف بر زندانیان میدانند.
در هفتههای گذشته نیز گزارشهایی درباره محرومیت شماری از زندانیان سیاسی و عقیدتی از درمان منتشر شده است؛ از جمله درباره مطلب احمدیان، آرشام رضایی، حمیرا شریفی، نهاله شهیدی یزدی، زینب جلالیان، آزاده یعقوبی، سارا سپهری و محشر پرندین.
محرومیت از درمان در زندانهای جمهوری اسلامی بارها به ابزاری برای فرسودن زندانیان سیاسی، عقیدتی و مدنی تبدیل شده است؛ ابزاری که گاه جان زندانی را میگیرد و گاه او را با آسیبهای جبرانناپذیر رها میکند.
