وزارت جنگ ایالات متحده اعلام کرد یک کشتی بدون تابعیتِ تحریمشده به نام «امتی مَجِستیک ایکس» را که حامل نفت ایران بود، توقیف کرده است. این سومین کشتی مرتبط با جمهوری اسلامی است که از آغاز محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران بهدست آمریکا توقیف شده است.
وزارت جنگ آمریکا پنجشنبه سوم اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این کشتی کانتینری در محدوده فرماندهی ایندوپکام (INDOPACOM) توقیف شده اما به مکان دقیق آن اشارهای نکرد. ایندوپکام بر بخش گستردهای از اقیانوس آرام، آبهای اطراف شرق آسیا، جنوبشرق آسیا و اقیانوسیه، دریای چین جنوبی و شرقی، بخشهای بزرگی از دریای فیلیپین و دریای مرجان، و نیز بخش مهمی از اقیانوس هند در سمت شرق تا نزدیکی هندوستان کنترل دارد.
وزارت جنگ همچنین نوشت: «ما به اجرای قوانین و مقررات دریایی در سراسر جهان ادامه خواهیم داد تا شبکههای غیرقانونی را مختل کنیم و کشتیهایی را که به ایران پشتیبانی مادی ارائه میکنند، هر جا که فعالیت داشته باشند، توقیف کنیم.»
همزمان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده در شبکه اجتماعی تروث سوشال از صدور دستوری به نیروی دریایی این کشور مبنی بر شلیک به «هر قایقی» خبر داد که در تنگه هرمز مینگذاری میکند. او نوشت: «به آنها دستور دادهام به قایقهای در حال مینگذاری شلیک کنند و آن را از بین ببرند».
او همچنین گفت آمریکا در حال افزایش عملیات مینروبی در این تنگه است.
این تحولات پس از آن رخ میدهد که ترامپ روز سهشنبه یکم اردیبهشت آتشبس با جمهوری اسلامی را برای مدتی نامحدود تمدید کرد و چهارشنبه دوم اردیبهشت به فاکسنیوز گفت نه برای این آتشبس و نه برای تعیین تاریخی تازه برای گفتوگوها بهمنظور پایان دادن به جنگ، «فشار زمانی» وجود ندارد.
وزارت جنگ آمریکا هم یکم اردیبهشت از توقیف یک نفتکش تحریمشده و بدون تابعیت به نام تیفانی در حوزه اقیانوس آرام خبر داد که دو بار در محدوده سنگاپور با خاموش کردن سامانه رهگیری خود، نفت ایران را بارگیری کرده بود.
نخستین کشتی توقیفشده از سوی آمریکا یک کشتی باری به نام توسکا بود که در دریای عمان متوقف شد. ۳۰ فروردین دونالد ترامپ از توقیف کشتی باری ایرانی به نام توسکا در دریای عمان خبر داده بود. احتمال داده میشود این کشتی که از چین به مقصد ایران در حرکت بود، با محمولههای شیمیایی مرتبط با برنامه موشکی ایران ارتباط داشت.
سپاه پاسداران در واکنش به این توقیفها چهارشنبه دوم اردیبهشت به دستکم سه کشتی شلیک و دو فروند از آنها را توقیف کرد.
کشتی اول با پرچم لیبریا در ۲۸ کیلومتری سواحل شمالشرق عمان هدف قرار گرفت و آسیبهای سنگینی به آن وارد شد. کشتی دوم با پرچم پاناما نیز جایی در ۱۴ کیلومتری سواحل ایران هدف تیراندازی قرار گرفت.
چه کسی در آبهای پیرامون ایران دست بالا را دارد؟
چهارشنبه دوم اردیبهشت، سپاه پاسداران در واکنش به این توقیفها به دستکم سه کشتی شلیک و دو فروند از آنها را توقیف کرد. کشتی اول با پرچم لیبریا در ۲۸ کیلومتری سواحل شمالشرق عمان هدف قرار گرفت و آسیبهای سنگینی به آن وارد شد. کشتی دوم با پرچم پاناما نیز جایی در ۱۴ کیلومتری سواحل ایران هدف تیراندازی قرار گرفت.
از آغاز محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران بهدست آمریکا در بعدازظهر ۲۳ فروردین، آمریکا اصرار دارد که کنترل آبهای منطقه در اختیار اوست، مقامهای جمهوری اسلامی نیز مدعیاند که همچنان عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را تحت کنترل دارند و تنها به کشتیهایی اجازه عبور میدهند که مشخصات آنها در اختیار نهادهای ایرانی قرار گرفته باشد. این جدال از ابتدای محاصره تا امروز پا برجاست.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) ۲۷ فروردین با انتشار ویدیویی از بازگردندن ۱۴ کشتی از مبدا بندرهای ایرانی طی ۷۲ ساعت نخست محاصره دریایی خبر داد. این تعداد ۲۹ فروردین ۲۱ کشتی، یکم اردیبهشت ۲۸ و سوم اردیبهشت ۳۳ کشتی اعلام شد.
فروردین در ادامه تنشها در تنگه هرمز، دستکم دو کشتی تجاری اعلام کردند هنگام تلاش برای عبور از این گذرگاه در روز شنبه، هدف تیراندازی از سوی جمهوری اسلامی قرار گرفتند و مجبور به بازگشت بهسوی غرب شدند.
۳۰ فروردین دونالد ترامپ از توقیف کشتی باری ایرانی به نام توسکا در دریای عمان خبر داد.
یک روز بعد رویترز نوشت که طی ۲۴ ساعت، بیش از ۲۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند که بیشترین تعداد کشتیهای عبوری از آغاز جنگ ایران به شمار میآمد.
سپاه پاسداران در واکنش به این توقیفها چهارشنبه دوم اردیبهشت به دستکم سه کشتی شلیک و دو فروند از آنها را توقیف کرد. کشتی اول با پرچم لیبریا در ۲۸ کیلومتری سواحل شمالشرق عمان هدف قرار گرفت و آسیبهای سنگینی به آن وارد شد. کشتی دوم با پرچم پاناما نیز جایی در ۱۴ کیلومتری سواحل ایران هدف تیراندازی قرار گرفت.
محاصره و توقیف کشتیها به معنای توقف کامل فروش نفت جمهوری اسلامی است؟
فاکسنیوز ۲۶ فروردین به نقل از شرکتهای اطلاعات دریایی نوشت که جمهوری اسلامی در حال یافتن راههایی برای دور زدن محاصره دریایی است و برای فروش نفت خود از شبکههای مخفی انتقال نفت در دریا استفاده میکند. به نوشته شرکت «ویندوارد» تا ۲۴ فروردین دستکم ۱۱ نفتکش حامل حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت ایران در آبهای فراساحلی مالزی مستقر بودهاند. این منطقه یکی از مراکز اصلی انتقال کشتیبهکشتی است و ناوگان سایه جمهوری اسلامی در این منطقه تردد قابل توجهی دارند.
سه روز بعد واشینگتنپست نیز نوشت که تحلیل تصاویر ماهوارهای، دادههای رهگیری کشتیها و گفتههای منابع آگاه نشان میدهد که پس از محاصره جریان فروش نفت از سوی جمهوری اسلامی نهتنها متوقف نشده، نفتکشها همچنان در حال بارگیری و جابهجایی محمولههای نفتی در محدوده محاصرهاند.
این رسانه نوشت در روزهای اخیر دستکم پنج نفتکش خالی وارد بنادر ایران در خلیج فارس شده و بارگیری میلیونها بشکه نفت را آغاز کردهاند. همزمان، پنج نفتکش دیگر که در نزدیکی بندر چابهار مستقر بودند و در مجموع حدود ۹ میلیون بشکه نفت حمل میکردند، از منطقه خارج شدهاند، اما مقصد فعلی آنها مشخص نیست.
از این پنج کشتی، سه کشتی «هیلدا ۱»، «سیلویا ۱» و «امبر» در جزیره خارک در مجموع حدود ۵ میلیون بشکه نفت خام بارگیری کرده بودند.
در بندر ماهشهر نیز یک نفتکش دیگر در حال بارگیری سوخت سنگین مشاهده شده و در بندر عسلویه، یک کشتی با پرچم پاناما و مالکیت چینی در حال بارگیری فرآوردههای نفتی بوده است.
یکم اردیبهشت نیز گزارش دیگری مبنی بر موفقیت ناوگان سایه جمهوی اسلامی در عبور از محاصره دریایی آمریکا منتشر شد. نشریه «لویدز لیست» با استناد به دادههای تردد دریایی نوشت که دستکم ۲۶ کشتی مرتبط با جمهوری اسلامی با وجود اظهارات مقامهای آمریکایی درباره بازگرداندن کشتیهای عازم ایران، از محاصره دریایی آمریکا عبور کرده و خود را به سواحل ایران رساندهاند.
بلومبرگ دوم اردیبهشت در گزارشی به «ناکامی بخشی از محاصره دریایی آمریکا» پرداخت و نوشت که ظرف یک هفته دستکم دو نفتکش ایرانی به نامهای هیرو ۲ و هِدی با حدود ۹ میلیون بشکه نفت، در حالی که سامانههای دریاییشان را خاموش کرده بودند تا رهگیری نشوند، از سد محاصره آمریکا عبور کردند.
