نرگس محمدی با تودیع وثیقه سنگین به بیمارستان پارس تهران منتقل شد
مصطفی نیلی، وکیل نرگس محمدی، اعلام کرد که این برنده نوبل صلح با صدور دستور توقف اجرای حکم برای انجام درمان، از بیمارستانی در زنجان خارج و با آمبولانس به بیمارستان پارس تهران منتقل و بستری شده است. بنیاد نرگس نیز تایید کرد که انتقال با «تودیع وثیقه سنگین» میسر شده است.
نیلی، شامگاه یکشنبه ۲۰ اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت صدور این دستور در پی نظر پزشکی قانونی مبنی بر لزوم پیگیری درمان محمدی خارج از زندان و زیر نظر تیم پزشکان او به دلیل «بیماریهای متعدد» انجام شده است.
بنیاد نرگس محمدی نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد محمدی پس از ۱۰ روز بستری در بیمارستانی در زنجان، با «تودیع وثیقه سنگین» و تعویق اجرای حکم، برای درمان فوری توسط تیم پزشکی خود به بیمارستان پارس تهران منتقل شده است.
این بنیاد از همبستگی جامعه بینالمللی با نرگس محمدی در روزهای گذشته قدردانی کرد، اما تاکید کرد تعویق اجرای حکم کافی نیست و محمدی به مراقبتهای تخصصی و دائمی زیر نظر پزشکان خود نیاز دارد.
بنیاد نرگس محمدی همچنین خواستار آزادی بیقید و شرط او و لغو تمامی اتهامها علیه این فعال حقوق بشر و حقوق زنان شد و تاکید کرد هیچ فعال حقوق بشر و حقوق زنان نباید به دلیل فعالیتهای مسالمتآمیز خود زندانی شود.
نرگس محمدی از ۱۱ اردیبهشت در پی وخامت وضعیت سلامتش در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستانی در زنجان بستری شد و طبق آخرین بیانیه بنیاد نرگس درباره سلامت این زندانی سیاسی که ۱۷ اردیبهشت منتشر شد، همچنان در وضعیت جسمی ناپایدار قرار داشت.
در این بیانیه اشاره شده بود که تیم معالج محمدی احتمال میدهند او دچار سندروم «آنژین پرینزمتال» شده باشد. این سندرم که به نام آنژین معکوس یا اسپاسم عروق کرونری قلب نیز شناخته میشود، نوعی نادر از درد قفسه سینه است که از گرفتگی موقت شریانهای کرونری به دلیل انقباض بافت عضلانی قلب ناشی میشود. از آنجا که عروق کرونری وظیفه خونرسانی به قلب را بر عهده دارند، گرفتگی آنها میتواند به ایست قلبی و حملات قلبی مرگبار منجر شود.
به نقل از بنیاد نرگس محمدی، با وجود اینکه پزشکان معالج خواستار انتقال فوری او به تهران و برخورداری از درمان تخصصی شده بودند، دادستان تهران با انتقال مخالفت میکرد.
نیلی جمعه ۱۱ اردیبهشت اعلام کرد که در پی نوسان شدید فشار خون محمدی در روزهای پیش از آن، او با افت ناگهانی فشار بیهوش شده و پزشک زندان پس از تزریق دو سرم و داروی ضد تهوع، انتقال فوری او به بیمارستان را تجویز کرد.
نیلی افزود که پس از بههوش آمدن، محمدی ابتدا با اعزام اورژانسی مخالفت کرد، زیرا دو پزشک فوق تخصص قلب در زنجان درمان او در بیمارستانهای زنجان را پرخطر دانسته و توصیه کرده بودند تیم پزشکی خود او در تهران درمان را بر عهده بگیرد.
محمدی ۲۱ آذر ۱۴۰۴ با خشونت بازداشت شد و ۱۹ بهمن به هفت سال و نیم حبس اضافی محکوم شد که مجموع احکام زندان او را به بیش از ۱۸ سال میرساند. افزون بر این، حکم او دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال تبعید را شامل میشود.
این برنده نوبل صلح، پس از ۶۰ روز بازداشت موقت شامل ۲۶ روز انفرادی در مشهد، در ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ به زندان مرکزی زنجان تبعید شد.
آتشبس شکننده میان آمریکا و جمهوری اسلامی بار دیگر عصر یکشنبه ۲۰ اردیبهشت با آتشسوزی ناشی از انفجار یک پهپاد در سواحل قطر و ورود پهپادهایی به حریم هوایی امارات متحده عربی و قطر به آزمون گذاشته شد. همزمان، تهران اعلام کرد پاسخ خود به پیشنهاد آمریکا را به پاکستان ارائه کرده است.
رسانههای رسمی جمهوری اسلامی عصر یکشنبه اعلام کردند که پاسخ ارائهشده تهران به پاکستان که میانجیگری این دور از مذاکرات را بر عهده دارد بر پایان دادن به جنگ «در همه جبههها، بهویژه لبنان» متمرکز است و بر «تضمین امنیت کشتیرانی» نیز تاکید دارد.
ساعتی پیش از اعلام این خبر، وزارت دفاع امارات متحده عربی از سرنگون کردن دو پهپاد در حریم هوایی این کشور خبر دادند و جمهوری اسلامی را مسئول این حملات اعلام کردند. آنها همچنین گفتند که این حملات خسارت جانی به دنبال نداشت.
پیش از آن، سرتیپ سعود عبدالعزیز العتیبی، سخنگوی وزارت دفاع کویت، از ورود «پهپادهای متخاصم» به حریم هوایی این کشور در بامداد یکشنبه ۲۰ اردیبهشت خبر داده و گفته بود که نیروهای دفاعی «بر اساس رویههای تعیینشده» واکنش نشان دادند. این وزارتخانه اعلام نکرد که پهپادها از کجا به سوی این کشور فرستاده شده بود.
در همین حال، وزارت دفاع قطر اعلام کرد یک کشتی تجاری که از ابوظبی به سوی بندری در جنوب این کشور در حرکت بود، هدف یک پهپاد قرار گرفت و دچار «آتشسوزی کوچکی» شد. این حریق نیز بدون خسارت جانی خاموش شد.
طبق اعلام مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، وابسته به نیروی دریایی این کشور، این حمله در فاصله ۲۳ مایل دریایی در شمالشرق دوحه، پایتخت قطر، رخ داده است. این مرکز جزئیاتی درباره مالک یا مبداء کشتی ارائه نکرد و هیچ طرفی نیز مسئولیت حمله را بر عهده نگرفت.
تبادل آتش میان نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه، جمهوری اسلامی و کشورهای حاشیه خلیجفارس، بهویژه امارات، در روزهای گذشته ادامه داشت و نگرانیها بابت آتشبس را افزایش داد. با این حال، ایالات متحده همچنان معتقد است آتشبس پابرجاست و این حملات در حدی نیست که بتوان آتشبس را خاتمهیافته دانست.
محتوای سند تفاهم پیشنهادی آمریکا در این دور از مذاکرات بهطور دقیق روشن نیست. مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای گذشته درباره محتوای طرح مورد بررسی گفته بودند که دو کشور در حال کار روی یک توافق کوتاهمدت هستند که جنگ را به مدت ۳۰ روز متوقف میکند و به محاصره تنگه هرمز، یک مسیر کلیدی حمل و نقل نفت و گاز در خلیج فارس از سوی حکومت ایران، پایان میدهد. به گفته آنها ایالات متحده و ایران سعی خواهند کرد در طول این آرامش یک ماهه به یک توافق جامع برسند.
اسرائیل و آمریکا همچنان بر خروج اورانیوم از ایران تاکید دارند
یکی از اصلیترین نقاط اختلاف در مذاکرات، سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران است. آژانس بین المللی انرژی اتمی میگوید ایران بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم دارد که تا خلوص ۶۰ درصد غنیسازی شده است. این سطح از نظر فنی تنها یک گام کوتاه با درجه تسلیحاتی فاصله دارد.
هرچند جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده که سرنوشت این مقدار اورانیوم قابل مذاکره نیست اما آمریکا و اسرائیل همچنان بر انتقال این اورانیوم به خارج از ایران تاکید دارند و آن را بخشی از توافق احتمالی میدانند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه در مصاحبه با شبکه خبری سیبیاِس، بار دیگر بر «خروج اورانیوم غنیشده از ایران» و «برچیده شدن تاسیسات غنیساز» جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت که جنگ علیه حکومت ایران هنوز تمام نشده است.
او خارج شدن اورانیوم ذیل توافق را «بهترین راه» خواند و در پاسخ به این سوال که اگر توافقی حاصل نشود، برنامه اسرائیل درباره اورانیوم با با غنی بالا چیست، گفت: «قرار نیست جدول زمانی مشخصی برای آن ارائه دهم، اما میگویم که این ماموریتی فوقالعاده مهم است.»
بلومبرگ ۱۸ اردیبهشت گزارش داد دولت ترامپ در تلاش برای پایان دادن به جنگ با ایران، تمرکز خود را از مذاکرات دشوار درباره برنامه هستهای و موشکی جمهوری اسلامی به بازگشایی تنگه هرمز منتقل کرده است. بر اساس این گزارش، راهبرد جدید کاخ سفید بر «بازگشایی تنگه هرمز به هر قیمتی» متمرکز شده و مذاکرات پیچیدهتر درباره برنامه هستهای و موشکهای بالستیک حکومت ایران به مراحل بعدی موکول شده است.
با این حال، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، نیز عصر یکشنبه در گفتوگو با شریل اتکیسون در برنامه رسانهای «فول مِژِر» به موضوع اورانیوم غنیشدهای که اکنون در اختیار جمهوری اسلامی است اشاره کرد و گفت«ما آنجا را تحت نظر داریم و بالاخره به آن دست پیدا میکنیم.»
او افزود: «همهچیز تحت نظر است. اگر کسی به آن محل نزدیک شود، خبردار میشویم و نابودش میکنیم.»
ترامپ، رییسجمهور آمریکا، در بخش دیگری از این مصاحبه در پاسخ به این که آیا جنگ علیه جمهوری اسلامی تمام شده است، گفت: «نه، من این را نگفتم. من گفتم آنها شکست خوردهاند، اما این به معنای پایان کارشان نیست.»
ترامپ افزود: «ما میتوانیم دو هفته دیگر هم وارد عمل شویم و هر هدفی را بزنیم. اهداف مشخصی داشتیم و احتمالا ۷۰ درصد آنها را زدهایم، اما اهداف دیگری هم داریم که ممکن است به آنها حمله کنیم.»
رییسجمهور آمریکا تاکید کرد: «اما حتی اگر این کار را هم نکنیم، سالهای زیادی طول میکشد تا آنها دوباره خود را بازسازی کنند.»
محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، شنبه ۱۹ اردیبهشت به ایرنا، خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی، گفت که نیروهای نظامی برای حفاظت از سایتهای هستهای محل نگهداری این اورانیوم در «آمادگی کامل» قرار دارند.
او بدون اشاره به جزئیات، افزود: «ما این احتمال را در نظر گرفته بودیم که ممکن است [آمریکا و اسرائیل] قصد داشته باشند از طریق عملیات نفوذی یا عملیات هلیبرن آن را سرقت کنند.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ماه گذشته به آسوشیتدپرس گفت بخش عمده اورانیوم با غنای بالای ایران احتمالا همچنان در مجموعه هستهای اصفهان قرار دارد.
بیش از ۷۰ روز است که میلیونها نفر در ایران با محدودیت و قطعی گسترده اینترنت دستوپنجه نرم میکنند؛ شرایطی که به گفته بسیاری از شهروندان، زندگی، کار، درمان و آرامش روانی آنها را مختل کرده است.
با این حال آنچه در بسیاری از رسانههای بینالمللی درباره ایران بازتاب پیدا میکند، عمدتا اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی است و نه روایت مردمی که در این روزها زیر فشار بیسابقه محدودیتهای اینترنتی زندگی میکنند.
«از جنگ ۱۲ روزه تا امروز، کسبوکارم عملا نابود شده»
حسین، ۳۳ ساله و مدرس موسیقی که پیش از این بخش مهمی از کلاسهایش را آنلاین برگزار میکرد، میگوید از زمان آغاز جنگ ۱۲ روزه تا امروز، شغلش در عمل متوقف و درآمدش قطع شده است.
او توضیح میدهد: «شاگردهای من داخل و خارج ایران هستند اما به خاطر قطعی و اختلال اینترنت، دیگر نمیتوانند در کلاسها شرکت کنند. درآمدم تقریبا صفر شده.» حسین با اشاره به فشار اقتصادی ناشی از این وضعیت میگوید: «جمهوری اسلامی که دلش برای ما نسوخته، دنیا هم انگار اصلا اهمیتی نمیدهد ما در چه باتلاقی دستوپا میزنیم.»
همسر او، محدثه، از طریق اینستاگرام شیرینی و رب خانگی میفروخته و حالا کسبوکارش بهکل متوقف شده است.
او میگوید: «چهار سال تلاش کردیم با همه سختیها زندگیمان را جلو ببریم اما این ۷۰ روز ما را از هستی ساقط کرد. پساندازی را که برای خرید خانه کنار گذاشته بودیم، خرج کردیم و حالا ماندهایم اجاره و هزینههای زندگی را چطور پرداخت کنیم.»
اینترنت؛ کالایی طبقاتی
شهلا، ۵۶ ساله، مادر پسری دارای اوتیسم است. او میگوید بازی آنلاین، تنها فضای امن و آرامشبخش برای فرزندش بود، اما در این هفتهها، نبود اینترنت شرایط خانه را بحرانی کرده است: «پسرم دیگر امکان بازی ندارد، پر از استرس و خشونت شده و مدام با ما درگیر میشود.»
او با انتقاد از محدود شدن اینترنت میگوید: «واقعا کسانی که اینترنت را طبقاتی کردهاند، میفهمند خانوادهها چه فشاری را تحمل میکنند؟ اینترنت گیگی ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان است؛ از کجا باید بیاورم؟»
شهلا میگوید سالها تلاش کرده با کمک مشاوران و برنامههای درمانی، زندگی آرامتری برای فرزندش فراهم کند؛ اما این ۷۰ روز را «جهنم واقعی» توصیف میکند.
«۷۰ روز است نوههایم را ندیدهام»
مژده، ۷۰ ساله، میگوید برای گرفتن وقت پزشک و دریافت نتایج آزمایش به او گفتهاند اپلیکیشن «بله» را نصب کند؛ موضوعی که باعث نگرانی او شده است: «برای ثبت یک وقت دکتر باید اپلیکیشنی نصب کنم که بارها درباره امنیتش هشدار داده شده.»
فرزندان و نوههای مژده خارج از ایران زندگی میکنند. او میگوید پیش از این هر روز از طریق تماس تصویری نوههایش را میدیده اما حالا بیش از ۷۰ روز است که تنها تماسهای کوتاه تلفنی برایش باقی مانده است.
«من بازنشستهام و توان خرید اینترنت طبقاتی را ندارم. اصلا چرا باید چنین شرایطی به مردم تحمیل شود و هیچ واکنش جدیای هم وجود نداشته باشد؟»
او در ادامه میگوید: «همهچیز خلاصه شده در انرژی هستهای، در حالی که ادامه این وضعیت برای مردم فقط ضرر است. اگر کشور دیگری ۷۰ روز اینترنت را قطع میکرد، هر روز بازداشت و اعدام میکرد، حتما واکنش جهانی متفاوتی میدید.»
ضربه به زنان بلوچ و کسبوکارهای مستقل
ماهان، طراح لباس، سالهاست با زنان سوزندوز بلوچ همکاری میکند و از طریق فروش آنلاین محصولاتشان، به بهبود وضعیت اقتصادی آنها کمک کرده است.
او میگوید: «بیش از ۷۰ روز است که امکان ثبت سفارش جدید وجود ندارد. من فقط نگران خودم نیستم؛ نگران زنانی هستم که این کار تنها منبع درآمدشان بود.»
زندگی در سکوت آنلاین
در حالی که محدودیت اینترنت در ایران وارد سومین ماه شده است، بسیاری از شهروندان میگویند احساس میکنند صدایشان شنیده نمیشود. از آموزش و درمان تا کسبوکار و ارتباطات خانوادگی، اینترنت برای میلیونها نفر دیگر یک ابزار جانبی نیست؛ بخشی از زندگی روزمره است که قطع شدنش، زندگی را مختل کرده است.
اما در میان همه بحثهای سیاسی و امنیتی، روایت مردمی که هر روز هزینه این محدودیتها را میپردازند، همچنان کمتر شنیده میشود.
رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ضمن هشدار درباره تشدید بحران انرژی در ایران اعلام کرد به نظر میرسد تابستان امسال قطعی برق خانگی، تجاری و اداری بهصورت روزانه و مستمر ادامه داشته باشد و بخش صنعت نیز همچنان در اولویت خاموشیها قرار گیرد.
آرش نجفی یکشنبه ۲۰ اردیبهشت در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت با توجه به آسیب دیدن برخی پتروشیمیها در جنگ و در نتیجه، تامین برق آنها از شبکه سراسری، نزدیک به هزار مگاوات برق پایدار باید بهصورت شبانهروزی به این مجتمعها اختصاص یابد.
او افزود بهدلیل این وضعیت، بخش زیادی از برق تولیدشده در نیروگاههای تجدیدپذیر صرف پتروشیمیها خواهد شد.
نجفی افزود پیشبینی میشود در بهترین حالت، شرایط صنعت برق تفاوتی با سال گذشته نداشته باشد و خاموشیهای برنامهریزیشده ادامه پیدا کند.
او ادامه داد جمهوری اسلامی ناچار است حدود ۱۲۰ روز محدودیت مصرف برق اعمال کند و با توجه به اینکه مردم ابزار موثری برای کاهش مصرف در اختیار ندارند، این وضعیت به خاموشیهای گسترده منجر خواهد شد.
همزمان، مسعود پزشکیان، رییس دولت، در جلسه طرح «محلهمحوری و مسجدمحوری»، صرفهجویی در مصرف برق را به جنگ گره زد و گفت خاموش کردن یک چراغ «بهمثابه شلیک یک تیر به سمت دشمن در جنگ فعلی است».
او افزود مردم باید با «صرفهجویی» در مصرف انرژی سهم خود را در این «میدان» ایفا کنند.
۱۹ اردیبهشت، مجید دوستعلی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، صرفهجویی را «مقابله مستقیم» با «توطئه اقتصادی دشمن» توصیف کرد و گفت دشمن میخواهد از مسیر کمبود برق، آب یا سوخت، مردم را تحت فشار قرار دهد و نارضایتی ایجاد کند.
تداوم خاموشیهای روزانه در بخش خانگی، تجاری و اداری
رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی در ادامه با اشاره به خاموشیهای سال گذشته گفت در برخی موارد، برق مشترکان سه تا چهار روز در هفته و هر بار بهمدت دو ساعت قطع میشد و احتمال میرود در سال جاری این وضعیت شدیدتر شود و قطعی برق خانگی، تجاری و اداری بهصورت روزانه ادامه یابد.
نجفی هشدار داد بخش صنعت همچنان نخستین بخشی خواهد بود که با محدودیت و قطع برق روبهرو میشود.
او افزود کمبود برق کشور که پیشتر حدود ۸ تا ۹ هزار مگاوات بود، اکنون به بیش از ۲۳ تا ۲۴ هزار مگاوات رسیده است.
نجفی دلیل این وضعیت را خروج سرمایهگذاران از صنعت برق، افزایش نرخ ارز، مشکلات بازپرداخت بدهی نیروگاهها و فراهم نشدن شرایط مناسب برای حضور بخش خصوصی در حوزه نیروگاههای تجدیدپذیر عنوان کرد.
او درباره واردات برق از کشورهای همسایه نیز گفت حتی در بهترین شرایط، ایران تنها میتواند بین ۵۰۰ تا هزار مگاوات برق وارد کند و این میزان پاسخگوی کمبود فعلی شبکه برق کشور نخواهد بود.
رضا سپهوند، عضو کمیسیون انرژی مجلس، ۱۸ اردیبهشت خبر داد ممکن است در تابستان خاموشیهایی رخ دهد، اما تلاش بر این است که در بخش برق خانگی خاموشی اعمال نشود.
او افزود احتمال دارد بخشی از صنایع با خاموشی روبهرو شوند، اما میزان آن کمتر از سال گذشته خواهد بود.
هشتم اردیبهشت نیز مصطفی رجبی مشهدی، معاون وزیر نیرو و سخنگوی صنعت برق، اعلام کرد نمیتواند تضمین دهد امسال قطعی برق رخ نخواهد داد، اما احتمال میرود میزان محدودیتها نسبت به گذشته کاهش یابد.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی کمبود برق را به «جنگ اقتصادی» و ضرورت صرفهجویی در «میدان مقابله با دشمن» نسبت میدهند، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از فشار همزمان گرانی، خاموشی و ناامیدی در میان شهروندان حکایت دارد.
پیشتر یک شهروند با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال گفته بود: «برق را تازگیها روزانه قطع میکنند. هیچ امیدی هم که به آینده نیست. ما در ایران مدتهاست که برگشتهایم به عصر غارنشینی و صرفا به دنبال بقا هستیم.»
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد در هفتههای اخیر و همزمان با تداوم قطعی اینترنت، فشارهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی علیه جامعه بهائی در شهرهای مختلف ایران افزایش یافته و احضار، بازداشت، تفتیش خانهها، ضبط گسترده اموال و اجرای احکام حبس شدت گرفته است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، از اعتراضات دیماه تا صبح یکشنبه ۲۰ اردیبهشت، شماری از شهروندان بهائی در شهرهای مختلف بازداشت شدهاند.
پیوند نعیمی، برنا نعیمی و شکیلا قاسمی در کرمان، بهزاد یزدانی و همسرش رومینا خزعلی، مهسا ستوده، ماندانا ستوده، پژمان زارع، سارا سپهری و عنقا سیاوشی در شیراز و فلورا صمدانی در یزد، از جمله شهروندان بهائی بازداشتشده در این دورهاند.
همچنین وفا کاشفی، نوید ذرهبین ایرانی، پیام فریدیان، ربیع مالکی و سپهر کوشکباغی در مشهد، ریاض بهراد در کرج و آرتین غضنفری در تهران نیز در این مدت بازداشت شدهاند.
بسیاری از این شهروندان همچنان در بازداشت و بلاتکلیفی به سر میبرند و خبر تازهای از آزادی یا ادامه بازداشت شماری از آنان، از جمله فریدیان، مالکی و کوشکباغی، در دست نیست.
ردیف بالا از سمت راست: ماندانا ستوده، مهسا ستوده، رومینا خزعلی، بهزاد یزدانی، شکیلا قاسمی، برنا نعیمی و پیوند نعیمی / ردیف پایین از سمت راست: وفا کاشفی، فلورا صمدانی، عنقا سیاوشی، سارا سپهری و پژمان زارع
جامعه جهانی بهائی ۱۰ اردیبهشت در بیانیهای هشدار داد پیوند و برنا نعیمی تحت شکنجه، ضربوشتم، شوک الکتریکی، محرومیت از آب و غذا و اعدامهای نمایشی قرار گرفتهاند تا به اتهامهایی که مرتکب نشدهاند، اعتراف کنند.
جامعه جهانی بهائی تاکید کرد این دو نفر در خطر اعدام قرار دارند.
همزمان، برخی دیگر از شهروندان بهائی در هفتههای اخیر بازداشت شده و پس از تودیع وثیقههای سنگین، بهطور موقت آزاد شدهاند.
با گذشت ۷۲ روز از قطعی اینترنت در ایران، منابع مطلع به ایراناینترنشنال گفتهاند ابعاد واقعی بازداشتها و فشارها علیه جامعه بهائی بسیار گستردهتر از موارد رسانهایشده است، اما اختلال در اطلاعرسانی، تهدید خانوادهها و فضای امنیتی، دسترسی به اطلاعات دقیق را دشوار کرده است.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی دیماه ۱۴۰۴ در اطلاعیهای از شناسایی یک «شبکه ۳۲ نفره جاسوسی» مرتبط با شهروندان بهائی خبر داد.
وزارت اطلاعات این افراد را به «اغتشاش و تخریبگری» متهم کرد و افزود ۱۲ نفر از آنان بازداشت و ۱۳ تن دیگر احضار شدهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر نیز از جمله در جریان جنگ ۱۲ روزه، شهروندان بهائی را به «جاسوسی برای اسرائیل» متهم و برای شماری از آنان پروندهسازی کرده بودند.
ردیف بالا از سمت راست: ربیع مالکی، پیام فریدیان، نوید ذرهبین ایرانی / ردیف پایین از سمت راست: آرتین غضنفری، ریاض بهراد و سپهر کوشکباغی
بلاتکلیفی بازداشتشدگان و فشار بر خانوادهها
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، شماری از شهروندان بهائی بازداشتشده در هفتهها و ماههای اخیر، بدون دسترسی روشن به روند قضایی، در وضعیت بلاتکلیف نگهداری میشوند.
در برخی پروندهها، خانوادهها از محل نگهداری، وضعیت جسمی، اتهامات مطرحشده یا زمان احتمالی آزادی عزیزانشان بیاطلاع ماندهاند و پیگیریهای آنان نیز با تهدید و فشار امنیتی روبهرو شده است.
در مواردی، تماس بازداشتشدگان با خانوادهها بسیار کوتاه و محدود بوده و همین تماسهای چندثانیهای نیز امکان اطلاع از وضعیت جسمی و روحی آنان را فراهم نکرده است.
منابع مطلع به ایراناینترنشنال گفتهاند برخی خانوادهها، حتی پس از تامین وثیقههای سنگین، همچنان با ادامه بازداشت عزیزانشان روبهرو شدهاند و در برخی پروندهها نیز اتهامات تازهای به بازداشتشدگان افزوده شده است.
اطلاعات رسیده همچنین از نگرانی جدی درباره وضعیت جسمی شماری از بازداشتشدگان حکایت دارد.
برخی از آنان پیش از بازداشت با مشکلات پزشکی، نیاز به مصرف دارو یا مسئولیت نگهداری از اعضای بیمار و سالخورده خانواده روبهرو بودهاند، اما در بازداشت با محدودیت تماس، کمبود دارو، نبود رسیدگی پزشکی کافی و محرومیت از دسترسی منظم به خانواده مواجه شدهاند.
بازداشت همزمان اعضای برخی خانوادههای بهائی، نگهداری طولانیمدت در بلاتکلیفی و تهدید نزدیکان برای خودداری از پیگیری، فشار مضاعفی بر خانوادههای بهائی وارد کرده است.
به گفته منابع آگاه، این برخوردها تنها به بازداشتشدگان محدود نمانده و خانوادهها هم در عمل، در بخشی از چرخه فشار امنیتی قرار گرفتهاند.
از سمت راست: النا نعیمی، بشری مصطفوی و دیدار احمدی
یورش به خانهها، ضبط اموال و اجرای احکام حبس
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد خانه همه شهروندان بهائی بازداشتشده در این موج، هدف تفتیش نیروهای امنیتی قرار گرفته است.
بر پایه این اطلاعات، در جریان یورش نیروهای امنیتی حکومت به منازل این شهروندان، وسایل شخصی، مدارک هویتی، تلفن همراه، لپتاپ، کامپیوتر، کتابها و در برخی موارد اموال ارزشمند آنان ضبط شده است.
به گفته منابع مطلع، این تفتیشها صرفا به بررسی خانهها محدود نبوده و در مواردی به زیرورو کردن کامل محل سکونت و بردن هر آنچه ماموران خواستهاند، از وسایل دیجیتال و اسناد شخصی تا طلا و جواهرات، تبدیل شده است.
در تازهترین نمونهها، صبح ۱۴ اردیبهشت، منزل فرامرز ندافیان و همسرش پریوش ندافیان در شیراز هدف یورش نیروهای امنیتی قرار گرفت.
ماموران با ارائه حکمی دستنویس، خانه را تفتیش و گوشیهای موبایل، کیس کامپیوتر، کتابها و حتی طلا و جواهرات این خانواده را ضبط کردند.
یک روز بعد، نیروهای امنیتی به منزل افسانه جذابی، معروف به راسخی، شهروند ۶۶ ساله بهائی در شیراز، یورش بردند.
بر اساس اطلاعات دریافتی، ماموران با حکمی با عنوان «همکاری با اسرائیل» وارد خانه شدند، او و مادر ۸۵ سالهاش را تهدید و تحقیر کردند، وسایلی از جمله کتابها، قابها، گوشی موبایل، پلاک و زنجیر طلا را بدون ارائه رسید ضبط کردند و این خانواده را به مصادره منزل و انتقال به مکان نامعلوم تهدید کردند.
در کنار بازداشتها و تفتیشها، اجرای احکام حبس علیه شهروندان بهائی نیز ادامه یافته است.
بر اساس اطلاعات رسیده، دیدار احمدی، بشری مصطفوی و النا نعیمی در کرمان و نگین خادمی، یگانه روحبخش، ندا بدخش، مژگان شاهرضایی، شانا شوقیفر، آرزو سبحانیان، پرستو حکیم و ندا عمادی در اصفهان برای اجرای احکام حبس به زندان منتقل شدهاند.
منابع غیررسمی میگویند بیش از ۳۰۰ هزار شهروند بهائی در ایران زندگی میکنند. با این حال، قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی را به رسمیت میشناسد.
بهائیان، بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران، از زمان انقلاب ۱۳۵۷ بهطور سیستماتیک هدف فشار و آزار قرار گرفتهاند؛ از بازداشت و حبس خودسرانه تا محرومیت از تحصیل، مصادره و تخریب اموال، تعطیلی کسبوکارها، یورش به منازل و نفرتپراکنی حکومتی.
نتبلاکس، نهاد ناظر بر اختلالهای اینترنتی در جهان، اعلام کرد قطعی اینترنت در ایران پس از گذشت یکهزار و ۷۰۴ ساعت، وارد هفتادودومین روز خود شده و شاخصهای اتصال همچنان در سطحی ثابت و بسیار پایین باقی مانده است.
نتبلاکس صبح یکشنبه ۲۰ اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این محدودیت بیسابقه در سومین ماه خود ادامه دارد و همچنان هیچ نشانهای از بازگشت گسترده دسترسی عمومی به اینترنت بینالمللی دیده نمیشود.
این نهاد افزود مقامهای جمهوری اسلامی همچنان دسترسی شهروندان عادی به اینترنت جهانی را محدود کردهاند.
قطع طولانیمدت اینترنت در ایران، علاوه بر محدود کردن دسترسی عمومی به اطلاعرسانی و ارتباطات روزمره، فعالیتهای حرفهای، اقتصادی، آموزشی و حتی ورزشی را نیز مختل کرده است.
یکی از تازهترین نمودهای این اختلال، بازماندن ورزشکاران ایرانی از حضور در رقابتهای بینالمللی به دلیل ناتوانی در ثبتنام آنلاین است.
غلامحسن ذوالقدری، سرپرست تیمهای ملی تکواندو، در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گفت به دلیل قطعی اینترنت در دو ماه گذشته، فدراسیون تکواندو نتوانسته ورزشکاران ایرانی را برای نخستین گرندپری سال ۲۰۲۶ و مسابقات جهانی ثبتنام کند و ایران نمایندهای در این مسابقات نخواهد داشت.
۱۹ اردیبهشت نیز ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، گزارش داد در پی قطعی اینترنت و تعطیلی فعالیت بسیاری از فروشگاههای مجازی، دستفروشی افزایش یافته و برخی از این فروشگاهها به پیادهروها منتقل شدهاند.
بر اساس این گزارش، این وضعیت در نقاط مختلف تهران، از جمله مرکز و جنوب غرب پایتخت، دیده میشود. ایرنا نوشت حضور فروشندگان خیابانی در محدوده بلوار کشاورز تا خیابان کارگر پررنگتر شده و این روند از بازار «امامزاده حسن» در جنوب غرب تهران تا شهرک اندیشه شهریار نیز مشهود است.
پایگاه خبری سیتنا نیز ۱۸ اردیبهشت گزارش داد شماری از کاربران در روزهای اخیر از افزایش محسوس تعرفه اینترنت ثابت برخی اپراتورها، بدون اطلاعرسانی رسمی و در سکوت خبری، خبر دادهاند.
سیتنا نوشت همزمان با بحثها درباره «اینترنت پرو» و تغییر مدلهای تعرفهگذاری اینترنت همراه، نگرانیها درباره موج تازه گرانی خدمات اینترنت ثابت نیز افزایش یافته است.
بر اساس ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، ایرانیان مقیم کشورهای مختلف، از جمله ژاپن، کانادا، نیوزیلند و استرالیا، یکشنبه ۲۰ اردیبهشت در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، علیه اعدامهای جمهوری اسلامی و قطع اینترنت در ایران تجمع کردند.
یکی از برگزارکنندگان تجمع سیدنی به علیرضا محبی، خبرنگار ایراناینترنشنال، گفت هدف از برگزاری این تجمعات رساندن صدای مردم داخل ایران به گوش جهانیان است.
او به رفتار جمهوری اسلامی در قبال شهروندان در ایران اشاره کرد و گفت: «کدام کشور در دنیا ۷۲ روز اینترنت را بر روی مردم خود قطع میکند؟»
انجمن صنفی کسبوکارهای اینترنتی ایران نیز ۱۵ اردیبهشت در بیانیهای درباره وضعیت کسبوکارهای کوچک و نوپا هشدار داد و نوشت: «در جستوجوی سنگ قبر برای اکوسیستم استارتاپی کشور هستیم.»
این انجمن در بخش دیگری از بیانیه خود به طرح موسوم به «اینترنت پرو» انتقاد کرد و نوشت دسترسی به آن مستلزم ارائه مدارک شغلی، وابستگی به نهادهای صنفی خاص و پرداخت هزینههای سنگین است و همین موضوع خشم عمومی کاربران را برانگیخته است.
همزمان با ادامه این محدودیتها، گزارشها و روایتهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد قطع طولانیمدت اینترنت در ایران، از فعالیتهای اقتصادی و آموزشی تا ارتباطات روزمره و اطلاعرسانی را مختل کرده و هزینههای آن مستقیما بر زندگی شهروندان تحمیل شده است.