زلنسکی: اوکراین و سوریه روابط دیپلماتیک را از سر گرفتند
لودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، اعلام کرد اوکراین و سوریه روز چهارشنبه همزمان با دیدار رهبران دو کشور در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل روابط دیپلماتیک خود را رسما از سر گرفتند.
اوکراین در سال ۲۰۲۲ پس از آنکه دولت بشار اسد بخشهایی از سرزمین اوکراین تحت اشغال روسیه را بهعنوان مناطق «مستقل» مورد حمایت روسیه به رسمیت شناخت، روابط خود را با دمشق قطع کرده بود.
زلنسکی در رسانه اجتماعی ایکس نوشت اوکراین و سوریه بیانیه مشترکی درباره ازسرگیری روابط دیپلماتیک امضا کردند. او این گام را «مهم» خواند و گفت کییف آماده است از مردم سوریه در مسیر دستیابی به ثبات حمایت کند.
رئیسجمهوری اوکراین افزود در جریان گفتوگو با احمد الشرع، رئیسجمهوری موقت سوریه، درباره بخشهای امیدبخش برای توسعه همکاری، تهدیدهای امنیتی مشترک و اهمیت مقابله با آنها بهتفصیل بحث شد.
وزیر خارجه استرالیا، سناتور پنی وانگ، در گفتوگو با برنامه ۷:۳۰ شبکه ایبیسی تأکید کرد که تصمیم دولتش برای اخراج سفیر جمهوری اسلامی ایران اقدامی ناگزیر بوده است. او گفت در دیدار با عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در نیویورک، بهطور مستقیم توضیح داده که «اقدامات سپاه پاسداران از خط قرمز عبور کرده و غیرقابلقبول بوده است» و استرالیا بر همین اساس ناچار به واکنش شده است.
وانگ در پاسخ به پرسشی درباره انکار دخالت سپاه پاسداران در حملات یهودستیزانه در استرالیا از سوی عراقچی تصریح کرد: «انتظار دارید ایرانیها به شیوهای مشخص واکنش نشان دهند. اما من خیلی شفاف همان چیزی را که علناً گفتهام، تکرار کردم؛ اینکه دولت استرالیا بر پایه توصیههای نهادهای امنیتی خود تصمیم گرفته و به همانها اعتماد دارد.»
او همچنین درباره احتمال بازگشت سفیر جمهوری اسلامی به استرالیا گفت هنوز گروه کوچکی از دیپلماتهای ایرانی در سطح کاری در کانبرا حضور دارند و فعالیت سفارت استرالیا در تهران نیز به حالت تعلیق درآمده است. وانگ افزود: «پیش از هرگونه تغییر موضع، نیاز به اعتمادسازی قابلتوجهی خواهد بود.»
خبرگزاری دولتی سوریه (سانا) گزارش داد احمد الشرع، رئیس جمهوری موقت سوریه، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، دیدار کرد.
ترامپ در ماه مه هم در عربستان سعودی با احمد الشرع دیدار کرد و اعلام کرد که دههها تحریم اعمالشده بر سوریه در دوران حکومت اسد را لغو خواهد کرد. او سپس دستور لغو یا تعلیق بخش بزرگی از این تحریمها را صادر کرد.
با این حال، سختگیرانهترین تحریمها که در سال ۲۰۱۹ از سوی کنگره وضع شد، همچنان پابرجاست و برای لغو دائمی آنها نیاز به رای کنگره است.
واشینگتن رژیم تحریمهای سوریه را لغو کرد
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (اوفک) اعلام کرد رژیم طولانیمدت تحریمهای مرتبط با سوریه پایان یافته است؛ تصمیمی که با استناد به «اقدامات مثبت و اصلاحات سیاسی–اقتصادی» دولت جدید به رهبری احمدالشرع اتخاذ شده است.
طبق اعلام اوفک، این نهاد «مقررات تحریمهای مرتبط با سوریه» را به «مقررات تحریمهای ترویج پاسخگویی درباره اسد و ثبات منطقهای» تغییر نام داده و چارچوب را برای اجرای دو فرمان اجراییِ صادرشده در ۱۵ ژانویه و ۳۰ ژوئن ۲۰۲۵ اصلاح کرده است.
بنا بر اطلاعیه منتشرشده، تحولات ششماهه منتهی به ۳۰ ژوئن—از جمله اقدامات دولت جدید دمشق—مبنای خاتمه «وضعیت اضطراری ملی» تشکیلدهنده پایه حقوقی تحریمها بوده است.
طبق اعلام رسمی، این تصمیم از اول ژوئیه ۲۰۲۵ لازمالاجرا شد و اوفک در ۲۶ اوت ۲۰۲۵ «مقررات تحریمهای سوریه» را از مجموعه مقررات فدرال (سیافآر) حذف کرده است.
وزارت خزانهداری میگوید تغییرات تازه، ضمن تثبیت سازوکار پاسخگویی درباره دوره اسد، مسیر سیاستگذاری آمریکا را با شرایط سیاسیِ پس از تشکیل دولت انتقالی در دمشق همسو میکند.
چارچوب پیشینِ «مقررات تحریمهای مرتبط با سوریه» طی سالها ابزار اجراییِ اصلی وزارت خزانهداری برای اعمال محدودیتها علیه حکومت اسد، مقامهای ارشد، پشتیبانان مالی و شبکههای مرتبط با تسلیحات، نفت و سایر منابع درآمدی بود؛ شبکهای از ممنوعیتهای فراگیر بر صادرات، سرمایهگذاری و بخش عمدهای از تراکنشهای مالی که تنها با استثناهای محدود—از جمله مجوزهای انساندوستانه و برخی فعالیتهای سازمانهای غیردولتی تحت نظارت سختگیرانه—قابل تخطی بود.
اوفک در توضیح منطق تغییر میگوید اصلاحات اعلامشده از سوی دولت الشرع و سیگنالهای سیاسیِ ماههای اخیر، ارزیابی تازهای را از کارآمدی و تناسب تحریمهای گسترده ضروری کرده است.
بهگفته این نهاد، بازطراحی مقررات با هدف «ترویج ثبات منطقهای» و حفظ امکان تحریمِ هدفمند بازیگران مرتبط با نقضهای جدی، در عین کاهش هزینههای ناخواسته بر اقتصاد و جامعه سوریه، انجام شده است.
لغو رژیم تحریمی در حالی صورت میگیرد که دمشق طی ماههای گذشته بر لغو محدودیتهای بینالمللی بهعنوان پیشنیاز جذب سرمایهگذاری و بازسازی تاکید کرده است.
در عین حال، مقامات آمریکایی با اشاره به تغییر عنوان و مضمون مقررات تاکید دارند ابزارهای حقوقی برای پیگیری تخلفات احتمالیِ باقیمانده از دوره اسد یا بازیگران منطقهای مرتبط، همچنان برقرار است و میتواند در صورت لزوم فعال شود.
سوریه و اسرائیل، پس از دههها خصومت و درگیری مستقیم و نیابتی، اکنون وارد مرحلهای بیسابقه از گفتوگوهای امنیتی شدهاند.
دفتر نخستوزیر اسرائیل شامگاه چهارشنبه تایید کرد که مذاکرات با سوریه در جریان است و هدف از آن «تضمین منافع حیاتی اسرائیل» عنوان شده است؛ از جمله خلع سلاح جنوبغرب سوریه و حفظ امنیت جامعه دروزی ساکن این مناطق.
این تحولات در حالی رقم میخورد که احمد الشرع، رئیسجمهوری موقت سوریه که در سال گذشته با رهبری نیروهای شورشی دولت بشار اسد را سرنگون کرد، این هفته برای نخستینبار در قامت رئیسجمهوری سوریه در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرد؛ سخنرانیای که نهتنها در محتوای آن بلکه در ظاهر میانهرو و اصلاحطلبانه او بازتاب گستردهای یافت.
الشرع که پیشتر بهعنوان یکی از رهبران گروه جهادی هیئت تحریر الشام شناخته میشد و تا مدت کوتاهی قبل تحت تعقیب آمریکا قرار داشت، اکنون در قامت رئیسجمهوری با کتوشلوار غربی در صحن سازمان ملل ظاهر شد و ضمن انتقاد از حملات مکرر اسرائیل به خاک سوریه، خواستار پایان دادن به «دخالتهای بیثباتکننده» تلآویو شد.
او گفت: «سوریه از صادرکننده بحران به فرصتی برای صلح تبدیل شده است. اما ادامه حملات اسرائیل، چشمانداز ما برای بازسازی کشور و پایان دادن به خشونتها را تهدید میکند.» او با اشاره به توافق آتشبس ۱۹۷۴ تاکید کرد که سوریه همچنان به این توافق پایبند است و خواهان گفتوگو و دیپلماسی برای حلوفصل اختلافات است.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای اعلام کرد که نتیجه مذاکرات در گرو تامین شروط امنیتی مشخصی از سوی سوریه است. طبق اعلام دفتر او، این شروط شامل خلع سلاح مناطق هممرز با بلندیهای جولان، تامین امنیت جامعه دروزی و حفظ آزادی عمل اسرائیل برای مقابله با تهدیدات منطقهای است.
بنی گانتس، وزیر دفاع پیشین و رهبر حزب آبی و سفید، نیز با حمایت از این مذاکرات، خواستار آن شد که اسرائیل «در نقاط کلیدی خاک سوریه باقی بماند تا امنیت ساکنان جولان تضمین شود». گانتس همچنین هشدار داد که نباید اجازه داد ترکیه همانند ایران شبکههای نفوذ خود را در سوریه گسترش دهد.
از سوی دیگر، تام باراک، نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه، که از نقش فعالی در تسهیل دیدارهای اخیر میان طرفین برخوردار بوده، اعلام کرد که سوریه در قالب توافق کاهش تنش، پذیرفته است هیچ تجهیزات نظامی سنگینی به نزدیکی مرز اسرائیل منتقل نکند.
با این حال، احمد الشرع هفته گذشته در نیویورک گفت که از زمان توافق اولیه، اسرائیل بیش از هزار حمله هوایی و ۴۰۰ عملیات زمینی در خاک سوریه انجام داده است. او این اقدامات را در تضاد با روند گفتوگوها دانست و هشدار داد که تلآویو ممکن است در مسیر مذاکرات کارشکنی کند.
هرچند هنوز جزئیات نهایی مذاکرات منتشر نشده، اما حضور همزمان چهرههایی چون الشرع در سازمان ملل و تایید رسمی گفتوگوها از سوی اسرائیل، نشانگر آغاز فصل جدیدی در مناسبات امنیتی و منطقهای میان دمشق و تلآویو است؛ فصلی که آینده آن به نحوه توازن میان منافع امنیتی اسرائیل و جاهطلبیهای سیاسی رهبری جدید سوریه گره خورده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با اشاره به از کار افتادن پلهبرقی و تلهپرومپتر در سازمان ملل و پخش نشدن صدایش در سالن هنگام سخنرانی، در پستی نوشت: «این اتفاق تصادفی نبود؛ این یک خرابکاری سهگانه در سازمان ملل بود. آنها باید از خود شرمسار باشند.»
ترامپ در رسانه اجتماعی تروثسوشال این مسائل را «یک رسوایی واقعی» خواند و افزود نامهای به دبیرکل سازمان ملل متحد نوشته و خواهان تحقیق فوری در این باره شده است.
او با اشاره به اینکه سرویس مخفی آمریکا نیز درگیر ماجراست، افزود: «تعجبی ندارد که سازمان ملل نتوانسته وظیفهای را که برای آن به وجود آمده انجام دهد.»
ترامپ در سخنرانی خود در هشتادمین مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «تنها چیزی که از سازمان ملل گرفتم این بود که پلهبرقیای که از آن بالا میرفتم متوقف شد؛ خوشبختانه من و بانوی اول روی فرم بودیم وگرنه زمین میخوریم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در پیامی بلندمدت از آنچه «سه اقدام خرابکارانه» در مجمع عمومی سازمان ملل خواند، خبر داد و خواستار تحقیق فوری شد.
ترامپ در پیام خود نوشت که نخست «پلهبرقی منتهی به تالار سخنرانی ناگهان و بهطور کامل متوقف شد» و در صورت عدم گرفتن دستگیره احتمال داشت او و ملانیا روی پلهها بیفتند.
او گفت: «این قطعا خرابکاری بود» و خواست افراد مسئول بازداشت شوند.
ترامپ افزود که هنگام سخنرانی «متن روی تلپرومپتر کار نکرد؛ کاملا خاموش بود» و او مجبور شد بدون تلپرومپتر سخنرانی کند که «حدود پانزده دقیقه بعد» تلپرومپتر روشن شد.
او همچنین اظهار داشت که پس از سخنرانی «صدا در تالار قطع بود و رهبران جهان مگر از طریق هدفون مترجمان چیزی نمیشنیدند.»
ترامپ گفت اولین کسی که بعد از سخنرانی دید، ملانیا بود و او پرسید «چطور بودم؟» و ملانیا پاسخ داد «هیچکلمهای نشنیدم.»
دونالد ترامپ در پایان از دبیرکل سازمان ملل خواست تا تحقیق فوری آغاز شود، خواهان نگهداری تصاویر ضبطشده از پلهبرقی و دخالت سرویس مخفی شد و تاکید کرد این موارد «تصادفی» نبوده و باید پیگرد شود.
