دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در نشست کابینه در کاخ سفید در پاسخ به سوالی درباره کنترل تنگه هرمز توسط تهران و عمان و رویهای که برای کنترل آن در پیش گرفته میشود، گفت این تنگه «برای همه باز خواهد بود» و «هیچکس آن را کنترل نخواهد کرد.»
او افزود آمریکا بر این آبراه «نظارت» و از آن مراقبت خواهد کرد، اما این آبها «بینالمللی» هستند. ترامپ گفت جمهوری اسلامی «دوست دارد» تنگه هرمز را کنترل کند، اما «هیچکس آن را کنترل نخواهد کرد» و این موضوع «بخشی از مذاکراتی است که داریم.»
ترامپ همچنین گفت عمان «مثل بقیه رفتار خواهد کرد» و در غیر این صورت «ما مجبور خواهیم شد آنها را منفجر کنیم» و «آنها این را میفهمند.»
او درباره لغو یا کاهش تحریمهای جمهوری اسلامی گفت واشینگتن «درباره هیچگونه کاهش تحریمها یا دادن پول» صحبت نمیکند و افزود: «هیچ تحریمی، هیچ پولی، هیچ چیزی.»
ترامپ گفت آمریکا کنترل پولی را در اختیار دارد که جمهوری اسلامی ادعا میکند متعلق به خودش است و این کنترل را حفظ خواهد کرد. او افزود وقتی جمهوری اسلامی «رفتار درستی» داشته باشد و «کار درست را انجام دهد»، آمریکا اجازه خواهد داد به پولش دسترسی داشته باشد، اما «در حال حاضر این کار را انجام نمیدهیم» و «این دو موضوع به هم وابسته نیستند.»
ترامپ درباره انتقال اورانیوم غنیشده گفت: «با انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به روسیه یا چین موافق نیستم.»
ترامپ گفت: «یکی از چیزهایی که اتفاق خواهد افتاد این است که تنگهها فورا، فورا باز خواهند شد. اما باید کامل باشد. من این کار را انجام نمیدهم. من این کار را نکردم که یک توافق بیارزش بگیرم. بدترین توافقی که تا به حال امضا شده، از سوی باراک حسین اوباما بود.»
او افزود: «ما دوست داریم کشورهایی که دربارهشان صحبت میکنیم، یعنی عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و دیگران، فورا به توافق ابراهیم بپیوندند. اگر این کار را بکنند تاریخی خواهد بود. صادقانه بگویم آنها به ما بدهکارند.»
ترامپ درباره مذاکرات با تهران تاکید کرد: «ما میتوانیم همین حالا یک توافق خوب داشته باشیم، اما شاید نه یک توافق عالی. اگر توافق عالی نباشد، ما آن را انجام نمیدهیم.»
ترامپ در ادامه گفت آمریکا اکنون با جمهوری اسلامی «به تفاهمهایی» رسیده و افزود: «شرایط خشن بوده است. آنها رهبرانشان را از دست دادهاند و واقعا این تغییر رژیم است.»
او اضافه کرد: «ما برای تغییر رژیم وارد نشدیم، اما اکنون با گروهی کاملا متفاوت از افراد نسبت به ابتدای کار طرف هستیم.» ترامپ گفت آنها را «بسیار منطقیتر» میداند و افزود: «در واقع آنها را باهوشتر هم میدانم، اما بسیار منطقیتر هستند.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت: «این تغییر رژیم است. یک رژیم رفت. رژیم دیگری هم رفت. حالا با بخش سوم آن طرف هستیم، چون بعضی از آنها هم رفتهاند.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
