مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد که یک کشتی دیگر در صبح دوشنبه در تنگه هرمز هدف تیراندازی قرار گرفته است. این مرکز نوشت یک «کشتی باری در حال خروج» به این نهاد اطلاع داده که در فاصله ۱۴ کیلومتری در غرب ایران هدف تیراندازی قرار گرفته است اما خدمه آن سالم هستند.
پس از حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به مراکز اصلی تولید پتروشیمی در ایران، کشور با کمبود شدید برخی محصولات کلیدی این بخش مواجه شده است. دو منبع آگاه در داخل ایران، این موضوع را تایید کردند.
در جریان حملات صورت گرفته به مواضع جمهوری اسلامی پیش از برقرار شدن آتشبس میان تهران و واشینگتن، اسرائیل تاسیسات واقع در ماهشهر و عسلویه، دو قطب اصلی پتروشیمی ایران را هدف قرار داد. مراکزی که در مجموع حدود سهچهارم تولید را در این بخش در اختیار داشتند.
به گفته منابع تجاری که به شرط ناشناس ماندن حاضر به گفتوگو شدند، ایران در چندین محصول پتروشیمی با کمبود شدید مواجه شده است؛ بهویژه انواع پلیمر که در بستهبندی مواد غذایی، تولید پلاستیک و صنایع پایه، کاربرد دارند.
این کمبودها مقامهای ایرانی را ناچار کرده است گزینههای واردات اضطراری را بررسی کنند. هرچند محدودیتهای لجستیکی و ژئوپلیتیکی، روند تامین را پیچیده کرده است.
ابعاد دقیق این اختلال هنوز در حال بررسی است، اما منابع صنعتی میگویند تاثیر آن بر زنجیرههای تامین داخلی، فوری بوده است.
زمانبر بودن بازسازی و فشار بر زنجیره تامین
نجمه جمشیدی، سردبیر «انرژی پرس»، پیشتر به نقل از مدیران ارشد مجتمعهای پتروشیمی گزارش داده بود بازسازی واحدهای آسیبدیده و زیرساختهای مرتبط، بسته به میزان خسارت، ممکن است بین شش ماه تا دو سال زمان ببرد.
یکی از منابع گفت روسیه درخواست تهران را برای تامین برخی پلیمرها رد کرده و دلیل آن را افزایش شدید قیمت جهانی محصولات پتروشیمی در پی اختلالات ایجادشده در تنگه هرمز عنوان کرده است.
به گفته این منبع، مسکو برای جلوگیری از فشار تورمی بیشتر در بازار داخلی خود، تامین نیازهای داخلی را در اولویت قرار داده است.
الهام شعبان، رییس مرکز مطالعات نفت خزر، نیز گفت روسیه خود با محدودیتهایی مواجه است، زیرا بخشی از تاسیسات پتروشیمی این کشور در حملات اوکراین آسیب دیدهاند. این موضوع توانایی مسکو برای پاسخ به تقاضای خارجی، بهویژه در حوزه محصولات پلیمری با ارزش افزوده بالا را بیش از پیش محدود کرده است.
پیش از اختلالات اخیر، ایران سالانه حدود ۳۰ میلیون تن محصولات پتروشیمی به ارزش تقریبی ۱۵ میلیارد دلار صادر میکرد که حدود ۱۲ درصد از آن را پلیمرها تشکیل میدادند.
در واکنش به این شوک عرضه، مقامهای ایرانی صادرات چندین محصول پتروشیمی را ممنوع کردهاند تا بازار داخلی را تثبیت کنند.
محدودیت گزینههای جایگزین در بازار منطقهای
یک منبع تجاری دیگر گفت ایران به جمهوری آذربایجان بهعنوان یکی از گزینههای تامین پلیمر مراجعه کرده، اما ظرفیت محدود تولید این کشور باعث میشود نتواند کمبود ایران را بهطور قابل توجهی جبران کند.
همچنین انتظار میرود آذربایجان حفظ بازارهای صادراتی تثبیتشده خود در اروپا و ترکیه را در اولویت قرار دهد.
برخی کشورهای عربی همسایه ایران از نظر ظرفیت تولید میتوانند بخشی از این کمبود را جبران کنند. عربستان سعودی بهتنهایی حدود ۱۹ میلیون تن ظرفیت تولید سالانه پلیمر دارد و امارات متحده عربی و قطر نیز از صادرکنندگان بزرگ در این حوزه هستند.
با این حال، با توجه به حملات اخیر جمهوری اسلامی به این کشورها در جریان درگیریها، بعید است آنها برای جبران کمبودهای ایران همکاری کنند.
در همین حال، اختلال در مسیرهای کشتیرانی از طریق تنگه هرمز در دو ماه گذشته باعث شده قیمت جهانی پلیمرها حدود ۵۰ درصد افزایش یابد.
ترکیب اختلال در عرضه داخلی و محدود شدن بازارهای بینالمللی، کمبودها را تشدید کرده و نگرانیهایی درباره تاثیرات گستردهتر بر صنایع پاییندستی و دسترسی به کالاهای مصرفی ایجاد کرده است.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، از اعدام مهدی فرید، زندانی سیاسی، به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل خبر داد.
این رسانه حکومتی چهارشنبه دوم اردیبهشت در گزارشی، فرید را «مسئول بخش مدیریت کمیته پدافند غیرعامل یکی از سازمانهای حساس کشور» معرفی کرد و نوشت او از طریق «فضای مجازی» با موساد ارتباط گرفته بود.
میزان افزود: «دسترسیها در سازمان، نمودار سازمان، جانمایی ساختمانهای داخلی، وضعیت حفاظتی و جزییات ساختمانهای پدافند و اطلاعات موجود در اتوماسیون هویت پرسنل، از جمله اطلاعاتی بوده که فرید تلاش داشته است به سرویس منتقل کند.»
رسانه قوه قضاییه در گزارش خود، به نام سازمان محل کار این زندانی سیاسی اشاره نکرد و هیچگونه مستنداتی درباره این اتهامات ارائه نداد.
آذرماه سال گذشته، سازمان حقوق بشر ایران ضمن ارائه اطلاعاتی درباره فرید، نسبت به اجرای حکم اعدام این زندانی سیاسی هشدار داد.
طبق بیانیه این سازمان، فرید در زمان بازداشت، در سازمان انرژی اتمی ایران مشغول به کار بود.
سازمان حقوق بشر ایران افزود که فرید علیرغم همکاری کامل با مقامها، ابتدا در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی تهران به ۱۰ سال حبس محکوم شد، اما شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران پس از محاکمه مجدد، حکم او را به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل، به اعدام تغییر داد.
حکومت ایران پس از جنگ ۱۲ روزه، شمار زیادی از شهروندان را به اتهام «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل بازداشت، محاکمه و حتی اعدام کرده است.
۳۱ فروردین، حکم اعدام محمد معصوم شاهی و حامد ولیدی به اتهام عضویت در یک «شبکه جاسوسی مرتبط با موساد» به اجرا درآمد.
خبرگزاری قوه قضاییه در ادامه گزارش خود، بدون ارائه مستندات نوشت یکی از عوامل موساد با پیششماره اسرائیل با فرید تماس گرفت و او با آگاهی از این موضوع، به ارتباط خود با این فرد ادامه داد.
میزان افزود فرید با توجه به حرفه و دسترسیهای شغلیاش، «خیلی زود مورد تایید افسر موساد قرار گرفت».
به گزارش این رسانه حکومتی، این زندانی سیاسی در جریان رسیدگی به پرونده، «صراحتا» به همکاری خود با اسرائیل «اعتراف» کرد و «مراحل ارتباط با سرویس موساد» را شرح داد.
میزان نوشت حکم اعدام فرید پس از تایید نهایی در دیوان عالی کشور به اجرا درآمد.
جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، بهویژه پس از انقلاب ملی ایرانیان، سیاستهای سرکوبگرانه خود را بهطور چشمگیری تشدید کرده است.
دو سازمان حقوق بشری پیشتر از رشد ۶۸ درصدی اعدامها در ایران در سال ۲۰۲۵ خبر دادند و اعلام کردند جمهوری اسلامی جان دستکم ۱۶۳۹ نفر را در سال گذشته میلادی گرفت.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت ادامه محاصره دریایی میتواند به پر شدن تأسیسات خارک و بسته شدن چاههای نفتی ایران منجر شود. او تاکید کرد واشینگتن با کارزار «خشم اقتصادی» درآمدهای تهران را هدف میگیرد و هر فرد یا شناوری که این تجارت را تسهیل کند، تحریم خواهد شد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا،با اشاره به تصمیم ایالات متحده برای ادامه محاصره دریایی جمهوری اسلامی گفت طی چند روز آینده تأسیسات ذخیرهسازی جزیره خارک پر خواهد شد و چاههای نفتی شکننده ایران بسته خواهند شد.
بسنت افزود محدود کردن تجارت دریایی جمهوری اسلامی بهطور مستقیم شریانهای اصلی درآمد حکومت را هدف قرار میدهد و وزارت خزانهداری آمریکا به اعمال حداکثر فشار از طریق کارزار «خشم اقتصادی» ادامه خواهد داد تا بهصورت نظاممند توانایی تهران برای تولید، جابهجایی و بازگرداندن منابع مالی را تضعیف کند.
او همچنین تاکید کرد هر فرد یا شناوری که این جریانها را از طریق تجارت و تامین مالی پنهانی تسهیل کند، در معرض تحریمهای آمریکا قرار خواهد گرفت و واشینگتن همچنان اموالی را که به گفته او «رهبری فاسد به نام مردم ایران به سرقت برده است» مسدود میکند.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا گفت با طولانی شدن جنگ ایران، پیامدهای اقتصادی آن گستردهتر میشود و اختلال در تنگه هرمز بر زنجیره تأمین و انرژی اثر میگذارد. او از تأمین ۲۰۰ میلیون لیتر گازوئیل اضافی خبر داد و تاکید کرد دولت برای کاهش تبعات جنگ بر استرالیا اقدام میکند.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، گفت دنباله اقتصادی جنگ ایران با طولانی شدن درگیری، بزرگتر خواهد شد.
او افزود: «کشتیهایی در تنگه هرمز گیر افتادهاند و از سوی دیگر، معمولا حدود ۳۰ روز طول میکشد تا از این تنگه به مقصدی در آسیا برسند. این کشتیها باید بار خود را تخلیه کنند و سپس برگردند تا دوباره بارگیری کنند. هیچ راه گریزی از این موضوع نیست و استرالیا از پیامدهای آن مصون نیست.»
آنتونی آلبانیزی از تامین چهار محموله اضافی گازوئیل برای استرالیا خبر داد. این محمولهها که در مجموع ۲۰۰ میلیون لیتر گازوئیل اضافی برای استرالیا فراهم میکنند، از کره جنوبی (دو محموله)، یک محموله از برونئی و یک محموله از مالزی تامین شدهاند.
رسانههایی همچون والاستریت ژورنال و نیویورکتایمز گزارش دادهاند که آسیا-اقیانوسیه نخستین و شدیدترین منطقهای بوده که خارج از خاورمیانه از این جنگ آسیب دیده است؛ منطقهای که به دلیل وابستگی به واردات انرژی از خاورمیانه و درهمتنیدگی زنجیرههای تامین، آسیبپذیر است.
والاستریت ژورنال گزارش داد ترامپ درباره احتمال بمباران دوباره ایران با مشاورانش گفتوگو کرده، اما تصمیم گرفته فشار مستمر را حفظ کند. مقامهای دولت او میگویند سیاست فشار حداکثری ادامه مییابد تا تهران پیشنهاد مشخصی ارائه کند، سپس درباره مذاکرات یا حملات جدید تصمیمگیری خواهد شد.
روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد دونالد ترامپ بهتازگی از مشاوران خود درباره احتمال بمباران دوباره ایران پرسوجو کرده، اما در نهایت تصمیم گرفته است سیاست فشار مستمر بر تهران را ادامه دهد.
به نوشته این روزنامه، مقامهای دولت ترامپ گفتهاند آمادهاند صبر کنند و معتقدند سیاست فشار حداکثری که پیشتر نتیجه داده، بار دیگر نیز میتواند مؤثر باشد.
بر اساس این گزارش، ترامپ و تیمش راه میانه را انتخاب کردهاند؛ به این معنا که فشار بر جمهوری اسلامی بهطور نامحدود و تا زمانی که تهران پیشنهادی مشخص به آمریکا ارائه کند ادامه یابد. پس از آن، رئیسجمهوری آمریکا میتواند ارزیابی کند که آیا مذاکرات ادامه پیدا کند یا موج تازهای از حملات علیه جمهوری اسلامی دستور داده شود.