کیوان مهرگان، فیلمساز و روزنامهنگار خبر داد که حامد صفایی، فیلمساز و بازیگر تئاتر و سینما، به صورت خودخواسته به زندگی خود پایان داده است. حامد صفایی پس از جنبش مهساژینا در سال ۱۴۰۱، به صورت اعتراضی و به جای فعالیتهای هنری، اقدام به دستفروشی در خیابان کرده بود.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در پایان سفر کوتاه خود به ارمنستان گفت که حکومت ایران خواهان ثبات، آرامش و امنیت در منطقه قفقاز است. جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان، در همسایگی ایران، سالهاست اختلافات مرزی دارند و یک گذرگاه مرزی حیاتی، بین این دو کشور و ایران مشترک است.
عباس عراقچی چهارشنبه ششم فروردین در پایان سفر یکروزه خود به ارمنستان با بیان اینکه «ارمنستان همسایه بسیار خوب و نزدیک ماست»، گفت: «سیاستهای منطقهای ما در خصوص قفقاز کاملا روشن است. ما خواهان ثبات، آرامش و امنیت در این منطقه هستیم.»
منطقه قفقاز در شمال و شمال غربی ایران، در سه کشور گرجستان، جمهوری آذربایجان و ارمنستان قرار گرفته است. در این بین دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان سالهاست بر سر منطقه نخجوان با یکدیگر درگیر هستند.
از نظر جغرافیایی، نخجوان، بخشی از خاک جمهوری آذربایجان، در داخل خاک ارمنستان قرار گرفته است. دو کشور سالهاست بر سر مساله قرهباغ با هم در نزاع هستند.
جمهوری آذربایجان به دنبال احداث گذرگاهی به نام «زنگزور» است که با احداث آن، نخجوان و سایر مناطق این کشور بدون نیاز به پستهای بازرسی ارمنستان به هم متصل خواهند شد.
احداث این گذرگاه در مرز بین ایران و ارمنستان، از یک سو همسایگی ایران و ارمنستان را قطع و از سوی دیگر، ارمنستان را بیش از پیش منزوی خواهد کرد.
جمهوری اسلامی همواره ترجیح داده است در این مناقشه همراه ارمنستان باشد و با احداث گذرگاه زنگزور که نخجوان و سایر مناطق جمهوری آذربایجان را به هم پیوند میدهد، مخالفت کند.
از سوی دیگر، نزدیکی جمهوری آذربایجان از نظر امنیتی به اسرائیل، دیگر چالش پیش روی جمهوری اسلامی است، تا جایی که یکی از نظریههای دلیل سقوط هلیکوپتر ابراهیم رئیسی در بهار سال ۱۴۰۳ که از سوی مقامات جمهوری اسلامی مطرح شده، دست داشتن باکو در آن واقعه است.
عراقچی در ادامه صحبتهای خود گفت: «سطح روابط دو کشور الان سطح بسیار خوب و بالایی است. رفت و آمدهای سیاسی بین ما در سطوح بالا جریان دارد و روابط بسیار متنوعی است.»
به گفته او، ایران و ارمنستان در حوزههای اقتصادی، همکاریهای بسیار خوبی را آغاز کردهاند: «همینطور در بحث فرهنگی و مواضع سیاسی، مواضع سیاسی بسیار نزدیک و مشترکی را به ویژه در مسائل منطقهای داریم.»
علی خامنهای: ساخت گذرگاه زنگزور را نمیپذیریم
چالش منطقه قفقاز به روابط جمهوری اسلامی و روسیه هم کشیده شده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نهم مرداد ماه ۱۴۰۳ بر حفظ تمامیت ارضی ارمنستان تاکید کرد و گفت: «جمهوری اسلامی ایران مسیر زنگزور را به ضرر ارمنستان میداند و همچنان بر این موضع خود ایستادگی دارد.»
خامنهای با اشاره به اینکه «بیگانگان» نباید برای روابط کشورها با همسایگان خود محدودیت ایجاد کنند، افزود: «آن چیزی که امنیت و صلاح کشورها را تامین میکند، اتکا به خود و نزدیکان خود است و اقدامات برخیها که از راه دور میآیند و در امور دیگر کشورها دخالت میکنند، به ضرر آنها تمام میشود.»
چندی پس از این اظهارات و در اواخر مرداد ۱۴۰۳، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، به باکو، پایتخت آذربایجان سفر کرد.
روسیه: برای جمهوری اسلامی شفافسازی میکنیم تا بپذیرد
با وجود تاکید بلندپایهترین مقام جمهوری اسلامی بر مخالفت اصولی با ساخت گذرگاه زنگزور، پس از سفر پوتین به باکو، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، هفتم شهریور ۱۴۰۳، با اشاره به گفتوگوهای صلح سهجانبه، گفت: «ما نگرانی طرف ایرانی را در مورد کریدور زنگزور دیدهایم که باید برای شفافسازی با تهران تماس بگیریم اما موضع مسکو در این مورد کاملا قطعی است. ما بر اساس این واقعیت پیش میرویم که راهحل باید برای ارمنستان، آذربایجان و همسایگان منطقه قابل قبول باشد.»
سخنگوی وزارت خارجه روسیه تاکید کرد: «برای ایران شفافسازی میکنیم تا آن را بپذیرد.»
پس از این مواضع، عراقچی، ۱۶ شهریور ۱۴۰۳، بدون اشاره مستقیم به تلاشهای روسیه برای احداث گذرگاه «زنگزور»، آن را «خط قرمز» و «غیرقابل قبول» توصیف کرد.
او در حساب خود در شبکه ایکس با اشاره تلویحی به تحرکات جمهوری آذربایجان برای احداث گذرگاه زنگزور نوشت: «صلح، امنیت و ثبات منطقهای تنها یک اولویت نیست بلکه یکی از استوانههای امنیت ملی ماست.»
محمدحسین عادلی، رییس کل پیشین بانک مرکزی، هزینه تحمیلی به شهروندان ایرانی بابت تحریمها را تنها در بخش بازرگانی غیر نفتی، سالانه ۵۳ میلیون تومان به ازای هر ایرانی برآورد کرد. به گفته او، تا سال ۲۰۲۹ میلادی، تاثیر اقتصادی تحریمها، ابعاد امنیتی برای کشور ایجاد خواهد کرد.
عادلی در گفتوگو با وبسایت خبرآنلاین، گفت به دلیل تحریمها، بازرگانان هر کالایی را که بخواهند به مقصد ایران خریداری کنند، باید حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد بالاتر از قیمت رایج پول بدهند.
در مرحله بعدی، از آنجا که بازرگانان باید کالاهای خریداری شده به مقصد ایران را از مسیرهای پنهان به کشور وارد کنند، باید در چند مرحله سندسازی انجام شود، تا مقصد نهایی کالا پنهان بماند.
همچنین باید شرکتهای صوری (تراستی) در کشورهای ثالث ایجاد شود تا به پنهان کردن مقصد کمک کند که هزینه این شرکتها هم به قیمت نهایی کالا اضافه میشود.
رییس کل سابق بانک مرکزی، مجموع هزینههای این روند را ۳۰ درصد قیمت هر محصول برآورد کرد.
او با اشاره به حجم تجارت خارجی کشور در سال ۱۴۰۲ که حدود ۱۵۰ میلیارد دلار بود، گفت: «۳۰ درصد این مبلغ ۵۰ میلیارد دلار است. این رقم ضرب در دلار ۹۲-۹۳ هزار تومانی، برابر بودجه یکسال دولت است.»
عادلی تاکید کرد این رقم برای هر شهروند ایرانی در سال ۵۳ میلیون تومان هزینه ایجاد میکند؛ یعنی یک خانوار چهار نفره، هر ماه ۱۸ میلیون تومان بابت تحریمها هزینه میدهد.
اظهارات عادلی تنها درباره بخش تجارت خارجی غیر نفتی است. این در حالی است که در حوزه فروش نفت نیز حدود نیمی از ارزش نفت صادراتی کشور به دلیل همین روند دور زدن تحریمها و ایجاد شرکتهای تراستی نصیب دلالان میشود.
برآوردهای ایراناینترنشنال نشان میدهد تنها در سال ۱۴۰۳، دستکم ۱۳/۵ میلیارد دلار سهم دلالان نفتی جمهوری اسلامی از صادرات نفتی کشور بوده است.
چالش امنیتی، نتیجه فقیرسازی کشور
رییس کل سابق بانک مرکزی، در بخش دیگری از گفتوگوی خود به برآوردها از حجم تولید ناخالص داخلی در سالهای پیشرو پرداخت و گفت تخمین زده میشود در سال ۲۰۲۹ میلادی، تولید ناخالص ایران در حدود ۵۹۰ میلیارد دلار باشد، در حالی که تولید ناخالص کشورهای همسایه و اطراف نظیر ترکیه، به هزار و ۷۶۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
به گفته او، این اختلاف تنها محدود به اقتصاد نخواهد ماند: «وقتی کشورهای اطراف ما قدرتمند شوند، سهم بیشتری از منطقه خواهند خواست.»
همه اینها در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۶ بهمن ۱۴۰۳، دستورالعملی «بسیار سختگیرانه» برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد.
او تاکید کرد که جمهوریاسلامی دیگر نباید بتواند به کشورهای دیگر نفت بفروشد.
زمینلرزهای به بزرگی چهار، منطقه بادرود نطنز در استان اصفهان را لرزاند. این منطقه که نزدیک به تاسیسات هستهای نطنز، اصلیترین سایت غنیسازی اورانیوم کشور است، در روزهای گذشته شاهد وقوع چندین زمینلرزه بوده است.
منصور شیشهفروش، مدیرکل مدیریت بحران استان اصفهان، چهارشنبه ششم فروردین در گفتوگو با خبرگزاری مهر، اعلام کرد که زمینلرزهای به بزرگی چهار، بادرود نطنز را برای چندمین بار لرزاند.
شیشهفروش با بیان اینکه این زمینلرزه ساعت ۴:۵۹ اتفاق افتاده است، گفت که این زلزله در عمق ۱۰ کیلومتری زمین ثبت شده است.
او با اشاره به اینکه تاکنون خسارتی گزارش نشده است، گفت که نیروهای امدادی برای ارزیابی خسارات احتمالی به منطقه اعزام شدند.
شهرستان نطنز در روزهای گذشته شاهد وقوع چند زمینلرزه بوده است.
ساعت ۱۸:۰۵ دوم فروردین زمینلرزهای به بزرگی ۳.۱ در شهرستان نطنز و در عمق ۱۰ کیلومتری زمین رخ داد.
پیش از آن و در اول فروردین نیز یک زمینلرزه به بزرگی پنج در نزدیکی بادرود (در مرکز ایران) رخ داد و مناطقی در حدود ۲۶ کیلومتری تاسیسات هستهای نطنز را لرزاند.
پس از این زلزله، ویدیویی منتشر شد که لحظه تخریب سردر کاروانسرای بازار نطنز را بر اثر این زمینلرزه، نشان میدهد. در تصاویر بعدی نیز عملیات آواربرداری از محل دیده میشود.
لرزه دیگر به بزرگی ۴.۵، تنها چند ساعت بعد و در ساعت ۱۳:۰۳ به وقت محلی در این منطقه روی داد. به گزارش مرکز لرزهنگاری ایران، این زمینلرزهها نگرانیهایی را درباره ایمنی سایت هستهای نطنز برانگیخت.
در واکنش به این نگرانیها، بهروز کمالوندی، معاون و سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، اعلام کرد این زمینلرزهها هیچ تاثیری بر تاسیسات هستهای نطنز نداشتهاند.
او افزود: «سایت هستهای نطنز طوری طراحی شده است که در برابر زمینلرزههایی بسیار قویتر از رویداد امروز مقاومت کند.»
سایت نطنز که بیشتر بخشهای آن در عمق زمین قرار دارد و کانون برنامه هستهای جمهوریاسلامی است، پیشتر هدف خرابکاری قرار گرفته بود.
در ژوییه ۲۰۲۰، انفجاری در کارگاه مونتاژ سانتریفیوژ در نطنز خسارت گسترده بر جا گذاشت که مقامهای ایرانی بعدا آن را به اقدام خرابکارانه نسبت دادند.
کمتر از یک سال بعد، در آوریل ۲۰۲۱، دومین حادثه بزرگ در این سایت رخ داد که باز هم گفته شد نتیجه خرابکاری است و ایران مستقیما اسرائیل را متهم کرد.
حمله سال ۲۰۲۱ درست پس از راهاندازی سانتریفیوژهای پیشرفته جدید انجام شد. منابع اطلاعاتی آمریکا به نیویورک تایمز گفتند این حمله سیستم برق داخلی مستقل این تاسیسات را نابود کرد و روند غنیسازی را برای ماهها به تعویق انداخت.
سال گذشته، یک حمله هوایی اسرائیل سامانه پدافند هوایی اس۳۰۰ را در نزدیکی اصفهان هدف قرار داد؛ استانی که سایت نطنز را نیز در خود جای داده است.
زمینلرزههای اخیر در شرایطی حساس رخ میدهند زیرا مقامهای آمریکایی و اسرائیلی در روزهای آینده برای برگزاری مذاکرات سطح بالا در واشینگتن درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی و گزینههای احتمالی برای اقدام آماده میشوند.
با ادامه تنشها، تحلیلگران هشدار میدهند حتی حوادث طبیعی در نزدیکی سایتهای حساس هم میتواند بر اضطرابهای ژئوپلیتیک بیفزاید.
نطنز در مرکز توجه جهانی و زیر ذرهبین آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارد. این آژانس اخیرا نسبت به میزان ذخایر اورانیوم ایران که نزدیک به درجه تسلیحاتی است، ابراز نگرانی کرده است.
اداره مهاجرت سوئد یک کارمند خود را پس از هشدار سازمان امنیت این کشور درباره ارتباطات مشکوک این فرد با محافل مرتبط با جمهوریاسلامی، از کار اخراج کرد.
بنا بر اعلام اداره مهاجرت سوئد، این شخص به دولت سوئد وفادار نبود و به همین دلیل امکان ادامه همکاری با او وجود ندارد.
جزییات چگونگی ارتباط این فرد با این محافل مرتبط با جمهوریاسلامی هنوز افشا نشده است.
به گزارش خبرنگار ایراناینترنشنال، فرد اخراج شده که از سال ۲۰۱۶ در اداره مهاجرت سوئد شاغل به کار بود در اوقات فراغت خود با محافل ایرانی-سوئدی در ارتباط بوده است و اگر چه ماهیت این محافل هنوز مشخص نیست، اما به احتمال زیاد این محافل وابسته به جمهوری اسلامی بودهاند.
خبرنگار ایراناینترنشنال گفت در ماههای گذشته پس از آنکه دو برادر ایرانیتبار در سوئد به اتهام جاسوسی برای یک کشور بیگانه بازداشت شدند، پلیس امنیت سوئد تمرکز ویژهای بر فعالیتهای کارمندان ایرانی-تبار نهادهای سوئد گذاشته است.
سازمان امنیت سوئد اولین بار در ماه نوامبر گذشته به اداره مهاجرت درباره وضعیت این کارمند هشدار داده بود. سازمان امنیت سوئد از اداره مهاجرت خواسته بود در این مدت درباره این هشدار واکنشی نشان ندهد تا بتوان اطلاعات بیشتری را در ارتباط با این پرونده جمعآوری کرد.
به گفته هانس کمکس، مدیر امنیتی اداره مهاجرت سوئد، اطلاعاتی که درباره کارمند اخراج شده از اداره مهاجرت سوئد به دست آمده، به اندازه کافی معتبر است.
کمکس گفت فعالیتهای کارمند اخراج شده به امنیت اداره مهاجرت آسیبی نزده است.
در حال حاضر، سوئد هیچ قانون مشخصی برای محدود کردن اشتغال شهروندان ایرانیتبار در مشاغل حساس ندارد، اما کسانی که قصد استخدام در مشاغل حساس را دارند باید از طرف سازمان امنیت سوئد تایید صلاحیت شود.
سازمان امنیت سوئد در ارزیابیهای خود در روند استخدام افراد در مشاغل حساس، عوامل مختلفی از جمله پیشینه خانوادگی، ارتباطات خارجی، سفرهای بینالمللی و وفاداری افراد به کشورهای خارجی را بررسی میکند.
از نظر سازمان امنیت سوئد، داشتن تابعیت دوگانه از برخی کشورها از جمله ایران، کره شمالی، روسیه و چین یا داشتن روابط خانوادگی یا فرهنگی و اجتماعی با این کشورها میتواند در روند استخدام افراد در مشاغل حساس محدودیت ایجاد کند.
وجود این ملاحظات باعث شده است کارفرمایان سوئدی در استخدام اتباع این کشورها محدودیت داشته باشند و از ریسکهای ناشی از به کارگیری این افراد پرهیز کنند.
به گزارش خبرنگار ایراناینترنشنال، ادامه این وضعیت حتی انتقاد نمایندگان ایرانی-تبار پارلمان سوئد را نیز در پی داشته است.
روابط ایران و سوئد در سالهای اخیر به دلیل زندانی بودن احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر ایرانی-سوئدی در تهران به اتهام جاسوسی و صدور حکم اعدام برای او و همچنین برگزاری دادگاه حمید نوری، معاون دادیار سابق زندان گوهردشت در سوئد به اتهام مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی زندانهای ایران در سال ۶۷، پرتنش شده است.
وزارت خارجه سوئد در استکهلم، در دی ماه گذشته کاردار ایران را احضار کرد و خواستار آزادی همه شهروندان سوئدی شد که در ایران «به صورت خودسرانه» بازداشت شدهاند.
وزارت خارجه سوئد درباره اتباع بازداشت شده این کشور در ایران جزییات مشخصی ارائه نمیکند و هدف از این رویه را جلوگیری از پیچیدهتر شدن پرونده این افراد عنوان کرده است.
در اواسط اردیبهشت ماه سال گذشته و یک هفته پس از هشدار سوئد به شهروندانش در مورد سفر به ایران، رسانههای این کشور از دستگیری یک گردشگر سوئدی هنگام خروج از ایران خبر دادند.
این بازداشت همزمان با ورود دادگاه استکهلم سوئد به مرحله صدور حکم برای حمید نوری انجام شد.
بر اساس گزارشها، آمریکا چندین فروند بمبافکن استراتژیک بی ۲، هواپیماهای سوخترسان و هواپیماهای ترابری سی ۱۷ را به پایگاه هوایی دیگو گارسیا، در اقیانوس هند منتقل کرده که گفته شده بخشی از تلاشهای دولت ترامپ برای تضعیف قاطعانه قدرت و توانمندیهای ایران و محور مقاومت آن است.
بر اساس این گزارشها، در روزهای اخیر، تحرک چشمگیر ارتش آمریکا در جزیره دیهگو گارسیا در اقیانوس هند مشاهده میشود که نشان از آمادگی برای یک عملیات بزرگ هوایی دارد.
این افزایش فعالیت، در پی بزرگترین حملات نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان آغاز دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ صورت گرفته که مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن را هدف قرار دادهاند.
بر اساس تحلیل دادههای رهگیری پروازها از سوی منابع اطلاعاتی متنباز (OSINT)، تاکنون دستکم پنج بمبافکن رادارگریز بی۲ سپیریت و هفت هواپیمای ترابری سی۱۷ به پایگاه دورافتاده دیهگو گارسیا رسیدهاند یا در مسیر آن هستند.
بمبافکن بی۲ یکی از پیشرفتهترین جنگندههای استراتژیک آمریکا محسوب میشود که توانایی حمل بزرگترین بمبهای موجود در زرادخانه ایالات متحده را دارد.
این بمبافکن قادر به حمل و استفاده از بمبهای بسیار قدرتمند ا جمله دو نوع بمب شناختهشده در اختیار ارتش آمریکاست.
به گزارش وبسایت تیدبلیوزی که خبرهای نظامی را پوشش میدهد، تصاویر ماهوارهای نشان میدهند در ۴۸ ساعت گذشته، دستکم سه هواپیمای باری سی۱۷ و ۱۰ هواپیمای سوخترسان در این قلمرو استراتژیک بریتانیا مستقر شدهاند؛ منطقهای که در گذشته چندینبار بهعنوان پایگاه عملیات حملات آمریکا به خاورمیانه مورد استفاده قرار گرفته است.
این تحرکات در حالی رخ میدهد که حملات آمریکا علیه حوثیها بار دیگر شدت گرفته و هشدارهای دولت ترامپ علیه ایران، بهدلیل حمایت از این گروه یمنی و جاهطلبیهای هستهایاش، افزایش یافته است.
فرماندهی حملات جهانی نیروی هوایی آمریکا (AFGSC) در پاسخ به پرسشهایی درباره جابهجاییهای اخیر بمبافکنهای بی۲ در منطقه هند و اقیانوس آرام به وبسایت تیدبلیوزی گفت: «برای حفظ امنیت عملیاتی، درباره جزئیات تمرینها یا عملیاتها اظهار نظر نمیکنیم.»
بنا بر این گزارش او در ادامه با اشاره به سابقه این جابهجاییها گفت «فرماندهی راهبردی ایالات متحده، اجزای زیرمجموعهاش و واحدهای تابعه بهطور منظم عملیاتهای جهانی را با هماهنگی سایر فرماندهیهای رزمی، نیروهای نظامی و آژانسهای دولتی آمریکا برای بازدارندگی، کشف و در صورت لزوم، دفع حملات راهبردی علیه ایالات متحده و متحدانش انجام میدهند.»
به گزارش وبسایت ژورنال دفاعی بریتانیا، یک تحلیلگر شناختهشده حوزه اطلاعات متنباز با نام کاربری اینترفلگ در شبکه ایکس خبر داده، که دستکم ۱۸ هواپیمای سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاههای مختلف آمریکا در اقیانوس آرام از جمله پایگاه تراویس در کالیفرنیا، فرودگاه بینالمللی دانیل اینوی در هاوایی، و پایگاه اندرسون در گوام مستقر شدهاند.
به نوشته این ژورنال دفاعی، این حضور گسترده هواپیماهای سوخترسان در چندین نقطه بهطور همزمان نشاندهنده آمادگی برای عملیات هوایی بزرگمقیاس است.
اینترفلگ همچنین نوشته تعدادی از این تانکرها از گوام به دیهگو گارسیا منتقل شدهاند، و همچنین تعدادی از بمبافکنهای بی۲ در حال انتقال از پایگاه هوایی وایتمان در میسوری به دیهگو گارسیا هستند که به گفته او، حرکتی که غیرمعمول و نشانهای از عملیات قریبالوقوع نظامی ارزیابی شده است.
ژورنال دفاعی بریتانیا در ادامه نوشته ورود گسترده هواپیماهای باری سی۱۷ ای به دیهگو گارسیا طی سه روز گذشته ثبت شده که نشاندهنده انتقال نیرو، تجهیزات و احتمالا مهمات در حمایت از استقرار بمبافکنهاست.
حملات پیشین آمریکا با استفاده از بی ۲
در اکتبر سال گذشته، ایالات متحده از بمبافکنهای بی ۲ برای حمله به پنج سایت زیرزمینی متعلق به حوثیهای یمن استفاده کرد، با این حال، در آن حملات از بمبهای MOP استفاده نشد.
اکنون استقرار این جنگندهها در دیگو گارسیا احتمال بهکارگیری این سلاحهای فوقسنگین علیه اهدافی در ایران و نیروهای نیابتی آن در منطقه را افزایش داده است.