هراس کرملین از دوربینها؛ کشته شدن خامنهای، روسیه را به بازنگری در امنیت پوتین واداشت
فایننشالتایمز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد بهدنبال کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، نهادهای امنیتی روسیه بخشهایی از یک سامانه ویژه نظارتی را که برای حفاظت از ولادیمیر پوتین و دستیاران نزدیک او به کار میرفت، بهطور موقت غیرفعال و دوباره راهاندازی کردند.
فایننشالتایمز دوشنبه ۱۸ خرداد نوشت این سامانه که مستقل از شبکه گسترده حدود ۳۰۰ هزار دوربین نظارتی فعال در شهر مسکو عمل میکند، پس از انجام بررسیهای فنی گسترده و اطمینان از ایزوله شدن کامل آن از اینترنت، مجددا راهاندازی شد.
این اقدام روسیه پس از آن انجام گرفت که بر اساس برخی گزارشها، دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل با دسترسی به حجم گستردهای از تصاویر دوربینهای ترافیکی در ایران موفق شدند محل و زمان دقیق نشست ۹ اسفند خامنهای و مقامهای حکومتی را شناسایی کنند.
۱۰ اسفند سال گذشته، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد عملیات منجر به کشته شدن خامنهای و دیگر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، بهدنبال همکاری اطلاعاتی نزدیک میان موساد و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) انجام گرفت.
زنگ خطر برای پوتین
به گزارش فایننشالتایمز، هدف قرار دادن رهبر پیشین جمهوری اسلامی نمونهای آشکار از کاربرد یک فناوری نوظهور بود؛ تحولی که در آن هوش مصنوعی با تحلیل میلیونها ساعت ویدیوی ثبتشده بهوسیله هزاران دوربین، امکان ردیابی و نظارت بر اهداف را فراهم کرد.
الکساندر بورتنیکوف، رییس سرویس امنیت فدرال روسیه، پنجم خرداد به مقامهای امنیتی این کشور هشدار داد گستردگی سامانههای نظارتی روسیه که سالها بهعنوان ابزاری برای رصد شهروندان به کار گرفته شدهاند، اکنون میتواند به یک نقطه ضعف تبدیل شود و مورد سوءاستفاده دشمنان قرار گیرد.
او در همین رابطه گفت: «حذف اخیر مقامهای ارشد ایرانی به دست ائتلاف آمریکا و اسرائیل یک هشدار آشکار است. محل حضور این افراد تا حدی از طریق "درهای پشتی" موجود در نرمافزارهای سامانههای نظارت تصویری تهران شناسایی شده بود.»
مقامهای روسیه از مدتها پیش نسبت به امنیت شخصی پوتین، رییسجمهوری روسیه، نگرانیهای جدی داشتهاند. نگرانیهایی که بهویژه از تهدیدات سرویسهای اطلاعاتی اوکراین ناشی میشود.
نهادهای اوکراینی موفق شدهاند به شبکه دوربینهای کنترل ترافیک در روسیه نفوذ کنند. آنها همچنین با استفاده از دادههای موقعیت مکانی تلفنهای همراه، در ترور برخی فرماندهان ارشد نظامی روسیه در قلب مسکو، دست داشتهاند.
یک هکر مستقل اوکراینی در مصاحبه با فایننشالتایمز گفت با وجود تدابیر امنیتی روسیه، دوربینهای نظارتی در مسکو، حتی در اطراف کرملین، همچنان بهطور مستمر هک میشوند.
روسیه اسفندماه ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
ابزار سرکوب معترضان، وسیله شناسایی بسیجیها شد
فایننشالتایمز در ادامه به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی ایرانیان در دیماه ۱۴۰۴، برای افزایش نظارت بر تجمعکنندگان، دوربینهای جدیدی نصب کرد.
بر اساس این گزارش، اسرائیل توانست بهصورت برخط به تصاویر این دوربینها دسترسی پیدا کند. به گفته این منبع مطلع، اطلاعات بهدستآمده از این طریق در شناسایی اعضای بسیج نقش مهمی ایفا کرد.
او افزود اسرائیل در جریان جنگ اخیر موفق شد با استفاده از این تصاویر، نیروهای بسیج مستقر در ایستهای بازرسی را شناسایی کند.
اسرائیل در جریان جنگ ۴۰ روزه کوشید با هدف قرار دادن مقرهای نظامی و انتظامی و ایستهای بازرسی در سطح شهرها، توان سرکوب جمهوری اسلامی را تضعیف کند.
نفوذپذیری دوربینهای مداربسته
کارشناسان امنیتی سالهاست هشدار میدهند دوربینهای مداربسته و شبکههای نظارتی در برابر نفوذ هکرهای حرفهای و سرویسهای اطلاعاتی، آسیبپذیر هستند.
فایننشالتایمز نوشت پیشرفت سریع فناوری هوش مصنوعی در سالهای اخیر توانایی تحلیل حجم عظیم تصاویر ویدیویی را به شکل چشمگیری افزایش داده و امکان شناسایی رفتارها و الگوهای حرکتی را فراهم کرده است.
بر اساس این گزارش، افسران اطلاعاتی اسرائیل با بهرهگیری از این پیشرفتهای فناورانه توانستند نقشهای دقیق از جغرافیای پیچیده تهران تهیه کنند، الگوهای رفتاری محافظان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی را مورد شناسایی قرار دهند و از میان میلیونها ساعت تصاویر ثبتشده، اهداف مورد نظر را با سرعت و دقت بالا استخراج کنند.
این دادهها سپس با سایر منابع اطلاعاتی، از جمله گزارشهای عوامل انسانی، تلفیق شد.
یک مقام اروپایی که کشورش از این فناوری در شهرهای خود استفاده میکند، گفت: «اکنون ما میتوانیم بهجای اشیا، بهدنبال الگوهای رفتاری بگردیم. این فناوری دنیایی از امکانات جدید را ایجاد کرده است.»
در عمل، این فناوری شبکههای عظیم دوربینهای مداربسته، بهویژه دوربینهای کنترل ترافیک، را به ابزاری قدرتمند در دستان نیروهای متخاصم برای رصد محیطهای شهری و تاسیسات حساس تبدیل میکند. ابزاری که امکان استخراج الگوها، روابط و اطلاعات ارزشمند را در مقیاسی چشمگیر فراهم میسازد.
پس از شناسایی یک فرد، این سامانهها قادرند در مدت کوتاهی پروندهای جامع از فعالیتهای او در بازهای چندماهه تهیه کنند. نتیجه آن است که نه تنها سبک زندگی فرد موردنظر بازسازی میشود، بلکه شبکه ارتباطات و الگوهای رفتاری افرادی که با او در تعامل هستند نیز آشکار خواهد شد.