بررسی دستور تازه اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا درباره تعلیق و بازبینی تمامی درخواستهای پناهندگی و مهاجرتی اتباع «کشورهای پرخطر» نشان میدهد یکی از شاخصهای ارزیابی، کشور محل تولد متقاضیان خواهد بود؛ موضوعی که میتواند پروندههای شهروندان دوتابعیتی را تحت تاثیر قرار دهد.
بر اساس «یادداشت سیاستگذاری» اداره خدمات شهروندی و مهاجرت، زیرمجموعه وزارت امنیت داخلی آمریکا، که سهشنبه ۱۱ آذر منتشر شد، رسیدگی به تمامی درخواستهای پناهندگی در این کشور به حالت تعلیق درآمده است.
این تصمیم شامل تمامی متقاضیان میشود و ارتباطی به تابعیت آنان ندارد.
مقامهای مهاجرتی ایالات متحده اعلام کردهاند هدف از این اقدام، انجام بازبینی جامع در فرایند بررسی پروندههای پناهندگی است.
همچنین بررسی درخواستهای مهاجرتی اتباع «کشورهای پرخطر» مطابق فهرست «اعلامیه شماره ۱۰۹۴۹ ریاستجمهوری» صرفنظر از «تاریخ ورود» آنها، بهطور موقت متوقف خواهد شد.
این فرمان که در خردادماه از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، صادر شد، سفر شهروندان ایران و ۱۱ کشور دیگر به آمریکا را ممنوع اعلام کرد و برای اتباع هفت کشور دیگر نیز محدودیتهایی در نظر گرفت.
اقلیتهای قومی و مذهبی در ایران، دارندگان گرینکارت، افراد دارای تابعیت دوگانه، ورزشکاران و مربیان شرکتکننده در رقابتهای بینالمللی، و دارندگان ویزای مهاجرتی از طریق خانواده درجه یک، از این قانون مستثنی شده بودند.
در ادامه یادداشت سیاستگذاری اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا آمده است افرادی که در پرونده مهاجرتی خود یکی از ۱۹ «کشور پرخطر» را بهعنوان «کشور محل تولد یا تابعیت» ذکر کردهاند، مشمول مقررات تازه خواهند بود.
بدین ترتیب، بررسی پرونده مهاجرتی افراد دوتابعیتی نیز که یکی از تابعیتهایشان مربوط به این کشورهاست، به حالت تعلیق درخواهد آمد.
پیشتر و در ششم آذر، اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا از تصمیم خود بهمنظور بازبینی گرینکارتهای صادر شده برای ایرانیان و اتباع ۱۸ کشور دیگر خبر داد.
شبکه سیبیاس همان زمان به نقل از دو مقام وزارت امنیت داخلی ایالات متحده نوشت نام کشورهای افغانستان، کوبا، هائیتی، سومالی، لیبی، سودان، یمن و ونزوئلا نیز در این فهرست به چشم میخورد.
بر اساس دستور جدید اداره خدمات شهروندی و مهاجرت ایالات متحده، فرایند بازبینی مجدد تنها محدود به پروندههای در حال بررسی نخواهد بود، بلکه شامل مواردی نیز میشود که پیشتر برای اتباع این ۱۹ کشور به تایید رسیده است.
طبق این فرمان، افرادی که از ۲۰ ژانویه ۲۰۲۱ وارد ایالات متحده شدهاند، باید در انتظار بررسی دوباره وضعیت مهاجرتی خود باشند.
مقامهای آمریکایی گفتهاند هدف از این اقدام، اطمینان از رعایت کامل ملاحظات امنیتی در فرایند اعطای وضعیت پناهندگی و سایر مزایای مهاجرتی است. این بازبینی ممکن است با انجام مصاحبههای جدید و ارزیابیهای امنیتی تکمیلی همراه باشد.
در دستور جدید، واژه «مزایا» صرفا به پروندههای رسمی مهاجرتی اشاره دارد و شامل فرایندهای اولیه بررسی پناهجویان نمیشود؛ از جمله مصاحبههای مرتبط با ترس از آزار یا شکنجه، ارزیابی امکان انتقال به کشور ثالث امن، روندهای مربوط به اخراج، و سایر بررسیهای مقدماتی که در قالب توافقنامههای همکاری پناهندگی انجام میگیرد.
در پی حمله مرگبار اخیر به نیروهای گارد ملی در واشینگتن، دولت ترامپ سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی خود را تشدید کرد.
رحمانالله لکنوال، شهروند افغانستان، به دست داشتن در این تیراندازی متهم شده است.
ترامپ هفتم آذر مهاجرت را «بزرگترین عامل تخریب آمریکا» خواند و گفت در دولت او «مهاجرت از تمامی کشورهای جهان سوم» بهطور دائم متوقف خواهد شد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
