هیلی: اگر ایران برنامه هستهای خود را متوقف نکند، آمریکا باید از حمله نظامی حمایت کند
نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، از واشینگتن خواست که در صورت خودداری تهران از متوقف کردن برنامه هستهایاش، از حمله نظامی به تاسیسات هستهای ایران حمایت کند.
هیلی در صفحه خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران باید حداکثر فشار را احساس کند تا برنامه هستهای خود را به طور کامل متوقف کند.»
او افزود: «این شامل موارد زیر است: تحریمهای بیسابقه، از جمله تحریم چین بهخاطر خرید نفت ایران که اقتصاد ایران را سرپا نگه داشته است. همچنین بسیج متحدان و شرکای منطقهای ما برای ارائه یک جبهه متحد در برابر تجاوزات ایران. سوم و مهمتر از همه، روشن ساختن اینکه آمریکا از حمله نظامی علیه برنامه هستهای ایران حمایت خواهد کرد اگر ایران با پایان دادن به این برنامه موافقت نکند.»
حسن خمینی، نوه روحالله خمینی، در واکنش به سخنان ترامپ درباره پیشرفت کشورهای عرب منطقه نسبت به ایران تحت حکومت جمهوری اسلامی، گفت: «بله، شما قدرت دارید. ولی این نوع سخن گفتن باعث می شود با دید تردید بیشتری به شما نگاه شود.»
حسن خمینی، نوه روحالله خمینی، گفت: «اقدام به مذاکره غیرمستقیم با آمریکا تصمیم عقلانی رهبری و مسئولین کشور بود که ممکن است به نتیجه برسد یا با بدقولی طرف مقابل به نتیجه نرسد.»
او افزود: «اما اینکه در میانه این مذاکرات رییسجمهور آمریکا با لحنی سخیف و تحقیرآمیز صحبت کند، غیر قابل قبول است. گرچه این ادبیات سابقه دارد، اما نه اینگونه که اخیرا بیان شد.»
حسن خمینی اضافه کرد: «سخنان رییسجمهور آمریکا اگر واقعا به قصد قدرتنمایی است، باید بگوییم ما قبلا هم سابقه تحریم داشته ایم.» او گفت: «بله، شما قدرت دارید. ولی این نوع سخن گفتن باعث می شود با دید تردید بیشتری به شما نگاه شود.»
در واکنش به تداوم حملات حوثیها به خاک اسرائیل، جنگندههای اسرائیلی مواضع این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی را در سه بندر یمن هدف قرار دادند. یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، نیز هشدار داد اسرائیل در پی رهبر حوثیهاست و او را از میان برخواهد داشت.
ارتش اسرائیل جمعه ۲۶ اردیبهشت برای سه بندر راس عیسی، حدیده و صلیف در یمن هشدار تخلیه فوری صادر کرد.
این چهارمین موج از حملات هوایی گسترده اسرائیل به مواضع حوثیها در روزهای اخیر است. موج قبلی حمله ۲۱ اردیبهشتماه انجام شده بود.
وزیر دفاع اسرائیل پس از پایان این عملیات اعلام کرد خسارات شدیدی به بنادر تحت کنترل حوثیها وارد شده است.
کاتز افزود: «اگر حوثیها به شلیک موشک به اسرائیل ادامه دهند، ضربات دردناکی دریافت خواهند کرد.»
او هشدار داد عبدالملک الحوثی، رهبر حوثیها را «تعقیب خواهیم کرد و از بین خواهیم برد، همان طور که با سنوار در غزه، نصرالله در بیروت و هنیه در تهران این کار را کردیم».
سخنگوی ارتش اسرائیل نیز حوثیها را عامل تضعیف نظم منطقه خواند و گفت این گروه در یک سال و نیم گذشته، با هدایت و بودجه جمهوری اسلامی کوشیده است به اسرائیل و متحدانش آسیب برساند.
نتانیاهو: حوثیها بازوی نظامی هستند، ایران مجوز حمله میدهد
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۶ اردیبهشت تاکید کرد این کشور به اقدامات خود برای مقابله با تهدیدات حوثیهای یمن ادامه خواهد داد.
نتانیاهو در همین رابطه گفت: «حوثیها تنها یک بازوی نظامی هستند؛ ایران پشت این گروه قرار دارد و به آنان مجوز حملات به اسرائیل را میدهد.»
او افزود اسرائیل حملات شدیدتری علیه مواضع حوثیها تدارک خواهد دید و رهبری و زیرساختهای نظامی این گروه را هدف قرار خواهد داد.
نخستوزیر اسرائیل تاکید کرد: «منتظر نمیمانیم تا حوثیها به ما حمله کنند.
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه در ماههای گذشته به خطر انداختند.
این گروه مورد حمایت تهران همچنین بارها کوشیده است خاک اسرائیل را هدف قرار دهد.
کانال ۱۱ تلویزیون اسرائیل ۲۶ اردیبهشت به نقل از یک مقام ارشد امنیتی این کشور خبر داد حملات اخیر اسرائیل به مواضع حوثیها با هدف اعمال «محاصره دریایی» علیه این گروه انجام میگیرد.
اسکاینیوز عربی نیز این خبر را به نقل از یک منبع اسرائیلی منتشر کرد.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۶ اردیبهشت اعلام کرد ایالات متحده بمباران مواضع حوثیها را متوقف میکند.
ترامپ افزود این تصمیم در پی موافقت حوثیها با توقف حملات به کشتیهای آمریکایی گرفته شده است.
حوثیهای یمن ۱۷ اردیبهشت اعلام کردند توافق آتشبس میان این گروه و آمریکا شامل اسرائیل نمیشود.
روزنامه نیویورکتایمز ۲۳ اردیبهشت گزارش داد افزایش هزینههای نظامی، ترامپ را به تصمیم برای توقف حملات هوایی ارتش آمریکا به مواضع حوثیها واداشت.
جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، درباره مذاکرات با تهران و دلیل تغییر موضع ایران برای توافق با دولت ترامپ گفت که جمهوری اسلامی پس از حمله حماس، دچار ضربات سختی شده است.
او به تضعیف و سقوط نیروهای نیابتی ایران اشاره کرد و گفت: «صادرات نفت ایران هم تا حدی اما نه به اندازه کافی، تحریم شده و ایران فشار زیادی را احساس میکند.»
بولتون افزود: «به همین دلیل، ایران دوست دارد فرایندی را آغاز کند تا جلوی حملات بیشتر اسرائیل به تاسیسات اتمی خود را بگیرد.»
او اشاره کرد که هیچ نشانهای مبنی بر صرف نظر کردن جمهوری اسلامی از تصمیم استراتژیک دستیابی به سلاح اتمی وجود ندارد.
بولتون این مذاکرات را دیپلماسی کلاسیک جمهوری اسلامی برای خرید زمان دانست.
او گفت اجازه غنیسازی اورانیوم به جمهوری اسلامی اشتباهی مرگبار است و کشورهای عربی منطقه خلیج فارس از حذف برنامه اتمی ایران استقبال خواهند کرد.
دولت هند در حال بررسی طرحی است که در چارچوب آن، میزان بهرهبرداری این کشور از آب یکی از رودخانههای مرزی که به سمت مزارع پاکستان جریان دارد، بهطور چشمگیری افزایش مییابد. به گفته منابع آگاه، این اقدام بخشی از واکنش تلافیجویانه دهلینو به حمله مرگبار اخیر در کشمیر است.
دوم اردیبهشت، حمله مسلحانه به گروهی از گردشگران در منطقه پهلگام در کشمیر تحت کنترل هند ۲۶ کشته برجای گذاشت.
دهلینو این حمله را «تروریستی» خواند و مشارکت خود را در پیمان سال ۱۹۶۰ آبهای سند که استفاده از رودخانههای این حوضه را تنظیم میکند، به حالت تعلیق درآورد.
اسلامآباد دست داشتن در این حمله را رد کرده، اما پیمان حقآبه رود سند هنوز احیا نشده است.
هفته گذشته، این دو کشور همسایه مجهز به سلاح هستهای پس از شدیدترین درگیریها طی چند دهه اخیر، با برقراری آتشبس موافقت کردند.
دهلینو بهدنبال استفاده ابزاری از آب علیه اسلامآباد
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۶ اردیبهشت به نقل از شش منبع آگاه گزارش داد پس از حمله اخیر به گردشگران در کشمیر، نارندرا مودی، نخستوزیر هند، دستور داده پروژههای عمرانی روی رودخانههای چناب، جهلم و سند با شتاب بیشتری اجرا شوند.
این در حالی است که این رودخانهها طبق توافقنامه آب سند، عمدتا برای بهرهبرداری در اختیار پاکستان قرار دارند.
یکی از مهمترین طرحهای در دست بررسی، دو برابر کردن طول کانال رانبییر در رود چناب است؛ کانالی که از ایالت جامو و کشمیر هند آغاز و وارد استان پنجاب پاکستان میشود.
گسترش کانال رانبییر؛ اهرم فشار
بر اساس اسناد رسمی و اظهارات منابع آگاه، دولت هند در حال بررسی طرحی برای افزایش توان انحراف آب از رود چناب به میزان ۱۵۰ متر مکعب در ثانیه است. در حال حاضر این رقم تنها ۴۰ متر مکعب در ثانیه است.
با این حال، کارشناسان میگویند اجرای چنین پروژهای به سالها زمان نیاز دارد.
کانال رانبییر که قدمتش به قرن نوزدهم بازمیگردد، در زمان امپراتوری بریتانیا و پیش از امضای پیمان تقسیم آب سند ایجاد شده است.
هند بدون اعلام رسمی در حال اقدام است
نهادهای دولتی هند، از جمله دفتر نخستوزیری، تاکنون به پرسشها درباره این پروژهها واکنشی نشان ندادهاند.
مودی پیشتر در اظهاراتی تند گفته بود: «آب و خون نمیتوانند با هم جاری شوند.»
سخنگوی وزارت خارجه نیز تاکید کرده تا زمانی که پاکستان به حمایت خود از «تروریسم فرامرزی» پایان ندهد، اجرای پیمان رود سند از سر گرفته نخواهد شد.
اسلامآباد: تعلیق معاهده غیرقانونی است
در پاسخ، مقامهای پاکستانی از جمله اسحاق دار، وزیر امور خارجه این کشور، اعلام کردهاند این تصمیم هند غیرقانونی است و اسلامآباد همچنان این معاهده را معتبر میداند.
پاکستان هشدار داده تلاش برای توقف یا انحراف جریان آب را «اقدامی جنگی» تلقی خواهد کرد.
حدود ۸۰ درصد از مزارع پاکستان به سیستم رودخانه سند وابسته هستند و قطع جریان آب میتواند ضربهای جدی به اقتصاد و امنیت غذایی این کشور وارد کند.
نمایی از چادرهای مسکونی مهاجران غیررسمی در بستر خشک رود سند در شهر حیدرآباد
تغییرات در بالادست؛ تهدیدی برای پاییندست
دولت هند همچنین در حال بررسی چند پروژه آبی دیگر، از جمله ساخت سدهای ذخیرهسازی عظیم بر روی شاخههای رودخانه چناب و جهلم، است.
این نخستین بار خواهد بود که دهلینو دست به اجرای پروژههایی با ظرفیت قابلتوجه ذخیرهسازی در حوضه رود سند میزند.
بر اساس یکی از اسناد داخلی دولت هند که به مشاهده رویترز رسیده، دهلینو بهطور جدی در حال طراحی شبکهای برای توزیع آب به ایالتهای شمالی خود است؛ شبکهای که ممکن است مسیرهای جریان آب به پاکستان را دستخوش تغییر کند.
کارشناسان بینالمللی معتقدند هند در تلاش است از موضوع آب برای اعمال فشار سیاسی بر اسلامآباد استفاده کند، بهویژه در مساله مناقشهبرانگیز کشمیر.
هپیمون جیکوب، استاد روابط بینالملل در دهلینو، در همین رابطه گفت تمرکز جدید هند بر پیمان آب، نشاندهنده محدود شدن دامنه مذاکرات با پاکستان و تمرکز بر ابزارهای فنی برای اعمال فشار سیاسی است.
نگرانیهای منطقهای از پیامدهای این رویکرد
وزیر دارایی پاکستان هشدار داده «آب نباید به سلاح تبدیل شود» و گفته اسلامآباد آماده پیگیری حقوقی این موضوع در مجامع بینالمللی از جمله دیوان لاهه است.
همزمان، کارشناسان بینالمللی هشدار دادهاند این رویکرد ممکن است به چین نیز بهطور غیررسمی چراغ سبز دهد تا از منابع آبی بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار بر هند استفاده کند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از پایان سفرش به خاورمیانه، در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیما تایید کرد که ایالات متحده برای توافق هستهای، پیشنهاد مشخصی به جمهوری اسلامی ارائه داده است.
ترامپ گفت: «آنها پیشنهادی دریافت کردهاند اما مهمتر از همه این است که میدانند باید سریع اقدام کنند، وگرنه اتفاق بدی خواهد افتاد.»