زمینلرزهای به بزرگی چهار، منطقه بادرود نطنز در استان اصفهان را لرزاند. این منطقه که نزدیک به تاسیسات هستهای نطنز، اصلیترین سایت غنیسازی اورانیوم کشور است، در روزهای گذشته شاهد وقوع چندین زمینلرزه بوده است.
منصور شیشهفروش، مدیرکل مدیریت بحران استان اصفهان، چهارشنبه ششم فروردین در گفتوگو با خبرگزاری مهر، اعلام کرد که زمینلرزهای به بزرگی چهار، بادرود نطنز را برای چندمین بار لرزاند.
شیشهفروش با بیان اینکه این زمینلرزه ساعت ۴:۵۹ اتفاق افتاده است، گفت که این زلزله در عمق ۱۰ کیلومتری زمین ثبت شده است.
او با اشاره به اینکه تاکنون خسارتی گزارش نشده است، گفت که نیروهای امدادی برای ارزیابی خسارات احتمالی به منطقه اعزام شدند.
شهرستان نطنز در روزهای گذشته شاهد وقوع چند زمینلرزه بوده است.
ساعت ۱۸:۰۵ دوم فروردین زمینلرزهای به بزرگی ۳.۱ در شهرستان نطنز و در عمق ۱۰ کیلومتری زمین رخ داد.
پیش از آن و در اول فروردین نیز یک زمینلرزه به بزرگی پنج در نزدیکی بادرود (در مرکز ایران) رخ داد و مناطقی در حدود ۲۶ کیلومتری تاسیسات هستهای نطنز را لرزاند.
پس از این زلزله، ویدیویی منتشر شد که لحظه تخریب سردر کاروانسرای بازار نطنز را بر اثر این زمینلرزه، نشان میدهد. در تصاویر بعدی نیز عملیات آواربرداری از محل دیده میشود.
لرزه دیگر به بزرگی ۴.۵، تنها چند ساعت بعد و در ساعت ۱۳:۰۳ به وقت محلی در این منطقه روی داد. به گزارش مرکز لرزهنگاری ایران، این زمینلرزهها نگرانیهایی را درباره ایمنی سایت هستهای نطنز برانگیخت.
در واکنش به این نگرانیها، بهروز کمالوندی، معاون و سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، اعلام کرد این زمینلرزهها هیچ تاثیری بر تاسیسات هستهای نطنز نداشتهاند.
او افزود: «سایت هستهای نطنز طوری طراحی شده است که در برابر زمینلرزههایی بسیار قویتر از رویداد امروز مقاومت کند.»
سایت نطنز که بیشتر بخشهای آن در عمق زمین قرار دارد و کانون برنامه هستهای جمهوریاسلامی است، پیشتر هدف خرابکاری قرار گرفته بود.
در ژوییه ۲۰۲۰، انفجاری در کارگاه مونتاژ سانتریفیوژ در نطنز خسارت گسترده بر جا گذاشت که مقامهای ایرانی بعدا آن را به اقدام خرابکارانه نسبت دادند.
کمتر از یک سال بعد، در آوریل ۲۰۲۱، دومین حادثه بزرگ در این سایت رخ داد که باز هم گفته شد نتیجه خرابکاری است و ایران مستقیما اسرائیل را متهم کرد.
حمله سال ۲۰۲۱ درست پس از راهاندازی سانتریفیوژهای پیشرفته جدید انجام شد. منابع اطلاعاتی آمریکا به نیویورک تایمز گفتند این حمله سیستم برق داخلی مستقل این تاسیسات را نابود کرد و روند غنیسازی را برای ماهها به تعویق انداخت.
سال گذشته، یک حمله هوایی اسرائیل سامانه پدافند هوایی اس۳۰۰ را در نزدیکی اصفهان هدف قرار داد؛ استانی که سایت نطنز را نیز در خود جای داده است.
زمینلرزههای اخیر در شرایطی حساس رخ میدهند زیرا مقامهای آمریکایی و اسرائیلی در روزهای آینده برای برگزاری مذاکرات سطح بالا در واشینگتن درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی و گزینههای احتمالی برای اقدام آماده میشوند.
با ادامه تنشها، تحلیلگران هشدار میدهند حتی حوادث طبیعی در نزدیکی سایتهای حساس هم میتواند بر اضطرابهای ژئوپلیتیک بیفزاید.
نطنز در مرکز توجه جهانی و زیر ذرهبین آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارد. این آژانس اخیرا نسبت به میزان ذخایر اورانیوم ایران که نزدیک به درجه تسلیحاتی است، ابراز نگرانی کرده است.
بر اساس این گزارشها، در روزهای اخیر، تحرک چشمگیر ارتش آمریکا در جزیره دیهگو گارسیا در اقیانوس هند مشاهده میشود که نشان از آمادگی برای یک عملیات بزرگ هوایی دارد.
این افزایش فعالیت، در پی بزرگترین حملات نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان آغاز دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ صورت گرفته که مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن را هدف قرار دادهاند.
بر اساس تحلیل دادههای رهگیری پروازها از سوی منابع اطلاعاتی متنباز (OSINT)، تاکنون دستکم پنج بمبافکن رادارگریز بی۲ سپیریت و هفت هواپیمای ترابری سی۱۷ به پایگاه دورافتاده دیهگو گارسیا رسیدهاند یا در مسیر آن هستند.
بمبافکن بی۲ یکی از پیشرفتهترین جنگندههای استراتژیک آمریکا محسوب میشود که توانایی حمل بزرگترین بمبهای موجود در زرادخانه ایالات متحده را دارد.
این بمبافکن قادر به حمل و استفاده از بمبهای بسیار قدرتمند ا جمله دو نوع بمب شناختهشده در اختیار ارتش آمریکاست.
به گزارش وبسایت تیدبلیوزی که خبرهای نظامی را پوشش میدهد، تصاویر ماهوارهای نشان میدهند در ۴۸ ساعت گذشته، دستکم سه هواپیمای باری سی۱۷ و ۱۰ هواپیمای سوخترسان در این قلمرو استراتژیک بریتانیا مستقر شدهاند؛ منطقهای که در گذشته چندینبار بهعنوان پایگاه عملیات حملات آمریکا به خاورمیانه مورد استفاده قرار گرفته است.
این تحرکات در حالی رخ میدهد که حملات آمریکا علیه حوثیها بار دیگر شدت گرفته و هشدارهای دولت ترامپ علیه ایران، بهدلیل حمایت از این گروه یمنی و جاهطلبیهای هستهایاش، افزایش یافته است.
فرماندهی حملات جهانی نیروی هوایی آمریکا (AFGSC) در پاسخ به پرسشهایی درباره جابهجاییهای اخیر بمبافکنهای بی۲ در منطقه هند و اقیانوس آرام به وبسایت تیدبلیوزی گفت: «برای حفظ امنیت عملیاتی، درباره جزئیات تمرینها یا عملیاتها اظهار نظر نمیکنیم.»
بنا بر این گزارش او در ادامه با اشاره به سابقه این جابهجاییها گفت «فرماندهی راهبردی ایالات متحده، اجزای زیرمجموعهاش و واحدهای تابعه بهطور منظم عملیاتهای جهانی را با هماهنگی سایر فرماندهیهای رزمی، نیروهای نظامی و آژانسهای دولتی آمریکا برای بازدارندگی، کشف و در صورت لزوم، دفع حملات راهبردی علیه ایالات متحده و متحدانش انجام میدهند.»
به گزارش وبسایت ژورنال دفاعی بریتانیا، یک تحلیلگر شناختهشده حوزه اطلاعات متنباز با نام کاربری اینترفلگ در شبکه ایکس خبر داده، که دستکم ۱۸ هواپیمای سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاههای مختلف آمریکا در اقیانوس آرام از جمله پایگاه تراویس در کالیفرنیا، فرودگاه بینالمللی دانیل اینوی در هاوایی، و پایگاه اندرسون در گوام مستقر شدهاند.
به نوشته این ژورنال دفاعی، این حضور گسترده هواپیماهای سوخترسان در چندین نقطه بهطور همزمان نشاندهنده آمادگی برای عملیات هوایی بزرگمقیاس است.
اینترفلگ همچنین نوشته تعدادی از این تانکرها از گوام به دیهگو گارسیا منتقل شدهاند، و همچنین تعدادی از بمبافکنهای بی۲ در حال انتقال از پایگاه هوایی وایتمان در میسوری به دیهگو گارسیا هستند که به گفته او، حرکتی که غیرمعمول و نشانهای از عملیات قریبالوقوع نظامی ارزیابی شده است.
ژورنال دفاعی بریتانیا در ادامه نوشته ورود گسترده هواپیماهای باری سی۱۷ ای به دیهگو گارسیا طی سه روز گذشته ثبت شده که نشاندهنده انتقال نیرو، تجهیزات و احتمالا مهمات در حمایت از استقرار بمبافکنهاست.
حملات پیشین آمریکا با استفاده از بی ۲
در اکتبر سال گذشته، ایالات متحده از بمبافکنهای بی ۲ برای حمله به پنج سایت زیرزمینی متعلق به حوثیهای یمن استفاده کرد، با این حال، در آن حملات از بمبهای MOP استفاده نشد.
اکنون استقرار این جنگندهها در دیگو گارسیا احتمال بهکارگیری این سلاحهای فوقسنگین علیه اهدافی در ایران و نیروهای نیابتی آن در منطقه را افزایش داده است.
در گزارش صدا و سیما، باقری رییس ستاد کل نیروهای مسلح و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در جایی که «شهر موشکی جدید» سپاه پاسداران معرفی شده است، دیده میشوند.
در بخشی از گزارش، باقری با اشاره به اینکه «همه ابعادی که برای توانی دهها برابر وعده صادق ۲ نیاز است در مسیر ایجاد قرار گرفته است» گفت: « البته سرعت رشد ما بسیار بالاتر از سرعت ترمیم ضعفها در جبهه دشمن است و دشمن در این موازنه قوا قطعا عقب خواهد بود. نیروهای مسلح مسیر رشد و ارتقا و توانمندی خود را با جدیت ادامه میدهند.»
بر اساس گزارشهای رسانههای رسمی جمهوری اسلامی، انواعی از موشکهای «خیبرشکن»، «حاج قاسم»، «قدر H»، «سجیل» و «عماد» در این مکان نگهداری میشوند.
رونمایی از «شهر موشکی» جدید سپاه در شرایطی انجام گرفته که دونالد ترامپ بهصراحت خواستار برچیده شدن برنامه هستهای جمهوری اسلامی، محدود کردن برنامه موشکی و قطع حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی خود در منطقه شده است.
سپاه پاسداران ادعا میکند صدها شهر موشکی در خاک ایران در اختیار دارد. ۳۰ بهمن ماه ۱۴۰۳، حاجیزاده تعداد شهرهای موشکی جمهوری اسلامی در خاک ایران را به حدی توصیف کرد که «اگر از امروز هر هفته یک رونمایی از یک شهر موشکی داشته باشیم، تا دو سال آینده تمام نخواهد شد.»
جمهوری اسلامی سالهاست بر توسعه برنامه موشکی خود اصرار دارد. پس از سالها توسعه، در نهایت ۲۶ فروردین ماه سال ۱۴۰۳، جمهوری اسلامی با شلیک دهها موشک به اسرائیل حمله کرد و نام آن را «عملیات صادق» گذاشت.
دومین بار، شامگاه سهشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۳، جمهوری اسلامی در عملیاتی که آن را «وعده صادق-۲» نامید، حدود ۲۰۰ موشک میانبرد را به سوی اسرائیل شلیک کرد.
مقامات اسرائیلی و جمهوری اسلامی، روایتهای متفاوتی از اثرگذاری این دو حمله داشتند، در حالی که اسرائیل حجم تخریب حملات را ناچیز توصیف کرده است، جمهوری اسلامی در رسانههای رسمی، حجم خسارات در پی این دو حمله را گسترده توصیف میکند.
رونمایی از این مکان که سپاه تاکید دارد شهر موشکی جدید است، در حالی انجام میشود که سطح تقابل جمهوری اسلامی و ایالات متحده، پس از آغاز به کار دور دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ در زمستان ۱۴۰۳، به طرز کم سابقهای دچار تنش شده است.
ایالات متحده، در رویارویی مستقیم با گروه انصارالله یمن، از واپسین گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، تاکید دارد که این گروه که به حوثیها مشهور هستند، از تهران هدایت میشوند. موضوعی که جمهوری اسلامی آن را رد کرد، اما آمریکا این موضوع را نپذیرفته و تهدید کرده است در صورت ادامه حمایت جمهوری اسلامی از حوثیها، ممکن است جمهوری اسلامی بهطور مستقیم هدف قرار بگیرد.
رییسجمهوری آمریکا ۱۷ اسفند ماه ۱۴۰۳ در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید تاکید کرد مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به «مراحل آخر» رسیده است و این مسئله یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا با اقدام نظامی.
وب سایت خبری اکسیوس نیز ۲۹ اسفند ماه ۱۴۰۳، به نقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه نوشت که نامه دونالد ترامپ به علی خامنهای، لحن شدیدی داشته و شامل یک ضربالاجل دوماهه برای دستیابی به توافق جدید هستهای بوده است. ترامپ تهدید کرده است، در صورت عدم رسیدن به یک توافق با تهران، اقدام نظامی علیه تهران را در دستور کار خواهد داشت.
طبق این گزارش که سهشنبه پنجم فروردین منتشر شد، جمهوری اسلامی تلاش دارد تا از تواناییهای موشکی، برنامه هستهای گسترشیافته و دیپلماسی منطقهای خود برای تقویت نفوذ و حفظ بقای حکومت بهره ببرد.
تهدید برنامه هستهای
این گزارش برنامه هستهای ایران را یکی از عوامل کلیدی در تنشهای جاری میان تهران و غرب دانست و گفت: «ایالات متحده همچنان جمهوری اسلامی را به تلاش برای تولید تسلیحات هستهای متهم میکند، هرچند گزارشهای اطلاعاتی حاکی از آن است که علی خامنهای هنوز برنامه تسلیحات هستهای که در سال ۲۰۰۳متوقف شد را از سر نگرفته است.»
این گزارش خاطرنشان کرد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سالهای اخیر بارها اعلام کرده است که تهران از ارائه توضیحات معتبر فنی درباره وجود ذرات اورانیوم در سایتهای اعلامنشده، خودداری میکند و این مسئله نگرانیهایی را درباره احتمال تلاش تهران برای دستیابی به سلاح هستهای افزایش داده است.
تنشهای بین جمهوری اسلامی و آمریکا
جامعه اطلاعاتی آمریکا با اشاره به تلاشهای جمهوری اسلامی برای تحتفشار قرار دادن ایالات متحده برای خروج از منطقه گفت تهران در همین راستا به حمایت و تسلیح گروههای شبهنظامی و نیروهای نیابتی خود مانند حزبالله لبنان، حوثیهای یمن و گروههای شیعه عراق ادامه میدهد و این گروهها حملههای متعددی علیه نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه انجام دادهاند.
این گزارش در عین حال گفت که رهبران جمهوری اسلامی تمایلی به ورود به یک درگیری مستقیم و گسترده با آمریکا و متحدانش ندارند.
توانمندیهای نظامی ایران
جامعه اطلاعاتی آمریکا هشدار داد تهران بهطور پیوسته بر زرادخانه موشکی و پهپادی خود افزوده است و جمهوری اسلامی اکنون بزرگترین ذخایر موشکهای بالستیک و پهپادهای مسلح را در منطقه دارد.
این گزارش افزود تهران این تسلیحات را بخش مهمی از راهبرد بازدارندگی خود میداند و از آنها برای گسترش روابط نظامی با سایر کشورها نیز بهره میبرد.
جامعه اطلاعاتی آمریکا در عین حال خاطرنشان کرد نیروی زمینی و هوایی جمهوری اسلامی به دلیل استفاده از تجهیزات قدیمی و آموزش محدود، در مقایسه با ارتشهای پیشرفته منطقهای، همچنان با چالشهایی مواجه است و حملات اسرائیل علیه مواضع ایران در سوریه و حملات سایبری گسترده علیه تأسیسات نظامی و هستهای ایران، چالشهایی را برای راهبرد بازدارندگی تهران ایجاد کرده است.
روابط منطقهای و دیپلماسی ایران
این گزارش با تشریح تلاشهای تهران برای کاهش اثر تحریمهای غرب از طریق توسعه روابط خود با روسیه و چین، گفت در سالهای اخیر، تهران روابط خود را با مسکو بهویژه در زمینه همکاریهای نظامی در جنگ اوکراین گسترش داده است و چین نیز بهعنوان یک شریک اقتصادی کلیدی برای ایران عمل میکند و از طریق تجارت و سرمایهگذاری، به تهران کمک میکند تا فشارهای اقتصادی ناشی از تحریمها را کاهش دهد.
نهادهای اطلاعاتی آمریکا همچنین به اقدامات جمهوری اسلامی برای تقویت روابط خود با کشورهای آفریقایی و سایر کشورها، از جمله با عربستان سعودی و سایر کشورهای خلیج فارس گفتند با وجود این تلاشهای تهران، بیاعتمادی متقابل جمهوری اسلامی و کشورهای منطقه همچنان ادامه دارد.
چالشهای اقتصادی و اجتماعی
گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا با بررسی رشد پایین اقتصاد ایران، نوسانات نرخ ارز و تورم بالا از یک سو و اعتراضات گسترده در داخل در نتیجه نارضایتیهای اقتصادی و سرکوب سیاسی از سوی دیگر پیشبینی کرد در صورت کاهش نیافتن تحریمها، این روند احتمالا در آینده نیز ادامه خواهد داشت.
این گزارش گفت جمهوری اسلامی در حالی که به دنبال حفظ و گسترش نفوذ منطقهای خود است، برای مقابله با چالشهای داخلی، رویکرد تقویت روابط با قدرتهای غیرغربی، توسعه توان نظامی و تداوم سیاستهای فشار بر آمریکا و متحدانش در منطقه را در پیش گرفته است.
تهدید فزاینده سایبری تهران
جامعه اطلاعاتی آمریکا توان سایبری جمهوری اسلامی را «تهدیدی بزرگ برای امنیت شبکهها و دادههای آمریکا» توصیف کرد و گفت تهران بهطور فزایندهای از عملیات سایبری تهاجمی برای تقویت تأثیرگذاری خود در عرصه بینالمللی استفاده میکند و حملات سایبری آن تهاجمیتر و پیچیدهتری شدهاند.
طبق این گزارش، جمهوری اسلامی به دنبال حمله به زیرساختهای حیاتی ایالات متحده و متحدانش است و همچنان به جمعآوری اطلاعات حساس از طریق هک کردن پایگاههای اطلاعاتی دولتی و تجاری ادامه میدهد.
این گزارش افزود جمهوری اسلامی با استفاده از عملیات نفوذ اطلاعاتی، به دنبال تضعیف انسجام داخلی و افزایش شکافهای سیاسی و اجتماعی در آمریکاست.
طبق این گزارش، جمهوری اسلامی یکی از اصلیترین بازیگران تهدیدات سایبری علیه ایالات متحده محسوب میشود و همکاریهای سایبری بین تهران و مسکو در زمینه پشتیبانی از حملات سایبری و مبادله فناوریهای مرتبط با جنگ الکترونیک در حال گسترش است.