وبسایت سیتنا گزارش داده که با تداوم «محدودیتهای اینترنتی»، پدیده «فروش اینترنت بدون فیلتر» در برخی موبایلفروشیها شکل گرفته و فروشندگان با استفاده از سیمکارتهای سفید برای اتصال کوتاهمدت مشتریان تا ۵۰۰ هزار تومان دریافت میکنند.
بر اساس گزارش این پایگاه خبری که در حوزه فناوری اطلاعات فعال است، خریداران آیفون برای راهاندازی اولیه دستگاه و تایید اپلآیدی ناچارند از اینترنتهای موسوم به «خط سفید» یا «اینترنت پرو» استفاده کنند و برای ۱۰ دقیقه اتصال، ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان بپردازند.
این وبسایت خطاب به مقامات جمهوری اسلامی نوشت: «باید از شما پرسید چه تفاوتی میان خونِ یک فروشنده موبایل و یک شهروند عادی وجود دارد که یکی باید دسترسی آزاد داشته باشد تا از آن پول پارو کند و دیگری برای دسترسی به ابتداییترین حق خود، مجبور به پرداخت باج شود.»
سیتنا ادامه داد: «آیا ایجاد این اینترنت طبقاتی چیزی جز ایجاد رانت و فرصت سوءاستفاده برای عدهای خاص بوده است؟ اگر اینترنت ویژه برای فعالیت صنفی است، چرا باید به ابزاری برای تلکه کردن مشتری تبدیل شود؟ و اگر بحث امنیت ملی مطرح است، چطور امنیت با پرداخت ۵۰۰ هزار تومان به یک مغازهدار، دیگر به خطر نمیافتد؟»
این وبسایت افزود که این وضعیت «نه تنها توهین به کرامت خریدار است، بلکه مصداق بارز فروش غیرقانونی پهنای باند و رانتخواری در حوزه فناوری اطلاعات» محسوب میشود.
این در حالی است که امیرحسین ثابتی، نماینده تهران در مجلس، گفته اینترنت بینالملل با تصمیم شورای عالی امنیت ملی بهدلیل شرایط جنگی قطع شده و فعلا وصل نخواهد شد.
پیشتر محمدحافظ حکمی، مشاور وزیر ارتباطات، گفت طرح «اینترنت پرو» از سوی دولت ارائه نشده و برخی اپراتورها آن را برای بعضی کسبوکارها اجرا کردهاند و در اجرای آن تخلفاتی صورت گرفته است.
او تاکید کرد دولت اینترنت طبقاتی را در هیچ سطحی از سیاستگذاری ارتباطات نمیپذیرد.
نتبلاکس که بر آزادی دسترسی به اینترنت نظارت دارد، شنبه اعلام کرد قطع گسترده اینترنت در ایران وارد دهمین هفته شده و ۶۴ روز است که این کشور تقریبا بهطور کامل از شبکههای بینالمللی جدا مانده است.
نتبلاکس با اشاره به گزارشها درباره کشته شدن حسام علاءالدین بهدلیل استفاده از استارلینک نوشت: «این اختلال سراسری همزمان با تشدید برخورد حکومت با استفاده از ویپیانها و پایانههای اینترنت ماهوارهای ادامه داشته است.»
شماری از مخاطبان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، بهرهمندی اصناف مختلف از اینترنت طبقاتی را «خیانت» به مردم خواندند و دیگر شهروندان را به رد این رانت و تبعیض دعوت کردند.
دهها شهروند در پیامهایی، ارائه اینترنت طبقاتی که با نام «پرو» معرفی شده است را بخشی از سازوکار فساد در جمهوری اسلامی توصیف کردند.
اولین بار اسفندماه گذشته، روزنامه شرق از سرویسی گرانقیمت و محدود خبر داد که دسترسی آزاد را از «حق عمومی» به «امتیازی ویژه برای گروهی خاص» تبدیل میکند.
این سرویس با نام «اینترنت پرو» و از طریق یکی از اپراتورهای بزرگ کشور عرضه میشود و در تبلیغات آن، اینترنت «بینالمللی بدون فیلتر و قطعی» برای گروهی محدود معرفی شده است.
اواخر فروردین و در بحبوحه انتقادها به دسترسی طبقاتی به اینترنت در ایران، رییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس جزئیاتی از تصویب طرحی با عنوان «اینترنت پایدار بینالمللی» ارائه داد و آن را «تلاش نظام برای تسهیل فعالیت بخش صنعت، تولید، بازرگانان و صادرکنندگان خواند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
