اتحادیه اروپا در واکنش به حمله پهپادی نافرجام به فرودگاه لایپزیگ/هاله در آلمان، بر لزوم اعمال تحریمهای تازه علیه روسیه تاکید کرد. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هشدار داد این حمله «همه نشانههای تروریسم دولتی» را دارد.
کارکنان فرودگاه ۱۴ مرداد پهپادی حامل مواد منفجره و چاشنی انفجاری را در محوطه این فرودگاه پیدا کردند.
آلمان، روسیه را مسئول این حمله دانسته و آن را بخشی از جنگ ترکیبی مسکو برای ارعاب و ایجاد اختلاف میان کشورهایی توصیف کرده است که از زمان آغاز جنگ اوکراین، از کییف حمایت میکنند.
در سوی دیگر، مسکو هرگونه دخالت در این حمله را رد کرده و وعده داده است به «اقدامات ضدروسی» پاسخ خواهد داد.
روزنامه زوددویچه تسایتونگ چهارشنبه ۱۱ شهریور گزارش داد مقامهای آلمان دو مظنون مرتبط با این حمله را شناسایی کردهاند.
فرودگاه لایپزیگ/هاله در شرق آلمان یکی از مراکز مهم حملونقل بار غیرنظامی و پشتیبانی لجستیکی ناتو به شمار میرود.
چند فروند هواپیمای غولپیکر باری آنتونوف-۱۲۴ اوکراین نیز در این فرودگاه مستقر هستند.
تاکید اتحادیه اروپا برای افزایش فشار بر مسکو
اورسولا فوندرلاین، رییس کمیسیون اروپا، ۱۱ شهریور اعلام کرد حمله پهپادی لایپزیگ نشاندهنده تشدید تنشها در خاک اروپاست و عزم اتحادیه اروپا را برای افزایش فشار بر مسکو تقویت خواهد کرد.
فوندرلاین در جمع خبرنگاران در بروکسل گفت: «این حمله با استفاده از تجهیزات نظامی و به دست عوامل روسیه در خاک اتحادیه اروپا انجام شد.»
او افزود اگر این حمله موفقیتآمیز بود، ممکن بود جان افراد به خطر بیفتد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز چهارشنبه در نشست این اتحادیه در ایرلند گفت: «حمله لایپزیگ همه نشانههای تروریسم دولتی را دارد. ما قاطعانه پاسخ خواهیم داد.»
به گفته کالاس، اتحادیه اروپا در حال تدوین تحریمهای تازه علیه صنایع نظامی روسیه است.
ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، هم خواستار اقدام علیه «ناوگان سایه» روسیه شد؛ مجموعهای از کشتیها که مسکو برای دور زدن تحریمهای انرژی از آنها بهره میگیرد.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
احضار دیپلماتها و محدود کردن فعالیتهای روسیه
خبرگزاری رویترز گزارش داد اتحادیه اروپا و چند کشور عضو آن، مقامهای دیپلماتیک روسیه را احضار کردند.
آلمان نیز اعلام کرد سرکنسولگری روسیه در بن را تعطیل و توافق مربوط به فعالیت مرکز فرهنگی «خانه روسیه» در برلین را لغو خواهد کرد.
کستوتیس بودریس، وزیر امور خارجه لیتوانی، گفت: «روشن است که روسیه برای اقدامات ترکیبی خود علیه ما هزینه سیاسی چندانی نمیپردازد. از این رو، این اقدامات برای مسکو راهی کمهزینه برای ایجاد تنش در جوامع ماست.»
او اضافه کرد: «هدف ما این است که نشان دهیم این اقدامات نه ما را مرعوب میکند و نه مانع حمایت ما از اوکراین و ادامه فشار بر روسیه خواهد شد.»
در سوی دیگر، وزارت امور خارجه روسیه از احضار سفیر آلمان در مسکو خبر داد.
فرودگاههای آلمان در ماههای گذشته پس از مشاهده مکرر پهپادهای ناشناس بر فراز مراکز حساس، از جمله فرودگاهها، پایگاههای نظامی، تاسیسات انرژی و شرکتهای لجستیکی، در وضعیت آمادهباش قرار دارند.
پلیس فدرال آلمان پیشتر نیز اعلام کرده بود احتمال دارد بخشی از این پروازهای غیرمجاز از سوی عوامل وابسته به روسیه سازماندهی شده باشد.
دو مورد تازه خرابکاری احتمالی در آلمان
همزمان با آماده شدن اتحادیه اروپا برای پاسخ به حمله لایپزیگ، آلمان طی ۲۴ ساعت با دو مورد تازه خرابکاری احتمالی مواجه شد.
در مورد نخست، مقامها تحقیق درباره تخریب یک پست برق در ایالت نوردراین-وستفالن در غرب آلمان را آغاز کردند.
این حادثه باعث شد واحدهایی از نیروگاههای زغالسنگ قهوهای با مجموع ظرفیت ۴۲۰۰ مگاوات از شبکه برق خارج شوند.
در رویدادی دیگر در ۱۰ شهریور، تجهیزات حاوی مواد رسانای برق به خطوط انتقال نیرو در یکی از مهمترین مراکز شبکه برق فشارقوی ایالت براندنبورگ در شرق آلمان آسیب زد.
هنوز فرد یا گروهی در ارتباط با این حوادث بهعنوان مظنون معرفی نشده است. با این حال، وزیر کشور نوردراین-وستفالن اعلام کرد نمیتوان احتمال دخالت قدرتهای خارجی یا جریانهای افراطی چپگرا را منتفی دانست.
یان ردمان، وزیر کشور براندنبورگ، نیز گفت به نظر میرسد میان این حملات شباهتهایی وجود دارد، اما تحقیقات همچنان در مراحل ابتدایی است.
رویترز نوشت این حوادث در مقطعی حساس از نظر سیاسی رخ دادهاند. حزب راستگرای «آلترناتیو برای آلمان» که از روابط نزدیکتر با مسکو حمایت میکند، در آستانه انتخابات ایالتی آتی در صدر نظرسنجیها قرار دارد.
الکساندر تروم، نماینده پارلمان و کارشناس سیاست داخلی حزب محافظهکار حاکم آلمان، به رویترز گفت: «بسیار قابلتوجه است که درست پیش از انتخابات، بار دیگر شاهد افزایش چشمگیر چنین حملات و حوادثی هستیم.»
او افزود: «هدف آشکار، ایجاد نگرانی و ناامنی در میان مردم است. البته روسیه تنها طرفی نیست که چنین هدفی دارد و گروههای دیگری، از جمله افراطگرایان چپگرا، نیز ممکن است در پی آن باشند.»
خبرگزاری فرانسه چهارشنبه ۱۱ شهریور گزارش داد با وجود اختلافها بر سر مناقشه ایران، مساله ناترازیهای تجاری و حضور نماینده روسیه در این اجلاس، همه اعضا بهجز چین از مفاد بیانیه رییس نشست حمایت کردند.
این نشست دو روزه، ۱۰ شهریور در شهر اشویل ایالت کارولینای شمالی آمریکا پایان یافت.
مخالفت چین با بند مربوط به تنگه هرمز
در بیانیه پایانی ضرورت «تردد آزاد، ایمن و قابل پیشبینی» در تنگه هرمز مورد تاکید قرار گرفت، اما چین حاضر به اعلام حمایت خود از این بخش نشد.
گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، ۱۱ شهریور اعلام کرد پکن «عمیقا متاسف» است که نشست وزیران دارایی و روسای بانکهای مرکزی گروه ۲۰ بدون صدور بیانیهای مورد توافق همه اعضا پایان یافت.
به گفته او، کشورهای شرکتکننده درباره موضوعات مطرحشده دیدگاههای متفاوتی داشتند.
این مقام چینی از آمریکا بهعنوان رییس دورهای گروه ۲۰ خواست به «نگرانیهای مشروع» همه طرفها احترام بگذارد و برای دستیابی به نتیجهای مثبت در نشست آتی سران این گروه تلاش کند.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره رویکرد پکن در قبال مناقشه ایران بالا گرفته است.
نحوه دیدار مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در بیشکک نیز بر حدس و گمانها درباره فاصله گرفتن پکن از تهران افزوده است.
شی در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای نه بهصورت رسمی، بلکه ایستاده در گوشهای از سالن، با پزشکیان دیدار و گفتوگو کرد.
رایزنی واشینگتن با گروه ۲۰ برای همراهی با تحریمهای ایران
به گزارش خبرگزاری فرانسه، مناقشه خاورمیانه و تعرفههای تجاری دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بر نشست اشویل سایه انداخته بود.
واشینگتن همچنین کوشید حمایت شرکای خود را از تحریمهای حکومت ایران جلب کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در پاسخ به این پرسش که آیا روسیه برای کاهش حمایت از جمهوری اسلامی تحت فشار قرار گرفته است، گفت: «بسیاری از مذاکرات بهتر است محرمانه انجام شوند.»
گفتوگوها در کارولینای شمالی مقدمهای برای نشست سران گروه ۲۰ در ماه دسامبر بود که به میزبانی ترامپ در میامی برگزار خواهد شد.
اعتراض اروپا به حضور وزیر دارایی روسیه
حضور آنتون سیلوانوف، وزیر دارایی روسیه، در نشست گروه ۲۰ به میزبانی آمریکا با اعتراض متحدان اروپایی اوکراین همراه شد.
عکس دستهجمعی مرسوم شرکتکنندگان در روز نخست نشست بهدلیل اعتراض مقامهای اروپایی، بدون حضور سیلوانوف گرفته شد.
سخنگوی اتحادیه اروپا اعلام کرد نمایندگان این اتحادیه تنها اندکی پیش از آغاز نشست از حضور او مطلع شده بودند.
فرانسوا فیلیپ شامپاین، وزیر دارایی کانادا، در پاسخ به پرسش خبرگزاری فرانسه درباره تاثیر حضور سیلوانوف بر مذاکرات گفت: «بیتردید باعث نارضایتی شد.»
والدیس دومبروفسکیس، مسئول امور اقتصادی اتحادیه اروپا، نیز تاکید کرد اکنون زمان «عادیسازی» حضور روسیه در چنین رویدادهایی نیست.
او هشدار داد حضور مسکو به معنای گفتوگو درباره مسائل حساس اقتصادی با نمایندگان حکومتی است که «جنگی تجاوزکارانه» علیه اوکراین به راه انداخته و «هر روز غیرنظامیان را میکشد».
در سوی دیگر، بسنت تاکید کرد حضور وزیر دارایی روسیه مانعی در مسیر مذاکرات ایجاد نکرده است.
وزیر خزانهداری ایالات متحده حمایت تقریبا همه شرکتکنندگان از بیانیه پایانی را نشانه بیتاثیر بودن حضور مسکو بر روند گفتوگوها دانست و افزود: «میدانم که این موضوع به مذاق برخی اروپاییها خوش نیامد، اما به نظر من تعامل بسیار مهم است.»
بسنت یادآور شد وزیر دارایی روسیه «تحت تحریم نیست».
گفتوگو درباره ادامه حمایت از اوکراین
جنگ اوکراین از دیگر موضوعات مطرحشده در این نشست بود.
وزیران دارایی کشورهای عضو گروه هفت نیز در حاشیه اجلاس درباره ادامه پشتیبانی از کییف گفتوگو کردند.
لارس کلینگبایل، وزیر دارایی آلمان، با اشاره به تشدید کارزار روسیه علیه کییف گفت: «حملات موشکی وحشیانه به غیرنظامیان افزایش یافته است. همه اینها باید پایان یابد.»
مذاکرات صلح با میانجیگری آمریکا همچنان در بنبست قرار دارد و کرملین نیز بر خواستههای حداکثری خود برای خاتمه جنگ پافشاری میکند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
اختلاف بر سر ناترازیهای تجاری و ظرفیت مازاد چین
چین همچنین با بخشی از بیانیه پایانی نشست گروه ۲۰ مخالفت کرد که «ناترازیهای شدید و مداوم» را زمینهساز خطر و اختلال در اقتصاد جهانی میدانست.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، این عبارت بازتابدهنده انتقادها از ظرفیت مازاد تولید صنعتی چین، دومین اقتصاد بزرگ جهان، است.
منتقدان میگویند تولید بیش از نیاز داخلی در این کشور، رقابتی ناعادلانه پدید میآورد و با افزایش عرضه در بازارهای جهانی، به کاهش قیمتها میانجامد.
وزیر دارایی کانادا گفت: «باید درباره این موضوع گفتوگو و اقدام جمعی را بررسی کنیم، زیرا ناترازیهای جهانی در وضعیت کنونی پایدار نیستند. همه باید در این گفتوگو حضور داشته باشند.»
گروه ۲۰ با هدف بررسی اقتصاد جهانی و سایر مسائل مرتبط با آن، از جمله توسعه پایدار و تغییرات اقلیمی، تشکیل شده است.
۱۹ کشور ژاپن، کانادا، آمریکا، آفریقای جنوبی، بریتانیا، مکزیک، ایتالیا، عربستان سعودی، آلمان، اندونزی، فرانسه، چین، برزیل، ترکیه، روسیه، هند، استرالیا، آرژانتین و کره جنوبی، به همراه اتحادیه اروپا و اتحادیه آفریقا در آن عضویت دارند.
در بیانیه سپاه پاسداران که چهارشنبه ۱۱ شهریور منتشر شد، آمده است: «دو فروند نفتکش که با تحریک ارتش آمریکا خدمه خود را پیاده کرده و برای گذر از مسیر غیرقانونی در اختیار عوامل آمریکا قرار گرفته بودند، با رفتن روی مین منفجر و متوقف شدند و در آتش میسوزند.»
این نهاد نظامی شرکتهایی را که به جای عبور از مسیر مورد نظر جمهوری اسلامی، «فریب آمریکا را میخورند و شناورشان را در اختیار دشمن میگذارند»، به «تنبیهات مضاعف» تهدید کرد و افزود این اقدامات «بهزودی» اجرا خواهند شد.
سپاه پاسداران با اشاره به حملات شب گذشته ایالات متحده به مواضعی در دستکم شش استان ایران تاکید کرد این حملات به تضعیف «کنترل» جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز منجر نخواهد شد.
سپاه پاسداران مسیر جنوبی تنگه هرمز در نزدیکی عمان را «غیرقانونی» میخواند و شناورهای عبوری از این مسیر را هدف قرار داده است.
جمهوری اسلامی در حالی از کنترل تنگه هرمز سخن میگوید که کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، پیشتر اعلام کرد ۹ شهریور، ۱۷ میلیون بشکه نفت از این گذرگاه راهبردی عبور کرد.
این بالاترین میزان عبور نفت از تنگه هرمز در ماههای گذشته به شمار میرود. پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه بهطور متوسط حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور میکرد؛ رقمی که حدود ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت را تشکیل میداد.
تهدیدها و حملات سپاه پاسداران علیه کشتیهای تجاری در خلیج فارس در شرایطی ادامه دارد که ایالات متحده سیاست جدید «نفتکش در برابر نفتکش» را در دستور کار قرار داده است.
پایگاه خبری اکسیوس بامداد ۱۱ شهریور به نقل از یک مقام کاخ سفید گزارش داد ارتش آمریکا در حملات اخیر، برای نخستین بار در چارچوب این سیاست دو نفتکش متعلق به حکومت ایران را هدف قرار داده است.
کشته شدن دو دریانورد در حمله به نفتکش سعودی
شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی، موسوم به «بحری»، ۱۱ شهریور در بیانیهای اعلام کرد کشتی «سدر» هنگام عبور از تنگه هرمز با یک «حادثه امنیتی» روبهرو شده است.
بر اساس این بیانیه، در این حادثه که شامگاه ۹ شهریور حدود ساعت ۲۳:۴۰ به وقت محلی رخ داد، دو دریانورد فیلیپینی جان باختند.
بحری افزود: «این شرکت همچنان بهطور پیوسته با کشتی در تماس است و ضمن هماهنگی نزدیک با مقامهای ذیربط و فعالان صنعت دریانوردی، تحولات را با دقت دنبال میکند.»
شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی درباره ماهیت این حادثه و عاملان آن توضیحی ارائه نکرد.
با این حال، شرکتهای اطلاعات و ردیابی دریایی «مریسکس» و «کپلر» پیشتر اعلام کرده بودند دو ابرنفتکش حامل نفت عربستان سعودی هنگام خروج از تنگه هرمز و به فاصله چند دقیقه از یکدیگر، هدف «پرتابههای ناشناس» قرار گرفتند.
بر اساس این گزارش، نفتکش «سدر» با پرچم عربستان سعودی در شمال شرق خصب عمان هدف قرار گرفت. دقایقی بعد نیز سه پرتابه به نفتکش «سنگال پراسپریتی» اصابت کرد. این کشتی با پرچم لیبریا حرکت میکند و یک شرکت کره جنوبی بهرهبرداری از آن را بر عهده دارد.
هر یک از این دو نفتکش هفته گذشته دو میلیون بشکه نفت خام عربستان سعودی را در پایانه جعیمه بارگیری کرده بودند.
توقف تقریبا کامل صادرات نفت ایران و حملات متوالی به نفتکشها نشان میدهد مناقشه بر سر تنگه هرمز دیگر تنها یک رویارویی نظامی نیست و این گذرگاه به یکی از مهمترین اهرمهای فشار اقتصادی تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
رایت شامگاه سهشنبه ۱۰ شهریور پس از ورود به ونزوئلا گفت سرمایهگذاری در چارچوب این توافقها، ظرفیت تولید را بهطور چشمگیری افزایش میدهد و به کاهش قیمت نفت کمک میکند.
وزیر انرژی ایالات متحده برای سفری یکروزه به ونزوئلا، از بنیانگذاران اوپک، رفته است. این دومین سفر رایت به ونزوئلا پس از بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری مخلوع این کشور، به دست نیروهای آمریکایی در دیماه ۱۴۰۴ است.
مقامهایی از وزارتخانههای خزانهداری و خارجه آمریکا نیز رایت را در این سفر همراهی میکنند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، قراردادهای نفتی چهارشنبه ۱۱ شهریور در کاراکاس امضا میشوند. شورون، بزرگترین تولیدکننده آمریکایی نفت در ونزوئلا، همراه با انی ایتالیا، اوانجیسی هند، ژئوپارک کلمبیا و جیای ورنووا آمریکا، برای اجرای طرحهای انرژی توافقهایی امضا خواهند کرد.
تولید نفت ونزوئلا در اواخر دهه ۱۹۹۰ به بیش از سه میلیون بشکه در روز رسیده بود، اما پس از آن، بهدلیل کمبود سرمایهگذاری، سوءمدیریت و تحریمهای آمریکا، بهشدت کاهش یافت.
این کشور در ماههای اخیر روزانه ۱.۱ تا ۱.۲ میلیون بشکه نفت تولید کرده. روندی که پس از بازداشت مادورو اندکی رو به افزایش بوده است.
ششم شهریور، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از توافق جداگانهای برای دسترسی بلندمدت به یکپنجم ذخایر شناساییشده نفت ونزوئلا خبر داد.
او گفت واشینگتن با مشارکت شرکتهای خصوصی، بر بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر نفت ونزوئلا تسلط خواهد داشت.
قرارداد ۱۰۰ ساله برای بهرهبرداری از ۱۷ میدان نفتی
به گزارش رویترز، شرکت خصوصی «نورث امریکن بلو انرژی پارتنرز»، موسوم به «نابپ»، با حمایت آمریکا بهرهبرداری از ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا را برای ۱۰۰ سال در اختیار میگیرد.
قرارداد با شرکت نابپ که تحت کنترل آلخاندرو بتانکورت، بازرگان ونزوئلایی، قرار دارد، بدون برگزاری مناقصه و با هماهنگی واشینگتن و کاراکاس تنظیم شد.
شیوه واگذاری و تحقیقات پیشین مقامهای آمریکایی و اروپایی درباره فعالیتهای بتانکورت، شماری از شرکتهای علاقهمند به سرمایهگذاری در ونزوئلا را نگران کرده است.
بتانکورت اتهامها علیه خود را رد کرد. نابپ نیز اعلام کرد او بیش از ۱۵ سال در صنعت نفت ونزوئلا فعالیت داشته و کارنامه موفقی دارد.
هشدار چین درباره حفظ منافعش در ونزوئلا
یک مقام آمریکایی اعلام کرد بتانکورت «فردی متخلف نیست» و دکلهای حفاری را از تگزاس به ونزوئلا منتقل کرده است. به گفته او، این اقدام در هر دو کشور اشتغال ایجاد میکند.
او که به شرط ناشناس ماندن با رویترز مصاحبه کرد، افزود بسیاری از میدانهای واگذارشده به نابپ تا همین اواخر در کنترل چین و روسیه بودند.
این مقام احتمال ناخشنودی چین از ورود واشینگتن به منابع نفتی ونزوئلا را کماهمیت دانست و گفت: «ما روابط دوجانبه بسیار گستردهای با چین داریم و فکر نمیکنم این تحول برای آنها دور از انتظار بوده باشد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه چین ۱۰ شهریور اعلام کرد همکاری پکن با کاراکاس بر پایه قوانین بینالمللی انجام میگیرد و منافع چین در ونزوئلا باید تضمین شود.
ترامپ پیشتر توافق با ونزوئلا را «بزرگترین توافق نفتی در تاریخ جهان» خواند و گفت آمریکا ذخایر راهبردی خود را با نفت این کشور پر میکند.
به گفته او، این توافق ذخایر نفت آمریکا را بیش از دو برابر میکند، عرضه جهانی را افزایش میدهد و در بلندمدت، قیمت بنزین را کاهش خواهد داد.
افزایش عبور نفت از تنگه هرمز در بحبوحه تنشها
وزیر انرژی آمریکا پیشبینی کرد قیمت بنزین طی هفتههای آینده در پی کاهش مقررات پالایشگاهها پایین بیاید.
رایت گفت محدودیت ظرفیت پالایش اکنون بزرگترین مانع کاهش قیمت بنزین و گازوئیل به شمار میرود.
او همچنین خبر داد ۹ شهریور، ۱۷ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد که بالاترین میزان از زمان آغاز جنگ ایران بوده است.
در ماههای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، امنیت دریانوردی منطقه را بر هم زده و بازار جهانی انرژی را مختل کرده است.
همزمان با تشدید درگیریها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، بهای نفت وست تگزاس اینترمدیت به حدود ۹۱ دلار و نفت برنت به حدود ۹۶ دلار رسید.
آزمون تازه برای مناسبات تهران و کاراکاس
ونزوئلا یکی از نزدیکترین متحدان جمهوری اسلامی به شمار میرود و همسویی سیاسی دو طرف، همراه با تحریمهای نفتی آمریکا، در سالهای اخیر به گسترش روابط و همکاریهای تهران و کاراکاس انجامیده است.
حکومت ایران و ونزوئلا طی سه دهه گذشته، علاوه بر همکاریهای سیاسی، توافقهای متعددی در حوزههای انرژی، معدن، بهداشت و آموزش امضا کردهاند.
با این حال، تحلیلگران معتقدند دولت موقت ونزوئلا ممکن است برای بهبود روابط با واشینگتن، سیاست متفاوتی در قبال جمهوری اسلامی در پیش بگیرد.
سرد شدن احتمالی روابط ایران و ونزوئلا میتواند نقطه عطفی در مناسبات این دو کشور نفتخیز باشد که پس از به قدرت رسیدن هوگو چاوز در سال ۱۹۹۹، متحدان نزدیک و شرکای تجاری یکدیگر بودهاند.
دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، هشتم شهریور از توافق نفتی با آمریکا حمایت کرد و گفت اجرای آن میتواند به احیای اقتصاد آسیبدیده کشور و افزایش درآمدهای دولت کمک کند.
در مقابل، انزوای اقتصادی جمهوری اسلامی، صنعت نفت ایران را از سرمایه و فناوری خارجی محروم کرده است. این کمبود، توسعه میدانها و نوسازی تاسیسات را کند کرده، ظرفیت تولید را محدود ساخته و بازگشت به سطح تولید پیش از تحریمها را دشوارتر و پرهزینهتر کرده است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۱ شهریور گزارش داد آبراهام لینکلن که حدود پنج هزار ملوان و تفنگدار دریایی در آن خدمت میکنند، نوامبر ۲۰۲۵ راهی ماموریت شد و در کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی و محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران مشارکت داشت.
به گفته قانونگذاران دموکرات، این ناو رکورد طولانیترین حضور پیاپی در دریا را در دوران معاصر ثبت کرده است.
پیشتر گزارشهایی درباره نگرانیهای مربوط به سلامت روان خدمه و نامناسب بودن شرایط زندگی در این ناو منتشر شده بود.
۲۴ مرداد، یک مقام آمریکایی در مصاحبه با روزنامه فایننشالتایمز، گزارشها درباره تشدید مشکلات سلامت روان در میان خدمه ناو آبراهام لینکلن را رد کرد و گفت دولت برای تقویت روحیه ملوانان امکاناتی در اختیار آنها قرار داده است.
ماموریت ناوهای نظامی معمولا ۶ تا ۹ ماه طول میکشد، اما در زمان جنگ ممکن است مدت آن افزایش یابد.
مقامهای تایلندی اعلام کردند این ناو هواپیمابر به همراه چند شناور دیگر نیروی دریایی آمریکا برای «بازیابی توان و استراحت پنج روزه»، در تایلند پهلو گرفته است.
تایلند تنها کشور در سرزمین اصلی جنوب شرق آسیا است که با آمریکا پیمان نظامی دارد.
سرزمین اصلی به بخش یکپارچه و غیرجزیرهای یک کشور یا منطقه جغرافیایی در خشکی گفته میشود.
استراحت خدمه و نمایش اتحاد واشینگتن و بانکوک
رابرت ای. لافران، دریادار و فرمانده گروه ضربت ناو هواپیمابر شماره سه، در بیانیهای گفت: «ورود ما به لائم چابانگ فرصتی شایسته برای استراحت در اختیار ملوانان و تفنگداران دریایی قرار میدهد تا تجدید قوا کنند. این سفر همچنین نشاندهنده اتحاد و شراکت مستحکم و دیرینه آمریکا و تایلند است.»
او اضافه کرد: «آنچه این گروه ضربت به انجام رسانده، به راستی تاریخی است. حرفهایگری و تخصص کمنظیری که تکتک اعضای این گروه در جریان عملیات از خود نشان دادند، مایه افتخار فراوان من است.»
تایلند سال ۱۹۵۴ به متحد پیمانی آمریکا تبدیل شد و در سال ۲۰۰۳ نیز در فهرست متحدان عمده غیرعضو ناتو قرار گرفت.
نیروهای مسلح تایلند از دیرباز به تجهیزات دفاعی آمریکا متکی بودهاند. ارتشهای دو کشور نیز روابط نزدیکی دارند و هر سال رزمایشهای مشترک برگزار میکنند.
بانکوک تاکید کرده است این سفر با هدف پشتیبانی لجستیکی و استراحت خدمه و در چارچوب تعهدات پیمانی تایلند انجام میشود و ارتباطی با درگیریهای خاورمیانه ندارد.
ورود هزاران نیروی نظامی آمریکایی امیدها به رونق کسبوکارها در شهر تفریحی پاتایا را افزایش داده است. این شهر از دیرباز یکی از مقصدهای شناختهشده گردشگری جنسی بوده است.
پوراماسه نگامپیچت، شهردار پاتایا، اعلام کرد ناوگانی شامل حدود ۴۰ اتوبوس، نظامیان آمریکایی را میان پاتایا و بندر لائم چابانگ، محل پهلوگیری شناورها، جابهجا خواهد کرد.
به گفته او، حضور نظامیان در برخی مکانها و شرکت آنان در شماری از فعالیتها ممنوع است. ورزشهای آبی، جتاسکی، بانجیجامپینگ، کشتی و بوکس از جمله این موارد هستند.
پاتایا در ساحل خلیج تایلند و حدود ۱۵۰ کیلومتری جنوب شرقی بانکوک قرار دارد.
آمادهباش پلیس و امید فروشندگان به رونق بازار
رویترز در ادامه گزارش داد پلیس تایلند نیروهای بیشتری را برای گشتزنی در ساحل اصلی پاتایا و منطقه تفریحات شبانه این شهر مستقر خواهد کرد.
این تصمیم پس از چند عملیات پلیس در روزهای اخیر اتخاذ شد که به بازداشت ۴۰ تا ۵۰ نفر به ظن تنفروشی انجامید.
صنعت سکس با وجود غیرقانونی بودن در تایلند، در مراکز اصلی گردشگری این کشور، از جمله بخشهایی از بانکوک و پاتایا، آشکارا فعالیت میکند و برخوردهای گاهوبیگاه پلیس نیز مانع ادامه آن نشده است.
به گزارش رویترز، دستفروشان پاتایا امیدوارند حضور نیروهای آمریکایی به افزایش فروش آنها کمک کند.
کادسالین کتپا، فروشنده ۴۳ ساله پوشاک، پیش از ورود ناو آبراهام لینکلن، تعداد بیشتری پیراهن بسکتبال آمریکایی و شلوارهای منقش به طرح فیل، یکی از نمادهای تایلند، تهیه کرد.
او گفت: «این روزها بازار خیلی کساد بوده است. امیدوارم با ورود آنها فروشم بیشتر شود. چند محصول هم برایشان آماده کردهام، اما نمیدانم خوششان میآید یا نه.»
ساروچ، فروشنده ۴۵ ساله مواد غذایی، نیز گفت پهلوگیری شناورهای نظامی آمریکا همواره به رونق کسبوکارها کمک میکند و رویدادی است که فروشندگان مشتاقانه در انتظار آن میمانند.
او افزود: «آنها برای نوشیدن، تفریح و رها شدن از فشارها به اینجا میآیند.»
همزمان حسین مرعشی از چهرههای نزدیک به دولت مسعود پزشکیان از شروط چین برای گسترش روابط با جمهوری اسلامی خبر داده و نحوه دیدار پزشکیان با رییسجمهوری چین در بیشکک بر حدس و گمانها درباره فاصله گرفتن پکن از تهران افزوده است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی درباره این سفر نوشت جنگ ایران بازارهای جهانی انرژی را مختل کرده و پرسشهایی را درباره این موضوع مطرح کرده است که آیا کشورهای منطقه میتوانند در بلندمدت روی ایالات متحده بهعنوان یک شریک امنیتی حساب کنند یا خیر.
بر اساس تصاویر پخششده از تلویزیون دولتی مصر، عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر، در فرودگاه بینالمللی قاهره از شی استقبال کرد.
در طول هفته گذشته، رسانههای دولتی مصر بهطور گسترده بر گسترش روابط اقتصادی و نظامی قاهره با پکن و همچنین نقش مصر بهعنوان نخستین کشور عربی و آفریقایی که ۷۰ سال پیش با چین روابط دیپلماتیک برقرار کرد، تاکید کردهاند.
سیسی در یادداشتی که در روزنامه دولتی «الاهرام» منتشر شد، نوشت: «مصر و چین به شرکایی تبدیل شدهاند که با همکاری یکدیگر به تقویت نقش جنوب جهانی در نظام بینالمللی کمک میکنند.»
شروط چین برای جمهوری اسلامی
سفر شی به مصر دومین مرحله از دومین سفر خارجی او در سال جاری است. او پیش از آن در نشست سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان شرکت کرده بود و در آنجا با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، و شماری دیگر از رهبران گفتوگو کرد.
با این حال شکل گفتوگوی او با مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی واکنشهای زیادی را برانگیخته و پرسشها درباره ماهیت روابط چین بهعنوان مهمترین حامی جهانی جمهوری اسلامی و بزرگترین خریدار نفت ایران را پررنگتر کرده است.
شی جینپینگ در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، نه بهطور رسمی، بلکه ایستاده در گوشهای از سالن با مسعود پزشکیان دیدار و گفتوگو کرد.
همزمان، حسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی از احزاب جناح اصلاحطلب و حامی دولت پزشکیان در گفتوگویی با اکوایران از شروط چین برای گسترش روابط با جمهوری اسلامی خبر داده و از جمله گفته است که چین خواستار حل مسائل تهران با واشینگتن بهعنوان پیشنیاز گسترش روابط تهران و پکن شده است.
بهگفته مرعشی، پزشکیان پس از کشته شدن علی لاریجانی، محمد باقر قالیباف را بهعنوان مسئول قرارداد ۲۵ ساله جمهوری اسلامی و چین معرفی کرد اما چین خیلی روشن به تهران اعلام کرده است که جمهوری اسلامی باید تنگه هرمز را باز کند بدون آنکه از کشتیها عوارض بگیرد و نیز مشکلات خود را با عربستان و آمریکا حل کند و پس از آن قالیباف میتواند به چین سفر کند.
در همین حال، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز روز سهشنبه ضمن تاکید بر ادامه فشار بیسابقه اقتصادی بر جمهوری اسلامی تاکید کرد که نقاط اشتراک چین و آمریکا درباره ایران بیش از نقاط اختلاف دو کشور است.
وزیر خزانهداری آمریکا گفت: «چینیها موافقند که ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد. چینیها موافقند که باید آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز برقرار باشد. بنابراین ما با آنها گفتوگوهای خصوصی داشتهایم.»
بسنت همچنین بر ادامه فشارها بر تهران تاکید کرد و گفت: «ما در حال دفن کردن سر مار سمی ایران هستیم. مار هنوز نمیداند که مرده است، اما وقتی خورشید غروب کند، دیگر تکان نخواهد خورد.»
او خطاب به مقامهای جمهوری اسلامی افزود: «ما در حال ردیابی داراییهای سپاه پاسداران هستیم. میدانیم حسابهایتان در شرکتهای تراستی در جزایر ویرجین بریتانیا کجاست و خانههای صد میلیون دلاری شما در سراسر جهان را هم میشناسیم.»
گسترش روابط نظامی پکن و قاهره
سفر شی به قاهره در چنین شرایطی صورت میگیرد. شی خود در یادداشتی که خبرگزاری دولتی شینهوا چین منتشر کرد، گفت دو کشور در مواجهه با امپریالیسم و استعمار، «برادرانی نزدیک هستند که در کنار یکدیگر ایستادهاند».
او افزود مشتاق است راههای تعمیق شراکت میان دو کشور را بررسی کند.
ماه گذشته، مصر، که سالانه حدود ۱.۳ میلیارد دلار کمک نظامی از ایالات متحده دریافت میکند، میزبان دومین رزمایش نظامی سالانه خود با چین بود. این رزمایشها سال گذشته و در شرایطی آغاز شد که پکن در تلاش بود از نفوذ آمریکا در منطقه بکاهد.
بر اساس گزارش رسانههای دولتی چین، این رزمایش نخستین استقرار جنگندههای J-16 چین در آفریقا و همچنین یک رزمایش کمسابقه نبرد هوایی با مشارکت جنگندههای ساخت چین و جنگندههای رافال ساخت فرانسه بود.
همچنین تصاویری از یک هواپیمای سوخترسان نیروی هوایی چین منتشر شد که در حال سوخترسانی به یک جنگنده رافال بود؛ اقدامی که به پکن امکان داد از نزدیکتر با تجهیزات ساخت غرب آشنا شود.
اچ. ای. هلیر، پژوهشگر اندیشکده موسسه سلطنتی خدمات متحد (RUSI)، به رویترز گفت مصر دستکم از سال ۲۰۱۴ در پی تعمیق روابط خود با پکن بوده است؛ زمانی که سیسی، اندکی پس از انتخاب شدن، برای امضای توافق شراکت راهبردی به چین سفر کرد.
او گفت لحن و پیام قاهره در قبال واشینگتن از آن زمان ملایمتر شده است، اما «پرسشها درباره قابل اتکا بودن آمریکا و نوسان در سیاستهای آن» که جنگهای غزه و ایران به وجود آوردهاند، تمایل مصر برای متنوع کردن شراکتهایش را تقویت کرده است.
هلیر گفت: «مصر خود را در مسیر دستیابی به استقلال راهبردی بیشتر میبیند. این کشور خواهان روابط قوی با واشینگتن است، اما در عین حال خواستار روابط قوی با پکن، مسکو و اروپا نیز هست.»
مصر که با اسرائیل، سودان و لیبی مرز مشترک دارد و کانال سوئز، یکی از شریانهای حیاتی تجارت جهانی، در آن قرار گرفته است، اغلب از سوی قدرتهای خارجی بهعنوان یکی از نقاط راهبردی کلیدی در منطقهای بیثبات و گرفتار چندین درگیری همزمان دیده میشود.
سرمایهگذاری چین در مصر طی سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته و میلیاردها دلار سرمایه به بخشهایی مانند تولید، بنادر، انرژی خورشیدی، هیدروژن سبز و فناوری ماهوارهای سرازیر شده است.
اریک اولاندر، از بنیانگذاران «پروژه چین و جنوب جهانی»، به رویترز گفت مصر برای سفر شی یک «انتخاب بدیهی» بود، زیرا در مرکز مجموعهای از مسائل منطقهای قرار دارد.
او گفت: «این موضوع به اسرائیل و مساله فلسطین مربوط میشود. به آفریقا مربوط میشود. به مساله خلیج فارس هم مربوط میشود.»
هفته گذشته، شی در پکن میزبان ملک عبدالله، پادشاه اردن، بود و موضوع حقوق فلسطینیان در آن دیدار جایگاه برجستهای داشت.
قرار است شی در ادامه همین ماه به هند و ایالات متحده نیز سفر کند.
