سامی ابوشحاده، رهبر حزب عربی بلد در اسرائیل، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال تاکید کرد که اعراب اسرائیل خواهان صلح با کشور ایران و دیگر کشورهای منطقه هستند و هیچ علاقه‌ای به درگیری میان اسرائیل و ایران ندارند. او همچنین از طرح صلح عربستان سعودی حمایت کرد.
ابوشحاده در گفت‌وگو با بابک اسحاقی گفت: «ما جهان عرب و جهان اسلام را دشمن نمی‌بینیم. خودمان را بخشی از جهان عرب و اسلام می‌دانیم و خواهان پیشبرد صلح با همه کشورهای منطقه، از جمله ایران، هستیم.»
او افزود: «ما هیچ علاقه‌ای به جنگ نداریم؛ نه با ایران و نه با هیچ کشور دیگری.»
«خواهان صلح با ایران هستیم، نه جنگ»
رهبر حزب بلد با اشاره به تنش‌های چند دهه گذشته میان اسرائیل و جمهوری اسلامی گفت این مناقشه از انقلاب سال ۱۳۵۷ آغاز شده و در سال‌های اخیر به سطح بی‌سابقه‌ای از خشونت و درگیری رسیده است.
او تاکید کرد شهروندان عرب اسرائیل خواهان زندگی در صلح، برابری و کرامت با همه همسایگان خود هستند.
ابوشحاده همچنین از طرح صلح عربستان سعودی حمایت کرد و گفت این طرح می‌تواند زمینه‌ساز صلح در سراسر خاورمیانه شود؛ به‌گونه‌ای که اسرائیل و شهروندانش نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از منطقه باشند.
ابوشحاده در پاسخ به پرسشی درباره توافق‌های ابراهیم میان اسرائیل و شماری از کشورهای عربی، این توافق‌ها را مانعی در مسیر صلح توصیف کرد.
او گفت: «توافق‌های ابراهیم، توافق‌های صلح نیستند. این‌ها توافق‌هایی هستند که مانع صلح می‌شوند و ما را از صلح دورتر می‌کنند.»
به‌گفته او، شرکت‌های تسلیحاتی و سایبری از اصلی‌ترین گروه‌هایی بودند که امضای این توافق‌ها را جشن گرفتند.
او تاکید کرد دستیابی به صلح پایدار مستلزم راه‌حلی است که آزادی، عدالت و برابری را برای اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها تضمین کند.
«از نتانیاهو یا آیزنکوت حمایت نخواهیم کرد»
با نزدیک شدن انتخابات پارلمانی اسرائیل در پنجم آبان، احزاب عرب این کشور ممکن است در تعیین ترکیب دولت آینده نقشی تعیین‌کننده داشته باشند.
ابوشحاده با اشاره به نزدیک بودن شمار کرسی‌های دو اردوگاه حامی و مخالف بنیامین نتانیاهو گفت رأی اقلیت عرب اسرائیل به موضوعی «بسیار مهم و استراتژیک» تبدیل شده است.
او با ابراز نگرانی از تشدید گرایش‌های راست افراطی در اسرائیل، نسبت به احتمال تلاش برای رد صلاحیت احزاب و نامزدهای عرب و حتی بروز خشونت هشدار داد.
رهبر حزب بلد در پاسخ به این پرسش که آیا حزبش حاضر است از گادی آیزنکوت یا بنیامین نتانیاهو برای تشکیل دولت حمایت کند، گفت: «در حال حاضر ما نمی‌بینیم که چنین نامزدی وجود داشته باشد و به همین دلیل هیچ‌یک از نامزدهای موجود را توصیه نخواهیم کرد.»
او توضیح داد که حزبش به‌دنبال نامزدی است که برای پایان دادن به اشغال، پیشبرد راه‌حل دوکشوری و برابری حقوق شهروندان تلاش کند.
ابوشحاده وضعیت کنونی شهروندان عرب اسرائیل را دشوارترین دوره از زمان تشکیل این کشور در سال ۱۹۴۸ توصیف کرد.
او دولت اسرائیل را به سرکوب سیاسی، محدود کردن آزادی بیان و تبعیض علیه شهروندان عرب متهم کرد و اقدامات اسرائیل در غزه را «نسل‌کشی و جنایات جنگی» خواند.
با این حال، او تاکید کرد همچنان به امکان همزیستی مسالمت‌آمیز میان اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها باور دارد.
ابوشحاده گفت: «ما باید به مردم بگوییم که افق دیگری وجود دارد. می‌توان بدون اشغال زندگی کرد. می‌توان بدون بی‌عدالتی زندگی کرد. می‌توان بدون جنگ زندگی کرد.»
نازنین شریفیان، نامزد ایرانی‌تبار و فارسی‌زبان حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت در انتخابات پارلمانی اسرائیل، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال خواستار تشدید فشارهای نظامی و اقتصادی بر رهبران جمهوری اسلامی شد و تاکید کرد باید برای پایان دادن به این حکومت تلاش کرد.
شریفیان که سال ۱۹۸۲ در ایران متولد شده و تا هفت‌سالگی در این کشور زندگی کرده است، از نامزدهای ورود به کنست، پارلمان اسرائیل، است و در صورت مشارکت حزب یاشار در تشکیل دولت آینده، ممکن است روزی در دولت اسرائیل نیز نقش‌آفرینی کند.
او در گفت‌وگو با بابک اسحاقی گفت: «ما باید همه کاری بکنیم که رهبران جمهوری اسلامی بیفتند، این رژیم از دنیا برود و مردم ایران آزاد شوند.»
تشدید فشار بر جمهوری اسلامی و تغییر حکومت در ایران
شریفیان که سابقه فعالیت در موساد، سازمان اطلاعات و عملیات ویژه اسرائیل، را دارد جمهوری اسلامی را بزرگ‌ترین دشمن اسرائیل و همچنین دشمن مردم ایران توصیف کرد.
او با انتقاد از حمایت مالی جمهوری اسلامی از گروه‌های نیابتی در منطقه گفت منابع متعلق به مردم ایران، به جای صرف شدن برای رفاه آن‌ها، در اختیار گروه‌هایی مانند حزب‌الله و حوثی‌ها قرار می‌گیرد.
شریفیان در پاسخ به پرسشی درباره سیاست احتمالی حزب یاشار در قبال جمهوری اسلامی گفت این سیاست در امتداد رویکرد بنیامین نتانیاهو خواهد بود.
او تاکید کرد: «ما باید این فشارها را علیه رهبران جمهوری اسلامی شدیدتر کنیم. ما نمی‌خواهیم به مردم ایران فشار بیاوریم. مردم ایران امید آخر ایران هستند.»
این نامزد کنست در پاسخ به پرسشی درباره تغییر حکومت در ایران نیز بر ضرورت استفاده از همه ابزارهای ممکن برای پایان دادن به حاکمیت جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت: «من باور بزرگی به مردم ایران دارم.»
اسرائیل باید به میز تصمیم‌گیری درباره ایران بازگردد
شریفیان از آنچه کنار گذاشته شدن اسرائیل از مذاکرات واشینگتن و تهران خواند، انتقاد کرد.
او گفت: «این روزها دولت اسرائیل اصلا دور میز تصمیم‌گیری نیست. آقای ترامپ و دولت آمریکا مستقیما با دولت ایران مذاکره می‌کنند.»
به گفته او، دولت آینده اسرائیل باید بار دیگر به میز تصمیم‌گیری بازگردد و در کنار آمریکا نقش موثرتری در تعیین سیاست‌ها درباره جمهوری اسلامی داشته باشد.
از کودکی در ایران تا فعالیت در موساد
شریفیان گفت در خانواده‌ای یهودی در ایران متولد شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷، بخشی از خانواده‌اش به آمریکا و اسرائیل مهاجرت کردند، اما پدرش که در تهران و اصفهان کسب‌وکار داشت، ابتدا حاضر به ترک ایران نشد.
به‌گفته او، خانواده‌اش سرانجام زمانی که هفت سال داشت، از ایران گریختند.
شریفیان پس از مهاجرت به اسرائیل به ارتش پیوست و سپس در سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شاباک، و موساد فعالیت کرد. او گفت تسلطش به زبان فارسی یکی از دلایل انتقال او به موساد بود.
او همچنین از فعالیت آموزشی خود برای صدها دانش‌آموز اسرائیلی در زمینه زبان فارسی و مسائل راهبردی خاورمیانه سخن گفت.
«امیدوارم در کنست به فارسی سخن بگویم»
شریفیان با تاکید بر هویت ایرانی خود گفت: «من خیلی افتخار می‌کنم که وجودم ایرانی است.»
او نمایندگی جامعه ایرانیان اسرائیل را افتخاری بزرگ دانست و افزود: «من انتظار دارم که در آینده در پارلمان اسرائیل فارسی هم حرف بزنم.»
شریفیان همچنین ابراز امیدواری کرد بتواند به افزایش حضور ایرانی‌تباران در نهادهای دولتی اسرائیل کمک کند و روزی ایران دوباره به مردمش بازگردد.
مردم اسرائیل در حالی سه‌شنبه پنجم آبان برای انتخاب نمایندگان پارلمان اسرائیل (کنِسِت) و نهایتا دولت جدید پای صندوق‌های رای می‌روند که از سویی، هنوز از شوک حمله هفتم اکتبر سه سال پیش بیرون نیامده‌اند، و از سوی دیگر، فضای کشور قطبی‌تر از هر زمان دیگری است.
این روزها در اسرائیل به هر سو بنگری، تبلیغات انتخاباتی نامزدها و احزاب دیده می‌شود.
روی یک اتوبوس، تصویر ایتامار بن‌گویر، وزیر راست‌گرای افراطی امنیت ملی است و شعارش، و روی اتوبوس کناری، تصویر نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین و از بخت‌های اصلی جانشینی بنیامین نتانیاهو.
روی یک بیلبورد، عکس رهبر معنوی حزب شاس (حزب یهودیان مذهبی شرقی‌تبار) است، با این شعار که رای دادن به حزب شاس، رای دادن به «آفریدگار هستی» است.
روی بیلبوردی دیگر، تصویر اویگدور لیبرمن، رهبر حزب راست‌گرای لاییک «اسرائیل خانه ما» دیده می‌شود، با این شعار که اگر یهودیان مذهبی به خدمت سربازی نروند، دیگر هیچ خدماتی از دولت نخواهند گرفت.
شاید بتوان گفت که تا یک دهه پیش، بحث‌های انتخاباتی در اسرائیل پیرامون مسائلی چون صلح با فلسطینیان و البته اقتصاد بود. دو موضوعی که جامعه را با خطی نسبتا مشخص، به راست و چپ تقسیم می‌کرد. اما در سال‌های اخیر، اگرچه موضوع اقتصاد همچنان باقی مانده و حتی پررنگ‌تر شده، موضوع صلح با فلسطینیان تقریبا به‌طور کامل از بحث کنار گذاشته شده است.
بحث‌های این روزها در اسرائیل، در کوچه و خیابان، در تاکسی و سوپرمارکت محلی و در ادارات و بین همکاران و دوستان، درباره مسائلی همچون ماندن یا رفتن نتانیاهو، خدمت سربازی یا معافیت از خدمت سربازی یهودیان فوق‌مذهبی و البته، هفتم اکتبر و جنگ سه‌ساله پس از آن است.
همه این‌ها موجب شده آن خط فرضی راست و چپ دیگر رنگی نداشته باشد. چه‌بسا راست‌گرایانی که یا به دلیل مخالفت با نتانیاهو یا مقصر دانستن او در حمله هفتم اکتبر یا صد البته، اتحادش با احزاب فوق‌مذهبیِ مخالف خدمت سربازی یهودیان اولترا ارتدوکس، امروز در جبهه احزاب میانه و چپ قرار گرفته‌اند.
چه‌بسا چپ‌گرایان سابق که پس از حمله هفتم اکتبر حماس، امروز می‌گویند که تغییر موضع داده و قصد دارند به احزاب راست یا حتی راست افراطی رای دهند.
بحث بر سر این موضوعات نه تنها در رادیو و تلویزیون بین سیاستمداران و مفسران، که در کوچه و خیابان بین مردم عادی نیز جریان دارد.
شهروندان اسرائیل هم مردمی سیاسی هستند و هم ذات جوشانی دارند، و ترکیب این دو با یکدیگر موجب می‌شود گاه در کوچه که قدم می‌زنی، ببینی دو دوست در حال بحث سیاسی با هم با صدای بلند هستند؛ به شکلی که شاید اگر یک فرد اهل اسکاندیناوی از آن محل رد شود، فکر کند دعوایی درگرفته است.
گاهی نیز، از میان دو همسایه در یک ساختمان، یکی پوستر تبلیغاتی حزب چپ میانه «دموکرات‌ها» به رهبری یائیر گولان، معاون پیشین رییس ستاد ارتش را از بالکن آویزان کرده، و همسایه دیگر پوستر تبلیغاتی بتسل‌ئل اسموتریچ، رهبر حزب راست‌گرای افراطی «صیونیسم دینی» را بر پنجره چسبانده است.
دو همسایه‌ای که هنوز همدیگر را دوست دارند؛ اما این روزها وقتی در راه‌پله از کنار هم رد می‌شوند، سلامشان سردتر است.
در ساختمان کناری، دو همسایه دیوار به دیوار در حال بحث هستند که آیا در جریان شکست اطلاعاتی اسرائیل در پیشگیری از حمله هفتم اکتبر، نتانیاهو مقصر بوده یا نهادهای امنیتی.
و در این میان، صاحب سوپرمارکت محل قرار دارد. فردی که تا چهار سال پیش عکسش با نتانیاهو را با افتخار به دیوار نصب کرده بود.
او در پی جنجال‌های مربوط به تغییر قوانین ناظر بر دستگاه قضایی، عکس را کمی از نظرها دور کرد، و بعد از هفتم اکتبر، آن را به پستوی پشت مغازه برد.
فردی سال‌ها حامی لیکود (حزب نتانیاهو) بوده و امروز نمی‌داند باید به چه کسی رای دهد.
فرد دیگری می‌گوید صرف‌نظر از اینکه من و او به چه کسی رای دهیم، هیچ‌کدام از دو بلوک سیاسی مخالفان و موافقان نتانیاهو، کرسی‌های لازم را برای تشکیل دولت به دست نخواهند آورد.
شهروندی دیگر، مانند بسیاری از شهروندان - با هر دیدگاه سیاسی - نگران است که اسرائیل مانند شش سال پیش وارد چرخه بی‌پایان انتخاباتی پس از انتخابات دیگر شود.
اگر آن زمان بحران کرونا موجب شد بنی گنتس راضی به تشکیل دولت وحدت ملی با نتانیاهو و نقطه پایان گذاشتن بر آن چرخه باطل شود، این بار مشخص نیست هیچ بحرانی بتواند بر این شکاف‌ها، حتی برای مدتی محدود، پل بزند.
در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل، بنیامین نتانیاهو برای حفظ قدرت با رقبایی روبه‌رو است که در قبال جمهوری اسلامی مواضعی سخت‌گیرانه دارند. گادی آیزنکوت و نفتالی بنت، دو رقیب اصلی، از ادامه فشار بر تهران حمایت می‌کنند، اما درباره شیوه مقابله و تغییر حکومت اختلاف نظر دارند.
این انتخابات پس از سه سال جنگ در غزه و گسترش تنش‌های اسرائیل با جمهوری اسلامی و نیروهای وابسته به آن برگزار می‌شود.
این درگیری‌ها به جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴ و جنگ ۴۰ روزه اسرائیل و آمریکا علیه حکومت ایران در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ انجامید.
بنیامین نتانیاهو؛ نخست‌وزیر ۷۷ ساله و رهبر لیکود
نتانیاهو، متولد ۲۹ مهر ۱۳۲۸ در اسرائیل، از خانواده‌ای یهودی با تبار عمدتا اروپای شرقی است. پدر او در لهستان متولد شد.
نتانیاهو که باسابقه‌ترین نخست‌وزیر اسرائیل به شمار می‌رود، از سال ۱۴۰۱ بار دیگر قدرت را در این کشور در دست گرفت.
او مقابله با برنامه هسته‌ای و موشکی جمهوری اسلامی را از محورهای اصلی سیاست امنیتی خود قرار داده است.
در دوره کنونی نخست‌وزیری او، رویارویی مستقیم حکومت ایران و اسرائیل گسترش یافت.
اسرائیل فروردین ۱۴۰۳ به ساختمان وابسته به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق حمله کرد و شماری از فرماندهان سپاه پاسداران کشته شدند.
جمهوری اسلامی نیز در پاسخ، برای نخستین بار از خاک ایران حمله گسترده‌ای علیه اسرائیل انجام داد.
این رویارویی در خرداد ۱۴۰۴ به جنگ ۱۲ روزه انجامید. ۹ اسفند همان سال نیز اسرائیل و آمریکا حملات گسترده تازه‌ای علیه حکومت ایران آغاز کردند که به کشته شدن علی خامنه‌ای و شماری از فرماندهان ارشد نظامی انجامید.
نتانیاهو اکنون سرنگونی جمهوری اسلامی را یکی از اهداف اصلی خود معرفی می‌کند.
او ۲۶ مهر در نشستی با خبرنگاران اسرائیلی گفت: «این حکومت باید سقوط کند و من آن را سرنگون خواهم کرد.»
نتانیاهو در این نشست تاکید کرد برنامه‌ای جامع برای سرنگونی جمهوری اسلامی دارد و به دستگاه‌های امنیتی اسرائیل دستور داده است برای تحقق این هدف اقدام کنند.
او ادامه این مسیر را به پیروزی خود در انتخابات گره زد و افزود ۹۰ درصد اقدامات لازم برای شکست دشمنان اسرائیل انجام شده است.
با این حال، او ۲۲ مهر در مصاحبه با رادیو ارتش اسرائیل گفت با حمله پیش‌دستانه به حکومت ایران پیش از انتخابات موافق نیست، اما هشدار داد اسرائیل به هرگونه حمله جمهوری اسلامی پاسخ سختی خواهد داد.
گادی آیزنکوت؛ فرمانده مراکشی‌تبار و رقیب اصلی نتانیاهو
آیزنکوت، ۶۶ ساله، متولد طبریه در شمال اسرائیل و فرزند مهاجران یهودی مراکشی است.
او در خانواده‌ای کارگری بزرگ شد و پس از ۴۱ سال خدمت نظامی و رسیدن به ریاست ستاد کل ارتش، وارد سیاست شد.
آیزنکوت پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به کابینه جنگ نتانیاهو پیوست، اما در خرداد ۱۴۰۳ به‌دلیل اختلاف بر سر راهبرد جنگ استعفا داد. پسر و دو برادرزاده او در جنگ غزه کشته شدند.
او در شهریور ۱۴۰۴ حزب میانه‌روی «یاشار» را تاسیس کرد که اکنون از رقبای اصلی لیکود است.
آیزنکوت جمهوری اسلامی را یکی از مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی علیه اسرائیل می‌داند و بر ادامه مقابله با برنامه هسته‌ای و فعالیت‌های منطقه‌ای تهران تاکید دارد.
او در مصاحبه با اورشلیم‌پست در شهریور گفت مهم‌ترین نگرانی خارجی او جمهوری اسلامی است و هشدار داد تهران ممکن است با استفاده از ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود، برای دستیابی سریع به سلاح هسته‌ای تلاش کند.
آیزنکوت معتقد است اقدامات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی باید به جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای، نظارت سخت‌گیرانه بر برنامه اتمی و قطع منابع مالی حکومت ایران برای حزب‌الله منجر شود.
با این حال، او درباره حمله نظامی دوباره به جمهوری اسلامی با نتانیاهو اختلاف نظر دارد.
آیزنکوت ۲۱ مهر در مصاحبه با رادیو ارتش اسرائیل گفت از تحول امنیتی مهمی که حمله فوری اسرائیل و آمریکا به ایران را توجیه کند، اطلاعی ندارد.
او تاکید کرد عملیات نظامی تازه تنها در صورتی توجیه‌پذیر است که جمهوری اسلامی برای دستیابی فوری به سلاح هسته‌ای اقدام کند.
آیزنکوت همچنین سرنگونی حکومت ایران را ضروری دانست، اما گفت تحقق این هدف از طریق اقدام نظامی دست‌یافتنی نیست.
او افزود: «این اتفاق باید از درون مردم ایران شکل بگیرد.»
آیزنکوت همچنین نتانیاهو را برای هدایت عملیات نظامی تازه علیه جمهوری اسلامی مناسب نمی‌داند و معتقد است دولت او نتوانسته به همه اهداف جنگ دست یابد.
نفتالی بنت؛ نخست‌وزیر پیشین و طراح دکترین اختاپوس
بنت، ۵۴ ساله، متولد حیفا و فرزند مهاجران یهودی آمریکایی با تبار اروپایی است. او دانش‌آموخته حقوق از دانشگاه عبری اورشلیم و از بنیان‌گذاران شرکت امنیت سایبری «سایوتا» است.
بنت پیش‌تر ریاست دفتر نتانیاهو و وزارتخانه‌های اقتصاد، آموزش و دفاع اسرائیل را بر عهده داشت.
او در خرداد ۱۴۰۰ نخست‌وزیر شد و در تیر ۱۴۰۱ قدرت را به یائیر لاپید واگذار کرد.
بنت اکنون با فهرست انتخاباتی «با هم» و در ائتلاف با لاپید برای بازگشت به قدرت تلاش می‌کند.
موضع بنت در قبال حکومت ایران بر راهبردی استوار است که آن را «دکترین اختاپوس» می‌نامد.
بر اساس این راهبرد، جمهوری اسلامی مرکز تهدیدهای منطقه‌ای علیه اسرائیل است و مقابله با گروه‌های وابسته به تهران، بدون هدف قرار دادن خود حکومت، کافی نیست.
بنت در مصاحبه با تایمز اسرائیل در خردادماه گفت از سال ۲۰۱۷ این دیدگاه را در کابینه امنیتی اسرائیل مطرح کرده است.
او معتقد است اسرائیل در سال‌های گذشته بیش از اندازه بر بازوهای اختاپوس، از جمله حزب‌الله و حماس، تمرکز کرده و به مرکز آن، یعنی جمهوری اسلامی، توجه کافی نداشته است.
بنت هدف خود را جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای و تسریع فروپاشی حکومت معرفی کرده است.
او با مقایسه جمهوری اسلامی با اتحاد جماهیر شوروی گفته است حکومت ایران سرانجام فرو خواهد پاشید، اما زمان این اتفاق مشخص نیست.
بنت تاکید کرده است برای تسریع این روند، حملات نظامی به‌تنهایی کافی نیست و اسرائیل باید از ابزارهای اقتصادی، سایبری، اطلاعاتی و اقدامات آشکار و پنهانی استفاده کند.
او همچنین گفته است در دوره نخست‌وزیری خود، با همکاری موساد و نهادهای دیگر، حدود ۳۰ اقدام مختلف علیه جمهوری اسلامی آغاز کرده که همه آن‌ها نظامی نبوده‌اند.
بنت در مرداد ۱۴۰۵ موضع سخت‌گیرانه‌تری را نیز مطرح کرد و افزود حملات نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی باید مانند حمله مستقیم تهران تلقی شود.
به باور او، اگر حزب‌الله به اسرائیل حمله کند، اسرائیل باید در خاک ایران پاسخ دهد.
این موضع، دکترین اختاپوس بنت را به سیاستی تبدیل می‌کند که در آن اقدامات نیروهای وابسته به تهران می‌تواند با پاسخ مستقیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی همراه شود.
دیگر چهره‌های تاثیرگذار انتخابات
ایتامار بن گویر، ۵۰ ساله، وزیر امنیت ملی اسرائیل و رهبر حزب راست افراطی «قدرت یهودی»، از خانواده‌ای یهودی با ریشه‌های عراقی و کردی است.
او از عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی حمایت کرده است.
بن گویر در فروردین ۱۴۰۵، هنگام بازدید از محل اصابت موشک جمهوری اسلامی در حیفا، جنگ علیه حکومت ایران را ضرورتی برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای توصیف کرد.
او همچنین از ادامه عملیات نظامی تا دستیابی به اهداف اسرائیل حمایت کرد و با رویکردهایی که بر خروج از جنگ تمرکز دارند، مخالفت کرد.
منصور عباس، ۵۲ ساله، سیاستمدار عرب فلسطینی‌تبار، دندان‌پزشک و رهبر حزب اسلام‌گرای «رعام»، متولد شمال اسرائیل است.
او بیشتر بر مسائل داخلی جامعه عرب، از جمله امنیت و مقابله با جرائم، تمرکز دارد و در سال ۲۰۲۱ به ائتلاف دولتی بنت پیوست.
مواضع انتخاباتی عباس عمدتا بر مسائل جامعه عرب و مناقشه اسرائیل و فلسطینیان متمرکز است و در منابع بررسی‌شده، موضع مشخص و تازه‌ای از او درباره راهبرد نظامی اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی به دست نیامد.
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی به‌نقل از سیاست‌گذاران منطقه‌ای و تحلیلگران نوشت انتخابات هفته آینده اسرائیل ممکن است به تغییر رهبر این کشور منجر شود، اما راهبردهای اصلی این کشور را از جمله در قبال جمهوری اسلامی تغییر نخواهد داد.
به‌نوشته رویترز، فارغ از نتیجه انتخابات، جمهوری اسلامی همچنان دشمن اصلی اسرائیل باقی خواهد ماند، استفاده از نیروی نظامی همچنان ابزار ترجیحی این کشور خواهد بود و تشکیل کشور مستقل فلسطین نیز چشم‌اندازی دور از دسترس خواهد داشت.
در این گزارش که چهارشنبه ۲۹ مهر منتشر شد، گفته شده دلیل این وضعیت آن است که حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ گروه حماس به جوامع مسکونی جنوب اسرائیل و جنگ‌های غزه، لبنان و ایران، فرض‌های راهبردی زیربنای سیاست اسرائیل را بیش از پیش تثبیت کرده‌اند.
به‌نوشته رویترز تحلیلگران می‌گویند حتی ممکن است سیاست امنیتی اسرائیل سخت‌گیرانه‌تر شود، زیرا پیروزی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با حمایت شرکای ائتلافی راست افراطی می‌تواند او را به تشدید جنگ با جمهوری اسلامی، تحکیم کنترل اسرائیل بر کرانه باختری اشغالی و به حاشیه راندن بیشتر دیپلماسی ترغیب کند.
دکترین امنیتی اسرائیل اکنون بر سه ستون استوار است: درهم شکستن حکومت ایران، حفظ مناطق حائل در آن سوی مرزهای اسرائیل و استفاده از نیروی نظامی برای بازداشتن دشمنان.
به‌گفته تحلیلگران، اختلاف واقعی نه بر سر جهت‌گیری سیاست‌ها، بلکه بر سر شدت اجرای آن‌هاست؛ اینکه اسرائیل با چه میزان تهاجم جنگ‌های خود را پیش ببرد، شهرک‌سازی‌های یهودی‌نشین در کرانه باختری را تا چه اندازه گسترش دهد و آیا هیچ‌یک از رهبران این کشور مسیر دیپلماسی را انتخاب خواهند کرد یا نه.
به‌نوشته رویترز از تهران تا ریاض، انتخابات سه‌شنبه پنجم آبان در اسرائیل نه به‌عنوان نقطه عطفی احتمالی، بلکه آزمونی تلقی می‌شود که نشان خواهد داد آیا خاورمیانه در حال ورود به دوره‌ای طولانی از رویارویی است؛ دوره‌ای که در آن جنگ‌ها شدت می‌گیرند و فروکش می‌کنند، اما منازعات اساسی همچنان حل‌نشده باقی می‌مانند.
آویو بوشینسکی، مشاور پیشین بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل، به رویترز گفت: «اگر نتانیاهو انتخاب شود، هر کاری را که فکر کند می‌خواهد انجام دهد، انجام خواهد داد. گسترش شهرک‌سازی‌ها ادامه خواهد یافت. جنگ‌ها علیه ایران، حماس و حزب‌الله نیز ادامه خواهند داشت.»
او افزود: «آنچه اکنون می‌بینید، همان چیزی است که پس از انتخابات نیز خواهید دید؛ شاید حتی با شدت و تهاجم بیشتر. تا زمانی که ایران در چنین وضعیتی قرار دارد، صحبت کردن درباره فلسطین اتلاف وقت است.»
نتانیاهو یک‌شنبه گفت اسرائیل باید «پیشگیری و حمله را بر مهار و دفاع اولویت دهد».
این رویکرد شامل حملات پیش‌دستانه برای خنثی کردن تهدیدهای در حال ظهور، تثبیت جایگاه اسرائیل به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای و به حداکثر رساندن استقلال این کشور در زمینه تسلیحات است.
چرا بعید است مسیر سیاست‌ها تغییر کند؟
در انتخابات پیش رو، حزب راست‌گرای لیکود به رهبری نتانیاهو و متحدان ملی‌گرای افراطی آن در برابر مخالفانی قرار گرفته‌اند که حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت، رییس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، هدایتشان می‌کند.
غسان الخطیب، تحلیلگر فلسطینی، چشم‌اندازی برای تغییر بنیادین سیاست اسرائیل در قبال فلسطینی‌ها نمی‌بیند، زیرا هم‌زمان با حرکت افکار عمومی اسرائیل به سمت راست، احزاب سیاسی این کشور برای نمایش مواضع سخت‌گیرانه‌تر با یکدیگر رقابت می‌کنند.
او گفت: «محتوای اصلی سیاست همچنان یکسان است: نه به تشکیل کشور فلسطین و آری به گسترش بیشتر شهرک‌سازی‌ها. همه آن‌ها در این زمینه اتفاق نظر دارند.»
به‌گفته الخطیب، دولتی به رهبری مخالفان نتانیاهو ممکن است برای ترمیم جایگاه بین‌المللی اسرائیل تلاش کند؛ از جمله با مهار بخشی از خشونت شهرک‌نشینان یا پیشبرد گسترش شهرک‌سازی‌ها با تبلیغات و سروصدای کمتر. اما چنین تغییراتی بیش از آنکه تغییری در ماهیت سیاست‌ها باشند، تغییری در شیوه اجرای آن‌ها خواهند بود.
مایکل یانگ، پژوهشگر مرکز خاورمیانه کارنگی، گفت تشکیلات امنیتی اسرائیل و بخش بزرگی از طبقه سیاسی این کشور، دیدگاه راهبردی مشترکی دارند که بر مقابله با ایران، حفظ سیاست «دفاع پیشرو» و تداوم بازدارندگی نظامی متمرکز است. این اشتراک نظر، امکان تغییرات عمده در سیاست‌ها را محدود می‌کند.
یوست هیترمن، پژوهشگر گروه بین‌المللی بحران که در کرانه باختری تحقیقات میدانی انجام داده است، به رویترز گفت افزایش خشونت شهرک‌نشینان، تشدید سرخوردگی فلسطینی‌ها و نبود «افق سیاسی»، شرایطی انفجارآمیز ایجاد کرده است که در آن حتی یک جرقه کوچک می‌تواند به خیزشی گسترده‌تر منجر شود.
«اختاپوس زهرآگین»
برخی سیاست‌گذاران منطقه‌ای این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا رویارویی اسرائیل با جمهوری اسلامی، صرف‌نظر از اینکه چه کسی در انتخابات پیروز شود، به اصل محوری شکل‌دهنده ساختار امنیتی خاورمیانه تبدیل شده است یا نه.
تمجید دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از نتانیاهو به‌عنوان یک «نخست‌وزیر جنگجوی بزرگ»، این انتظار را تقویت کرده است که رهبر اسرائیل در صورت باقی ماندن در قدرت، برای به پایان رساندن کارزار علیه تهران تلاش خواهد کرد.
نتانیاهو آشکارا اعلام کرده است که اهداف او فراتر از مهار ایران است و سرنگونی حاکمان روحانی این کشور را نیز در بر می‌گیرد.
او در سخنرانی این هفته خود گفت: «به پایان رساندن ماموریت یعنی سرنگون کردن رژیم تروریستی ایران، سرِ اختاپوس زهرآگین.»
با این حال، تحلیلگران نظامی و سیاسی تردید دارند که بدون تهاجم زمینی مشترک آمریکا و اسرائیل، بتوان تهران را وادار کرد از آنچه منافع امنیتی بنیادین خود می‌داند، در نبردی که از نگاه جمهوری اسلامی ماهیتی موجودیتی دارد، دست بکشد.
رهبران جمهوری اسلامی پس از پشت سر گذاشتن ماه‌ها جنگ، ممکن است بر این محاسبه تکیه کرده باشند که می‌توانند بیش از مخالفان خود دوام بیاورند و هم‌زمان از طریق متحدان منطقه‌ای خود به اعمال فشار ادامه دهند.
مایکل یانگ گفت: «این یک باتلاق است. ایرانی‌ها می‌توانند بیشتر از ترامپ دوام بیاورند.»
به‌گفته تحلیلگران، حزب‌الله در لبنان و حماس در غزه تضعیف شده‌اند، اما شبکه گسترده‌تر گروه‌های هم‌سو با جمهوری اسلامی همچنان پابرجا مانده است و این درگیری حتی می‌تواند عزم تهران را برای دستیابی به بازدارندگی هسته‌ای تقویت کند.
با وجود تمام نگرانی‌هایی که نتانیاهو در جهان عرب ایجاد می‌کند، برخی رهبران کشورهای خلیج فارس همچنان او را سیاستمداری در اسرائیل می‌دانند که بیش از دیگران احتمال دارد فشار بر ایران را حفظ کند.
این وضعیت آن‌ها را با معضلی روبه‌رو کرده است. آن‌ها با سیاست‌هایی که توسعه‌طلبانه می‌دانند و از سوی نتانیاهو دنبال می‌شود مخالف‌اند، اما در عین حال خواهان مهار نفوذ ایران هم هستند.
عبدالعزیز صقر، رییس مرکز پژوهش‌های خلیج فارس، به رویترز گفت: «سیاست‌های نتانیاهو در غزه، کرانه باختری، سوریه و لبنان زیان‌بار است. در مورد ایران، پیش از آنکه درگیری بیش از این تشدید شود، دستیابی به یک توافق ضروری است. اگر نقش ایران مهار نشود، ممکن است منطقه به سوی ۵۰ سال سلطه ایران حرکت کند.»
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در آستانه انتخابات این کشور، تغییر رژیم در ایران را به‌صراحت یکی از اهداف اصلی خود دانسته است. در همین حال، رقبای سیاسی او ضمن حمایت از اقدامات سخت‌گیرانه علیه تهران، از ناکامی نتانیاهو در از میان بردن تهدید جمهوری اسلامی انتقاد می‌کنند.
این بحث، وعده‌هایی متفاوت درباره تامین امنیت را پیش روی رأی‌دهندگانی قرار داده است که به‌گفته تحلیلگران، از سال‌ها درگیری و جنگ خسته شده‌اند. این وضعیت پرسش‌هایی را درباره معنای پیروزی و میزان آمادگی اسرائیل برای پیش رفتن در مسیر دستیابی به آن مطرح می‌کند.
نتانیاهو سه‌شنبه ۲۸ مهر در دانشگاه تل‌حای در شهر کریات شمونا، نزدیک مرز لبنان، گفت: «ما باید کار نابودی رژیم ایران را به پایان برسانیم؛ این هدف اصلی است.»
نتانیاهو مدت‌هاست که از احتمال فروپاشی جمهوری اسلامی سخن می‌گوید و بر آن تاکید می‌کند. اکنون، در آستانه رأی‌گیری روز پنجم آبان در اسرائیل، او برکناری رهبران جمهوری اسلامی را به محور اصلی پیام انتخاباتی خود تبدیل کرده است.
نتانیاهو در سخنرانی خود در روز سه‌شنبه استدلال کرد که تضعیف نظامی حکومت ایران، به‌تنهایی امنیت اسرائیل را تضمین نخواهد کرد. به‌گفته او، جمهوری اسلامی تا زمانی که در قدرت باشد، برای بازسازی توانمندی‌های هسته‌ای و شبکه منطقه‌ای خود تلاش خواهد کرد.
نتانیاهو گفت: «به پایان رساندن کار یعنی سرنگون کردن رژیم تروریستی در ایران.» او تهران را سرِ یک «اختاپوس زهرآگین» توصیف کرد و استدلال کرد که با از میان برداشتن آن، حزب‌الله لبنان نیز سقوط خواهد کرد.
این اظهارات پس از گفت‌وگوهای نتانیاهو با دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، و سفر اعلام‌نشده پیت هگست، وزیر جنگ آمریکابا اسرائیل و دیدار با نتانیاهو، مطرح شد. با این حال، واشینگتن تاکنون به‌طور علنی به تغییر رژیم در ایران متعهد نشده و در عوض بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تاکید کرده است.
چرا اکنون بر تغییر رژیم تاکید می‌شود؟
اظهارات نتانیاهو در حالی مطرح می‌شود که او پس از سه سال جنگ و رویارویی‌های نظامی مکرر با جمهوری اسلامی و متحدان منطقه‌ای آن، در پی کسب یک دوره دیگر نخست‌وزیری است.
ایتای روئونی، مدیر ارتباطات و اطلاع‌رسانی سازمان غیردولتی «ان‌جی‌او مانیتور»، گفت نخست‌وزیر اسرائیل در واقع هدف گسترده‌تری را بیان کرده که بسیاری از اسرائیلی‌ها پیش‌تر دریافته بودند در پس عملیات نظامی علیه تهران قرار دارد.
روئونی به ایران‌اینترنشنال گفت: «فکر می‌کنم او فقط همه چیزهایی را که منظور همگان بود، خلاصه کرد.»
تبدیل تغییر رژیم به هدفی اعلام‌شده، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا تضعیف توانمندی‌های نظامی و هسته‌ای جمهوری اسلامی برای آنکه نتانیاهو بتواند ادعای پیروزی کند، کافی خواهد بود یا نه.
یاکوف کاتز، سردبیر پیشین روزنامه اورشلیم‌پست و نویسنده چهار کتاب درباره ارتش اسرائیل، گفت حملات مکرر به‌تنهایی نمی‌تواند تهدید حکومت ایران را برای همیشه از میان ببرد.
کاتز به ایران‌اینترنشنال گفت: «می‌توانید آن‌ها را بمباران کنید، می‌توانید تاسیساتشان را نابود کنید، می‌توانید برنامه‌های هسته‌ای‌شان را به عقب بیندازید، اما آن‌ها دوباره خود را بازخواهند ساخت.»
با این همه نتانیاهو اکنون بیش از هر زمان دیگر تغییر رژیم را راه دستیابی به امنیت پایدار اسرائیل معرفی می‌کند؛ پیامی که آن را در کریات شمونا مطرح کرد، شهری که از دیرباز پایگاه حمایت از حزب لیکود بوده و بارها هدف حملات حزب‌الله قرار گرفته است.
ویویان برکوویچی، سفیر پیشین کانادا در اسرائیل و بنیان‌گذار و سردبیر وب‌سایت «استیت آو تل‌آویو»، گفت انتخاب این مکان به نتانیاهو امکان داد مستقیما با رأی‌دهندگانی سخن بگوید که پیامدهای نفوذ منطقه‌ای جمهوری اسلامی را تجربه کرده‌اند.
با این حال، او تردید داشت که این اظهارات بتواند اسرائیلی‌ها را فراتر از حامیان کنونی نتانیاهو متقاعد کند.
او گفت: «واقعا فکر می‌کنم مردم دیگر به حرف‌های او گوش نمی‌دهند.»
نگرانی مشترک و جامعه‌ای خسته از جنگ
افرادی که با آن‌ها مصاحبه شده است، مخالفت با جمهوری اسلامی را موضعی توصیف کردند که بخش بزرگی از طیف سیاسی اسرائیل در آن اشتراک نظر دارند. با این حال، آن‌ها میان توافق بر سر وجود تهدید و اشتیاق برای ورود به یک رویارویی نظامی دیگر تمایز قائل شدند.
برکوویچی گفت: «این تنها موضوعی است که در اسرائیل هیچ اختلاف‌نظری بر سر آن وجود ندارد.»
با این همه، او جامعه اسرائیل را جامعه‌ای توصیف کرد که از سال‌ها جنگ و درگیری فرسوده شده است.
او گفت: «فکر نمی‌کنم اسرائیل هیچ تمایلی به جنگ داشته باشد. ما در سه سال گذشته بسیار بیش از حد جنگ داشته‌ایم.»
روئونی نیز به تنشی مشابه اشاره کرد. به‌گفته او، بسیاری از اسرائیلی‌ها معتقدند تهدید نظامی فوری جمهوری اسلامی پس از حملات اسرائیل و آمریکا کاهش یافته است؛ موضوعی که توجیه اقدام نظامی بیشتر را دشوارتر می‌کند.
او گفت: «مردم از جنگ خسته‌اند.»
کاتز نیز گفت انتخابات در نهایت به این موضوع بستگی دارد که اسرائیلی‌ها برای محافظت از خود به کدام رهبر اعتماد می‌کنند، نه به یک موضع‌گیری مشخص درباره ایران.
او گفت: «آنچه اهمیت دارد، این باور است که اسرائیلی‌ها فکر می‌کنند کدام رهبر می‌تواند امنیتشان را حفظ کند.»
آیا موضع‌گیری نتانیاهو او را از رقبایش متمایز می‌کند؟
هدف صریحی که نتانیاهو اعلام کرده، لزوما او را از رقبای سیاسی‌اش متمایز نمی‌کند. شماری از این رقبا نیز از اقدامات تهاجمی علیه تهران حمایت کرده‌اند و از ناکامی او در از میان بردن تهدید ایران انتقاد می‌کنند.
نفتالی بنت و یائیر لاپید، نخست‌وزیران پیشین اسرائیل، با فهرست مشترکی به نام «با هم» در انتخابات شرکت می‌کنند.
لاپید از حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران، از جمله جزیره خارک، حمایت کرده است. بنت نیز مدت‌هاست که به جای تمرکز بر نیروهای نیابتی منطقه‌ای تهران، طرفدار رویارویی مستقیم با حکومت ایران بوده است.
گادی آیزنکوت، رییس پیشین ستاد ارتش اسرائیل که رهبری حزب میانه‌رو «یاشار» را بر عهده دارد، این پرسش را مطرح کرده که آیا تغییر رژیم از طریق اقدام نظامی دست‌یافتنی است یا نه. او بر برچیدن دائمی توانمندی‌های هسته‌ای ایران تاکید کرده است.
آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما، نیز از سرنگونی جمهوری اسلامی حمایت کرده و اقدامات پیشین اسرائیل را ناکافی دانسته است.
اریک مندل، بنیان‌گذار و مدیر شبکه سیاسی و اطلاع‌رسانی خاورمیانه، به‌ایران‌اینترنشنال گفت توافق گسترده بر سر ایران به این معناست که تغییر دولت در اسرائیل لزوما به تغییری بنیادین در سیاست این کشور منجر نخواهد شد.
مندل گفت: «فکر می‌کنم بیشتر اسرائیلی‌ها می‌دانند که مهم نیست چه کسی انتخاب شود؛ سیاست همه آن‌ها در قبال ایران یکسان خواهد بود.»
اما توافق بر سر وجود تهدید، با توافق درباره چگونگی از میان بردن آن متفاوت است.
مندل گفت تحقق تغییر رژیم به مشارکت آمریکا نیاز دارد؛ موضوعی که شکاف میان هدف اعلام‌شده نتانیاهو و اهدافی را که واشینگتن به‌طور علنی مطرح کرده است، برجسته می‌کند.
او گفت: «اسرائیل یک قدرت منطقه‌ای است، آمریکا یک ابرقدرت. اسرائیل می‌تواند کمک بسیار موثری بکند، اما به‌تنهایی از عهده این کار برنمی‌آید.»
