۱۰ روز پس از وقوع سیل ویرانگر در نپال و منطقه تبت چین، شمار کشتهشدگان به ۱۳۷۳ نفر رسیده است و ۵۴۱۷ نفر همچنان در شمار مفقودشدگان هستند. نیروهای امدادی چند نفر را پس از روزها گرفتار ماندن در تونلها و ساختمانهای آسیبدیده، زنده یافتند.
پلیس نپال شنبه ۱۴ شهریور اعلام کرد شمار جانباختگان در این کشور به ۱۳۴۲ نفر افزایش یافته و از سرنوشت ۴۸۸۶ نفر اطلاعی در دست نیست. مقامهای چینی نیز آمار کشتهشدگان در تبت را ۳۱ نفر و مفقودشدگان را ۵۳۱ نفر اعلام کردند.
سیل چهارم شهریور پس از جاری شدن ناگهانی حجم عظیمی از آب، گل، سنگ و قطعات یخ از ارتفاعات هیمالیا آغاز شد و بخشهایی از نپال و مناطق مرزی تبت را درنوردید.
علت قطعی حادثه هنوز اعلام نشده، اما کارشناسان، فروپاشی یک توده یخی یا سرریز شدن دریاچهای یخچالی را از دلایل احتمالی آن میدانند.
ابعاد فاجعه در روزهای پس از حادثه بهسرعت آشکار شد. پنجم شهریور شمار اولیه کشتهشدگان دستکم ۱۶۰ نفر اعلام شد. این رقم در آمار هفتم شهریور به ۶۳۳ نفر و در آمار دهم شهریور به بیش از هزار نفر رسید.
نجات دو نفر پس از ۱۰ روز
نیروهای امدادی ۱۳ شهریور یک تبعه چین را پس از ۱۰ روز از تونلی به طول ۲۲۵ متر در یک مجموعه برقآبی نجات دادند.
عملیات خارج کردن او با همکاری ارتش نپال و کارشناسان کره جنوبی انجام شد.
دو کارگر نپالی نیز یک روز پیشتر، پس از ۹ روز گرفتار ماندن در همین مجموعه، زنده از تونل خارج شدند.
مقامهای محلی وضعیت جسمانی هر سه نفر را پایدار اعلام کردند.
همزمان، امدادگران زنی را که ۱۰ روز زیر آوار خانهای آسیبدیده در منطقه نواکوت گرفتار مانده بود، زنده یافتند و برای درمان با بالگرد به کاتماندو منتقل کردند.
برآورد میشود حدود ۹۰۰ کارگر در ۱۲ طرح برقآبی نپال مفقود شده باشند.
احتمال میرود نزدیک به ۵۰۰ نفر از آنان در تونلهای آبگرفته یا مسدودشده، گرفتار مانده باشند.
خسارت دستکم ۲ میلیارد و ۵۶۰ میلیون دلاری
بر اساس تازهترین ارزیابیها، دستکم ۷۵۰۰ خانه در نپال ویران شده و حدود ۲۰ هزار خانه باید از نو ساخته شود.
خسارت واردشده به خانهها، زیرساختها و اموال عمومی و خصوصی، دستکم ۳۸۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون روپیه نپال، معادل دو میلیارد و ۵۶۰ میلیون دلار، برآورد شده است.
شرکتهای بیمه نیز انتظار دارند میزان خسارتهای تحت پوشش از ۱۳۲ میلیون دلار فراتر رود. بخش بزرگی از این خسارت به نیروگاهها و طرحهای برقآبی وارد شده است.
در تبت، ۲۶۱ تبعه خارجی از ۲۳ کشور در میان مفقودشدگان هستند.
بازگشایی بزرگراه جی۲۱۶ امکان انتقال ماشینآلات سنگین به منطقه مرزی گیرونگ را فراهم کرده، اما دسترسی روزنامهنگاران مستقل و خارجی به مناطق آسیبدیده همچنان محدود است.
بیش از ۹۳۰۰ نیروی ارتش نپال همراه با گروههای امدادی این کشور و متخصصانی از استرالیا، چین، کره جنوبی و هند، در عملیات جستوجو حضور دارند.
سازمان ملل و نهادهای امدادی خواستار جمعآوری ۴۹ میلیون و ۶۰۰ هزار دلار برای کمک فوری به بیش از ۸۴ هزار نفر شدهاند.
دولت نپال دوشنبه ۱۶ شهریور را روز عزای عمومی اعلام کرده است.
بر اساس گزارش شنبه ۱۴ شهریور رویترز، به گفته دو منبع، این بررسی حدود سه ماه پیش در جریان بود و مقامهای دولت با سناتورهای ارشد درباره احتمال کسب رای اعتماد نامزدهای احتمالی گفتوگو کردند.
یکی از منابع افزود بررسیها تا اواخر مرداد نیز ادامه داشت.
منابع رویترز دلیل بررسی جایگزینهای احتمالی فاینبرگ یا نام افراد مورد نظر کاخ سفید را اعلام نکردند.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، اعتبار این اطلاعات را رد کرد و گفت منابع ناشناس از موضوع اطلاعی ندارند.
او افزود رییسجمهوری آمریکا از عملکرد پیت هگست، وزیر جنگ، فاینبرگ و دیگر مقامهای این وزارتخانه، رضایت دارد.
پنتاگون نیز وجود روندی برای جایگزینی فاینبرگ را تکذیب کرد.
هگست در بیانیهای به رویترز گفت معاونش از حمایت کامل او برخوردار است و «جایی نمیرود».
تغییرات پیدرپی در پنتاگون
کنارهگیری احتمالی فاینبرگ، میلیاردر و یکی از بنیانگذاران شرکت سرمایهگذاری سربروس کپیتال منیجمنت، بزرگترین تغییر در وزارت جنگ آمریکا در دوره هگست خواهد بود.
دن دریسکول، وزیر ارتش آمریکا، این هفته استعفا کرد. یک منبع آگاه دلیل این تصمیم را ماهها تنش با هگست دانست، اما ارتش درباره علت استعفای او اظهارنظر نکرده است.
جان فیلان، وزیر نیروی دریایی، و شماری از فرماندهان ارشد ارتش نیز در ماههای اخیر از سمتهای خود کنار رفتهاند.
احتمال تغییر در ردههای بالای وزارت جنگ در حالی مطرح است که پنتاگون با تحقیقات درز اطلاعات مربوط به جنگ ایران نیز روبهروست.
اختلاف بر سر کمبود مهمات
فاینبرگ هنگام آغاز کار وعده داده بود تولید مهمات آمریکا را افزایش دهد.
تحلیلگران میگویند او هنوز به این هدف نرسیده و زیرساخت صنعتی دفاعی آمریکا قادر نیست تولید را بهسرعت افزایش دهد.
برخی مدیران صنایع دفاعی نیز کندی تخصیص بودجه از سوی کنگره را یکی از موانع اصلی دانستهاند.
این موضوع با ادامه جنگ ششماهه ایران و آمریکا اهمیت بیشتری یافته است.
رویترز پیشتر گزارش داده بود مصرف گسترده تسلیحات در این جنگ، مقامهای نظامی و اعضای کنگره را درباره کاهش برخی ذخایر نگران کرده است.
ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نیز کاهش ذخایر مهمات را یکی از عواملی میدانند که ممکن است توان واشینگتن را برای اجرای دور تازهای از حملات گسترده، محدود کند.
دونالد ترامپ این نگرانیها را رد کرده و گفته است آمریکا بیش از هر کشور دیگری مهمات در اختیار دارد.
بر اساس گزارش واشینگتنپست، هگست در دیداری با ترامپ در کمپدیوید، فاینبرگ را مسئول کاهش ذخایر موشکهای هدایتشونده دوربرد و رهگیرهای پدافند هوایی دانست.
کاخ سفید این گزارش را «جعلی» خواند و سخنگوی پنتاگون نیز گفت هگست، فاینبرگ را مقصر معرفی نکرده است.
فاینبرگ در یادداشتی به تاریخ ۲۷ مرداد از شرکتهای دفاعی خواست به تولید سرعت دهند و درباره قیمتگذاری شفافتر باشند.
از سوی دیگر الیزابت وارن، سناتور دموکرات، درباره احتمال بهرهمندی شرکت سابق فاینبرگ از هزینههای برنامه دفاع موشکی «گنبد طلایی» ابراز نگرانی کرده است.
پنتاگون گفت فاینبرگ همه منافع مالی خود را در سربروس واگذار کرده و از تصمیمهای مرتبط با این شرکت کنار گذاشته شده است.
خبرگزاری فرانسه شنبه ۱۴ شهریور گزارش داد شمار کشتهشدگان درگیریهای ۱۲ و ۱۳ شهریور به ۱۲۹ نفر رسیده است.
بر اساس آمار گردآوریشده از منابع نظامی و درمانی، ۶۶ نیروی دولتی، ۶۲ عضو حوثیها و یک غیرنظامی کشته شدهاند.
این آمار از منابع دو طرف به دست آمده و تاکنون نهاد مستقلی آن را تایید نکرده است.
در همین حال شبکه العربیه بهنقل از منابع نظامی یمن گزارش داد چهار ایرانی و لبنانی در حمله به یک مرکز فرماندهی حوثیها در استان الجوف در شمال یمن کشته شدند.
منابع نظامی یمن مشخص نکردند چند نفر از چهار فرد کشتهشده ایرانی و چند نفر لبنانی بودهاند. همچنین جزییاتی درباره هویت، حوزه تخصص یا نقش این افراد ارائه نشده است.
زمان حملهای که به کشته شدن این چهار نفر منجرج شد، مشخص نشده است. نیروهای دولتی یمن جمعه ۱۳ شهریور مواضع، تجمعات، انبارهای سلاح و سکوهای پرتاب موشک حوثیها را در مناطقی از الجوف هدف قرار دادند. شنبه ۱۴ شهریور نیز گزارشهایی از حملات هوایی به مواضع، انبارهای سلاح حوثیها در شهر الحزم، مرکز استان الجوف، منتشر شد.
مشخص نیست کشته شدن چهار ایرانی و لبنانی به کدامیک از این حملات مرتبط بوده است.
درگیریها ۱۲ شهریور پس از آن آغاز شد که حوثیها حملات زمینی همزمانی را در جنوب حدیده و سه منطقه در غرب تعز آغاز کردند.
این حملات با گلولهباران توپخانهای، شلیک دستکم ۱۲ موشک و استفاده از پهپاد همراه بود.
مقامهای یمنی این عملیات را بزرگترین حمله حوثیها از زمان برقراری آتشبس تحت نظارت سازمان ملل در فروردین ۱۴۰۱ توصیف کردند.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل نیز اعلام کرد تشدید درگیریها در تعز طی دو روز حدود هزار و ۷۹۰ خانواده را وادار به ترک خانههایشان کرده است.
ضدحمله نیروهای دولتی در تعز
حوثیها در ساعات نخست حمله چند موقعیت مرتفع در جبل حبشی و دیگر مناطق غرب تعز را تصرف کردند. نیروهای دولتی ۱۳ شهریور یکی از این مواضع را بازپس گرفتند و در مقبنه و الکدحه با حوثیها وارد درگیری شدند.
ارتش یمن ۱۴ شهریور اعلام کرد دو ارتفاع در شهرستان حیفان در جنوب تعز را نیز از حوثیها پس گرفته است.
نیروهای کمکی و تجهیزات نظامی هر دو طرف به مناطق درگیری اعزام شدهاند.
ارتش یمن همچنین اعلام کرد نیروی هوایی این کشور بیش از ۱۵ حمله به مواضع، خودروها و محل تجمع حوثیها در ساحل غربی استانهای تعز و حدیده انجام داده است.
همزمان، نیروهای دولتی مواضع حوثیها در الجوف و مارب را هدف قرار دادند. العربیه گزارش داد انبارهای تسلیحاتی حوثیها در شهر الحزم، مرکز الجوف، بمباران شدهاند.
توپخانه ارتش نیز مواضع این گروه را در الکساره، البلق، الروضه و روستای الزور در شهرستان صرواح گلولهباران کرد. اطلاعات مستقلی درباره تلفات این حملات منتشر نشده است.
با وجود ادعاهای دو طرف درباره پیشروی، نقشه کنترل مناطق درگیری همچنان متغیر است.
منابع نظامی میگویند حوثیها شماری از مواضع تصرفشده را حفظ کردهاند و نیروهای دولتی نیز بخشی از مناطق ازدسترفته را پس گرفتهاند.
تلاش برای نزدیکشدن به بابالمندب
منابع نظامی دولت یمن به خبرگزاری فرانسه گفتند هدف عملیات حوثیها قطع ارتباط بندر المخا با دیگر مناطق تحت کنترل دولت و پیشروی به سوی نقاط مشرف به تنگه بابالمندب است.
حوثیها مناطق مجاور این تنگه را در کنترل ندارند، اما بر بندر حدیده در شمال المخا مسلط هستند.
تصرف ارتفاعات غرب تعز میتواند امکان هدف قرار دادن مواضع دولتی، بندر المخا و کشتیهای عبوری را افزایش دهد.
بابالمندب دریای سرخ را از طریق خلیج عدن به اقیانوس هند و از مسیر کانال سوئز به دریای مدیترانه متصل میکند. با محدودشدن عبور نفتکشها از تنگه هرمز، این آبراه برای صادرات نفت عربستان سعودی اهمیت بیشتری یافته است.
حوثیها پس از فروپاشی آرامش نسبی یمن در تیرماه، محاصره دریایی عربستان سعودی را اعلام کردند و حملات به المخا را افزایش دادند.
یک منبع نظامی پیشتر گفت این گروه در حملات به المخا از ۴۴ پهپاد و شش قایق بمبگذاریشده استفاده کرده است.
در حملهای دیگر نیز چهار غیرنظامی کشته شدند.
رشاد العلیمی، رییس شورای رهبری ریاستجمهوری یمن، گفت نیروهای دولتی اجازه نخواهند داد جمهوری اسلامی از طریق حوثیها بر بابالمندب مسلط شود.
ادامه اعزام نیرو و گسترش حملات هوایی، خطر آغاز دور تازهای از جنگ گسترده در یمن را افزایش داده است.
این روزنامه شنبه ۱۴ شهریور گزارش داد واشینگتن و تهران هر دو تصور میکردند با ادامه فشار در تنگه هرمز میتوانند طرف مقابل را فرسوده کنند. جمهوری اسلامی کوشید با مختلکردن کشتیرانی و محدود کردن عرضه انرژی، هزینه جنگ را برای آمریکا و متحدانش افزایش دهد. در مقابل، واشینگتن بنادر ایران را محاصره کرد.
اکنون این تقابل به شکلی نامتقارن پیش میرود.
به نوشته والاستریت ژورنال، محاصره دریایی آمریکا از تیرماه مانع صادرات نفت ایران از خلیج فارس شده است. همزمان، کشورهای عربی با وجود حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی، بخشی از صادرات خود را از سر گرفتهاند.
سمیر مدنی، از بنیانگذاران شرکت اطلاعات دریایی تانکر ترکرز، گفت محاصره جمهوری اسلامی «رخنهپذیرتر» از محاصره آمریکاست و تهران نتوانسته عبور نفتکشها را بهطور کامل متوقف کند.
«نفت عربی» از تنگه هرمز عبور میکند
تانکر ترکرز برآورد کرده است در چهار هفته گذشته، روزانه بهطور میانگین حدود پنج میلیون بشکه نفت خام - تقریبا بدون هیچ محموله ایرانی - از تنگه هرمز خارج شده است.
روزانه حدود ۲.۵ میلیون بشکه دیگر نیز از بنادر دریای عمان، از جمله فجیره، صادر شده است.
این حجم در مجموع بیش از ۴۰ درصد جریان نفت منطقه پیش از جنگ است.
رصد نفتکشها نیز نشان داده بود همه تولیدکنندگان خلیج فارس جز ایران صادرات خود را افزایش دادهاند و قطر و کویت توانستهاند صادراتشان را به حدود ۷۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگردانند.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) ششم شهریور اعلام کرد آمریکا طی چند ماه از عبور نزدیک به هزار و ۵۰۰ کشتی حامل حدود ۷۵۰ میلیون بشکه نفت حفاظت کرده است.
بر اساس همین گزارش، از زمان ازسرگیری محاصره آمریکا در ۲۲ تیر، هیچ نفتی از بنادر ایران صادر نشده است.
با این حال، محاصره جمهوری اسلامی کاملا بیاثر نبوده است. محمولههای گاز طبیعی مایع، کود و کالاهای دیگر همچنان در خلیج فارس گرفتارند و اقتصاد بحرین، عراق، قطر و کویت، بهدلیل نداشتن مسیر دریایی جایگزین، تحت فشار است.
محاسبات تحققنیافته دو طرف
والاستریت ژورنال نوشت تهران انتظار داشت جلوگیری از انتقال بخشی از نفت جهان، بحرانی اقتصادی ایجاد کند و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را به پایان جنگ با شرایط جمهوری اسلامی وادارد.
این محاسبه تاکنون تحقق نیافته و بهای نفت خام، با وجود افزایش، زیر ۱۰۰ دلار مانده است.
اما محاصره آمریکا نیز تهران را به بازگشایی تنگه هرمز وادار نکرده و به خیزش عمومی علیه جمهوری اسلامی نینجامیده است.
به گفته ولی نصر، استاد مطالعات خاورمیانه دانشگاه جانز هاپکینز، فرضهای هر دو طرف نادرست از آب درآمده و هیچیک، راه خروج روشنی ندارند.
با این حال، فشار اقتصادی بر تهران رو به افزایش است، ریال ارزش خود را از دست میدهد، تورم بالا رفته و کمبود بنزین گسترش یافته است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، نیز گفته است تجارت ایران بین ۲۵ تا ۳۵ درصد کاهش یافته است.
در سوی دیگر، کشورهای عربی توسعه بنادر، خطوط لوله و مسیرهای زمینی جایگزین هرمز را شتاب دادهاند؛ روندی که میتواند اهرم راهبردی تهران را در بلندمدت ضعیفتر کند.
تا زمانی که صادرات نفت ایران متوقف و جریان نفت رقبای عرب برقرار باشد، هزینه گذر زمان بیش از واشینگتن، بر تهران سنگینی میکند.
وزارت بهداشت لبنان شامگاه جمعه ۱۳ شهریور اعلام کرد پنج نقطه در مناطق صور و نبطیه در جنوب و بقاع در شرق این کشور هدف حملات اسرائیل قرار گرفتهاند. این وزارتخانه مشخص نکرد که کشتهشدگان و مجروحان غیرنظامی بودهاند یا از نیروهای مسلح.
ارتش اسرائیل گفت این حملات پس از آن انجام شد که حزبالله یک پهپاد انفجاری به سوی نیروهای مستقر در منطقه امنیتی تحت کنترل این ارتش در جنوب لبنان پرتاب کرد.
براساس بیانیه ارتش اسرائیل، نیروهای تیپ کماندو پهپاد را سرنگون کردند و هیچیک از سربازان اسرائیلی در این رویداد آسیب ندیدند. ارتش اسرائیل اقدام حزبالله را «نقض آشکار آتشبس» خواند و اعلام کرد در واکنش، موجی از حملات علیه مواضع این گروه در جنوب لبنان انجام داده است.
این درگیری در حالی رخ داد که یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، جمعه ۱۳ شهریور اعلام کرد نیروهای اسرائیلی اعضای حزبالله را از تونلهای زیرزمینی ارتفاعات راهبردی «علی الطاهر» در جنوب لبنان بیرون راندهاند.
کاتز در بیانیهای گفت: «ماموریت به پایان رسید و تونلها از حضور تروریستها پاکسازی شدند.» او این عملیات را گامی مهم برای تثبیت حضور ارتش اسرائیل در جنوب لبنان توصیف کرد و گفت نیروهای این کشور تا خلع سلاح کامل حزبالله از منطقه عقبنشینی نخواهند کرد.
وزیر دفاع اسرائیل افزود تصمیم برای تصرف ارتفاعات علی الطاهر پس از دریافت اطلاعاتی درباره وجود «تونلهای فرماندهی و کنترل» حزبالله در این منطقه اتخاذ شده است.
ارتش اسرائیل شامگاه ۱۲ شهریور اعلام کرده بود کنترل عملیاتی این ارتفاعات را به دست گرفته است. این ارتش تاکید کرده بود شماری از نیروهای حزبالله در جریان عملیات کشته شدند و تعدادی دیگر گریختند.
ارتفاعات علی الطاهر بر بخشهایی از جنوب شرقی لبنان اشراف دارد و به یکی از مناطق مهم مورد مناقشه در درگیری اسرائیل و حزبالله تبدیل شده است. گمان میرود حزبالله در این منطقه یک مرکز فرماندهی زیرزمینی و انبارهای تسلیحاتی ایجاد کرده باشد؛ موضوعی که این گروه آن را تایید نکرده است.
خبرگزاری رویترز ۱۲ شهریور به نقل از منابع آگاه گزارش داد تهران در پیامی به واشینگتن هشدار داده بود هرگونه حمله اسرائیل به محل استقرار نیروهای سپاه پاسداران و حزبالله در ارتفاعات علی الطاهر با واکنش شدید جمهوری اسلامی روبهرو خواهد شد.
براساس گزارش رویترز، این پیام اواخر مرداد با میانجیگری عمان به واشینگتن منتقل شده بود. این خبرگزاری گزارش خود را نشانهای از حضور مستقیم نیروهای جمهوری اسلامی در نبردهای زمینی جنوب لبنان و آمادگی تهران برای تلافی حملات اسرائیل ارزیابی کرد؛ موضوعی که مقامهای جمهوری اسلامی بهطور رسمی آن را تایید نکردهاند.
