شورای ریاستی یمن: نمیگذاریم نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی کنترل بابالمندب را در دست گیرند
العربیه به نقل از رشاد العلیمی، رییس شورای ریاستی یمن، نوشت: «یمن تحت هیچ شرایطی اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن کنترل تنگه بابالمندب را در دست بگیرند.»
العلیمی گفت اگر حوثیها به نزدیک شدن به بابالمندب فکر کنند، وارد یک نبرد فرسایشی سنگین خواهند شد. او همچنین گفت حوثیها برای پیشبرد اقدامات خود، از به خطر انداختن جان غیرنظامیان ابایی ندارند.
همزمان با تشدید تنشها در منطقه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد ایالات متحده ممکن است بهزودی تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ گزلا در ایران را هدف قرار دهد.
ترامپ جمعه ۱۳ شهریور در مصاحبه با خبرنگاران در کاخ سفید گفت اگر مشخص شود «فعالیتی در کوه کلنگ گزلا در جریان است»، آمریکا ممکن است علیه این مجموعه اقدام کند.
او با اشاره به عملیات اخیر ارتش آمریکا علیه مواضع سپاه پاسداران افزود: «برای دومین بار رادارهای آنها را هدف قرار دادیم. شمار زیادی کشتی را از تنگه هرمز عبور دادیم و حجم زیادی نفت از این تنگه خارج میشود. هیچ مین دریایی وجود ندارد. ما در حال انجام کاری بسیار بزرگ هستیم.»
ترامپ همچنین کوشید جنگ ایران را کماهمیت جلوه دهد: «من آن را یک درگیری نظامی مینامم، زیرا برای ما مساله چندان مهمی نیست. در مقایسه با توان نظامی آمریکا، موضوع کوچکی است.»
این نخستین بار نیست که رییسجمهوری آمریکا از احتمال حمله به تاسیسات کوه کلنگ گزلا سخن میگوید. او پیشتر در تیرماه دو بار هشدار داده بود این سایت ممکن است هدف حملات سنگین ایالات متحده قرار گیرد.
کوه کلنگ گزلا در استان اصفهان و در حدود دو کیلومتری جنوب تاسیسات هستهای نطنز قرار دارد.
موسسه علوم و امنیت بینالملل با بررسی تصاویر ماهوارهای، این سایت را مجموعهای بهشدت مستحکم توصیف کرده است که دو شبکه تونلی در اعماق زمین را در بر میگیرد.
افزایش فشارها بر جمهوری اسلامی
اظهارات ترامپ در حالی مطرح شد که تنشها میان جمهوری اسلامی و آمریکا در روزهای اخیر افزایش یافته و کاخ سفید کارزار خود برای انزوای اقتصادی تهران را تشدید کرده است.
در سوی دیگر، جمهوری اسلامی در ادامه سیاستهای تنشآفرین خود در منطقه، عصر ۱۳ شهریور موشکهایی به سوی اردن شلیک کرد.
خبرگزاری رویترز ۱۳ شهریور به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داد ایالات متحده و سه کشور اروپایی در پی آن هستند که زمینه را برای ارجاع دوباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی به شورای امنیت سازمان ملل متحد بهدلیل نقض تعهدات منع اشاعه فراهم کنند.
ترامپ از کاهش اهمیت تنگه هرمز خبر داد
رییسجمهوری آمریکا در ادامه سخنان خود اعلام کرد مسیرهای جایگزین انتقال نفت در منطقه در حال گسترش هستند و تنگه هرمز دیگر از اهمیت گذشته برخوردار نیست.
ترامپ گفت: «تنگه هرمز دیگر آن چیزی نیست که قبلا بود. ایران در نهایت اگر عاقل نشود، با تنگهای روبهرو خواهد شد که دیگر چندان ضروری نیست. اکنون در سراسر خاورمیانه خطوط لوله در حال ساخت هستند تا دیگر نیازی به عبور [نفتکشها] از تنگه هرمز نباشد.»
به گفته او، مسیر زمینی انتقال نفت از طریق سوریه نیز اکنون باز شده و کامیونهای بزرگ حامل نفت از آن عبور میکنند.
ترامپ همچنین خبر داد در گفتوگو با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، از او خواسته است «در موضوع ایران دخالت نکند».
پایگاه خبری اکسیوس ۱۳ شهریور به نقل از منابع آگاه گزارش داد کاخ سفید در حال تدوین راهبردی برای دوران پس از جنگ ایران است که مهار جمهوری اسلامی و گسترش عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه را دنبال میکند.
بر اساس این گزارش، ترامپ در گفتوگوهای خصوصی اعلام کرده است روی «چیزی بسیار بزرگتر» در خاورمیانه کار میکند.
اکسیوس نوشت این راهبرد سه محور اصلی دارد: ایجاد همسویی میان متحدان منطقهای آمریکا برای مهار جمهوری اسلامی، پیشبرد مرحله بعدی طرح ترامپ برای نوار غزه و دستیابی به توافق امنیتی میان اسرائیل و سوریه همزمان با اجرای توافق اسرائیل و لبنان.
یک متخصص قلب و عروق آمار بیماریهای قلبی در ایران را نگرانکننده خواند و هشدار داد سن سکته قلبی در کشور به ۳۰ تا ۴۰ سال کاهش یافته است.
محمدرضا افتخاری، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، جمعه ۱۳ شهریور در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت سکته قلبی در افراد بالای ۳۰ سال، بهویژه مردان، مشاهده میشود.
او استرس، عوامل محیطی، سبک زندگی ناسالم و رژیم غذایی نامناسب را از عوامل موثر در کاهش سن سکته قلبی دانست.
افتخاری ادامه داد: «در کشور ما بهدلیل کاهش ارزش پول و افزایش فشارهای اقتصادی، بسیاری از افراد مجبورند ساعات بیشتری کار کنند و مانند گذشته فرصت بازگشت به منزل و صرف غذای مناسب را ندارند. در نتیجه، به غذاهای آماده و سریع روی میآورند.»
این پزشک افزود در گذشته، مصرف سبزیجات و غذاهای سالم جایگاه پررنگتری در فرهنگ غذایی ایرانیان داشت، اما اکنون گرایش به مواد غذایی فرآوریشده، بهویژه در میان جوانان، افزایش یافته است.
در ماههای اخیر، سفره مردم روزبهروز کوچکتر شده و فشارهای معیشتی امان شهروندان را بریده است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه به نقش کمتحرکی در افزایش موارد سکته قلبی اشاره کرد و گفت مشغلههای کاری، استفاده گسترده از وسایل نقلیه و تغییر ماهیت مشاغل، بهویژه در شهرها، فعالیت بدنی را کاهش دادهاند.
افتخاری مصرف مواد غذایی سرشار از روغن، نمک و افزودنیها، از جمله سوسیس و کالباس، را از دیگر عوامل موثر دانست و تاکید کرد فشارهای اقتصادی و کاری فرصت تهیه و مصرف غذای سالم را از بسیاری از افراد گرفتهاند.
او افزود گرایش به فستفودها بهدلیل آمادهسازی سریع و سازگاری با برنامههای کاری فشرده، تنها به ایران محدود نیست و در کشورهای غربی نیز دیده میشود.
افتخاری کاهش سالانه سن ابتلا به سکته قلبی را «هشداری جدی» خواند و خواستار توجه بیشتر به پیامدهای سبک زندگی کمتحرک و تغذیه ناسالم شد.
بحران اقتصادی ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی در سالهای اخیر، سلامت عمومی و نظام درمانی کشور را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.
تداوم این وضعیت در کنار سرکوب خونین اعتراضات، امید به آینده را در میان شهروندان کمرنگ کرده و به گسترش ناامیدی و سرخوردگی، بهویژه در میان جوانان، دامن زده است.
بر اساس نتایج نظرسنجی آنلاین ایراناینترنشنال که دوم شهریور منتشر شد، ۹۰ درصد از شرکتکنندگان گفتند در وضعیت فعلی کشور، تمایلی به ازدواج یا فرزندآوری ندارند.
دو پسر جوان و شاید نوجوان در مترو ترانهای رپ میخوانند. صدایشان اعتراضی در فضای خفقان است: «ازم نخواه آروم بشم/ پر کابوس شب، چیزی نمونده تا نابود بشم. ... معترضم، اعتراض دارم/ میزنم حرف حقیقت و بهت نیاز دارم.»
چهرههایشان پیدا نیست. در ابتدای ویدیو فقط پای مسافران دیده میشود، ولی شلوار جینها و کفشها هم حرف میزنند. سخن از چهرههای حذف شده، صداهای سانسور شده است. خودسانسوری راوی تصاویری است که از در و دیوار خودش را به رخ میکشد. هرچند صدا مانده است، آن هم کوبنده، بیتعارف، راسخ و معترض.
پیشتر ترانههای خیابانی زیادی، مسیر خوانندگانشان را به دادگاههای سیاسی و احکام غیر انسانی زندان و شلاق ختم کردهاند؛ زارا اسماعیلی، پرستو احمدی، و بسیار کسان دیگر.
پس این نوجوانان رپر حق دارند که هم با صدایشان فضای عمومی مترو را از آن خود کنند و هم خیلی ساده امنیتشان را هم در نظر گیرند.
روایت این ترانه رپ، قصه زندگی روزمره مردم ایران است: « اصلا یه پله نیست/ چرا همه بد شدن؟/ ببندم دل به کی؟/ خدایا چقدر سخت شده اینجا زندگی؟ تو هم هر روز حالمونو بیا هی بگیر. ... پدره دو شیفت داره کار میکنه/ پس چی؟ / بازار فروش آدم خوبه، بریم وصل شیم؟»
بر صندلیهای مترو مردم کنار هم نشستهاند. کمی بیتفاوت، کمی کنجکاو. شاید نمیخواهند زندگیشان مثل فیلمی پیش رویشان بازخوانی شود.
شاید هم در ذهنشان خود را هدف انتقادهای تند این دو جوان رپر میبینند: «مردم چرا خودشونو گول میزنن؟ .../ می کنن زیر پاتو خالی تا که بری از دست./ ... همه میذارن سر هم کلاه/ همهش میره بالا قیمت دلار / زندگی تو دود و دم و جنایت و گناه / آدمام میکنن به هم خیانت، چرا؟»
اما حکایت اندوه نشسته بر برخی چهرهها بیشتر همدلی در یک فاجعه مشترک است. آنها بازیگران ناخواسته روایت تلخ جامعهای هستند که بیش از آنکه هدف این واژهها باشند، خود را شاید قربانی این واژهها میبینند.
اما تاثیرگذارترین چهره، از نیمههای ویدیو ظاهر میشود؛ کودکی که نگاهش به دو خواننده جوان روبهرو که تنشان با ترمزهای مترو تاب میخورد خیره و مبهوت است. حتی وقتی که اجرای رپ این دو نوجوان به اینجا میرسد که «تهش به آزادی میرسم/ ببین! یا اینکه تهش زندانم؟»
او از واژههای سرگردان در فضای مترو هنوز درک واضحی ندارد. ترانه تمام میشود. اما از اینجا به بعد قهرمان این قصه همین کودک است؛ تنها نقطه امید. امید پس از اعتراض.
نه واژههای این رپ و انتقادها و اعتراضهایش متوجه اوست، نه او هنوز بازیگر این واژههاست. کسی چه میداند؟ شاید سرنوشت این ترانه معترض، از همین نگاه اوست که آینده مسافران هممسیر را هدایت میکند؟ شاید او نسلی است که این روایت را جور دیگری تجربه و روایت خواهد کرد.
وزارت امور خارجه کانادا در پاسخی اختصاصی به ایراناینترنشنال، تهدیدهای اخیر ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، مبنی بر قرار دادن روزنامهنگاران رسانههای فارسیزبان خارج از کشور در «بانک اهداف نظامی» را بهشدت محکوم کرد.
وزارت امور خارجه کانادا همچنین بر تعهد تزلزلناپذیر خود در حمایت از آزادی بیان و مقابله با سرکوب فراملی تهران تاکید کرد.
وزارت امور خارجه کانادا در این موضعگیری رسمی اعلام کرد: «کانادا به عنوان یکی از اعضای بنیانگذار "ائتلاف آزادی رسانهها" (Media Freedom Coalition)، تهدیدهای حکومت ایران علیه روزنامهنگاران، چه در داخل و چه در خارج از کشور را به شدت محکوم میکند. روزنامهنگاران، فعالان و اهالی رسانه ستون اصلی جوامع عادل، مقتدر و پویا هستند و باید آزاد باشند تا بدون ترس از اقدامات تلافیجویانه، مداخلات سیاسی یا تهدید و ارعاب، وظایف حرفهای خود را انجام دهند.»
در پاسخ وزارت امور خارجه کانادا به ایراناینترنشنال همچنین تاکید شده است: «کانادا عمیقا بر این باور است که آزادی رسانهها بخش مهمی از جوامع دموکراتیک و لازمه حفاظت از حقوق بشر و آزادیهای بنیادین است. شهروندان به رسانههای آزاد نیاز دارند تا با دستیابی به اطلاعات دقیق و تحلیلهای آگاهانه، بتوانند حکومتها را پاسخگو نگه دارند. کانادا قاطعانه از حقوق روزنامهنگاران و رسانهها در سراسر جهان برای فعالیت در محیطی عاری از ارعاب و اذیت و آزار نهادهای حکومتی حمایت میکند.»
از شلیک به هواپیمای مسافربری تا اعلام جنگ علیه رسانهها
ابوالفضل شکارچی، چهارشنبه چهارم شهریور رسانههای فارسیزبان خارج از کشور از جمله ایراناینترنشنال، بیبیسی فارسی و رادیو فردا را به ارتباط مستقیم با سرویسهای اطلاعاتی متهم کرد و بدون ارائه هیچگونه سندی مدعی شد این مجموعهها «رسانه نیستند» و خبرنگاران آنها «میتوانند در بانک اهداف نظامی قرار بگیرند».
شکارچی پیش از این نیز نقشی پررنگ در پروندههای کلیدی امنیتی جمهوری اسلامی داشته است.
او از چهرههای اصلی بود که پس از سرنگونی پرواز پیاس۷۵۲ با موشکهای پدافند هوایی سپاه پاسداران در دی ۱۳۹۸، حقیقت ماجرا را «دروغ محض» و «مضحک» خواند. شکارچی علاوه بر این، در سرکوب اعتراضات سراسری و ارعاب زنان مخالف حجاب اجباری، پیوسته از ادبیات تند نظامی علیه منتقدان استفاده کرده است.
اکنون گسترش این تهدیدها به سطح «اهداف نظامی»، کارزار بینالمللی ارعاب و تلاش حکومت برای بستن مسیر گردش آزاد اطلاعات را آشکارتر کرده است.
وزارت امور خارجه کانادا در پاسخ خود به ایراناینترنشنال با تاکید بر اینکه کارزار سرکوب حکومت ایران تنها به داخل مرزها ختم نمیشود، یادآور شد: «کانادا نقض گسترده و مداوم حقوق بشر از سوی رژیم ایران، ارعاب مردم این کشور و کارزار سرکوب فراملی آن را محکوم مینماید. ما در کنار مردم ایران که خواهان احترام به حقوق بنیادین خود هستند و صدایشان باید شنیده شود، میایستیم و با آنان اعلام همبستگی میکنیم.»
کانادا در همین چارچوب اعلام کرد که کمتر از سه هفته دیگر در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل، کانادا برای بیست و چهارمین سال پیاپی رهبری قطعنامه وضعیت حقوق بشر در ایران را بر عهده خواهد داشت تا فشارهای بینالمللی بر تهران، بهویژه در زمینه محکومیت سرکوب مدافعان حقوق بشر و روزنامهنگاران، بدون وقفه حفظ شود.
وزارت امور خارجه کانادا همچنین تاکید کرد که این کشور طی ماههای گذشته تحریمهای گستردهای را علیه مقامها و شبکههای مرتبط با اقدامات نظامی، تسلیحاتی و همچنین عاملان سرکوب فراملی جمهوری اسلامی اعمال کرده است و پس از قرار دادن رسمی سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی ذیل قانون کیفری کانادا در ژوئن ۲۰۲۴، اتاوا موضع خود مبنی بر شناختن جمهوری اسلامی به عنوان «دولت حامی تروریسم» را تثبیت کرده است.
موضع قاطع وزارت امور خارجه کانادا در قبال تهدیدهای فرامرزی جمهوری اسلامی بازتابدهنده بحرانی است که اکنون به یکی از دغدغههای امنیتی محوری در سیاست داخلی و خارجی این کشور بدل شده است.
در سالهای اخیر، «سرکوب فراملی» (Transnational Repression) از چارچوب یک نگرانی حقوق بشری فراتر رفته و بهعنوان تهدیدی مستقیم برای حاکمیت ملی کانادا شناسایی شده است.
جامعه بزرگ ایرانیان مقیم کانادا سالهاست که با ارسال پیامهای تهدیدآمیز، ارعاب اعضای خانواده در ایران و تلاش عوامل نفوذی برای رصد و پروندهسازی مواجه بودهاند. با این حال، گزارشهای مکرر نهادهای اطلاعاتی از جمله سازمان اطلاعات و امنیت کانادا (CSIS) و پلیس سوارهنظام سلطنتی (RCMP) نشان میدهد که نفوذ عناصر وابسته به جمهوری اسلامی و بهرهگیری آنها از ابزارهای بزهکاری فرامرزی، امروز به نگرانی مشترک تمام احزاب و شهروندان کانادایی تبدیل شده و ضرورت اقدامات بازدارنده ملموس در برابر تروریسم دولتی تهران را دوچندان کرده است.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد به قطعنامهای برای بهکارگیری نقشهای جدید از جهان رای داد که اندازه واقعی کشورها را نسبت به یکدیگر نشان میدهد. این اقدام پس از درخواست کشورهای آفریقایی برای اصلاح تحریفی تاریخی صورت گرفت که چند قرن قدمت دارد.
قطعنامه «اصلاح نقشه» که کشورهای عضو اتحادیه آفریقا به همراه باهاما ارائه کرده بودند، جمعه ۱۳ شهریور با رای موافق ۱۶۴ کشور به تصویب رسید. شش کشور به آن رای ممتنع دادند و تنها ایالات متحده با آن مخالفت کرد.
سیانان گزارش داد هدف این قطعنامه، ارائه تصویری «عادلانه» از مناطق مختلف جهان، بهویژه آفریقا است.
در متن قطعنامه آمده است تحریفهای موجود در نقشههای کنونی جهان، موجب «کوچکنمایی نمادین» قاره آفریقا در ذهن جمعی مردم شده است.
در حال حاضر، بسیاری از نقشههای جهان بر پایه «تصویر مرکاتور» ترسیم میشوند؛ روشی که گراردوس مرکاتور، نقشهنگار اروپایی، در سال ۱۵۶۹ ابداع کرد.
این نوع نقشه بهدلیل نمایش مسیرها با جهت ثابت نسبت به استوا، کاربرد گستردهای در مسیریابی دارد.
با این حال، تصویر مرکاتور برای نمایش نقشه جهان چندان مناسب نیست، زیرا مقیاسها در آن تحریف میشوند و سرزمینهای دورتر از خط استوا، بهطور نامتناسبی بزرگتر از مناطق نزدیک به آن به نظر میرسند.
برای نمونه، در این نقشه گرینلند بزرگتر از قاره آمریکای جنوبی و تقریبا هماندازه آفریقا دیده میشود.
این در حالی است که مساحت واقعی گرینلند تقریبا با جمهوری دموکراتیک کنگو برابر است و قاره آفریقا نیز ۱۴ برابر گرینلند وسعت دارد.
تصویر مرکاتور و دامن زدن به تصور «برتری» غرب
منتقدان معتقدند استفاده گسترده از تصویر مرکاتور به این دلیل ادامه یافته است که اروپا را در مرکز نقشه قرار میدهد و آن را همراه با دیگر مناطق غربی مانند آمریکای شمالی، بزرگتر از اندازه واقعی به نمایش میگذارد؛ امری که به تصور «برتری» اروپا دامن میزند.
در قطعنامه سازمان ملل متحد «با نگرانی» آمده است که این تحریف، اندازه آفریقا، آمریکای لاتین و جنوب آسیا را در نگاه مردم کوچکتر جلوه میدهد و تصویری نامتوازن از جهان را تداوم میبخشد.
بر اساس این قطعنامه، چنین تحریفهایی موجب میشوند ابعاد واقعیتهای اجتماعی و اقتصادی، نیازهای زیرساختی، ظرفیتهای توسعه و رفاه در مناطق جنوبی جهان کمتر از میزان واقعی به نظر برسد و میتوانند به پیشداوریها در حوزههای زیستمحیطی، ژئوپلیتیکی و امنیتی دامن بزنند.
در این قطعنامه پیشنهاد شده است که بهعنوان «اقدامی در راستای عدالت شناختی و جبران تاریخی»، تصویر مرکاتور با تصویر «زمین برابر» جایگزین شود.
در تصویر زمین برابر که سال ۲۰۱۸ در کنفرانس انجمن اطلاعات نقشهنگاری آمریکای شمالی معرفی شد، اروپا و گرینلند کوچکتر و برزیل و آفریقا بسیار بزرگتر دیده میشوند.
حمایت فرانسه از تغییر نقشه جهان
ژاننوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، ۱۳ شهریور اعلام کرد این کشور تصویر مرکاتور را کنار خواهد گذاشت و از نقشههایی استفاده خواهد کرد که مساحت کشورها را با دقت بیشتری نشان میدهند.
به گفته بارو، آمریکا، روسیه و چین در مقایسه با آفریقا، آمریکای لاتین یا آسیای جنوب شرقی، در نقشهها «بهشکلی نامتناسب برجسته دیده میشوند».
او اضافه کرد: «تحریفها بهتدریج در ذهنها ریشه میدوانند و اکنون زمان اصلاح آنها فرا رسیده است.»
اتحادیه آفریقا ماه مارس نقشه «زمین برابر» را پذیرفت و توگو نیز ماه آوریل به نمایندگی از این اتحادیه، از کشورهای عضو سازمان ملل خواست اقدامی مشابه انجام دهند. در پی این درخواست، پیشنویس قطعنامهای تهیه شد و مجمع عمومی سازمان ملل ماه ژوئیه رایزنیهای غیررسمی درباره آن برگزار کرد.
نیوزیلند نیز به نقشه مرکاتور انتقاد کرده است. در سال ۲۰۱۸، در یک آگهی گردشگری با حضور جاسیندا آردرن، نخستوزیر وقت این کشور، بهشوخی گفته شد نیوزیلند بهدلیل قرار گرفتن در گوشه پایین سمت راست نقشه، «در حال ناپدید شدن از نقشههای جهان است».
نقشه «زمین برابر» این مشکل را برطرف میکند و نسخههای گوناگونی دارد؛ از جمله نسخهای که بهجای گرینویچ لندن، اقیانوسیه را در مرکز جهان قرار میدهد.
گرینویچ از دیرباز مبنای استاندارد زمان جهانی و مرجع جغرافیایی بینالمللی بوده است.
پلتفرمهای نقشه دیجیتال، از جمله نقشه گوگل، در حال حاضر از گونهای از تصویر مرکاتور استفاده میکنند.
این قطعنامه از شرکتهای فناوری میخواهد با کشورهای عضو سازمان ملل و سازمانهای منطقهای همکاری کنند و تصویر «زمین برابر» را به کار گیرند.