دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و زهران ممدانی، شهردار منتخب نیویورک، پس از دیدار در کاخ سفید، گفتوگوهای خود را سازنده خواندند. این دو در ماههای اخیر بهتندی به یکدیگر حمله کرده بودند.
ترامپ پس از این دیدار گفت که به ممدانی برای پیروزی در انتخابات شهرداری نیویورک تبریک گفته است. او افزود: «یک جلسه عالی داشتیم. ما عاشق شهرمان هستیم.»
رییسجمهوری آمریکا گفت که اطمینان بسیاری دارد که ممدانی می تواند کار خود را به خوبی انجام دهد.
ترامپ همچنین گفت که ممدانی «شهردار بزرگی» برای شهر نیویورک خواهد بود.
او اضافه کرد که آنها درباره طرحهای مربوط به مسکن، غذا و طیف وسیعی از موضوعات دیگر صحبت کردند.
ترامپ گفت: «هر کاری که انجام دهم، برای نیویورک خوب خواهد بود.»
ممدانی هم با قدردانی از این دیدار گفت که هر دو عشق مشترکی به نیویورک دارند.
او افزود که مشتاق همکاری با ترامپ برای تحقق بخشیدن به طرح مقرونبهصرفه بودن مسکن در نیویورک است.
«هدف مشترک» برای خدمت به مردم نیویورک
از ممدانی پرسیده شد که آیا همچنان بر اظهارات اخیرش ــ از جمله اینکه ترامپ را «مستبد»، «خائن به کشور» و دارای «دستور کار فاشیستی» توصیف کرده بود ــ تأکید دارد یا نه.
ممدانی در پاسخ گفت که گفتوگوی امروز او با ترامپ نه بر پایه اختلافات سیاسی، بلکه بر «هدف مشترک» آنها برای خدمت به مردم نیویورک متمرکز بوده است.
ترامپ نیز در ادامه گفت: «قبلاً مرا خیلی بدتر از مستبد هم خطاب کردهاند، بنابراین این برایم توهینآمیز نیست.»
خبرنگار دیگری بار دیگر از ممدانی پرسید که آیا هنوز هم معتقد است ترامپ «فاشیست» است. پیش از آنکه ممدانی پاسخ دهد، ترامپ با لبخند بازوی او را لمس کرد و گفت: «میتوانی فقط بگویی بله؛ اینطوری راحتتر است.»
ممدانی هم پاسخ داد: «باشد، بله.»
نتانیاهو بازداشت میشود؟
خبرنگاران از ترامپ پرسیدند که آیا قصد دارد اقدامی برای جلوگیری از بازداشت احتمالی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در نیویورک انجام دهد یا نه. این پرسش به سخنان پیشین ممدانی بازمیگشت که پیش از انتخابات شهرداری گفته بود نتانیاهو در صورت سفر به نیویورک بازداشت خواهد شد.
ترامپ در پاسخ گفت: «او دیدگاههایی دارد که کمتر کسی دربارهشان صحبت میکند» و ادامه داد: «قرار است تغییر کند؛ حتی دیدگاههای خودش هم تغییر کرده است. همه ما تغییر میکنیم.»
او همچنین درباره تهدیدی که پیش از انتخابات مطرح کرده بود ــ مبنی بر اینکه در صورت پیروزی ممدانی کمکهای دولت فدرال به نیویورک را قطع خواهد کرد ــ توضیح داد: «انتظارم این است که به او کمک کنم، نه اینکه به او آسیب بزنم.»
«ممدانی برخی از محافظهکاران را متعجب خواهد کرد»
ترامپ گفت که با ممدانی گفتوگو کرده و اطمینان دارد که او وظایفش را بهخوبی انجام خواهد داد. او افزود: «ممدانی برخی محافظهکاران را غافلگیر خواهد کرد.»
رئیسجمهوری آمریکا در پاسخ به این سؤال که اگر خودش ساکن نیویورک بود، آیا با شهرداری ممدانی مشکلی داشت یا نه، گفت که پس از دیدار امروز با او احساس راحتی میکند.
ترامپ تأکید کرد که در بسیاری از موضوعات با ممدانی همنظر است، هرچند ممکن است در برخی مسائل اختلاف دیدگاه داشته باشند.
او همچنین ممدانی را «فردی بسیار منطقی» توصیف کرد و گفت: «من با مردی ملاقات کردم که واقعاً میخواهد نیویورک دوباره بزرگ شود.»
او سپس در مورد سناتور برنی سندرز، که او هم گرایش سوسیالیسم دموکرات دارد، گفت که «در مورد خیلی چیزها، بیشتر از آنچه مردم فکر میکردند» با او موافق است.
«میخواهیم شاهد برقراری صلح در خاورمیانه باشیم»
از ترامپ در مورد لبنان و روند صلح خاورمیانه پرسیده شد و او پاسخ داد که حزبالله «در لبنان مشکلساز بوده است» و این چیزی است که او و ممدانی بر سر آن توافق دارند.
او گفت: «ما میخواهیم شاهد برقراری صلح در خاورمیانه باشیم.»
ممدانی هم اضافه کرد که وقتی با رأیدهندگان به ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ صحبت کرد، آنها به یک چیز اشاره کردند: «پایان جنگهای ابدی... و آنها میخواستند به بحران هزینههای زندگی رسیدگی شود.»
از ممدانی درباره واکنشها به ایدههای سوسیالیستی پرسیده شد و او که خود را سوسیالیست دموکرات مینامد، پاسخ داد که نگران نیست و تمرکزش بر کارهای پیش رو است.
او گفت: «میدانم که ممکن است اختلافاتی در مورد ایدئولوژی وجود داشته باشد، اما توافق ما، اقداماتی است که باید برای مقرونبهصرفه کردن زندگی در شهر نیویورک انجام شود.»
ممدانی همچنین اشاره کرد که درباره عملیات اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده (آیس) در نیویورک و نگرانیهای مردم از این موضوع با ترامپ صحبت کرده است.
ترامپ نیز گفت که آنها بیشتر درباره جرم و جنایت صحبت کردهاند تا مسایل مربوط به مهاجرت.
او افزود: «ممدانی نمیخواهد شاهد جرم و جنایت باشد و من هم نمیخواهم شاهد جرم و جنایت باشم.»
«فلسقه متفاوت»
ترامپ صبح جمعه ۳۰ آبان، پیش از دیدار با ممدانی به رادیو فاکسنیوز گفته بود که شهردار منتخب نیویورک «فلسفه متفاوتی» از او دارد، اما افزوده بود که به خاطر مبارزات انتخاباتی او «اعتبار زیادی» قائل است.
او اضافه کرده بود که ممدانی رقابت خوبی را پشت سر گذاشت.
ترامپ قبل از این دیدار پیشبینی کرده بود که دیداری مفید و سازنده با شهردار منتخب نیویورک داشته باشد. او گفته بود: «فکر میکنم ما به خوبی با هم کنار خواهیم آمد. ببینید، ما به دنبال یک چیز هستیم. ما میخواهیم نیویورک را قوی کنیم.»
او در پاسخ به پرسش فاکسنیوز در مورد برخی از سخنان چالشبرانگیز ممدانی گفته بود: «من هم انصافا کمی سختگیر هستم.»
ترامپ جمعه ۳۰ آبان در گفتوگوی رادیویی با فاکسنیوز با اشاره به اینکه اشاره کرد که ایران متحمل ضربات جدی شد، تاکید کرد: «قابلیتهای هستهای آنها از بین رفته است.»
او افزود که جمهوری اسلامی به دنبال توافق است و «احتمالا با آنها به توافق خواهیم رسید.»
ترامپ ۲۳ آبان هم با اشاره به دستاوردهای حمله آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی گفته بود که حکومت ایران به دنبال توافق با ایالات متحده است.
با این همه، ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، پنجشنبه ۲۹ آبان گفت: «در حال حاضر هیچگونه مذاکرهای بین ما و آمریکا برقرار نیست اما میل به مذاکره بوده و هست.»
او افزود: «وزارت خارجه مسئول اجرای سیاست خارجی است نه مسئول تصمیمگیری، و ارکان جمهوری اسلامی درباره سیاست خارجی تصمیم میگیرد.»
در مقابل، خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۹ آبان به نقل از چند منبع آگاه اعلام کرد مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در نامهای به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از او خواسته تا ترامپ را در سفر به واشینگتن برای احیای مذاکرات هستهای متقاعد کند.
رویترز به نقل از دو منبع آگاه نوشت پزشکیان در نامه خود اعلام کرده است که جمهوری اسلامی «دنبال رویارویی نیست»، خواهان همکاری منطقهای عمیقتر است و «در صورت تضمین حقوق خود» همچنان «برای حل اختلاف هستهای از مسیر دیپلماسی» آمادگی دارد.
پس از آن هم بنسلمان در واشینگتن گفت: «تمام تلاشمان را میکنیم تا میان ایران و آمریکا توافقی حاصل شود.»
جمهوری اسلامی و ایالات متحده در ماههای آوریل و مه پنج دور مذاکرات غیرمستقیم در عمان برگزار کردند. دور ششم قرار بود برگزار شود، اما به دلیل حمله غافلگیرانه اسرائیل به ایران در ماه ژوئن لغو شد.
ایالات متحده با پیوستن به این درگیری، به سه سایت هستهای ایران حمله کرد و جمهوری اسلامی قبل از اینکه دونالد ترامپ آتشبس را اجرا کند با حملات موشکی به یک پایگاه هوایی ایالات متحده در قطر پاسخ داد.
خوشبینی نسبت به برقراری صلح در خاورمیانه
ترامپ در بخشی از گفتوگوی خود با فاکسنیوز اعلام کرد که در هیچ زمانی مانند دوره کنونی، امکان دستیابی به صلح در خاورمیانه وجود نداشته است.
او افزود: «اکنون در خاورمیانه صلح داریم. کشورهایی هستند که امضا کردهاند. ما کشورهای زیادی داریم که به این روند پیوستهاند. در واقع، این روند هر روز در حال تغییر است و کشورهای بیشتری اضافه میشوند.»
ترامپ اضافه کرد: «حالا، حماس را دارید که بهشدت شکست خورده است. ایران را دارید که بهشدت شکست خورده و توان هستهایاش گرفته شده است. حزبالله را دارید که وضعیت خوبی نیست، اما ناچیز است.»
او گفت: «اما شما یک سال پیش چه داشتید؟ سلاحهای هستهای را داشتید. ایران را داشتید که به قدرت خود میبالید. این یک خاورمیانه کاملاً متفاوت است.»
ترامپ خواستار دریافت پاسخ زلنسکی تا پنجشنبه است
ترامپ در این مصاحبهای رادیویی گفت که میخواهد تا پنجشنبه آینده پاسخ زلنسکی را در مورد طرح صلح ۲۸ مادهای خود دریافت کند، اما اشاره کرد که برای نهایی کردن مفاد آن، امکان تمدید مهلت وجود دارد.
او افزود: «من ضربالاجلهای زیادی دادهام، اما اگر اوضاع خوب پیش برود، معمولاً ضربالاجلها را تمدید میکنید. اما فکر میکنم پنجشنبه زمان مناسبی است.»
بر اساس گزارشها، طرح ایالات متحده خواستار آن است که اوکراین اراضی بیشتری را به روسیه واگذار کند، اندازه ارتش خود را کاهش دهد و از پیوستن به ناتو منع شود.
زلنسکی جمعه در یک سخنرانی رسمی خطاب به مردم این کشور، و پس از دریافت طرح صلح ۲۸ مادهای که خواستههای کلیدی روسیه را تأیید میکند، خواستار اتحاد آنها شد و سوگند یاد کرد که هرگز به اوکراین خیانت نخواهد کرد.
او گفت که اوکراین باید با احتمال از دست دادن عزت خود یا خطر از دست دادن یک شریک کلیدی روبرو شود، و شرایط کنونی را «یکی از سختترین لحظات تاریخ» اوکراین نامید.
زلنسکی گفت که منافع ملی اوکراین «باید در مذاکرات بر سر این پیشنهاد در نظر گرفته شود» و قول داد که به طور سازنده همکاری کند.
او اضافه کرد: «ما با آرامش با آمریکا و همه شرکای خود همکاری خواهیم کرد» و «با شریک اصلیمان، جستجوی سازندهای را برای یافتن راهحلها انجام خواهیم شد.»
در همین حال، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، با اعلام اینکه مسکو طرح پیشنهادی آمریکا برای صلح اوکراین را دریافت کرده است، گفت که این طرح میتواند «مبنای یک حلوفصل نهایی» باشد، اما تاکید کرد متن این طرح با مسکو بررسی نشده است.
او گفت که روسیه «برای حلوفصل مسالمتآمیز آماده است.»
احتمال گفتوگوی ترامپ و مادورو
ترامپ همچنین گفت که انتظار دارد به زودی و با توجه به حضور نظامی گسترده ارتش ایالات متحده در منطقه کاراییب با نیکولاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، گفتوگو کند.
او افزود: «در آیندهای نه چندان دور با او صحبت خواهم کرد.»
ترامپ از اشاره به محورهای این گفتوگوی احتمالی خودداری کرد و تنها گفت: «نمیتوانم به شما بگویم چه چیزی قرار است به او بگویم، اما حرفهای خیلی مشخصی برای گفتن دارم.»
او سهشنبه ۲۷ آبان گفته بود که استقرار نیروهای آمریکایی در ونزوئلا را منتفی نمیداند و در عین حال تمایل خود را برای شنیدن مستقیم پیشنهادهای رییسجمهوری ونزوئلا درباره جلوگیری از تشدید بیشتر اقدامهای نظامی آمریکا اعلام کرد.
پس از آن روزنامه نیویورکتایمز چهارشنبه ۲۸ ابان گزارش داد که رییسجمهوری آمریکا مجوز اجرای طرحهای سازمان سیآیای برای اقدامات مخفیانه در ونزوئلا را صادر کرده است.
«قانونگذاران را تهدید نکردم»
ترامپ در گفتوگوی خود در مورد پست پنجشنبه ۲۹ آبان خود در سوشیال تروت تاکید کرد که قانونگذاران دموکرات، از جمله الیسا اسلاتکین و مارک کلیرا، برای ویدیویی که از نیروهای نظامی آمریکا خواستند که «از دستورات غیرقانونی پیروی نکنند»، تهدید نکرده است.
او گفت: «من آنها را تهدید نمیکنم، اما میگویم که آنها در دردسر جدی افتادهاند. من آنها را به مرگ تهدید نمیکنم.»
ترامپ پیش از این در مورد کسانی که در این ویدیو شرکت داشتند، نوشته بود: «رفتار فتنهانگیز، مجازاتش مرگ است!» او بعدا در پست جداگانهای نوشت که در آن پیشنهاد شده بود: «جرج واشنگتن آنها را دار میزد.»
او گفت که قانونگذاران دموکرات «آدمهای بدی هستند» و افزود: «در گذشته، اگر چیزی شبیه به این میگفتید، مجازاتش مرگ بود.»
ترامپ افزود: «اینها افرادی هستند که به نظر من قانون را زیر پا گذاشتند. حالا چه اتفاقی برای آنها میافتد؟ نمیتوانم به شما بگویم. اما آنها قانون را زیر پا گذاشتند.»
پیش از این، شش نماینده دموکرات کنگره ایالات متحده که مورد اشاره ترامپ بودند، به شدت از او انتقاد کردهاند.
شمار قابل توجهی از دیگر نمایندگان دموکرات کنگره از همکاران خود حمایت کردهاند. در این ارتباط، کریسی هولاهان، یکی از این شش نماینده، جمعه گفت که هنوز از یکی از همکاران جمهوریخواه خود نشنیده است که در مورد پست ترامپ در شبکههای اجتماعی ابراز نگرانی کند.
او با ابراز تعجب از این «سکوت»، نوشتههای ترامپ را تهدیدی علیه جان خود و توجیه «خشونت سیاسی» دانست.
شبکه سیانان جمعه ۳۰ آبان گزارش داد که دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در هفتههای اخیر گفتوگوهایی درباره احتمال تغییر برخی از وزیران کابینه را آغاز کرده است.
بر اساس این گزارشها، یکی از وزارتخانههایی که ممکن است با تغییر روبهرو شود، وزارت امنیت داخلی است؛ نهادی کلیدی که به رهبری کریستی نوم، مامور اجرای طرح گسترده رییسجمهوری برای اخراج جمعی مهاجران غیرقانونی است.
چند منبع میگویند در کنار وزارت امنیت داخلی، وزارت انرژی نیز ممکن است دستخوش تغییر شود.
کریس رایت، وزیر انرژی و مدیر پیشین صنعت فرکینگ در کلرادو، طی ماههای گذشته دچار تنش با کاخ سفید شده و برخی مقامها میگویند او در اجرای وعدههای انتخاباتی انرژی ترامپ «کند» عمل کرده است.
با این حال، سخنگوی کاخ سفید تاکید کرده که هیچ تصمیمی نهایی نشده و کابینه دستکم تا آغاز سال آینده میلادی بدون تغییر خواهد ماند.
فشارها بر وزارت امنیت داخلی
هرچند ترامپ بارها از عملکرد کریستی نوم دفاع کرده، اما حضور کوری لواندوفسکی، مشاور نزدیک نوم و از چهرههای قدیمی کارزار ۲۰۱۶ ترامپ، تنشهایی در درون دولت ایجاد کرده است.
به گفته منابع، لواندوفسکی که با عنوان «کارمند دولتی ویژه» در وزارت امنیت داخلی فعالیت میکند، نفوذ گستردهای در تصمیمهای کلیدی وزارتخانه به دست آورده و برخی مقامهای ارشد کاخ سفید مدیریت او را «مسئلهساز» میدانند.
به گفته منابع نزدیک به دولت، لواندوفسکی طی ماههای اخیر در برکناری کارکنان، انتقال اجباری برخی مدیران و فشار مستقیم بر مسئولان اجرایی نقش داشته و خود را در راس عملیات تشدید اخراج مهاجران قرار داده است.
این اقدامات موجب نارضایتی برخی مقامهای امنیتی و اداری شده است.
در ماه سپتامبر، ترامپ جلسهای با حضور نوم و لواندوفسکی در کاخ سفید برگزار کرد؛ نشستی که به گفته منابع، با تنش میان ترامپ و لواندوفسکی همراه بود.
این جلسه برای برخی در کاخ سفید نشانهای از شکننده شدن موقعیت لواندوفسکی بود؛ گرچه رابطه طولانی او با ترامپ همچنان از او محافظت میکند.
احتمال تغییر در وزارت انرژی
برخی مقامها همچنین میگویند عملکرد کریس رایت، وزیر انرژی، نارضایتیهایی در کاخ سفید ایجاد کرده است.
او متهم شده که برنامههای مربوط به «احیای سلطه انرژی آمریکا» را کند پیش میبرد. وزارت انرژی هنوز به این گزارشها واکنش رسمی نشان نداده است، اما کاخ سفید تاکید میکند رایت همچنان «کاملا هماهنگ با رییسجمهوری» کار میکند.
سابقه تنش در کابینه دوم ترامپ
این نخستین بار نیست که موضوع کنار گذاشتن اعضای کابینه در دولت دوم ترامپ مطرح میشود.
اوایل سال جاری بحث برکناری پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا مطرح شد، پس از آنکه مشخص شد پیامهای او در اپلیکیشن سیگنال حاوی اطلاعات حساس بوده است.
ترامپ همچنین از مواضع تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی، درباره ایران ناراضی بود، اما هر دو همچنان در سمت خود باقی ماندند.
نامهای احتمالی برای جایگزینی
گلن یانکین، فرماندار ایالت ویرجینیا که در ژانویه از سمت خود کنار میرود، یکی از گزینههای احتمالی برای کابینه معرفی شده است.
به گفته نزدیکان یانکین، او علاقهمند است در دولت ترامپ نقشی اقتصادی یا تجاری داشته باشد، اما تمایل کمتری برای پذیرش وزارت امنیت داخلی و مدیریت سیاست اخراج جمعی مهاجران دارد.
ترامپ در هفتههای پایانی انتخابات میاندورهای جمهوریخواهان از یانکین تمجید کرده بود و چندین منبع میگویند او اکنون در میان گزینههای احتمالی کاخ سفید قرار دارد.
ممدانی، شهردار منتخب نیویورک، وارد دفتر بیضیشکل خواهد شد تا با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا دیدار کند. دیداری که مجله «پولتیکو» اینطور توصیف میکند: ملاقاتی میان دو چهره برجسته «پوپولیست آمریکا» که ماههاست در عرصه سیاسی یکدیگر را هدف تندترین حملات قرار دادهاند.
ترامپ بارها ممدانی را «دیوانه» خطاب کرده است. ممدانی نیز در کارزار انتخاباتی و سخنرانی پیروزیاش بهطور مستقیم به رییسجمهوری آمریکا تاخته بود. با این حال، به نوشته پولتیکو هر دو از بستر اجتماعی مشترکی برخاستهاند: «طبقه نخبه فرهنگی نیویورک.»
ممدانی در محله «آپِر وست ساید» بزرگ شده؛ محلهای که در حافظه سینمایی نیویورک نماد روشنفکری و فرهنگسازی است. دههها ساکنان این محله را نویسندگان، استادان دانشگاه و روشنفکرانی تشکیل میدادند که زندگیشان با مباحثه و تولید اندیشه گره خورده بود. پدر او، محمود ممدانی، استاد دانشگاه کلمبیا و مادرش، میرا نایر، فیلمساز سرشناس، به همان محیطی تعلق داشتند و پسرشان را هم در دل نخبگان فرهنگی نیویورک پرورش دادند.
ممدانی از هفتسالگی به نیویورک آمد و در مدارس خصوصی ترقیخواه و سپس در بهترین دبیرستانهای شهر تحصیل کرد؛ در همان فضاهایی که مسیر ظهور چهرههای فرهنگی و سیاسی آینده شهر را شکل میدهند. او در ۱۲سالگی در یک گزارش مجله نیویورک درباره «خواستههای کودکان در کریسمس» شرکت کرد؛ نشانی از جایگاهی که بدون تلاش زیاد برایش مهیا بود.
اما ترامپ، متولد نیویورک و بزرگشده در محله «کویینز» است؛ جایی بیرون از حلقه نخبگانی که در منهتن موقعیت فرهنگی و سیاسی خود را تعریف میکردند. او فرزند یک پیمانکار ثروتمند بود و در عمارت ۲۳ اتاقهای در محله «جامائیکا استیتس» زندگی میکرد، اما خانهاش فاصلهای طولانی با مرکز ثقل نخبگان منهتنی داشت. نوجوانیاش نیز به دلیل فرارهای مکرر به منهتن به مدرسه شبانهروزی نظامی ختم شد.
در بزرگسالی، تلاش ترامپ برای پذیرفتهشدن در میان نخبگان فکری نیویورک بارها با تمسخر مواجه شد؛ از جمله لقب معروف «بیفرهنگِ کوتاهانگشت» که مجله Spy به او داد. همین طردشدگی بعدها به یکی از محرکهای اصلی شخصیت سیاسی او تبدیل شد. وقتی در سال ۲۰۱۷ وارد کاخ سفید شد، محبوبیت او در نیویورک به شدت پایین بود و معترضان روزانه مقابل برج ترامپ در خیابان پنجم منهتن تجمع میکردند.
دو مسیر از درون یک شهر
ترامپ و ممدانی امروز خود را مدافع «مردم فراموششده» معرفی میکنند؛ اما هر دو بخش بزرگی از زندگیشان را نه در کنار همین مردم، بلکه در میان طبقه ممتاز نیویورک گذراندهاند. ممدانی بهواسطه خانواده و آموزش، از ابتدا عضوی از این طبقه بوده است. ترامپ، در مقابل، پس از دههها تلاش برای ورود، خود را دشمن آن اعلام کرد.
دیداری فراتر از سیاست روز
به نوشته مجله پولتیکو، دیدار روز جمعه تنها ملاقات دو مقام سیاسی نیست، بلکه روبهرو شدن دو روایت متفاوت از نیویورک است: کودک منهتن در برابر کودک کویینز؛ عصاره نخبگان فرهنگی در برابر تلاشگری که خود را از حاشیه به مرکز رساند، مردی که برای دیدهشدن در رسانهها جنگید در برابر پسری که بدون تلاش، نامش در مجلات شهر ثبت شده بود.
این دیدار، بازتابی از شکافهای عمیقتر جامعه آمریکاست؛ شکافی که هر دو طرف بهنوعی به نماد آن بدل شدهاند.
وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کرده است که در چارچوب سیاستهای جدید دولت ترامپ، گزارش سالانه حقوق بشر این وزارتخانه بازنویسی میشود و دامنه مفهومی آن تغییر خواهد کرد.
بر اساس دستورالعمل تازه، مواردی همچون اجرای سیاستهای «تبعیض مثبت»، یارانههای دولتی برای سقط جنین و حتی تعداد سالانه سقط جنین در کشورهای مختلف در فهرست «نقض حقوق بشر» قرار خواهد گرفت.
یک مقام ارشد وزارت خارجه به خبرگزاری رویترز گفت این دستورالعمل همچنین مقامات آمریکایی را موظف میکند که بازداشتها یا تحقیقات رسمی مرتبط با آزادی بیان را در سایر کشورها ثبت کنند.
بر اساس این دستورالعمل، گزارشهای مرتبط با حقوق بشر وزارت خارجه باید به اجرای سیاستهای «تنوع، برابری و دربرگیری» در دیگر کشورها، بهویژه در مواردی که به گفته دولت ترامپ «امتیازدهی بر اساس نژاد، جنسیت یا قبیله» به شمار میآید، اشاره کنند.
تامی پیگوت، معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، با دفاع از این تغییرات گفت: «ایدئولوژیهای مخرب جدید زمینهساز نقض حقوق بشر شدهاند. دولت ترامپ اجازه نخواهد داد مواردی مانند ناقصسازی کودکان، قوانین محدودکننده آزادی بیان و رویههای تبعیضآمیز استخدامی بدون پاسخ بماند.»
چرخش در تمرکز گزارش حقوق بشر
گزارش سالانه حقوق بشر وزارت خارجه ایالات متحده که دههها بهعنوان سند مرجع برای کنشگری جهانی حقوق بشر استفاده شده، در سال جاری با بازنگری گسترده روبهرو است.
این تغییرات پس از آن صورت میگیرد که دولت ترامپ بخشهایی از گزارش را حذف یا تعدیل کرد و انتقاد از کشورهایی را که متحدان نزدیک ترامپ محسوب میشوند، کاهش داد.
در مقابل، گزارش جدید دولت بر موضوعاتی مانند «کاهش آزادی بیان» در اروپا و تشدید انتقادها از برزیل و آفریقای جنوبی متمرکز شده است؛ کشورهایی که واشینگتن طی سالهای اخیر در موضوعات مختلف با آنها اختلاف داشته است.
فاصله گرفتن از سنت دیرینه آمریکا
تحول کنونی بیانگر چرخش دولت ترامپ از رویکرد سنتی آمریکا در ترویج دموکراسی و حقوق بشر در سطح جهان است؛ رویکردی که دولت کنونی آن را «دخالت در امور داخلی دیگر کشورها» میداند.
با این حال، به نوشته رویترز این دولت همچنان بهطور گزینشی برخی کشورها را هدف انتقاد قرار داده و مواردی چون سرکوب رهبران راستگرا در کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، فرانسه و رومانی را مطرح کرده است.
بهمن سال گذشته رییسجمهوری آمریکا فرمانی اجرایی را امضا کرد که بر اساس آن ایالات متحده از شورای حقوق بشر سازمان ملل خارج شد.
وزارت امور خارجه ایالات متحده پنجشنبه ۲۹ آبان اعلام کرد ۱۷ نهاد، فرد و کشتی را که نقش محوری در تسهیل فروش و انتقال نفت خام و محصولات نفتی جمهوری اسلامی ایران دارند، تحریم کرده است.
این اقدام همسو با محدودسازی جریان مالیای صورت میگیرد که به گفته واشینگتن، «رژیم ایران برای پیشبرد برنامه هستهای، حمایت از گروههای نیابتی و بیثباتسازی منطقه از آن استفاده میکند.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت مختل کردن درآمدهای حکومت ایران برای کمک به مهار اهداف هستهای آن «بسیار حیاتی» است.
در بیانیه وزارت خارجه آمده است حکومت ایران با اتکا به شبکهای گسترده از شرکتهای خدمات دریایی، ناوگان موسوم به «سایه» و دلالهای نفتی در کشورهای مختلف، نفت خود را با استفاده از روشهای پنهانکارانه و فریبدهنده به خریداران منتقل میکند.
آمریکا میگوید این شبکه با جابهجایی میلیونها بشکه نفت خام ایران و فعالیت در مناطق پر تردد، امنیت کشتیرانی و آزادی ناوبری را تهدید میکند.
این تحریمها بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۸۴۶ اعمال شدهاند و بر اساس آن تمامی داراییها و منافع افراد و نهادهای هدف قرار گرفتهشده در خاک آمریکا یا تحت کنترل اشخاص آمریکایی مسدود میشود.
تحریم شرکتهای خدمات دریایی سنگاپور
در بخشی از این تحریمها، شرکت سنگاپوری «استراسلینک» (STRASSELINK) و مدیرانش به دلیل ارائه ۱۳ مورد خدمات راهنمایی به نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران (NITC) از ژانویه تا اوت ۲۰۲۵ هدف قرار گرفتهاند.
مقامات آمریکایی میگویند این شرکت با راهنمایی نفتکشهای حامل نفت خام ایران، انتقال بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت را ممکن کرده است.
تحریم پنج شرکت مدیریت ناوگان «سایه» ایران
پنج شرکت دیگر در سنگاپور، امارات، ویتنام، جزایر مارشال و سیشل نیز به دلیل مدیریت نفتکشهایی که در انتقال میلیونها بشکه نفت ایران مشارکت داشتهاند، تحریم شدهاند. این کشتیها اغلب از روشهایی مانند خاموشکردن سیستمهای ردیابی و انتقالِ کشتیبهکشتی (STS) برای پنهانکردن منشاء محمولهها استفاده میکنند.
شرکتهای کشتیرانی «آنبو»، «آرکادیا ماریتایم»، «ایرست گروپ لیمیتد» و چند شرکت دیگر تحریم شدهاند. به گفته آمریکا این شرکتها در عملیات بارگیری نفت ایران از کشتیهای تحریمشده نقش داشتهاند.
هدفگیری معاملهگران محصولات نفتی ایران
در ادامه، سه شرکت بازرگانی در هند و امارات به دلیل خرید، فروش یا انتقال محصولات نفتی با منشاء ایرانی از جمله قیر و دیگر فرآوردههای نفتی تحریم شدهاند. وزارت خارجه میگوید فروش این محصولات نیز بخش مهمی از درآمدهای حکومت ایران را تشکیل میدهد.
بهروز رسانی فهرست وزارت خزانهداری آمریکا
وزارت خزانهداری ایالات متحده نیز در تازهترین بهروز رسانی مجموعهای از افراد، شرکتها، کشتیها و هواپیماها را به فهرست «ویژه تحریمشده» (SDN) اضافه کرده است؛ افراد و موسساتی که به گفته واشینگتن در دور زدن تحریمهای نفتی، شبکههای انتقال مالی و پشتیبانی لجستیکی از فعالیتهای منطقهای حکومت ایران نقش دارند.
این افراد تابعیتهایی از ایران، سنگاپور، مالزی، هند و بلغارستان دارند و برخی از آنها به شرکتها و خطوط هوایی تحت تحریم از جمله ماهان ایر، شرکت سپهر انرژی جهاننما پارس و شرکت هواپیمایی بینالمللی یزد مرتبط دانسته شدهاند.
بر اساس بیانیه وزارت خزانهداری، چند نفر از این افراد، از جمله دو شهروند سنگاپوری، بهطور مستقیم در عملیات انتقال دریایی نفت ایران مشارکت داشتهاند. چند ایرانی دیگر نیز به دلیل همکاری با شبکههای «پشتیبانی مالی و لجستیکی» سپاه و شرکتهای نفتی تحریمشده هدف قرار گرفتهاند.
این تحریمها مکمل اقدامات وزارت خارجه آمریکا علیه شرکتها و ناوگانهای کشتیرانی معرفی شده و بخشی از فشار گستردهتر آمریکا برای محدود کردن درآمدهای نفتی ایران ارزیابی میشود.
مسدودسازی داراییها و ممنوعیت معاملات
مطابق مقررات تحریمها، تمامی داراییهای افراد و نهادهای تحریمشده که در آمریکا یا در کنترل اشخاص آمریکایی باشد، مسدود خواهد شد و هرگونه معامله با آنها بدون مجوز ویژه ممنوع است.
دولت آمریکا تاکید کرده است که هدف این تحریمها «تغییر رفتار» است، نه مجازات، و در صورت تغییر شرایط آمادگی دارد که حذف نام افراد از فهرست تحریمها را بررسی کند.
دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، بار دیگر سیاست فشار حداکثری را علیه حکومت ایران در دستور کار قرار داده و بستههای تحریمی مختلفی را تاکنون به اجرا گذاشته است.
