دو نفر در لندن به ظن همکاری با دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی بازداشت شدند
ناوگان دوچرخههای برقی پلیس متروپولیتن در لندن، بریتانیا، ۱۲ اوت ۲۰۲۶. پلیس متروپولیتن/ارسالی از طریق رویترز.
پلیس متروپولیتن لندن از دستگیری یک زن ۴۲ ساله و یک مرد ۶۰ ساله به ظن همکاری با دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی خبر داد. بهگزارش پلیس آنها در چارچوب یک پرونده تحقیقاتی امنیتی تازه درباره نقض احتمالی قانون امنیت ملی بریتانیا مرتبط با حکومت ایران بازداشت شدند.
پلیس لندن پنجشنبه ۱۹ شهریور اعلام کرد هر دو مظنون به ظن ارتکاب جرم بر اساس ماده سه قانون امنیت ملی مصوب سال ۲۰۲۳، یعنی کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی، بازداشت شدهاند.
ماموران پلیس مبارزه با تروریسم لندن این زن و مرد را چهارشنبه ۱۸ شهریور در دو مکان متفاوت در لندن بازداشت و برای بازجویی به یک مرکز پلیس منتقل کردند. هر دو نفر پس از بازجویی، با قرار وثیقه و تحت شرایطی سختگیرانه، تا اواخر اکتبر آزاد شدند.
این بازداشتها در ادامه بازرسیهایی انجام شد که ماموران پلیس مبارزه با تروریسم سوم تیر از دو محل در شمالغرب لندن انجام داده بودند. پلیس همچنین ۱۸ شهریور محل سومی را در همان منطقه بازرسی کرد.
پلیس لندن پیشتر اعلام کرده بود کشور مرتبط با این تحقیقات ایران است و این عملیات را بخشی از تلاش گستردهتر نهادهای امنیتی بریتانیا برای مقابله با فعالیتهای خصمانه دولتهای خارجی توصیف کرده بود.
پلیس همچنین تاکید کرد تحقیقات کنونی با هیچیک از حوادث یا حملات اوایل سال جاری میلادی به اماکن و ساختمانهای مرتبط با جوامع ایرانی و یهودی در لندن ارتباط ندارد.
هلن فلاناگان، فرمانده پلیس مبارزه با تروریسم لندن، گفت خبر بازداشتها ممکن است باعث نگرانی برخی از مردم شود، اما پلیس بر این باور نیست که در ارتباط با این پرونده تهدید قریبالوقوعی متوجه عموم مردم باشد.
او گفت: «در یک سال گذشته شاهد افزایش محسوسی در سرعت و حجم فعالیتهای خود در ارتباط با امنیت ملی و تهدیدهای دولتی بودهایم و این تحقیقات نیز ادامه همین روند است.»
او همچنین با اشاره به اینکه سطح کلی تهدید تروریستی در بریتانیا همچنان در وضعیت «شدید» قرار دارد، از مردم خواست هوشیار باشند و موارد مشکوک را به پلیس گزارش دهند.
افزایش پروندههای مرتبط با جمهوری اسلامی در بریتانیا
بازداشتهای تازه در شرایطی انجام میشود که نهادهای امنیتی بریتانیا در ماههای اخیر بارها درباره افزایش تهدیدهای منتسب به جمهوری اسلامی، از جاسوسی و عملیات شناسایی تا طرحهای ترور، آدمربایی و استفاده از عوامل نیابتی، هشدار دادهاند.
پلیس ضدتروریسم بریتانیا تیرماه اعلام کرد از سال ۲۰۲۵ تاکنون بیش از ۲۰ طرح مرتبط با جمهوری اسلامی را مختل یا متوقف کرده است. به گفته مقامهای امنیتی این طرحها شامل ترور، آدمربایی، تهدیدهای فیزیکی و استفاده از نیروهای نیابتی بودهاند. پلیس همچنین گفته بخش مهمی از منابع خود را صرف مقابله با تلاشهای جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن مخالفان در خاک بریتانیا میکند.
یکی از برجستهترین نمونههای این تهدیدها، حمله به پوریا زراعتی، مجری ایراناینترنشنال، در لندن بود. زراعتی ۱۰ فروردین ۱۴۰۳ هنگام خروج از خانهاش در ویمبلدون با چاقو هدف حمله قرار گرفت. دو شهروند رومانیایی که در این حمله نقش داشتند، در دادگاهی در لندن مجرم شناخته و به ۱۲ و هشت سال زندان محکوم شدند.
مقامهای پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا پس از رسیدگی به این پرونده نیز تاکید کردند استفاده دولتهای خارجی از مجرمان و عوامل نیابتی برای هدف قرار دادن روزنامهنگاران و مخالفان در بریتانیا یکی از محورهای اصلی نگرانیهای امنیتی این کشور است.
این پرونده تازه همچنین چند هفته پس از آن مطرح میشود که پلیس بریتانیا وحید عابری، مردی ۳۹ ساله و ساکن لیورپول، را به کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی در پروندهای مرتبط با جمهوری اسلامی متهم کرد. عابری نیز بر اساس همان ماده سه قانون امنیت ملی ۲۰۲۳ که در پرونده تازه مورد استناد قرار گرفته، متهم شده است.
نگرانی از انتقال عوامل و استفاده از شبکههای نیابتی در بریتانیا
همزمان با افزایش تحقیقات پلیس، گزارشهایی نیز درباره شیوه ورود و فعالیت عوامل مرتبط با نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی در بریتانیا منتشر شده است.
ساندی اکسپرس در مردادماه به نقل از راجر مکمیلان، رییس پیشین بخش امنیت ایراناینترنشنال، گزارش داد جمهوری اسلامی از مسیرهای قانونی مهاجرت، از جمله ویزاهای کاری و تحصیلی، برای انتقال ماموران اطلاعاتی، تیمهای شناسایی و حتی عوامل ترور به بریتانیا استفاده میکند.
بهگفته او، برخی عوامل جمهوری اسلامی سالهاست بهطور قانونی در بریتانیا زندگی میکنند و شماری از آنان در جامعه این کشور جا افتاده و حتی تابعیت بریتانیا گرفتهاند.
بر اساس همان گزارش، تهدیدهای منتسب به جمهوری اسلامی در بریتانیا عمدتا روزنامهنگاران و رسانههای مستقل از جمله ایراناینترنشنال، مخالفان حکومت و اهداف یهودی و اسرائیلی را در بر گرفته است.
پیش از آن، روزنامه تلگراف نیز از شناسایی افرادی مظنون به ارتباط با نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی هنگام ورود به بریتانیا و استفاده احتمالی تهران از شبکههای قاچاق انسان خبر داده بود.
این روزنامه به نقل از منابع خود نوشت برخی افراد مظنون به ارتباط با وزارت اطلاعات هنگام تلاش برای عبور از کانال مانش با قایقهای کوچک شناسایی شدهاند؛ ادعاهایی که در زمان انتشار بهطور مستقل تایید نشده بودند.
تلگراف همچنین به نقل از منابعی در ایران گزارش داد برخی شبکههای انتقال افراد به بریتانیا به یگان ۷۰۰ نیروی قدس سپاه پاسداران مرتبطاند؛ یگانی که شاخه لجستیکی نیروی قدس، واحد مسئول عملیات برونمرزی سپاه، شناخته میشود.
ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داده بود که ادامه مجوز مرکز اسلامی انگلیس برای حمایت از صدور ویزای نیروی متخصص و مبلغان دینی، همزمان با تحقیقات درباره ارتباط احتمالی این مرکز با حکومت ایران، با انتقادهایی روبهرو شده است. مرکز اسلامی انگلیس وابستگی به حکومت ایران را رد کرده و خود را یک موسسه خیریه مستقل بریتانیایی معرفی کرده است.
پروندههای مشابه در دیگر کشورها
نگرانی درباره فعالیتهای اطلاعاتی و عملیات برونمرزی منتسب به جمهوری اسلامی به بریتانیا محدود نیست.
در یکی از تازهترین پروندهها، مقامهای قبرس رشاد سلطانف، شهروند بریتانیا و جمهوری آذربایجان، را در ارتباط با اتهام انتقال اطلاعات یک پایگاه نظامی بریتانیا به سپاه پاسداران بازداشت کردند.
در آلمان نیز دادگاه عالی ایالتی هامبورگ رسیدگی به پرونده یک شهروند دانمارکی افغانستانیتبار متهم به جاسوسی برای جمهوری اسلامی و شناسایی اهداف یهودی و حامیان اسرائیل را آغاز کرده است.
بر اساس کیفرخواست دادستانی آلمان، اطلاعات جمعآوریشده میتوانست برای حملات احتمالی، از جمله قتل و آتشسوزی، مورد استفاده قرار گیرد. یک متهم دیگر نیز به کمک به آمادهسازی احتمالی عملیات تروریستی متهم شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که این نهاد وابسته به سازمان ملل فعالیتهای ساختوساز در کوه کلنگ گزلا در ایران را مشاهده کرده است؛ سایتی بهشدت مستحکم که گمان میرود محل انجام فعالیتهای مرتبط با برنامه هستهای ایران باشد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی هنوز داخل این مجموعه را که شبکهای از تونلها در اعماق کوه است بازرسی نکرده، اما گروسی، پنجشنبه ۱۹ شهریور در مصاحبهای با تلویزیون بلومبرگ گفت تصاویر بهدستآمده از راه دور حاکی از تحرکات جدید در این سایت است.
سایت کلنگ گزلا در جنوب تاسیسات غنیسازی اورانیوم نظنز قرار داد و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تنها طی هفته گذشته دستکم دو بار در اظهارات علنی خود توجهها را به این سایت جلب کرده و از احتمال حمله قریبالوقوع به آن سخن گفته است.
گروسی به بلومبرگ گفت: «نشانههایی وجود دارد که حاکی از تحرکاتی در اطراف این محل ساختوساز است. ما هیچ اطلاعات مشخصی درباره فعالیتهایی که ممکن است در آنجا در حال انجام باشد، نداریم.»
مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، سیاسآیاس، در تحلیلی که چهارشنبه ۱۸ شهریور منتشر شد، اعلام کرد فعالیت در جادهها و ورودیهای مجموعه واقع در کوه کلنگ گزلا، از هر زمان دیگری طی شش سال گذشته بیشتر بوده است.
تحلیل شش سال تصاویر ماهوارهای نشان میدهد فعالیت عمرانی در مجموعه زیرزمینی کوه کلنگ گزلا، در نزدیکی نطنز، طی سال ۲۰۲۶ به اوج رسیده است؛ با این حال، شواهد موجود انتقال سانتریفیوژ یا آغاز غنیسازی اورانیوم در این محل را تایید نمیکند.
همزمان، سفیر بریتانیا در سازمان ملل نیز پنجشنبه ۱۹ شهریور گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی از خرداد ماه ۱۴۰۴ بهجز نیروگاه بوشهر، عملا به دیگر تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی دسترسی نداشته و در دوره گزارش اخیر حتی به هیچیک از تاسیسات دسترسی نداشته است.
او افزود در نتیجه آژانس نمیتواند وضعیت تاسیسات، مواد هستهای و ذخیره اورانیوم را راستیآزمایی کند.
این اظهارات تنها یک روز پس از آن مطرح میشود که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پرونده هستهای ایران را بهدلیل عدم پایبندی جمهوری اسلامی به الزامات مرتبط با فعالیتهای هستهایاش، بار دیگر به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد.
بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از خرداد ۱۴۰۴، زمانی که اسرائیل و آمریکا تاسیسات هستهای ایران را هدف حمله قرار دادند، نتوانستهاند وضعیت یا محل ذخایر اورانیوم ایران با غنای نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت بمب اتم را راستیآزمایی کنند.
ترامپ چهارشنبه ۱۸ شهریور در یک گردهمایی جمهوریخواهان گفت: «متوجه شدهایم که در کوه کلنگ کمی فعالیت وجود دارد. به ایران توصیه میکنم زرنگبازی درنیاورد، چون مجبور خواهیم شد آنها را خیلی سخت هدف قرار دهیم.»
رییسجمهوری آمریکا گفت اگر فعالیت مشکوکی در این مجموعه ادامه پیدا کند، احتمال دارد ایالات متحده آن را نیز هدف قرار دهد.
ترامپ پیشتر نیز گفته بود مشخص نیست [حکومت] ایران در کوه کلنگ فعالیت هستهای مهمی انجام میدهد یا نه، اما اگر حتی میزان اندکی فعالیت مشاهده شود، آمریکا آن را «بهشدت» هدف قرار خواهد داد.
کوه کلنگ گزلا یک مجموعه بزرگ تونلی در نزدیکی تاسیسات غنیسازی نطنز است. مقامهای ایرانی در سال ۲۰۲۰ اعلام کرده بودند یک مرکز زیرزمینی مونتاژ سانتریفیوژ در این منطقه احداث میکنند.
اطلاعات علنی موجود، انتقال سانتریفیوژ یا مواد غنیشده به این مجموعه و انجام غنیسازی در داخل آن را بهطور قطعی تایید نمیکند. بررسی تصاویر ماهوارهای از افزایش ساختوساز و مقاومسازی ورودیها حکایت دارد، اما تحلیلگران درباره کاربری کنونی و میزان پیشرفت تاسیسات اختلاف نظر دارند.
فعالیت در سایت کوه کلنگ، واقع در رشتهکوه زاگرس در ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران، پس از آن آغاز شد که شش سال پیش، یک کارگاه سانتریفیوژ در ایران در عملیاتی خرابکارانه هدف قرار گرفت.
گروسی گفت: «آنها در آن زمان گفتند: "قرار است همهچیز را داخل تونلها، درون یک کوه قرار دهیم." قرار بود این مکان نفوذناپذیر و در برابر حملات محافظتشده باشد.»
اسرائیل و آمریکا خواهان آن هستند که جمهوری اسلامی غنیسازی اورانیوم را متوقف کند. ترامپ بارها تاکید کرده است که اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد.
قطعنامه محکومیت جمهوری اسلامی که اواخر چهارشنبه ۱۸ شهریور در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی تصویب شد و پرونده جمهوری اسلام را پس از ۲۰ سال بار دیگر به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد، میتواند امکان انجام حملات نظامی جدید علیه تاسیسات هستهای ایران را فراهم کند.
تهران در واکنش در یک یادداشت دیپلماتیک جداگانه که این هفته توزیع شد، به کشورهای غربی هشدار داد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به ابزاری برای جنگ تبدیل نکنند.
در این یادداشت ۱۱ صفحهای گفته شده است حملات اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای ایران در خرداد ۱۴۰۴ تنها یک روز پس از تصویب قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام گرفت، این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد به داشتن دستور کار پنهان و هماهنگ با آمریکا و اسرائیل متهم شده است.
گروسی در گفتوگوی خود با بلومبرگ همچنین گفت از افزایش تعداد کشورهایی که بار دیگر موضوع دستیابی به سلاحهای هستهای و استفاده احتمالی از آنها را مورد بررسی قرار میدهند، بیش از پیش نگران است.
او گفت: «این موضوع به جهانی مربوط میشود که در آن درگیری بیشتر و جنگهای بیشتری وجود دارد.»
گروسی با اشاره به اینکه گسترش سلاحهای هستهای «اتفاقی وحشتناک» خواهد بود، افزود: «در آن صورت، قطعا و بدون تردید، از سلاح هستهای استفاده خواهد شد.»
ویرانههای ساختمانهای مسکونی در پی حمله هوایی روسیه به شهر کراماتورسک، اوکراین، ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶. رویترز/سرهی کورواینیی
همزمان با تشدید حملات دوربرد روسیه و اوکراین، حملات تازه مسکو دستکم ۱۳ کشته در چند نقطه اوکراین و آبهای اودسا بر جا گذاشت. کییف نیز از هدف قرار دادن یک پالایشگاه روسیه و بندر ماخاچقلعه در ساحل دریای خزر خبر داد.
مقامهای داغستان پنجشنبه ۱۹ شهریور اعلام کردند آتشسوزی ناشی از حمله پهپادی اوکراین به زیرساختهای بندری ماخاچقلعه مهار شده است. ماخاچقلعه، مرکز جمهوری داغستان روسیه، در ساحل غربی دریای خزر و حدود ۵۲۰ کیلومتری نزدیکترین نقطه از سواحل ایران قرار دارد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، نیز گفت نیروهای این کشور در ۲۴ ساعت گذشته یک پالایشگاه نفت در منطقه یامالو-ننتس و بندری در داغستان را هدف قرار دادهاند.
بهگفته زلنسکی، در همین موج حملات، هشت تاسیسات دیگر مرتبط با پشتیبانی از جنگ و همچنین اهدافی در مناطق مسکو، ورونژ، آستراخان و بریانسک هدف قرار گرفتند. حمله به ماخاچقلعه تازهترین نشانه گسترش حملات دوربرد اوکراین به زیرساختهای انرژی و حملونقل روسیه، از دریای سیاه تا دریای خزر، است.
در سوی دیگر، حملات روسیه در آخرین ساعات چهارشنبه ۱۸ شهریور و بامداد پنجشنبه ۱۹ شهریور در چند منطقه اوکراین خسارتهای جانی سنگینی بر جا گذاشت. در منطقه سومی، در شمالشرق اوکراین و در امتداد مرز روسیه، حملات پهپادی پنج کشته و ۲۴ زخمی بر جا گذاشت.
در میکولائیف، در جنوب اوکراین و نزدیک ساحل دریای سیاه، نیز چهار نفر در حملات هوایی به بندر و زیرساختهای غیرنظامی و صنعتی کشته و ۱۹ نفر زخمی شدند.
بهگزارش منابع محلی، در دنیپرو، واقع در بخش مرکزی-شرقی اوکراین، حملات روسیه به یک مجموعه تجاری متعلق به شرکت بینالمللی کشاورزی و مواد غذایی، دو کشته و پنج زخمی بر جای گذاشت.
در منطقه اودسا، در جنوبغرب اوکراین، در ساحل دریای سیاه و نزدیک مرز مولداوی، نیز دو خدمه آذربایجانی یک یدککش غیرنظامی در حمله روسیه کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. شش خدمه دیگر در محل خدمات پزشکی دریافت کردند.
فشار فزاینده بر زیرساختهای نفتی روسیه
حملات تازه در حالی انجام شد که پالایشگاه ریازان روسیه نیز پس از حمله پهپادی ۱۵ شهریور فعالیت خود را متوقف کرده است.
دو منبع صنعتی به خبرگزاری رویترز گفتند دو واحد اصلی این پالایشگاه پس از حمله از مدار خارج شدهاند و تعمیر بخشهای آسیبدیده ممکن است چند هفته طول بکشد.
یکی از این واحدها ظرفیت پالایش حدود ۱۶۰ هزار بشکه نفت در روز، معادل تقریبا نیمی از ظرفیت پالایشگاه، را دارد. پالایشگاه ریازان که در حدود ۲۰۰ کیلومتری جنوبشرقی مسکو قرار دارد، از مراکز تامین سوخت پایتخت روسیه به شمار میرود.
حمله به ریازان بخشی از کارزار گستردهتر اوکراین علیه زیرساختهای انرژی روسیه است. کییف میگوید با هدف قرار دادن پالایشگاهها، پایانههای نفتی و دیگر مراکز اقتصادی مرتبط با جنگ، در پی کاهش منابع مالی و لجستیکی مسکو برای ادامه تهاجم نظامی است.
این روند در هفتههای اخیر شدت گرفته است. اوکراین ۱۸ شهریور پایگاه دریایی نووراسییسک در ساحل دریای سیاه را نیز هدف قرار داد. مقامهای روسیه گفتند در آن حمله چهار نفر، از جمله یک کودک، کشته و ۲۹ نفر زخمی شدند. نووراسییسک یکی از مبادی اصلی صادرات نفت، فرآوردههای نفتی و غلات روسیه است.
تشدید جنگ در جبهه دریای سیاه
در سوی مقابل، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد نیروهای این کشور در حملات شبانه، تاسیساتی را که به گفته مسکو استفاده نظامی داشتند در بندر چورنومورسک، دو شناور در نزدیکی اودسا و یک انبار پهپاد در میکولائیف هدف قرار دادند.
کرملین پنجشنبه ۱۹ شهریور در پاسخ به پرسشی درباره احتمال توقف حمله به کشتیها در دریای سیاه اعلام کرد ارتش روسیه به هدف قرار دادن شناورهایی که به گفته مسکو برای ارتش اوکراین مهمات حمل میکنند، ادامه خواهد داد.
حملات متقابل روسیه و اوکراین به پایانههای صادراتی و شناورهای تجاری طی هفتههای اخیر افزایش یافته و به رشد قیمت جهانی غلات انجامیده است. رویترز این وضعیت را شدیدترین تهدید علیه تجارت دریای سیاه در بیش از چهار سال و نیم جنگ توصیف کرد.
حملات مرگبار پس از وقفه کوتاه برای مذاکرات
موج تازه درگیریها تنها چند روز پس از وقفهای کوتاه در حملات به پایتختهای دو کشور رخ میدهد؛ وقفهای که همزمان با سفر هیات آمریکایی برای پیگیری مذاکرات پایان جنگ برقرار شده بود.
روسیه بامداد ۱۷ شهریور حملات گسترده موشکی و پهپادی به کییف را از سر گرفت. پنج نفر در آن حملات کشته شدند و شمار مجروحان در ادامه روز به حدود ۳۰ نفر رسید. مقامهای اوکراینی از آسیب دیدن ساختمانهای مسکونی، یک مدرسه، یک درمانگاه، انبارها و دیگر تاسیسات خبر دادند.
یک روز بعد، حمله پهپادی روسیه به گذرگاهی در مرز اوکراین و مولداوی در منطقه اودسا دو غیرنظامی را کشت و سه نفر را زخمی کرد. همان روز حملات روسیه به میکولائیف نیز به زیرساختهای بندری، ترابری و غیرنظامی آسیب رساند.
یک جایگاه سوخت در کییف که هدف حملات پهپادی روسیه قرار گرفت، ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶. رویترز/آلینا اسموتکو
روسیه و اوکراین برای تامین امنیت هیات آمریکایی، حملات به پایتختهای یکدیگر را به مدت سه روز متوقف کرده بودند. استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه دولت دونالد ترامپ، ۱۴ شهریور در مسکو با ولادیمیر پوتین دیدار کردند و یک روز بعد برای مذاکره با زلنسکی به کییف رفتند. با وجود این، رویترز گزارش داد مذاکرات مسکو نشانهای از پیشرفت مهم در مسیر پایان جنگ نداشت.
اختلاف بر سر سرنوشت مناطق شرقی اوکراین و تضمینهای امنیتی مورد درخواست کییف همچنان از موانع اصلی توافق است. روسیه خواستار خروج نیروهای اوکراینی از مناطقی در دونباس است که همچنان در کنترل کییف قرار دارند؛ خواستهای که اوکراین رد میکند. کییف نیز تضمینهای امنیتی آمریکا و کشورهای اروپایی را برای جلوگیری از حمله دوباره روسیه ضروری میداند.
تلاش اوکراین برای تقویت پدافند هوایی
در حالی که حملات هوایی روسیه ادامه دارد، زلنسکی پنجشنبه ۱۹ شهریور وارد کانادا شد و اعلام کرد تقویت پدافند هوایی و آمادهسازی اوکراین برای زمستان محور اصلی گفتوگوهای او خواهد بود. او قرار است با مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، دیدار کند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود ذخایر موشکهای رهگیر اوکراین به سطحی «بحرانی» رسیده و کییف از متحدان خود خواسته است سامانهها و مهمات پدافندی بیشتری در اختیارش قرار دهند.
ابعاد منطقهای حملات روسیه نیز بار دیگر آشکار شد. ارتش لهستان ۱۹ شهریور همزمان با حملات موشکی روسیه به اوکراین، جنگندهها و دیگر هواگردهای نظامی خود را برای اقدامات پیشگیرانه به پرواز درآورد. فعالیت پروازی در فرودگاههای لوبلین و ژشوف نیز موقتا متوقف شد.
دامنه جنگ خارج از میدان نبرد
پیامدهای جنگ همزمان به کشورهای اروپایی نیز کشیده شده است. یک مرد ۳۱ ساله بریتانیایی ۱۹ شهریور در دادگاهی در لندن حاضر شد و با اتهام کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی و آمادهسازی برای خرابکاری روبهرو شد.
دادستانها میگویند او اطلاعات مربوط به چهار کارخانه تولید پهپاد در نزدیکی محل زندگیاش را در اختیار فردی مرتبط با ساختاری تحت کنترل اطلاعات نظامی روسیه قرار داده و برای خرابکاری در این مراکز اعلام آمادگی کرده است. متهم اتهامها را رد کرده و قرار است سوم مهر در دادگاه اولد بیلی لندن حاضر شود. سفارت روسیه در لندن درباره این پرونده اظهار نظر نکرده است.
با ورود جنگ روسیه و اوکراین به پنجمین سال خود، تشدید همزمان حملات به شهرها، زیرساختهای انرژی و مسیرهای کشتیرانی نشان میدهد که با وجود دور تازه تلاشهای دیپلماتیک، دامنه جنگ هوایی و حملات دوربرد دو طرف نهتنها کاهش نیافته، بلکه در روزهای اخیر گستردهتر شده است.
مریم عظیمی، مهندس ایرانی اپل، که پیشتر از بازداشت و انتقال خود با چشمبند در خودروی نیروهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی در مشهد و تصور مرگ قریبالوقوع نوشته بود، در مراسم جهانی رونمایی اپل، یکی از فناوریهای جدید دوربین آیفون ۱۸ پرو و پرومکس را معرفی کرد.
عظیمی در ویدیوی از پیش ضبطشده اپل بهعنوان مهندس کیفیت تصویر معرفی شد.
او در بخش مربوط به دوربین آیفون ۱۸ پرو، قابلیتی به نام «تصویر مرجع اپل» را ارائه کرد.
اپل دوربین این مدل را پیشرفتهترین دوربین خود تا امروز توصیف کرده است.
حضور عظیمی از دو جهت در میان ایرانیان مورد توجه قرار گرفت: نقش او در توسعه فناوری تصویربرداری در یکی از بزرگترین شرکتهای جهان و مخالفت علنیاش با جمهوری اسلامی، از جمله روایت شخصی او از دوران بازداشت.
عظیمی ۱۹ دیماه ۱۴۰۴، همزمان با گسترش اعتراضات در ایران، ویدیویی از منطقه وکیلآباد مشهد منتشر کرد و نوشت که سالها پیش، با چشمبند و در خودروی یک نهاد امنیتی، از همان خیابان به دادگاه منتقل شده است.
او نوشت: «آن زمان نمیدانستم کجا میرویم و فکر میکردم آخرین دقایق زندگیام است.»
بر اساس این روایت عظیمی، هنگامی که خودرو به میدان پارک نزدیک میشود، بازجو از او میخواهد چشمبندش را بردارد، سرش را بالا بگیرد و طبیعی رفتار کند. عظیمی میبایستی آن ساعت در دانشگاهی در همان نزدیکی سر کلاس میبود. او از پنجره میبیند که یکی از دوستان نزدیکش با خودرو از آنجا عبور میکند: «انگار خواب میدیدم. او به سوی خانهاش، امنترین جای جهان، میرفت و من اسیر دیو بودم و هر لحظه مرگ را پیش چشمم میدیدم.»
عظیمی در همان پست، معترضان را افرادی خواند که میخواهند حق خود را از «حکومت خونخوار اسلامی» پس بگیرند: «اکنون وکیلآباد، مشهد، خراسان و همه ایران بوی آزادی میدهد.»
او نوشتهاش را با شعار «زن، زندگی، آزادی» به پایان رساند. شعاری که پس از جانباختن مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد در شهریور ۱۴۰۱ به شعار اصلی خیزش سراسری در ایران تبدیل شد.
عظیمی پس از کشتار دیماه، در پستی جداگانه به زبان انگلیسی خطاب به دوستان و همکاران غیرایرانی خود، از «اندوه، خشم، درماندگی و بیخبری» نوشت. او پنج سازمان حقوق بشری ایرانی را معرفی کرد و از مخاطبان خواست به این سازمانها کمک مالی کنند.
بر اساس مشخصات منتشرشده در وبسایت دانشگاه بریتیش کلمبیا، عظیمی سال ۲۰۰۹ مدرک کارشناسی مهندسی کامپیوتر خود را از دانشگاه فردوسی مشهد و سال ۲۰۱۴ مدرک کارشناسی ارشد مهندسی برق و کامپیوتر را از دانشگاه بریتیش کلمبیا دریافت کرده است.
قابلیتی که عظیمی معرفی کرد، هنگام گرفتن عکس، دادههای حسگر دوربین را همراه با یک امضای دیجیتال ذخیره و از آنها نسخهای مرجع تهیه میکند که قابل تغییر نیست. این نسخه مانند نگاتیو دیجیتال عمل میکند و میتوان عکس نهایی را با آن مقایسه کرد تا اصالت عکس و تغییرات احتمالی در آن مشخص شود.
اپل اعلام کرد این قابلیت برای عکاسان خبری، دیگر عکاسان و کسانی طراحی شده است که میخواهند عکس واقعی را از تصاویر ویرایششده یا ساختهشده با هوش مصنوعی تشخیص دهند.
الجزایر پنجشنبه ۱۹ شهریور اعلام کرد تصمیم گرفته است روابط دیپلماتیک خود با امارات متحده عربی را قطع کند. وزارت امور خارجه الجزایر گفت این اقدام پس از هشدارهای مکرر این کشور به مجموعهای از اقدامات «تحریکآمیز یا خصمانه» ابوظبی صورت میگیرد.
وزارت امور خارجه الجزایر با تاکید بر اینکه اقدامات امارات به مرحلهای رسیده است که دیگر نمیتوان آنها را قابل قبول یا قابل تحمل دانست، افزود که این کشور «تمامی راههای ممکن برای حفظ روابط دوجانبه را به پایان رسانده است.»
وزارت امور خارجه اعلام کرد سفیر امارات به این وزارتخانه احضار و از این تصمیم مطلع شد و ۴۸ ساعت به او فرصت داده شد تا از آن تبعیت کند.
امارات متحده عربی هنوز به اقدام الجزایر واکنش نشان نداده است.
روابط میان دو کشور در سالهای اخیر بهطور فزایندهای پرتنش بوده است. رسانههای الجزایری بهشدت از امارات انتقاد و این کشور را به تلاش برای ایجاد اختلاف و تفرقه در منطقه متهم کردهاند.
الجزیره و ابوظبی همچنین درباره چند موضوع منطقهای مواضع متفاوتی اتخاذ کردهاند. الجزایر با عادیسازی روابط با اسرائیل مخالف است، در حالی که امارات و مراکش، رقیب منطقهای الجزایر، در چارچوب پیمانهای ابراهیم که در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری آمریکا شکل گرفت، با اسرائیل روابط دیپلماتیک برقرار کردند.
دو کشور همچنین در مناقشه چند دههای صحرای غربی در دو سوی مخالف قرار دارند. امارات از ادعای مراکش مبنی بر حاکمیت بر این سرزمین حمایت میکند و در آنجا کنسولگری دارد، در حالی که الجزایر از جبهه پولیساریو حمایت میکند که خواهان تشکیل یک صحرای غربی مستقل است.
الجزایر پیش از این در سوم شهریور ۱۴۰۰ روابط دیپلماتیک خود با مراکش را قطع کرده بود. در آن زمان الجزایر اعلام کرد اقدامات «خصمانه» مراکش، از جمله استفاده از جاسوسافزار پگاسوس علیه مقامهای الجزایری، حمایت از یک گروه جداییطلب الجزایری و نیز عدم پایبندی مراکش به تعهدات دوجانبه از دلایل این تصمیم بوده است.
منافع الجزایر و امارات متحده عربی همچنین بهطور فزایندهای در چند نقطه با یکدیگر تلاقی پیدا کرده است؛ جایی که امارات طی سالهای اخیر روابط خود را با چند دولت همسایه الجزایر گسترش داده، در حالی که روابط الجزایر با برخی همسایگان جنوبیاش پس از وقوع مجموعهای از کودتاهای نظامی پرتنش شده است.
تنشها بین دو کشور در ماه فوریه، زمانی که الجزایر روند لغو توافق خدمات هوایی با امارات متحده عربی را آغاز کرد، بیش از پیش تشدید شد. این توافق در ماه مه ۲۰۱۳ در ابوظبی امضا شده بود.
عبدالمجید تبون، رییسجمهوری الجزایر، در یک سال گذشته در سخنرانیهای خود بارها از امارات با عناوینی چون «کشور بسیار کوچک» یا «کشورک» یاد کرده و این کشور را به تلاش برای بیثبات کردن چند کشور منطقه متهم کرده است.
او سال در اشارهای غیرمستقیم اما آشکار به امارات متحده عربی گفت روابط کشورش با همه کشورهای حاشیه خلیج فارس، به استثنای یک کشور، گرم و دوستانه است.
تبون روابط با عربستان سعودی، کویت، عمان و قطر را «برادرانه» توصیف کرد و در عین حال، بدون نام بردن از امارات، این کشور را به دخالت در امور داخلی الجزایر و تلاش برای بیثبات کردن این کشور متهم کرد.
او در یک مصاحبه تلویزیونی در ماه ژوئیه گفت: «هر جا پا میگذارند، خون جاری میشود. ما میخواهیم آنها از ما دور بمانند تا در کشورمان خون جاری نشود.»
تبون در آن زمان گفت اگر الجزایر در پی جلوگیری از «عمیقتر شدن شکافها» در جهان عرب نبود، قطع روابط دیپلماتیک «مدتها پیش اتفاق افتاده بود.»
همزمان با بالا گرفتن تنشها در خاورمیانه و افزایش گمانهزنیها درباره احتمال گسترش دامنه درگیریها، شهر بندری مُخا در ساحل دریای سرخ به تصرف حوثیهای یمن درآمد.
سه منبع در دولت یمن پنجشنبه ۱۹ شهریور در گفتوگو با خبرگزاری رویترز این خبر را تایید کردند.
رویترز نوشت تصرف مُخا به معنای پیشروی حوثیها به سوی تنگه راهبردی بابالمندب است.
تنگه بابالمندب که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند، از گلوگاههای راهبردی جهان به شمار میرود و حدود ۱۲ درصد تجارت جهانی از آن عبور میکند.
در روزهای اخیر، نبرد میان حوثیها و نیروهای دولت قانونی یمن شدت گرفته است. ۱۴ شهریور، نیروهای یمنی مناطقی از جنوب تعز را از کنترل حوثیها خارج کردند.
این گروه نیابتی جمهوری اسلامی همچنین با حمله به شهرها و زیرساختهای انرژی عربستان سعودی، بر تنشهای منطقهای افزوده است.
سفارت آمریکا در یمن ۱۸ شهریور اعلام کرد حوثیها جز «رنج و مصیبت» چیزی برای مردم یمن به ارمغان نیاوردهاند و این کشور را به پایگاهی تبدیل کردهاند که حکومت ایران از آن برای تضعیف وحدت و امنیت کشورهای عربی استفاده میکند.
در سوی دیگر، حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، شش شرط برای بازگشایی تنگه هرمز اعلام کرد که «پایان محاصره یمن» و خروج ارتش اسرائیل از لبنان از جمله آنها بود.
سجاد حیدر خان، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، ۱۹ شهریور گفت در حال حاضر هیچ بحثی درباره واکنش نظامی اسلامآباد به حملات حوثیها علیه عربستان سعودی در چارچوب پیمان دفاعی مکه در جریان نیست.
او در عین حال تاکید کرد: «هرگاه زمانش فرا برسد، بر اساس توافق اقدام خواهیم کرد.»
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه ۱۶ مرداد در مکه توافقنامه دفاعی مشترکی امضا کردند که بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از این کشورها، حمله به هر سه عضو تلقی میشود.
این سه کشور هدف از این پیمان را «تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه اقدام تجاوزکارانه» اعلام کردند.
طرح سپاه برای تصرف بابالمندب
«مقاومت ملی»، از گروههای مخالف حوثیها در ساحل غربی یمن، ۱۸ شهریور اعلام کرد به اطلاعات و نقشههایی دست یافته است که از طرح سپاه پاسداران برای پیشروی مرحلهای و کنترل تنگه بابالمندب حکایت دارد.
به گفته این گروه، این اطلاعات در لپتاپ یکی از فرماندهان حوثی پیدا شده است که نیروهای دولتی در ساحل غربی یمن او را به اسارت گرفتهاند.
شبکه الجمهوریه، وابسته به مقاومت ملی، نیز تصاویری از نقشههای نظامی منتشر کرد که چهار مرحله پیشروی به سوی بابالمندب و شهر حدیده و بخشی از طرحها و تحرکات نظامی حوثیها را نشان میدهد.
مقاومت ملی همچنین اعلام کرد بر اساس اطلاعات رسیده، سپاه پاسداران نبرد در ساحل غربی یمن را «حیاتی و سرنوشتساز» میداند.
صحت این گزارش هنوز بهطور مستقل تایید نشده است.
هفتم مرداد، رویترز گزارش داد حوثیهای یمن قصد دارند از بیشتر کشتیهای تجاری عبوری از تنگه بابالمندب عوارض دریافت کنند، اما کشتیهای چینی احتمالا از پرداخت آن معاف خواهند بود.
در مقابل، عربستان سعودی هشتم مرداد از طرح تشکیل یک ائتلاف چندملیتی دفاع دریایی با هدف حفاظت از کشتیرانی بینالمللی و مسیرهای انتقال انرژی در دریای سرخ رونمایی کرد.