جان بولتون: ایران با مذاکرات میخواهد جلوی حملات اسرائیل به تاسیسات اتمی خود را بگیرد
جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، درباره مذاکرات با تهران و دلیل تغییر موضع ایران برای توافق با دولت ترامپ گفت که جمهوری اسلامی پس از حمله حماس، دچار ضربات سختی شده است.
او به تضعیف و سقوط نیروهای نیابتی ایران اشاره کرد و گفت: «صادرات نفت ایران هم تا حدی اما نه به اندازه کافی، تحریم شده و ایران فشار زیادی را احساس میکند.»
بولتون افزود: «به همین دلیل، ایران دوست دارد فرایندی را آغاز کند تا جلوی حملات بیشتر اسرائیل به تاسیسات اتمی خود را بگیرد.»
او اشاره کرد که هیچ نشانهای مبنی بر صرف نظر کردن جمهوری اسلامی از تصمیم استراتژیک دستیابی به سلاح اتمی وجود ندارد.
بولتون این مذاکرات را دیپلماسی کلاسیک جمهوری اسلامی برای خرید زمان دانست.
او گفت اجازه غنیسازی اورانیوم به جمهوری اسلامی اشتباهی مرگبار است و کشورهای عربی منطقه خلیج فارس از حذف برنامه اتمی ایران استقبال خواهند کرد.
دولت هند در حال بررسی طرحی است که در چارچوب آن، میزان بهرهبرداری این کشور از آب یکی از رودخانههای مرزی که به سمت مزارع پاکستان جریان دارد، بهطور چشمگیری افزایش مییابد. به گفته منابع آگاه، این اقدام بخشی از واکنش تلافیجویانه دهلینو به حمله مرگبار اخیر در کشمیر است.
دوم اردیبهشت، حمله مسلحانه به گروهی از گردشگران در منطقه پهلگام در کشمیر تحت کنترل هند ۲۶ کشته برجای گذاشت.
دهلینو این حمله را «تروریستی» خواند و مشارکت خود را در پیمان سال ۱۹۶۰ آبهای سند که استفاده از رودخانههای این حوضه را تنظیم میکند، به حالت تعلیق درآورد.
اسلامآباد دست داشتن در این حمله را رد کرده، اما پیمان حقآبه رود سند هنوز احیا نشده است.
هفته گذشته، این دو کشور همسایه مجهز به سلاح هستهای پس از شدیدترین درگیریها طی چند دهه اخیر، با برقراری آتشبس موافقت کردند.
دهلینو بهدنبال استفاده ابزاری از آب علیه اسلامآباد
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۶ اردیبهشت به نقل از شش منبع آگاه گزارش داد پس از حمله اخیر به گردشگران در کشمیر، نارندرا مودی، نخستوزیر هند، دستور داده پروژههای عمرانی روی رودخانههای چناب، جهلم و سند با شتاب بیشتری اجرا شوند.
این در حالی است که این رودخانهها طبق توافقنامه آب سند، عمدتا برای بهرهبرداری در اختیار پاکستان قرار دارند.
یکی از مهمترین طرحهای در دست بررسی، دو برابر کردن طول کانال رانبییر در رود چناب است؛ کانالی که از ایالت جامو و کشمیر هند آغاز و وارد استان پنجاب پاکستان میشود.
گسترش کانال رانبییر؛ اهرم فشار
بر اساس اسناد رسمی و اظهارات منابع آگاه، دولت هند در حال بررسی طرحی برای افزایش توان انحراف آب از رود چناب به میزان ۱۵۰ متر مکعب در ثانیه است. در حال حاضر این رقم تنها ۴۰ متر مکعب در ثانیه است.
با این حال، کارشناسان میگویند اجرای چنین پروژهای به سالها زمان نیاز دارد.
کانال رانبییر که قدمتش به قرن نوزدهم بازمیگردد، در زمان امپراتوری بریتانیا و پیش از امضای پیمان تقسیم آب سند ایجاد شده است.
هند بدون اعلام رسمی در حال اقدام است
نهادهای دولتی هند، از جمله دفتر نخستوزیری، تاکنون به پرسشها درباره این پروژهها واکنشی نشان ندادهاند.
مودی پیشتر در اظهاراتی تند گفته بود: «آب و خون نمیتوانند با هم جاری شوند.»
سخنگوی وزارت خارجه نیز تاکید کرده تا زمانی که پاکستان به حمایت خود از «تروریسم فرامرزی» پایان ندهد، اجرای پیمان رود سند از سر گرفته نخواهد شد.
اسلامآباد: تعلیق معاهده غیرقانونی است
در پاسخ، مقامهای پاکستانی از جمله اسحاق دار، وزیر امور خارجه این کشور، اعلام کردهاند این تصمیم هند غیرقانونی است و اسلامآباد همچنان این معاهده را معتبر میداند.
پاکستان هشدار داده تلاش برای توقف یا انحراف جریان آب را «اقدامی جنگی» تلقی خواهد کرد.
حدود ۸۰ درصد از مزارع پاکستان به سیستم رودخانه سند وابسته هستند و قطع جریان آب میتواند ضربهای جدی به اقتصاد و امنیت غذایی این کشور وارد کند.
نمایی از چادرهای مسکونی مهاجران غیررسمی در بستر خشک رود سند در شهر حیدرآباد
تغییرات در بالادست؛ تهدیدی برای پاییندست
دولت هند همچنین در حال بررسی چند پروژه آبی دیگر، از جمله ساخت سدهای ذخیرهسازی عظیم بر روی شاخههای رودخانه چناب و جهلم، است.
این نخستین بار خواهد بود که دهلینو دست به اجرای پروژههایی با ظرفیت قابلتوجه ذخیرهسازی در حوضه رود سند میزند.
بر اساس یکی از اسناد داخلی دولت هند که به مشاهده رویترز رسیده، دهلینو بهطور جدی در حال طراحی شبکهای برای توزیع آب به ایالتهای شمالی خود است؛ شبکهای که ممکن است مسیرهای جریان آب به پاکستان را دستخوش تغییر کند.
کارشناسان بینالمللی معتقدند هند در تلاش است از موضوع آب برای اعمال فشار سیاسی بر اسلامآباد استفاده کند، بهویژه در مساله مناقشهبرانگیز کشمیر.
هپیمون جیکوب، استاد روابط بینالملل در دهلینو، در همین رابطه گفت تمرکز جدید هند بر پیمان آب، نشاندهنده محدود شدن دامنه مذاکرات با پاکستان و تمرکز بر ابزارهای فنی برای اعمال فشار سیاسی است.
نگرانیهای منطقهای از پیامدهای این رویکرد
وزیر دارایی پاکستان هشدار داده «آب نباید به سلاح تبدیل شود» و گفته اسلامآباد آماده پیگیری حقوقی این موضوع در مجامع بینالمللی از جمله دیوان لاهه است.
همزمان، کارشناسان بینالمللی هشدار دادهاند این رویکرد ممکن است به چین نیز بهطور غیررسمی چراغ سبز دهد تا از منابع آبی بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار بر هند استفاده کند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از پایان سفرش به خاورمیانه، در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیما تایید کرد که ایالات متحده برای توافق هستهای، پیشنهاد مشخصی به جمهوری اسلامی ارائه داده است.
ترامپ گفت: «آنها پیشنهادی دریافت کردهاند اما مهمتر از همه این است که میدانند باید سریع اقدام کنند، وگرنه اتفاق بدی خواهد افتاد.»
دونالد ترامپ در سفرش به خاورمیانه بارها به ایران اشاره کرد و علاوه بر موضوع هستهای، ثروت و پیشرفت کشورهای عرب منطقه را برجسته کرد؛ اظهاراتی که با واکنش تند مقامهای جمهوری اسلامی مواجه شد.
فرنوش فرجی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، از بازتاب این واکنشها در میان کاربران ایرانی میگوید:
حوالی ظهر جمعه ۲۶ اردیبهشت، گروهی از هواداران امیرحسین مقصودلو، معروف به تتلو، در حمایت از او در میدان آزادی تهران تجمع کردند. این تجمع به دست نیروهای انتظامی و امنیتی جمهوری اسلامی سرکوب شد.
ویدیوهای منتشر شده نشان میدهد ماموران امنیتی ضمن ضرب و شتم و توهین به هواداران تتلو که خود را «تتلیتی» مینامند، از آنها میخواهند در مقابل دوربین ابراز ندامت کنند.
به گفته شاهدان، نیروهای امنیتی چند تن از هواداران تتلو را بازداشت کردند و محتوای تلفن همراه شماری دیگر از آنها نیز بهاجبار پاک شده است.
در یکی از این ویدیوها، یکی از هواداران تتلو با اشاره به حضور پرشمار ماموران نیروی انتظامی در حوالی میدان آزادی گفت: «خواسته ما فقط درباره خواننده مورد علاقهمان است.»
او با انتقاد از بازداشت تتلو افزود: «او با پای خودش به کشور برگشته، مگر چه کار کرده است؟»
تتلو ۳۸ ساله، خواننده و ترانهنویس در سبکهای رپ، پاپ و آراندبی است. او از پیشگامان موسیقی زیرزمینی ایران به شمار میرفت و از سال ۱۳۸۲ با انتشار آثارش در فضای مجازی به شهرت رسید.
تتلو در سیاست داخلی ایران، چهرهای تحت حمایت سپاه پاسداران
تتلو پیش از مهاجرت به ترکیه در سال ۱۳۹۷، بهدلیل فعالیتهای زیرزمینی و محتوای آثارش بارها با نهادهای قضایی جمهوری اسلامی درگیر شد.
او در سال ۱۳۸۸ با انتشار ترانهای از میرحسین موسوی حمایت کرد، اما در سالهای بعد مواضعش دگرگون شد و در انتخابات ۱۳۹۶ به حمایت از نامزدهای جریان «اصولگرا»، از جمله ابراهیم رئیسی و محمدباقر قالیباف، پرداخت.
برخی چهرههای اصولگرا، بهویژه در جریان انتخابات ۱۳۹۶، از تتلو حمایت کردند. حضور او در کنار رئیسی، انتشار ویدیوکلیپی بر عرشه ناو دماوند نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، حمایت علنی علیاکبر رائفیپور و موارد مشابه، بر حاشیههای پیرامون او افزود.
میثم محمدحسنی، برادر احسان محمدحسنی، مدیر سازمان اوج، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، یکی از حامیان اصلی تتلو در جریان «اصولگرا» بود و ملاقاتهای تتلو با چهرههای اصولگرا را ترتیب میداد.
تتلو هنوز هم مورد حمایت بخشی از اصولگرایان قرار دارد.
عاطفه حاذق، وکیل تتلو، ۲۵ اردیبهشت از عقد موقت این خواننده در زندان با یکی از هوادارانش خبر داد.
او افزود علت انتخاب عقد موقت آن بوده که در صورت فراهم شدن آزادی، خطبه عقد دائم تتلو از سوی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، خوانده شود، چرا که «این نیت دیرینه موکلم بوده و آن را افتخار بزرگی برای زندگی خود میداند».
تتلو در سال ۱۳۹۷ به ترکیه مهاجرت کرد. تتلو در فضای مجازی گروهی به نام «تتلیتی» تشکیل داد و بهعنوان یک رهبر فرقهمانند عمل کرد، اما رفتارها و اظهاراتش، از جمله توهین به زنان و ترویج خشونت، انتقادات گستردهای را برانگیخت.
تتلو در ترکیه با اتهامات جدی مواجه شد. در بهمن ۱۳۹۸، بهدلیل نقض مقررات ویزا و اتهامات مرتبط با مواد مخدر بازداشت و اعلان قرمز اینترپل برای او صادر شد.
همچنین اتهاماتی مانند سوءاستفاده جنسی از دختران زیر ۱۸ سال، تشویق به خودکشی و ایجاد محلی برای سوءاستفاده از هواداران به او نسبت داده شد.
سحر قریشی، بازیگر، نیز در سال ۱۴۰۱ گفت تتلو او را مورد ضرب و شتم قرار داده است.
تتلو در جریان اعتراضات مردم ایران، بارها به منتقدان جمهوری اسلامی حمله و از قوانینی چون حجاب اجباری حمایت کرد.
بازگشت به ایران و دستگیری
تتلو آذرماه ۱۴۰۲ خبر داد بهدلیل مشکلات زندگی در ترکیه قصد دارد به ایران بازگردد.
برخی رسانهها مانند خبرآنلاین و هفت صبح این اقدام را نمایشی و برای جلب توجه دانستند.
او ۱۲ آذر همان سال پس از مشاجره با کارکنان کنسولگری حکومت ایران در استانبول بازداشت و ۱۵ آذر در مرز بازرگان به جمهوری اسلامی تحویل داده شد.
پس از بازگشت، تتلو در تهران بازداشت و محاکمهاش از اسفند ۱۴۰۲ در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب آغاز شد.
اتهامات او شامل «تشویق به فساد و فحشا»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام»، «راهاندازی سایت شرطبندی»، «انتشار محتوای مستهجن»، «مصرف مواد مخدر»، و «فعالیت مغایر شرع اسلام» بود.
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳، قوه قضاییه احکام زندان او را تایید کرد، از جمله ۱۰ سال حبس برای تشویق به فساد و سه سال برای توهین به مقدسات.
برخی از نزدیکان امیرتتلو، در مواردی اظهارات متناقضی درباره احکام صادره و روند پرونده او بیان کردند.
در دیماه ۱۴۰۳، گزارشهای درباره صدور حکم اعدام تتلو به اتهام «توهین به مقدسات» منتشر شد.
رسانهها در ایران ۲۳ اردیبهشت به نقل از وکیل تتلو، از نقض حکم اعدام او خبر دادند.
اطلاعات دقیقی از تعداد هواداران تتلو در منابع رسمی وجود ندارد، اما او در شبکههای اجتماعی طرفداران زیادی بهویژه در میان نوجوانان داشت.
پخش زنده یوتیوب با ۳۰ هزار بیننده از پایگاه هواداری قابل توجه او حکایت دارد.
