حسن خمینی به دونالد ترامپ: بله شما قدرت دارید اما تحقیرآمیز حرف زدن قابل قبول نیست
حسن خمینی، نوه روحالله خمینی، در واکنش به سخنان ترامپ درباره پیشرفت کشورهای عرب منطقه نسبت به ایران تحت حکومت جمهوری اسلامی، گفت: «بله، شما قدرت دارید. ولی این نوع سخن گفتن باعث می شود با دید تردید بیشتری به شما نگاه شود.»
حسن خمینی، نوه روحالله خمینی، گفت: «اقدام به مذاکره غیرمستقیم با آمریکا تصمیم عقلانی رهبری و مسئولین کشور بود که ممکن است به نتیجه برسد یا با بدقولی طرف مقابل به نتیجه نرسد.»
او افزود: «اما اینکه در میانه این مذاکرات رییسجمهور آمریکا با لحنی سخیف و تحقیرآمیز صحبت کند، غیر قابل قبول است. گرچه این ادبیات سابقه دارد، اما نه اینگونه که اخیرا بیان شد.»
حسن خمینی اضافه کرد: «سخنان رییسجمهور آمریکا اگر واقعا به قصد قدرتنمایی است، باید بگوییم ما قبلا هم سابقه تحریم داشته ایم.» او گفت: «بله، شما قدرت دارید. ولی این نوع سخن گفتن باعث می شود با دید تردید بیشتری به شما نگاه شود.»
حوالی ظهر جمعه ۲۶ اردیبهشت، گروهی از هواداران امیرحسین مقصودلو، معروف به تتلو، در حمایت از او در میدان آزادی تهران تجمع کردند. این تجمع به دست نیروهای انتظامی و امنیتی جمهوری اسلامی سرکوب شد.
ویدیوهای منتشر شده نشان میدهد ماموران امنیتی ضمن ضرب و شتم و توهین به هواداران تتلو که خود را «تتلیتی» مینامند، از آنها میخواهند در مقابل دوربین ابراز ندامت کنند.
به گفته شاهدان، نیروهای امنیتی چند تن از هواداران تتلو را بازداشت کردند و محتوای تلفن همراه شماری دیگر از آنها نیز بهاجبار پاک شده است.
در یکی از این ویدیوها، یکی از هواداران تتلو با اشاره به حضور پرشمار ماموران نیروی انتظامی در حوالی میدان آزادی گفت: «خواسته ما فقط درباره خواننده مورد علاقهمان است.»
او با انتقاد از بازداشت تتلو افزود: «او با پای خودش به کشور برگشته، مگر چه کار کرده است؟»
تتلو ۳۸ ساله، خواننده و ترانهنویس در سبکهای رپ، پاپ و آراندبی است. او از پیشگامان موسیقی زیرزمینی ایران به شمار میرفت و از سال ۱۳۸۲ با انتشار آثارش در فضای مجازی به شهرت رسید.
تتلو در سیاست داخلی ایران، چهرهای تحت حمایت سپاه پاسداران
تتلو پیش از مهاجرت به ترکیه در سال ۱۳۹۷، بهدلیل فعالیتهای زیرزمینی و محتوای آثارش بارها با نهادهای قضایی جمهوری اسلامی درگیر شد.
او در سال ۱۳۸۸ با انتشار ترانهای از میرحسین موسوی حمایت کرد، اما در سالهای بعد مواضعش دگرگون شد و در انتخابات ۱۳۹۶ به حمایت از نامزدهای جریان «اصولگرا»، از جمله ابراهیم رئیسی و محمدباقر قالیباف، پرداخت.
برخی چهرههای اصولگرا، بهویژه در جریان انتخابات ۱۳۹۶، از تتلو حمایت کردند. حضور او در کنار رئیسی، انتشار ویدیوکلیپی بر عرشه ناو دماوند نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، حمایت علنی علیاکبر رائفیپور و موارد مشابه، بر حاشیههای پیرامون او افزود.
میثم محمدحسنی، برادر احسان محمدحسنی، مدیر سازمان اوج، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، یکی از حامیان اصلی تتلو در جریان «اصولگرا» بود و ملاقاتهای تتلو با چهرههای اصولگرا را ترتیب میداد.
تتلو هنوز هم مورد حمایت بخشی از اصولگرایان قرار دارد.
عاطفه حاذق، وکیل تتلو، ۲۵ اردیبهشت از عقد موقت این خواننده در زندان با یکی از هوادارانش خبر داد.
او افزود علت انتخاب عقد موقت آن بوده که در صورت فراهم شدن آزادی، خطبه عقد دائم تتلو از سوی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، خوانده شود، چرا که «این نیت دیرینه موکلم بوده و آن را افتخار بزرگی برای زندگی خود میداند».
تتلو در سال ۱۳۹۷ به ترکیه مهاجرت کرد. تتلو در فضای مجازی گروهی به نام «تتلیتی» تشکیل داد و بهعنوان یک رهبر فرقهمانند عمل کرد، اما رفتارها و اظهاراتش، از جمله توهین به زنان و ترویج خشونت، انتقادات گستردهای را برانگیخت.
تتلو در ترکیه با اتهامات جدی مواجه شد. در بهمن ۱۳۹۸، بهدلیل نقض مقررات ویزا و اتهامات مرتبط با مواد مخدر بازداشت و اعلان قرمز اینترپل برای او صادر شد.
همچنین اتهاماتی مانند سوءاستفاده جنسی از دختران زیر ۱۸ سال، تشویق به خودکشی و ایجاد محلی برای سوءاستفاده از هواداران به او نسبت داده شد.
سحر قریشی، بازیگر، نیز در سال ۱۴۰۱ گفت تتلو او را مورد ضرب و شتم قرار داده است.
تتلو در جریان اعتراضات مردم ایران، بارها به منتقدان جمهوری اسلامی حمله و از قوانینی چون حجاب اجباری حمایت کرد.
بازگشت به ایران و دستگیری
تتلو آذرماه ۱۴۰۲ خبر داد بهدلیل مشکلات زندگی در ترکیه قصد دارد به ایران بازگردد.
برخی رسانهها مانند خبرآنلاین و هفت صبح این اقدام را نمایشی و برای جلب توجه دانستند.
او ۱۲ آذر همان سال پس از مشاجره با کارکنان کنسولگری حکومت ایران در استانبول بازداشت و ۱۵ آذر در مرز بازرگان به جمهوری اسلامی تحویل داده شد.
پس از بازگشت، تتلو در تهران بازداشت و محاکمهاش از اسفند ۱۴۰۲ در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب آغاز شد.
اتهامات او شامل «تشویق به فساد و فحشا»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام»، «راهاندازی سایت شرطبندی»، «انتشار محتوای مستهجن»، «مصرف مواد مخدر»، و «فعالیت مغایر شرع اسلام» بود.
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳، قوه قضاییه احکام زندان او را تایید کرد، از جمله ۱۰ سال حبس برای تشویق به فساد و سه سال برای توهین به مقدسات.
برخی از نزدیکان امیرتتلو، در مواردی اظهارات متناقضی درباره احکام صادره و روند پرونده او بیان کردند.
در دیماه ۱۴۰۳، گزارشهای درباره صدور حکم اعدام تتلو به اتهام «توهین به مقدسات» منتشر شد.
رسانهها در ایران ۲۳ اردیبهشت به نقل از وکیل تتلو، از نقض حکم اعدام او خبر دادند.
اطلاعات دقیقی از تعداد هواداران تتلو در منابع رسمی وجود ندارد، اما او در شبکههای اجتماعی طرفداران زیادی بهویژه در میان نوجوانان داشت.
پخش زنده یوتیوب با ۳۰ هزار بیننده از پایگاه هواداری قابل توجه او حکایت دارد.
جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، درباره مذاکرات با تهران و دلیل تغییر موضع ایران برای توافق با دولت ترامپ گفت که جمهوری اسلامی پس از حمله حماس، دچار ضربات سختی شده و با توجه به تحریم نفتی، میخواهد جلوی حملات بیشتر اسرائیل به تاسیسات اتمی خود را بگیرد.
او به تضعیف و سقوط نیروهای نیابتی ایران اشاره کرد و گفت: «صادرات نفت ایران هم تا حدی اما نه به اندازه کافی، تحریم شده و ایران فشار زیادی را احساس میکند.»
بولتون افزود: «به همین دلیل، ایران دوست دارد فرایندی را آغاز کند تا جلوی حملات بیشتر اسرائیل به تاسیسات اتمی خود را بگیرد.»
او اشاره کرد که هیچ نشانهای مبنی بر صرف نظر کردن جمهوری اسلامی از تصمیم استراتژیک دستیابی به سلاح اتمی وجود ندارد.
بولتون این مذاکرات را دیپلماسی کلاسیک جمهوری اسلامی برای خرید زمان دانست.
او گفت اجازه غنیسازی اورانیوم به جمهوری اسلامی اشتباهی مرگبار است و کشورهای عربی منطقه خلیج فارس از حذف برنامه اتمی ایران استقبال خواهند کرد.
تحقیقی جدید از مرکز مطالعات «جیمز مارتین» در زمینه منع گسترش تسلیحات هستهای نشان میدهد سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی در اطراف تاسیسات هستهای نطنز کمتر از آنچه پیشتر تصور میشد با یکدیگر شبکه شدهاند که این موضوع میتواند باعث آسیبپذیریهای بالایی شود.
این تحلیل که در وبسایت «بریکینگ دیفنس» منتشر شده، بر اساس یک ویدیوی دو ثانیهای از یک مرکز فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که به مناسبت سالگرد حمله اسرائیل به یک پایگاه پهپادی در نزدیکی نطنز منتشر شد.
در این کلیپ، اطلاعات چهار رادار از جمله رادار «نجم ۸۰۴» مرتبط با سامانه «خرداد ۱۵»، دو رادار قدیمی شوروی «پی-۱۲» و یک سامانه «تور» روسی به نمایش گذاشته شده است اما نمایش اطلاعات روی صفحات جداگانه نشان میدهد این سامانهها فاقد یکپارچگی و هماهنگی لازم هستند.
سم لیر، پژوهشگر این مرکز، گفت: «تعجبآور است که پدافند یکی از حساسترین سایتهای ایران تا این اندازه ناهماهنگ و پراکنده باشد.»
لیر احتمال عمدی بودن انتشار این اطلاعات را رد کرد و گفت بعید است این اقدام تلاشی برای گمراه کردن ناظران خارجی بوده باشد.
او افزود: «فکر نمیکنم این یک بازی چندلایه باشد. به نظر من این یک اشتباه ساده انسانی است. در بسیاری از ویدیوهای دیگر، آنها بسیار دقیقتر عمل میکنند و نمایشگرها را محو میکنند.»
بر اساس این گزارش، اگر ضعف در شبکهسازی سامانههای پدافندی در دیگر نقاط ایران هم وجود داشته باشد، ممکن است منجر به پیامدهایی برای سایتهای هستهای دیگر شود که کمتر مقاومسازی شدهاند.
از سوی دیگر، این وضعیت میتواند حملات فیزیکی را سادهتر کند اما حملات غیرفیزیکی مثل جنگ الکترونیک را دشوارتر میکند، چون این سامانهها اتصال لازم را برای انتقال اختلال ندارند.
اردیبهشت ۱۴۰۳، روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز گزارش داد بر اساس تصاویر ماهوارهای، حمله اسرائیل به پایگاه هوایی هشتم شکاری اصفهان به بخش مهمی از پدافند هوایی اس-۳۰۰ اصابت کرده، باعث نابودی آن شده یا به آن آسیب رسانده است.
این روزنامه با استناد به تحلیل تصاویر ماهوارهای ادامه داد که به نظر میرسد سایر نقاط این پایگاه و فرودگاه مجاور آن آسیبی ندیدهاند.
نیویورکتایمز نوشت که دقت حمله، در عمق ایران و با وجود چند سایت حساس نزدیک به هم، نشان داد که اسرائیل هدفی خاص و دقیق، یعنی سامانه پدافند هوایی را انتخاب کرده است.
بر اساس پروژه دفاع موشکی مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی واشینگتن، ایران سامانههای پدافند هوایی اس-۳۰۰ ساخت روسیه را برای جلوگیری از حملات هوایی اسرائیل و سایر حملات هوایی به دست آورده است.
به گفته مقامهای غربی، این حمله برای رساندن این پیام به جمهوری اسلامی طراحی شده بود که اسرائیل میتواند سیستمهای دفاعی ایران را از بین ببرد بدون آن که شناسایی شود؛ همچنین با استفاده بسیار کمتر از تسلیحاتی که ایران در حمله به اسرائیل به کار گرفت.
نشست نمایندگان جمهوری اسلامی با نمایندگان آلمان، بریتانیا و فرانسه در کنسولگری حکومت ایران در استانبول به پایان رسید. در این نشست کاظم غریبآبادی و مجید تختروانچی، معاونان سیاسی و حقوقی و قضایی بینالمللی وزارت خارجه جمهوری اسلامی حضور داشتند.
غریبآبادی پس از پایان این نشست گفت: «ایران و سه کشور اروپایی مصمم به حفظ و استفاده بهینه از دیپلماسی هستند و در صورت لزوم، دوباره برای ادامه گفتوگوها دیدار خواهیم کرد.»
خبرگزاری رویترز گزارش داد که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز با مشاوران امنیت ملی بریتانیا، فرانسه و آلمان در استانبول دیدار و درباره ایران گفتوگو کرده است.
بر اساس گزارشها، اولاف اسکوگ، معاون نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور سیاست خارجی و امنیتی، قرار است با هیات جمهوری اسلامی دیدار کند.
فرید زکریا، روزنامهنگار آمریکایی، در یادداشتی به بررسی سیاست دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در قبال جمهوری اسلامی پرداخته و نوشته است کسی که توافق هستهای پیشین با حکومت ایران را از میان برد، اکنون تمام ابزارها را در اختیار دارد تا توافقی حتی قویتر را رقم بزند.
در این یادداشت که شامگاه پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت در روزنامه واشینگتنپست منتشر شد، آمده است: «دونالد ترامپ که به تصمیمگیریهای آنی و تمایل به شکستن قواعد شناخته میشود، بار دیگر با رفتاری غیرمنتظره، جهان را غافلگیر کرد. این هفته، در عربستان سعودی، ترامپ با رهبر جدید سوریه، که پیشتر از چهرههای جهادی بوده، دیدار و اعلام کرد که تمامی تحریمهای آمریکا علیه سوریه را لغو خواهد کرد. اما شاید مهمتر از همه، اشارات مکرر او به آمادگی دولتش برای توافقی جدید با حکومت ایران باشد؛ توافقی که میتواند گامی بزرگ در جهت برقراری ثبات و صلح در خاورمیانه تلقی شود.»
بهنوشته فرید زکریا، «این چرخش ناگهانی در مواضع ترامپ نسبت به ایران، اگر نگوییم عجیب، دستکم به شدت طعنهآمیز است. او همان کسی بود که ایالات متحده را از توافق هستهای ۲۰۱۵ خارج کرد، توافقی که طبق ارزیابی اغلب نهادهای اطلاعاتی آمریکا، ایران به تعهداتش در آن پایبند مانده بود. اکنون اما، ترامپ بار دیگر به صحنه بازگشته، مسئلهای را که خود ایجاد کرده بود حل کرده و آن را با افتخار بهعنوان دستاوردی شخصی معرفی میکند.»
ایران ضعیف، عربستان قدرتمند
با اینحال، بهگفته نویسنده، شرایط امروز با گذشته تفاوتهایی بنیادینی دارد که میتواند زمینهساز توافقی بهتر از پیش شود. دو تحول کلیدی در این میان نقشآفریناند: ضعف ایران و اقتدار فزاینده عربستان سعودی.
براساس یادداشت منتشرشده در روزنامه واشینگتنپست، «جمهوری اسلامی امروز در ضعیفترین وضعیت خود طی چهار دهه اخیر قرار دارد. اقتصاد نابسامان ناشی از مدیریت مزمن ناکارآمد، فساد فراگیر و استبداد سیاسی موجب نارضایتی شدید مردم شده است. حملات موثر اسرائیل علیه مواضع حزبالله و سامانههای پدافندی ایران نیز بر این ضعف افزوده است. از سوی دیگر، دولت بشار اسد متحد اصلی حکومت ایران در منطقه، سقوط کرده و مخالفان دیرینهاش اکنون قدرت را در دمشق در دست دارند. در مجموع، ایران از زمان تهاجم صدام حسین در سال ۱۳۵۹ تاکنون، هیچگاه تا این اندازه آسیبپذیر نبوده است.»
بهنوشته زکریا، «در سوی دیگر، عربستان سعودی با هدایت ولیعهد محمد بن سلمان، روندی معکوس را طی کرده است. این کشور توانسته است با حوثیها به یک آتشبس نانوشته برسد، روابط خود را با قطر بهبود بخشد و مناسباتش با کشورهایی چون لبنان و عراق را تقویت کند. بنسلمان دریافته است که تحقق رویای مدرنسازی عربستان، نیازمند ثبات منطقهای است. نشانه برجسته این رویکرد، نزدیکی بیسابقه به حکومت ایران است؛ دیدارهای مکرر مقامات دو کشور اکنون به امری عادی بدل شده است. سعودیها بهطور آشکار از مذاکرات برای توافقی جدید با جمهوری اسلامی حمایت میکنند.»
مانع همیشگی: بنیامین نتانیاهو
نویسنده سپس افزوده است: «با وجود این فضای مساعد، مانعی دیرپا همچنان پابرجاست: بنیامین نتانیاهو. نخستوزیر اسرائیل سالهاست که مخالف هرگونه توافق با ایران است و بهطور مداوم هشدار داده که ایران در آستانه دستیابی به بمب اتمی قرار دارد؛ ادعایی که بیش از دو دهه است تکرار میشود. او در کتابی که در سال ۱۹۹۵ منتشر کرد، ادعا کرده بود ایران در مسیر حتمی تولید بمب هستهای قرار دارد. نتانیاهو حتی ایران را «فرقهای آخرالزمانی» توصیف کرده که مذاکره با آن را بیمعنا میداند.»
زکریا اما در مخالفت با موضع نتانیاهو نوشته است: «واقعیت زمینی چیز دیگری است. ایران نه با آرمانگرایان آخرالزمانی، بلکه با مجموعهای از آخوندهای خشن و فرماندهان نظامی فاسد اداره میشود که بیشتر در پی انباشت ثروتاند تا شهادت. آنان دریافتهاند که «همواره چند ماه تا ساخت بمب فاصله داشتن» سود بیشتری دارد تا عبور از آن خط قرمز. آنها خواهان رفع تحریماند، نه نبردی آخرالزمانی.»
توازن جدید در کاخ سفید
در ادامه این یادداشت، نویسنده از اختلافها و شکافهای درون دولت ترامپ بهعنوان یک چالش دیگر برای رییسجمهوری آمریکا یاد کرده و نوشته است: « در یکسو، اردوگاه واقعگرایان به رهبری شخص ترامپ و مذاکرهکننده ارشد استیو ویتکاف قرار دارد. در سوی دیگر، جریان نئومحافظهکار، با چهرههایی چون مارکو روبیو و شماری از جمهوریخواهان کنگره. این اختلاف داخلی موجب شده است که مواضع دولت ترامپ درباره ایران بهطور مکرر تغییر کند و لحن آن متزلزل به نظر برسد.»
فرصت تاریخی برای ثبات
بهنوشته زکریا، «اکنون فرصتی تاریخی پیش روی ترامپ قرار دارد: مذاکره با جمهوری اسلامی نه برای دوستی، بلکه برای کاستن از تهدید رقابت هستهای و آوردن ثبات به منطقهای که نسلهاست از جنگ و ترور زخم خورده است.»
او افزوده است: «ترامپ بهگونهای یگانه توانایی آن را دارد که برخلاف خواستههای نتانیاهو عمل کند، از صفبندیهای سنتی واشینگتن عبور کند و این فرصت بیسابقه را از آن خود سازد.»