طبق اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، دو دوست همراه آرمیتا گراوند، دستکم پنج ساعت بازداشت بودهاند و تحت فشار برای سکوت درباره علت اصلی آسیب به او و تکرار روایت حکومت مقابل دوربیناند. والدین آرمیتا روز ۹ مهر سه ساعت به یک نهاد امنیتی منتقل شدند و تحت فشار و تهدید قرار گرفتند.
جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، در تماسی تلفنی با تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، از نقش او در به ثمر نشستن توافق تبادل زندانیان میان واشینگتن و تهران قدردانی کرد.
به گزارش الجزیره و به نقل از دفتر امیر قطر، در این تماس تلفنی که روز سهشنبه ۱۱ مهر برقرار شد، بایدن نقش دوحه در معادلات بینالمللی را «فعال و سازنده» خواند.
دو طرف همچنین درباره راههای تقویت روابط واشینگتن و دوحه به تبادل نظر پرداختند.
بر اساس توافقات صورت گرفته میان جمهوری اسلامی و آمریکا، مبادله پنج زندانی ایرانی در برابر پنج زندانی آمریکایی روز دوشنبه ۲۷ شهریور انجام شد.
بایدن روز ۲۷ شهریور در بیانیهای با استقبال از آزادی زندانیان آمریکایی اعلام کرد این پنج نفر پس از سالها تحمل رنج و بلاتکلیفی، بالاخره به خانه باز میگردند.
بر اساس گزارش رسانهها، سفیر قطر در ایران همراه پنج آمریکایی زندانی که قرار بود تهران را ترک کنند، در فرودگاه حضور داشت.
رویترز گزارش داد که مقامات آمریکایی در فرودگاه قطر، از پنج آمریکایی آزاد شده استقبال کردند.
پرس تیوی، شبکه انگلیسیزبان صداوسیمای جمهوری اسلامی هم اعلام کرد دو تن از پنج زندانی ایرانی آزاد شده از آمریکا نیز به دوحه منتقل شدند.
واشینگتن در ازای این توافق، شش میلیارد دلار از پولهای بلوکه شده جمهوری اسلامی در کره جنوبی را آزاد کرد.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا روز ۲۷ شهریور گفت این شش میلیارد دلار تنها برای «اهداف بشردوستانه» قابل استفاده خواهد بود و واشینگتن بر نحوه استفاده از آن نظارت خواهد داشت.
این در حالی است که خبرگزاریهای رویترز و آسوشیتدپرس نوشتند بر اساس سندی که مشاهده کردهاند، بلینکن برای انتقال این مبلغ از کرهجنوبی به قطر به عنوان بخشی از مبادله زندانیان، معافیت تحریمی صادر کرده است.
بر اساس آنچه در این سند متعلق به وزارت امور خارجه آمریکا گفته شده، بلینکن تشخیص داده که لغو تحریمها در راستای منافع امنیت ملی آمریکا است.
در واکنش به توافق جمهوری اسلامی و واشینگتن برای مبادله زندانیان و آزادسازی پولهای بلوکه شده تهران، شاهزاده رضا پهلوی این توافق را «هدیهای به رژیم» خواند و گفت مردم ایران فراموش نخواهند کرد چه کسانی در سختترین روزها به آنان پشت کردند و در کنار قاتلانشان ایستادند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری پیشین آمریکا نیز در واکنش به مبادله زندانیان آمریکایی و ایرانی، بایدن را «احمق» خواند و گفت: «رهبر به شدت بیکفایت ما، جو بایدن متقلب، برای پنج نفر شش میلیارد دلار داد و ایران برای پنج نفر هیچی پرداخت نکرد».
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، از تصمیم ماه گذشته تهران مبنی برای اخراج هشت تن از بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی دفاع کرد و گفت دلیل این اقدام، سیاسیکاری این بازرسان بوده است.
اسلامی روز چهارشنبه ۱۲ مهر در حاشیه جلسه هیات دولت جمهوی اسلامی به خبرنگاران گفت «بازرسان اخراجشده از سه کشور اروپایی بودند که مرتب رفتار سیاسی تند داشتند» و به همین دلیل آنها را «از فهرست حذف کردیم».
جمهوری اسلامی روز ۲۶ شهریور ماه مجوز فعالیت هشت بازرس آژانس در ایران را با تابعیت فرانسوی و آلمانی لغو کرد.
اسلامی افزود آژانس بینالمللی هماکنون ۱۲۷ بازرس تایید شده در ایران دارد و تعداد بازرسان اخراج شده «عددی در مقابل تعداد بازرسان رسمی نیست».
به گفته اسلامی، «افرادی که اخراج شدهاند چند سال است به ایران نیامدهاند».
او واکنشها به این اقدام جمهوری اسلامی را «جو سازی» و حاصل «رفتار سیاسی و عملیات روانی» دانست.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۸ شهریور ماه در گفتوگو با ایراناینترنشنال اقدام تهران را در ممنوع کردن ورود تعدادی از «مجربترین بازرسان آژانس» محکوم کرد و آن را «نامتناسب و بیسابقه» خواند.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی پیش از این با دفاع از اخراج این بازرسان گفته بود کشورهای غربی «با زیادهخواهی»، از ساز و کارهای آژانس برای «مقاصد سیاسی خود» استفاده میکنند.
رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی اما کشورهای غربی را به عدم انجام تعهدات خود در قالب برجام متهم کرد و افزود این کشورها در عین حال از تهران انتظار دارند مفاد برجام را «به صورت یکطرفه» اجرا کند.
اسلامی تاکید کرد برنامه هستهای ایران مطابق ضوابط آژانس بینالمللی به راه خود ادامه میدهد: «هیچ فعالیتی که دور از دسترس و اطلاع آژانس باشد در جمهوری اسلامی نداریم.»
اسلامی پیش از این و در روز سوم مهر ماه نیز در دیدار با گروسی در وین، آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به سیاسیکاری در قبال پرونده هستهای تهران متهم کرد.
او در این دیدار با انتقاد از مواضع کشورهای غربی درباره فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی گفت: «این کشورها با فشارهای سیاسی و توسل به تحریمها سعی دارند از ظرفیت آژانس برای فشار به ایران استفاده کنند.»
این در حالی است که مارک گینزبرگ، دیپلمات سابق آمریکا، با اشاره به پیامدهای رقابت هستهای در خاورمیانه، به ایراناینترنشنال گفت جمهوری اسلامی در آستانه داشتن بمب هستهای است.
اسلامی روز سهشنبه ۱۱ مهر نیز در دیدار با مهمانان «کنفرانس وحدت اسلامی» در تهران بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی قصدی برای تولید سلاح هستهای ندارد.
خبر بیهوش شدن آرمیتا گراوند، دانشآموز ۱۶ ساله در مترو که گفته میشود به دنبال یورش به او بر سر تن ندادن به حجاب اجباری آسیب دیده و بستری شدنش در یک بیمارستان نظامی در تهران، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته است.
گاردین روز سهشنبه ۱۱ مهر در گزارشی نوشت فعالان حقوق بشر دلیل بیهوشی آرمیتا گراوند را ضرب و جرح او از سوی «ماموران گشت ارشاد جمهوری اسلامی» میدانند.
این رسانه بریتانیایی همچنین با اشاره به ویدیوی موجود از لحظه خارج کردن آرمیتا از واگن مترو، تاکید کرد تاکنون تصویری از اتفاقات داخل واگن منتشر نشده است.
گاردین همچنین به مصاحبه خبرگزاری دولتی جمهوی اسلامی (ایرنا) با والدین آرمیتا پرداخت و اعلام کرد جمهوری اسلامی پیش از این بارها به انجام مصاحبههای اجباری با افراد مختلف اقدام کرده است.
ایرنا روز سهشنبه ۱۱ مهر ویدیویی از صحبتهای مادر و پدر این دانشآموز منتشر کرد که گفتند «حادثه پیش آمده "یک اتفاق" بوده» است.
مادر این نوجوان در بخشی از این مصاحبه با بغض میگوید: «فکر کنم افتاده ... فکر کنم گفتند فشارش افتاده، خورده زمین، سرش به لبه مترو خورده و دوستانش او را بیرون آوردند ....»
گاردین به واکنشها به وضعیت آرمیتا در فضای مجازی پرداخت و تصریح کرد بسیاری معتقدند تاریخ در حال تکرار است و روایت جمهوری اسلامی، مانند آنچه پیش از این در مورد کشته شدن مهسا ژینا امینی اعلام کرده بود، دروغین است.
رسانه انگلیسی تلگراف نیز به نقل از سازمان حقوق بشری ههنگاو نوشت آرمیتا در حمله فیزیکی شدید از سوی ماموران گشت ارشاد در متروی تهران به شدت آسیب دیده است.
تلگراف به نقل از سایت خبری ایرانوایر، دلیل بیهوشی آرمیتا را صدمه دیدن سر او در اثر حمله ماموران عنوان کرد.
این رسانه به جریحهدار شدن احساسات مردم ایران در پی این حادثه اشاره کرد و نوشت بسیاری اتفاق رخداده برای آرمیتا را به دلیل رفتار مشابه ماموران گشت ارشاد میدانند که منجر به کشته شدن مهسا ژینا امینی در سال گذشته شد.
تلگراف همچنین گزارش داد که آرمیتا هماکنون تحت تدابیر شدید امنیتی در بیمارستان نیروی هوایی فجر تهران بستری است.
تایمز اسرائیل نیز نوشت مقامهای جمهوری اسلامی با تکذیب حمله ماموران گشت ارشاد به آرمیتا گراوند، دلیل اتفاقات پیش آمده برای او را «افت فشار خون» اعلام کردهاند.
این رسانه همچنین نوشت بر اساس گزارشها، هیچکس، حتی خانواده این دانشآموز، اجازه ملاقات با او ندارند.
خبر بازداشت مریم لطفی، خبرنگار روزنامه شرق که برای تهیه گزارش درباره وضعیت آرمیتا گراوند به بیمارستان رفته بود از دیگر مواردی است که تایمز اسرائیل به آن پرداخته است.
لطفی پس از چند ساعت آزاد شد.
ایبیسینیوز هم به نقل از فرزاد صیفیکاران، روزنامهنگار ساکن لندن نوشت آرمیتا و تعدادی از دوستانش به دلیل بر سر نداشتن حجاب از سوی پلیس هدف حمله قرار گرفتند.
بنا بر این گزارش، نیروهای پلیس آرمیتا را هل دادهاند و همین امر موجب آسیبدیدگی و بیهوشی او شد.
همزمان رسانههای آلمان از جمله بیلد، اشپیگل و انتیوی نیز به این موضوع پرداختند.
بیلد نوشت آرمیتا میتواند یک قربانی دیگر گشت ارشاد باشد و تاکید کرد در هفتههای اخیر فشارهای حکومت بر زنان در ایران افزایش یافته است.
اشپیگل نیز نوشت این حادثه میتواند به شروع مجدد اعتراضات علیه جمهوری اسلامی بینجامد.
رسانههای استرالیا، مالزی، ایتالیا، هند و سنگاپور هم آخرین وضعیت آرمیتا گراوند را پوشش دادند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، این دانشآموز ۱۶ ساله آسیب دیده در متروی شهدا، دانشآموز کلاس یازدهم هنرستان دولتی عروهالوثقی در منطقه ۱۱ تهران است.
سخنان علی خامنهای علیه تلاشها برای عادیسازی روابط میان اسرائیل و عربستان سعودی، با واکنش اسرائیل و آمریکا همراه شد. نخستوزیر اسرائیل گفت تهران توانایی جلوگیری از روند صلح در منطقه را ندارد و وزارت خارجه آمریکا نیز بر نقش کشورهای منطقه در مقابله با تهدید ایران تاکید کرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سهشنبه ۱۱ مهر، ضمن تاکید بر ناتوانی جمهوری اسلامی در جلوگیری از روند عادیسازی روابط کشورش در منطقه گفت: «در حالی که رژیم ترور خامنهای کشتار و نابودی میکارد، اسرائیل در حال پیشبرد پیشرفت و صلح است.»
نتانیاهو افزود همانطور که ایران مانع دستیابی اسرائیل به «توافق ابراهیم» نشد، ما را از گسترش بیشتر دایره صلح به نفع شهروندان اسرائیل، مردم منطقه و در کل بشریت باز نخواهد داشت.
یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، نیز در واکنش به سخنان خامنهای گفت: «رژیم تروریستی قاتل در ایران قبلا موفق شده چندین کشور تحت کنترل خود را از هم بپاشاند و اکنون تلاش میکند با تهدیدهای توخالی تلاشها برای صلح را تخریب کند.»
ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، نیز در نشست خبری خود در روز سهشنبه ۱۱ مهر، در واکنش به اظهارات علی خامنهای گفت واشینگتن به دیدگاه خامنهای در این مورد علاقهای ندارد.
ودانت پاتل گفت: بخشی از رابطه آمریکا با عربستان سعودی و اسرائیل به نقش این دو کشور در مقابله با فعالیتهای مخرب و بیثباتکنندهای است که رژیم ایران در آن شرکت دارد.
همزمان با انتشار خبر سفر یک وزیر دیگر کابینه بنیامین نتانیاهو به عربستان سعودی تنها در یک هفته، رهبر جمهوری اسلامی عادیسازی روابط کشورهای منطقه با اسرائیل را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
علی خامنهای روز سهشنبه ۱۱ مهر در دیدار با گروهی از مقامهای جمهوری اسلامی و مهمانان «کنفرانس وحدت اسلامی» در تهران به کشورهای منطقه هشدار داد از عادیسازی روابط با تلآویو «ضرر خواهند کرد» زیرا اسرائیل «رفتنی و در حال مرگ» است.
رهبر جمهوری اسلامی در این دیدار با بیان اینکه «همه جنگهای منطقه عامل خارجی دارد»، گفت: «بارها گفتیم که هیچکس را به جنگ و اقدام نظامی تشویق نمیکنیم و از آن اجتناب هم میکنیم.»
او افزود: «دولتهایی که روابط با اسرائیل را عادیسازی کنند ضرر خواهند کرد.»
ابراهیم رئیسی، رییس دولت جمهوری اسلامی نیز در این دیدار با اشاره به «سازش بعضی دولتها» با تلآویو گفت برقراری روابط با اسرائیل برای کشورهای منطقه «امنیتساز» نخواهد بود.
پیش از صحبتهای رهبر و رییس دولت جمهوری اسلامی، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی تاکید کرده بود که ایران بنا دارد روابط عمیقی را با هدف «مایوس کردن دشمن [اسرائیل] و بستن راه عادیسازی روابط» با عربستان سعودی داشته باشد.
تاکید او بر «عمیق و گسترده کردن» روابط بین تهران و ریاض با هدف «مایوس کردن» اسرائیل از عادیسازی روابطش با عربستان سعودی در حالی است که همزمان، شلومو کارهی، وزیر ارتباطات اسرائیل با انتشار تصویری از خود در شبکه اجتماعی اکس، از سفر به عربستان سعودی خبر داد.
در این سفر ١۴ اسرائیلی دیگر از جمله دیوید بیتان، عضو کنست نیز این وزیر دولت نتانیاهو را همراهی میکنند.
این گروه دیپلماتیک قرار است در کنفرانس بینالمللی پست شرکت کنند که روز چهارشنبه ۱۲ مهر با حضور نمایندگانی از سراسر جهان در ریاض برگزار میشود.
کارهی دومین وزیر اسرائیلی است که به عربستان سعودی سفر میکند. پیش از او، حیم کاتز، وزیر گردشگری این کشور روز چهارم مهر در سفری رسمی به عربستان سعودی رفته بود.
از سوی دیگر نتایج یک نظرسنجی که از سوی شبکه اسرائیلی کان ۱۱ صورت گرفت، نشان میدهد ۵۶ درصد از شهروندان اسرائیلی از عادیسازی روابط این کشور با عربستان سعودی حمایت میکنند.
بر اساس نتایج این نظرسنجی که روز یکشنبه ۹ مهر منتشر شد، ۱۲ درصد اسرائیلیها مخالف برقراری روابط دیپلماتیک با ریاض هستند و ۳۲ درصد میگویند هنوز در این مورد تردید دارند.
اسرائیل در طول سالهای اخیر توانسته است با استفاده از نگرانیهای کشورهای عربی منطقه در مورد سیاستهای خصمانه جمهوری اسلامی، روابط خود را با تعدادی از این کشورها عادیسازی کند.
این کشور ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب «پیمان ابراهیم» با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط عادی سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط امضا کرد.
در حالی که به نظر میرسد ریاض و اورشلیم هم به توافق عادیسازی روابط خود از همیشه نزدیکتر شدهاند، تنشها بین ایران و عربستان سعودی تنها چند ماه پس از از سر گیری روابط دیپلماتیک بین دو کشور، در حال شکلگیری دوباره است.
بازی دو تیم فوتبال الاتحاد و سپاهان اصفهان که قرار بود در چارچوب رقابتهای جامباشگاههای آسیا شامگاه دوشنبه دهم مهر در ورزشگاه نقش جهان برگزار شود، به دلیل وجود مجسمه قاسم سلیمانی لغو شد.
بروز این تنشها در شرایطی است که تنها حدود هفت ماه از توافق جمهوری اسلامی و عربستان سعودی برای عادیسازی روابط دو کشور میگذرد.
بر اساس جدیدترین گزارش بانک جهانی، ایران از نظر شاخصهای حکمرانی در میان بدترین کشورهای دنیا قرار دارد.
در پروژه زیرشاخصهای جهانی حکمرانی که با حمایت مالی بانک جهانی و در همکاری با چند موسسه بینالمللی انجام میشود، بیش از ۲۰۰ کشور جهان بر اساس شش مولفه مرتبط با حکمرانی، سنجش و رتبهبندی میشوند.
گزارش اخیر بانک جهانی مربوط به بررسی این مولفهها بر اساس دادههای سال ۲۰۲۱ میلادی است.
در زیرشاخص «کیفیت مقررات»، ایران از ۱۰۰ امتیاز موجود، کمتر از پنج امتیاز گرفته است.
بر این اساس ایران با رتبه ۱۹۹ از میان ۲۰۹ کشور بررسی شده، در کنار آفریقای مرکزی و سوریه قرار دارد.
سنگاپور صدرنشین کشورهای جهان و کرهشمالی در قعر ۲۰۹ کشور بررسی شده از نظر کیفیت مقررات است.
در گزارش بانک جهانی از شاخصهای حکمرانی، بهترین امتیاز ایران در مولفه «اثربخشی دولت» کسب شده است.
در این بخش ایران با کسب امتیاز اندکی بیش از ۱۸ از ۱۰۰ در میان ۲۰۹ کشور بررسی شده در رتبه ۱۷۱ ایستاده است.
کشورهای نیکاراگوئه و نپال نیز وضعیتی مشابه داشتهاند و در فهرست رتبهبندی کشورهای جهان از نظر این زیرشاخص، قبل و بعد از ایران قرار گرفتهاند.
سودان جنوبی بدترین کشور جهان به لحاظ اثربخشی دولت معرفی شده و سنگاپور در صدر فهرست کشورهای جهان از نظر این زیرشاخص است.
دیگر مولفه بررسی شده در تدوین گزارش شاخصهای جهانی حکمرانی، مولفه «آزادی بیان و پاسخگویی» است که بر اساس بررسیها ایران با کسب امتیازی در حدود ۹ از ۱۰۰ امتیاز، در رده ۱۸۹ از میان ۲۰۹ کشور قرار گرفته است.
سودان و لیبی هم وضعیتی مشابه با ایران داشتهاند.
در مقابل، نروژ بهترین عملکرد را از نظر مولفه آزادی بیان و پاسخگویی به ثبت رسانده و قعرنشین فهرست هم کرهشمالی است.
بر اساس یافتههای گزارش شاخصهای جهانی حکمرانی، امتیاز ایران در مولفه «ثبات سیاسی بدون خشونت و تروریسم» کمتر از هشت بوده است که آن را در جایگاه ۱۹۷ جهان در کنار نیجر و بورکینافاسو قرار داده است.
در بین کشورهای بررسی شده، گرینلند در صدر و سومالی در قعر فهرست رتبهبندی به لحاظ ثبات سیاسی بدون خشونت و تروریسم قرار گرفتهاند.
امتیاز کسب شده ایران در زیرشاخص «کنترل فساد» نیز کمی بیش از ۱۳ بوده که آن را در جایگاه ۱۸۱ کشورهای جهان از نظر کنترل فساد قرار داده است.
در این فهرست، ایران پس از کامرون و پیش از قرقیزستان قرار دارد.
دانمارک با کسب بالاترین امتیاز در صدر فهرست کشورهای جهان از نظر زیرشاخص کنترل فساد است و سودان جنوبی هم کشور قعرنشین این فهرست.
بهمن ماه سال گذشته نیز سازمان شفافیت بینالملل گزارش جدید خود را منتشر کرد که نشان میداد ایران در کنار گینه و بنگلادش در ردههای انتهایی جدول شاخص ادراک فساد در سال ۲۰۲۲ قرار دارد.
سازمان شفافیت بینالملل یادآوری کرده بود که جمهوری اسلامی در سه سال گذشته هیچ پیشرفتی در مبارزه با فساد از جمله پولشویی و فساد سیاسی و اداری نداشته است.
در رتبهبندی شفافیت بینالملل که «شاخص احساس فساد» را برای کشورهای مختلف تعیین میکند، جمهوری اسلامی ایران در سه سال اخیر از ۱۰۰، امتیاز ۲۵ و ۲۶ را کسب کرده است.
اسفند سال گذشته نیز فارین پالیسی با انتشار مقالهای پیشبینی کرد در نهایت «فساد همهگیر» جمهوری اسلامی، گریبان رژیم را گرفته و آن را خفه خواهد کرد.
اما علاوه بر فساد، در زیر شاخص «حاکمیت قانون» هم امتیاز ایران کمتر از ۱۸ از ۱۰۰ بود که آن را در رتبه ۱۷۲ یعنی بعد از لیبریا و قبل از آنگولا قرار داده است.
در این بخش کشور فنلاند بیشترین امتیاز را کسب کرده و در صدر فهرست قرار گرفته. سودان جنوبی هم در انتهای این فهرست نشسته است.
مقایسه امتیازهای ایران در زیرشاخصهای ششگانه این گزارش با سال قبل از آن نشان میدهد وضعیت این کشور در سه مولفه کیفیت مقررات، حاکمیت قانون و کنترل فساد بدتر شده است.