گزارشهایی از درگیریهای پراکنده میان نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و شناورهای آمریکایی در محدوده تنگه هرمز منتشر شده است. همزمان امارات متحده عربی اعلام کرد در پی حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی سه نفر زخمی شدند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران جمعه ۱۸ اردیبهشت نوشت درگیریهای پراکنده میان نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و شناورهای آمریکایی در محدوده تنگه هرمز از ساعتی پیش آغاز شده است.
ساعاتی بعد، خبرگزاری تسنیم، دیگر رسانه وابسته به سپاه پاسداران، بهنقل از یک منبع نظامی نوشت که درگیری نیروهای جمهوری اسلامی با نیروهای آمریکایی «پس از مدتی تبادل آتش، متوقف شده و فضا آرام است.»
این منبع نظامی که نامش فاش نشده، افزود: «با این حال، اگر مجددا آمریکاییها قصد ورود به خلیج فارس را داشته باشند و یا برای شناورهای ایرانی مزاحمتی ایجاد کنند، مجددا پاسخ قاطع دریافت خواهند کرد.»
او گفت: «بنابراین احتمال ورود مجدد به درگیریهایی از این قبیل در این منطقه همچنان وجود دارد.»
همزمان گزارشهای مختلفی از شنیده شدن صدای انفجار و فعالیت پدافند هوایی در چند شهر از جمله تهران، سیرک و کنارک منتشر شد.
این در حالی است که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، گفت باید جمعه پاسخ جمهوری اسلامی به طرح پیشنهادی صلح به واشینگتن ارائه شود.
او ابراز امیدواری کرد این پاسخ «جدی» باشد و بتواند مسیر ورود به یک فرآیند مذاکراتی واقعی را باز کند.
امارات متحده عربی جمعه ۱۸ اردیبهشت اعلام کرد به یک حمله جدید موشکی جمهوری اسلامی پاسخ داده است؛ حملهای که ساعاتی پس از اعلام تبادل آتش میان آمریکا و ایران در تنگه هرمز رخ داد و آتشبس شکننده یکماهه را با چالش تازهای روبهرو کرد.
وزارت دفاع امارات نیز گفت سامانههای پدافندی این کشور دو موشک بالستیک و سه پهپاد شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کردند.
در این حمله سه نفر زخمی شدند، اما مشخص نیست همه اهداف بهطور کامل منهدم شده باشند. مقامها از شهروندان خواستند از محل سقوط احتمالی بقایا دوری کنند.
در همین حال، ارتش آمریکا اعلام کرد حملات جمهوری اسلامی به سه ناو نیروی دریایی خود در تنگه هرمز را دفع کرده و تاسیسات نظامی ایران را که در این حملات نقش داشتهاند، هدف قرار داده است. بهگفته مقامهای آمریکایی، هیچیک از کشتیهای این کشور آسیب ندیدهاند.
واشینگتن همچنین اعلام کرد نیروهایش دو نفتکش ایرانی دیگر را که در تلاش برای عبور از محاصره دریایی آمریکا بودند، هدف قرار داده و از کار انداختهاند. آمریکا با هدف جلوگیری از تردد نفتکشهای ایرانی، بندرهای این کشور را تحت محاصره قرار داده است.
همزمان، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد جمهوری اسلامی با ایجاد نهادی برای کنترل عبور کشتیها در تنگه هرمز، در پی تثبیت نقش خود در مدیریت این آبراه است؛ اقدامی که نگرانیهای تازهای درباره آزادی کشتیرانی ایجاد کرده است.
در حال حاضر صدها کشتی تجاری در خلیج فارس متوقف شدهاند و امکان گذر از تنگه هرمز و ورود به آبهای آزاد را ندارند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
