همزمان با تشدید تنشها در منطقه، سپاه پاسداران از انفجار دو نفتکش در تنگه هرمز خبر داد. عربستان سعودی نیز اعلام کرد دو دریانورد کشتی «سدر» در پی وقوع یک «حادثه امنیتی» در این آبراه جان باختند.
در بیانیه سپاه پاسداران که چهارشنبه ۱۱ شهریور منتشر شد، آمده است: «دو فروند نفتکش که با تحریک ارتش آمریکا خدمه خود را پیاده کرده و برای گذر از مسیر غیرقانونی در اختیار عوامل آمریکا قرار گرفته بودند، با رفتن روی مین منفجر و متوقف شدند و در آتش میسوزند.»
این نهاد نظامی شرکتهایی را که به جای عبور از مسیر مورد نظر جمهوری اسلامی، «فریب آمریکا را میخورند و شناورشان را در اختیار دشمن میگذارند»، به «تنبیهات مضاعف» تهدید کرد و افزود این اقدامات «بهزودی» اجرا خواهند شد.
سپاه پاسداران با اشاره به حملات شب گذشته ایالات متحده به مواضعی در دستکم شش استان ایران تاکید کرد این حملات به تضعیف «کنترل» جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز منجر نخواهد شد.
سپاه پاسداران مسیر جنوبی تنگه هرمز در نزدیکی عمان را «غیرقانونی» میخواند و شناورهای عبوری از این مسیر را هدف قرار داده است.
جمهوری اسلامی در حالی از کنترل تنگه هرمز سخن میگوید که کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، پیشتر اعلام کرد ۹ شهریور، ۱۷ میلیون بشکه نفت از این گذرگاه راهبردی عبور کرد.
این بالاترین میزان عبور نفت از تنگه هرمز در ماههای گذشته به شمار میرود. پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه بهطور متوسط حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور میکرد؛ رقمی که حدود ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت را تشکیل میداد.
تهدیدها و حملات سپاه پاسداران علیه کشتیهای تجاری در خلیج فارس در شرایطی ادامه دارد که ایالات متحده سیاست جدید «نفتکش در برابر نفتکش» را در دستور کار قرار داده است.
پایگاه خبری اکسیوس بامداد ۱۱ شهریور به نقل از یک مقام کاخ سفید گزارش داد ارتش آمریکا در حملات اخیر، برای نخستین بار در چارچوب این سیاست دو نفتکش متعلق به حکومت ایران را هدف قرار داده است.
کشته شدن دو دریانورد در حمله به نفتکش سعودی
شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی، موسوم به «بحری»، ۱۱ شهریور در بیانیهای اعلام کرد کشتی «سدر» هنگام عبور از تنگه هرمز با یک «حادثه امنیتی» روبهرو شده است.
بر اساس این بیانیه، در این حادثه که شامگاه ۹ شهریور حدود ساعت ۲۳:۴۰ به وقت محلی رخ داد، دو دریانورد فیلیپینی جان باختند.
بحری افزود: «این شرکت همچنان بهطور پیوسته با کشتی در تماس است و ضمن هماهنگی نزدیک با مقامهای ذیربط و فعالان صنعت دریانوردی، تحولات را با دقت دنبال میکند.»
شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی درباره ماهیت این حادثه و عاملان آن توضیحی ارائه نکرد.
با این حال، شرکتهای اطلاعات و ردیابی دریایی «مریسکس» و «کپلر» پیشتر اعلام کرده بودند دو ابرنفتکش حامل نفت عربستان سعودی هنگام خروج از تنگه هرمز و به فاصله چند دقیقه از یکدیگر، هدف «پرتابههای ناشناس» قرار گرفتند.
بر اساس این گزارش، نفتکش «سدر» با پرچم عربستان سعودی در شمال شرق خصب عمان هدف قرار گرفت. دقایقی بعد نیز سه پرتابه به نفتکش «سنگال پراسپریتی» اصابت کرد. این کشتی با پرچم لیبریا حرکت میکند و یک شرکت کره جنوبی بهرهبرداری از آن را بر عهده دارد.
هر یک از این دو نفتکش هفته گذشته دو میلیون بشکه نفت خام عربستان سعودی را در پایانه جعیمه بارگیری کرده بودند.
توقف تقریبا کامل صادرات نفت ایران و حملات متوالی به نفتکشها نشان میدهد مناقشه بر سر تنگه هرمز دیگر تنها یک رویارویی نظامی نیست و این گذرگاه به یکی از مهمترین اهرمهای فشار اقتصادی تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
رایت شامگاه سهشنبه ۱۰ شهریور پس از ورود به ونزوئلا گفت سرمایهگذاری در چارچوب این توافقها، ظرفیت تولید را بهطور چشمگیری افزایش میدهد و به کاهش قیمت نفت کمک میکند.
وزیر انرژی ایالات متحده برای سفری یکروزه به ونزوئلا، از بنیانگذاران اوپک، رفته است. این دومین سفر رایت به ونزوئلا پس از بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری مخلوع این کشور، به دست نیروهای آمریکایی در دیماه ۱۴۰۴ است.
مقامهایی از وزارتخانههای خزانهداری و خارجه آمریکا نیز رایت را در این سفر همراهی میکنند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، قراردادهای نفتی چهارشنبه ۱۱ شهریور در کاراکاس امضا میشوند. شورون، بزرگترین تولیدکننده آمریکایی نفت در ونزوئلا، همراه با انی ایتالیا، اوانجیسی هند، ژئوپارک کلمبیا و جیای ورنووا آمریکا، برای اجرای طرحهای انرژی توافقهایی امضا خواهند کرد.
تولید نفت ونزوئلا در اواخر دهه ۱۹۹۰ به بیش از سه میلیون بشکه در روز رسیده بود، اما پس از آن، بهدلیل کمبود سرمایهگذاری، سوءمدیریت و تحریمهای آمریکا، بهشدت کاهش یافت.
این کشور در ماههای اخیر روزانه ۱.۱ تا ۱.۲ میلیون بشکه نفت تولید کرده. روندی که پس از بازداشت مادورو اندکی رو به افزایش بوده است.
ششم شهریور، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از توافق جداگانهای برای دسترسی بلندمدت به یکپنجم ذخایر شناساییشده نفت ونزوئلا خبر داد.
او گفت واشینگتن با مشارکت شرکتهای خصوصی، بر بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر نفت ونزوئلا تسلط خواهد داشت.
قرارداد ۱۰۰ ساله برای بهرهبرداری از ۱۷ میدان نفتی
به گزارش رویترز، شرکت خصوصی «نورث امریکن بلو انرژی پارتنرز»، موسوم به «نابپ»، با حمایت آمریکا بهرهبرداری از ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا را برای ۱۰۰ سال در اختیار میگیرد.
قرارداد با شرکت نابپ که تحت کنترل آلخاندرو بتانکورت، بازرگان ونزوئلایی، قرار دارد، بدون برگزاری مناقصه و با هماهنگی واشینگتن و کاراکاس تنظیم شد.
شیوه واگذاری و تحقیقات پیشین مقامهای آمریکایی و اروپایی درباره فعالیتهای بتانکورت، شماری از شرکتهای علاقهمند به سرمایهگذاری در ونزوئلا را نگران کرده است.
بتانکورت اتهامها علیه خود را رد کرد. نابپ نیز اعلام کرد او بیش از ۱۵ سال در صنعت نفت ونزوئلا فعالیت داشته و کارنامه موفقی دارد.
هشدار چین درباره حفظ منافعش در ونزوئلا
یک مقام آمریکایی اعلام کرد بتانکورت «فردی متخلف نیست» و دکلهای حفاری را از تگزاس به ونزوئلا منتقل کرده است. به گفته او، این اقدام در هر دو کشور اشتغال ایجاد میکند.
او که به شرط ناشناس ماندن با رویترز مصاحبه کرد، افزود بسیاری از میدانهای واگذارشده به نابپ تا همین اواخر در کنترل چین و روسیه بودند.
این مقام احتمال ناخشنودی چین از ورود واشینگتن به منابع نفتی ونزوئلا را کماهمیت دانست و گفت: «ما روابط دوجانبه بسیار گستردهای با چین داریم و فکر نمیکنم این تحول برای آنها دور از انتظار بوده باشد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه چین ۱۰ شهریور اعلام کرد همکاری پکن با کاراکاس بر پایه قوانین بینالمللی انجام میگیرد و منافع چین در ونزوئلا باید تضمین شود.
ترامپ پیشتر توافق با ونزوئلا را «بزرگترین توافق نفتی در تاریخ جهان» خواند و گفت آمریکا ذخایر راهبردی خود را با نفت این کشور پر میکند.
به گفته او، این توافق ذخایر نفت آمریکا را بیش از دو برابر میکند، عرضه جهانی را افزایش میدهد و در بلندمدت، قیمت بنزین را کاهش خواهد داد.
افزایش عبور نفت از تنگه هرمز در بحبوحه تنشها
وزیر انرژی آمریکا پیشبینی کرد قیمت بنزین طی هفتههای آینده در پی کاهش مقررات پالایشگاهها پایین بیاید.
رایت گفت محدودیت ظرفیت پالایش اکنون بزرگترین مانع کاهش قیمت بنزین و گازوئیل به شمار میرود.
او همچنین خبر داد ۹ شهریور، ۱۷ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد که بالاترین میزان از زمان آغاز جنگ ایران بوده است.
در ماههای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، امنیت دریانوردی منطقه را بر هم زده و بازار جهانی انرژی را مختل کرده است.
همزمان با تشدید درگیریها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، بهای نفت وست تگزاس اینترمدیت به حدود ۹۱ دلار و نفت برنت به حدود ۹۶ دلار رسید.
آزمون تازه برای مناسبات تهران و کاراکاس
ونزوئلا یکی از نزدیکترین متحدان جمهوری اسلامی به شمار میرود و همسویی سیاسی دو طرف، همراه با تحریمهای نفتی آمریکا، در سالهای اخیر به گسترش روابط و همکاریهای تهران و کاراکاس انجامیده است.
حکومت ایران و ونزوئلا طی سه دهه گذشته، علاوه بر همکاریهای سیاسی، توافقهای متعددی در حوزههای انرژی، معدن، بهداشت و آموزش امضا کردهاند.
با این حال، تحلیلگران معتقدند دولت موقت ونزوئلا ممکن است برای بهبود روابط با واشینگتن، سیاست متفاوتی در قبال جمهوری اسلامی در پیش بگیرد.
سرد شدن احتمالی روابط ایران و ونزوئلا میتواند نقطه عطفی در مناسبات این دو کشور نفتخیز باشد که پس از به قدرت رسیدن هوگو چاوز در سال ۱۹۹۹، متحدان نزدیک و شرکای تجاری یکدیگر بودهاند.
دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، هشتم شهریور از توافق نفتی با آمریکا حمایت کرد و گفت اجرای آن میتواند به احیای اقتصاد آسیبدیده کشور و افزایش درآمدهای دولت کمک کند.
در مقابل، انزوای اقتصادی جمهوری اسلامی، صنعت نفت ایران را از سرمایه و فناوری خارجی محروم کرده است. این کمبود، توسعه میدانها و نوسازی تاسیسات را کند کرده، ظرفیت تولید را محدود ساخته و بازگشت به سطح تولید پیش از تحریمها را دشوارتر و پرهزینهتر کرده است.
حملات از شامگاه سهشنبه ۱۰ شهریور آغاز شد. فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای این کشور از ساعت ۱۹:۳۰ به وقت تهران حمله به اهداف سپاه پاسداران در ایران را آغاز کردند.
سنتکام گفت این حملات در پی تلاشهای اخیر سپاه پاسداران برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه انجام شده است.
فرماندهی مرکزی آمریکا حدود ساعت دو بامداد چهارشنبه ۱۱ شهریور اعلام کرد این موج از حملات به پایان رسید. بر اساس این اعلام، نیروهای آمریکا مواضع پدافند هوایی، سامانههای راداری، تجهیزات و تاسیسات دریایی، قابلیتهای مینگذاری و مراکز ارتباطی سپاه پاسداران را هدف قرار دادند.
اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد ارتش آمریکا در این موج از حملات دو نفتکش متعلق به دولت ایران را نیز هدف قرار داد. بر اساس این گزارش، پهپادهای آمریکایی با شلیک موشک موتورخانههای این دو نفتکش را که در نزدیکی سواحل ایران لنگر انداخته بودند، هدف قرار دادند.
یک مقام آمریکایی این حملات را بخشی از سیاست جدید «نفتکش در برابر نفتکش» دولت ترامپ برای مقابله با حملات ایران به نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز توصیف کرد.
سنتکام همچنین اعلام کرد بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی ایالات متحده در خاورمیانه مستقر هستند و برای ادامه عملیات به دستور رییسجمهوری آمریکا آمادهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همزمان با ادامه حملات در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت ایالات متحده در حال انجام حملاتی «گسترده و قدرتمند» علیه اهدافی در نزدیکی تنگه هرمز است.
ترامپ گفت این حملات در واکنش به تلاش ایران برای مینگذاری در تنگه هرمز و شلیک هشت موشک به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن انجام میشود و آن را «موجه» خواند.
او هشدار داد در صورت اقدام تلافیجویانه ایران، آمریکا بار دیگر و «در سطحی بسیار سختتر و بالاتر» حمله خواهد کرد.
ترامپ افزود این نیز بزرگترین حمله نخواهد بود و «بزرگترین حمله» همچنان در انتظار است؛ حملهای که به گفته او، پس از پایان آن «بخش بسیار کمی از جمهوری اسلامی ایران باقی خواهد ماند».
حملات آمریکا به دستکم شش استان ایران
در استان هرمزگان، نقاطی در بندرعباس، بندرلنگه، جاسک، سیریک و قشم هدف قرار گرفتند. گزارشها همچنین از شنیده شدن صدای انفجار در جزیره لاوان خبر دادند.
عبدالکریم پولادیفر، جانشین فرمانده سپاه شهرستان دیر، نیز اعلام کرد «سه نیروی بسیجی» این شهرستان به نامهای مهدی بحرانی، حسین صالحنژاد و حسن مومنی، در حمله آمریکا به جزیره لاوان کشته و شماری دیگر از نیروهای این شهرستان زخمی شدند.
در منطقه کوهستک سیریک، گزارشها از حمله آمریکا به یک برج مخابراتی و کشته و زخمی شدن شماری از افراد حاضر در یک مراسم عروسی در نزدیکی محل حمله حکایت داشت.
کانال «وحید آنلاین» اعلام کرد پیامهای دریافتی نشان میدهند یک برج مخابراتی در این منطقه هدف قرار گرفته و این حمله در میان حاضران در مراسم عروسی تلفات بر جا گذاشته است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت یک منزل مسکونی در کوهستک در حالی هدف قرار گرفت که مردم در آن مشغول برگزاری جشن عروسی بودند.
در گزارشهای اولیه، شمار کشتهشدگان این حمله پنج نفر اعلام شد، اما استانداری هرمزگان ساعاتی بعد این آمار را به چهار نفر کاهش داد و اعلام کرد ۶۸ نفر نیز زخمی شدهاند.
استانداری هرمزگان اسامی کشتهشدگان را امیرعلی کریمی، محمد ملاحی، کلثوم ملاحی نژندنیا و زرخاتون طاهری، اعلام کرد.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، در واکنش به گزارش تلفات در مراسم عروسی در کوهستک به اکسیوس گفت ارتش آمریکا از این گزارشها مطلع است و افزود: «ارتش آمریکا برخلاف سپاه پاسداران هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد.»
در استان سیستان و بلوچستان، نقاطی در چابهار و کنارک هدف حملات آمریکا قرار گرفتند.
در استان کرمان، یک «پرتابه» به محدوده خارج از باند فرودگاه جیرفت اصابت کرد. مقامهای استانی اعلام کردند این حمله تلفات جانی نداشت و به باند و ساختمانهای فرودگاه آسیبی وارد نشد.
در استان کرمانشاه، روابط عمومی سپاه این استان اعلام کرد چهار نفر از نیروهای هوافضای سپاه پاسداران در حملات آمریکا کشته شدند.
رضا محمدی، شهرام جعفری، علیرضا شکیبا و جعفر کهریزی، چهار نیروی کشتهشدهاند.
در استان خوزستان، مقامهای استانی اعلام کردند سه نقطه هدف حملات آمریکا قرار گرفتند که از جمله آنها مناطقی در اطراف آغاجاری و اهواز بود. بر اساس آمار اعلامشده، این حملات هفت کشته و هشت مجروح بر جای گذاشت.
روابط عمومی بنیاد شهید و امور ایثارگران خوزستان هفت کشته این حملات را نیروهای نظامی معرفی کرد و اسامی آنان را محمدرضا بادرام، امیرحسین سلیمزاده، حامد اکاتی، مجتبی باقری، مالک موسوی، حسین مهدویان و محمدجعفر رادبویی اعلام کرد.
در این بیانیه مشخص نشده است این افراد عضو کدام نهاد یا یگان نظامی بودهاند.
ابوذر دیماد، معاون فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران کهگیلویه و بویراحمد، نام مالک موسوی را «مالک موسویتبار» اعلام کرد و او را تکاور اهل شهرستان بهمئی معرفی کرد. به گفته دیماد، موسویتبار صبح ۱۱ شهریور در جریان عملیات پدافندی مقابله با یک پهپاد در منطقه آغاجاری کشته شد.
در استان بوشهر نیز گزارشهایی از شنیده شدن صدای انفجار در عسلویه منتشر شد.
اسکندر پاسالار، فرماندار عسلویه، به خبرگزاری ایسنا گفت یک «پرتابه» آمریکا به یک مقر نظامی در اطراف این شهرستان اصابت کرده است، اما این حمله خسارتی در پی نداشت.
پاسخ جمهوری اسلامی به حملات آمریکا
سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی در واکنش به حملات آمریکا، از هدف قرار دادن پایگاهها و مواضع نیروهای آمریکایی در اردن، امارات متحده عربی، بحرین، عراق و کویت خبر دادند.
ارتش اردن اعلام کرد ۱۳ موشک بالستیک وارد حریم هوایی این کشور شدند که ۱۰ فروند از آنها رهگیری شدند و سه موشک دیگر در مناطق دورافتاده سقوط کردند.
دو مقام آمریکایی نیز به رویترز گفتند بر اساس ارزیابیهای اولیه، نیروهای آمریکا در این حمله تلفاتی نداشتهاند.
مقامهای بحرین اعلام کردند پهپادهای ایرانی را رهگیری و منهدم کردهاند.
سپاه پاسداران از حمله به پایگاههای آمریکا در اربیل و پایگاه علیالسالم در کویت خبر داد و ارتش نیز اعلام کرد با دهها پهپاد پایگاههای الظفره و المنهاد در امارات و پایگاه شیخ عیسی در بحرین را هدف قرار داده است.
سپاه پاسداران از وارد شدن خسارت و تلفات به نیروها و مواضع آمریکا در برخی از این حملات خبر داده است اما این گزارشها بهطور مستقل تایید نشدهاند.
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز هشدار داد ادامه اقدامات نظامی آمریکا با پاسخهایی «سنگینتر، گستردهتر و ویرانگر» روبهرو خواهد شد و کشورهایی که با ارتش آمریکا همکاری کنند باید «پیامدهای خطرناک» آن را بپذیرند.
تشدید دوباره درگیریها
تنشها در روزهای اخیر با حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز تشدید شد. ارتش آمریکا هشتم شهریور دو سکوی پرتاب موشک سپاه را در جزیره لارک هدف قرار داد و نیروهای جمهوری اسلامی نیز در پاسخ به پایگاههای نظامی در اردن و امارات حمله کردند.
ترامپ ۹ شهریور هشدار داد حمله به نیروهای آمریکایی در اردن بیپاسخ نخواهد ماند و آمریکا «ضربه سختی» به جمهوری اسلامی وارد خواهد کرد.
همزمان، آمریکا فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را نیز ادامه داده و برای محدود کردن بیشتر منابع مالی حکومت ایران تلاش کرده است.
دور تازه درگیریها، جدیترین تبادل حملات میان جمهوری اسلامی و آمریکا در چند هفته اخیر است و پس از دورهای از کاهش نسبی درگیریها از تیرماه رخ میدهد.
ترامپ پس از آغاز حملات گفت برخلاف گزارش شبکه ایبیسی، در تلاش نیست ایران را پای میز مذاکره بکشاند و افزود برایش اهمیتی ندارد که تهران توافقی را امضا کند که از نظر خودش «بیارزش» باشد.
او گفت آمریکا اکنون در موقعیت بسیار بهتری قرار دارد و از «کنترل تقریبا کامل» بر تنگه هرمز و «فروپاشی کامل» اقتصاد ایران سخن گفت.
ترامپ افزود ایران در حال طی کردن روندی «اجتنابناپذیر» است و پرسید: «مردم ایران چه زمانی قرار است قیام کنند و مبارزه کنند؟»
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۱ شهریور گزارش داد آبراهام لینکلن که حدود پنج هزار ملوان و تفنگدار دریایی در آن خدمت میکنند، نوامبر ۲۰۲۵ راهی ماموریت شد و در کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی و محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران مشارکت داشت.
به گفته قانونگذاران دموکرات، این ناو رکورد طولانیترین حضور پیاپی در دریا را در دوران معاصر ثبت کرده است.
پیشتر گزارشهایی درباره نگرانیهای مربوط به سلامت روان خدمه و نامناسب بودن شرایط زندگی در این ناو منتشر شده بود.
۲۴ مرداد، یک مقام آمریکایی در مصاحبه با روزنامه فایننشالتایمز، گزارشها درباره تشدید مشکلات سلامت روان در میان خدمه ناو آبراهام لینکلن را رد کرد و گفت دولت برای تقویت روحیه ملوانان امکاناتی در اختیار آنها قرار داده است.
ماموریت ناوهای نظامی معمولا ۶ تا ۹ ماه طول میکشد، اما در زمان جنگ ممکن است مدت آن افزایش یابد.
مقامهای تایلندی اعلام کردند این ناو هواپیمابر به همراه چند شناور دیگر نیروی دریایی آمریکا برای «بازیابی توان و استراحت پنج روزه»، در تایلند پهلو گرفته است.
تایلند تنها کشور در سرزمین اصلی جنوب شرق آسیا است که با آمریکا پیمان نظامی دارد.
سرزمین اصلی به بخش یکپارچه و غیرجزیرهای یک کشور یا منطقه جغرافیایی در خشکی گفته میشود.
استراحت خدمه و نمایش اتحاد واشینگتن و بانکوک
رابرت ای. لافران، دریادار و فرمانده گروه ضربت ناو هواپیمابر شماره سه، در بیانیهای گفت: «ورود ما به لائم چابانگ فرصتی شایسته برای استراحت در اختیار ملوانان و تفنگداران دریایی قرار میدهد تا تجدید قوا کنند. این سفر همچنین نشاندهنده اتحاد و شراکت مستحکم و دیرینه آمریکا و تایلند است.»
او اضافه کرد: «آنچه این گروه ضربت به انجام رسانده، به راستی تاریخی است. حرفهایگری و تخصص کمنظیری که تکتک اعضای این گروه در جریان عملیات از خود نشان دادند، مایه افتخار فراوان من است.»
تایلند سال ۱۹۵۴ به متحد پیمانی آمریکا تبدیل شد و در سال ۲۰۰۳ نیز در فهرست متحدان عمده غیرعضو ناتو قرار گرفت.
نیروهای مسلح تایلند از دیرباز به تجهیزات دفاعی آمریکا متکی بودهاند. ارتشهای دو کشور نیز روابط نزدیکی دارند و هر سال رزمایشهای مشترک برگزار میکنند.
بانکوک تاکید کرده است این سفر با هدف پشتیبانی لجستیکی و استراحت خدمه و در چارچوب تعهدات پیمانی تایلند انجام میشود و ارتباطی با درگیریهای خاورمیانه ندارد.
ورود هزاران نیروی نظامی آمریکایی امیدها به رونق کسبوکارها در شهر تفریحی پاتایا را افزایش داده است. این شهر از دیرباز یکی از مقصدهای شناختهشده گردشگری جنسی بوده است.
پوراماسه نگامپیچت، شهردار پاتایا، اعلام کرد ناوگانی شامل حدود ۴۰ اتوبوس، نظامیان آمریکایی را میان پاتایا و بندر لائم چابانگ، محل پهلوگیری شناورها، جابهجا خواهد کرد.
به گفته او، حضور نظامیان در برخی مکانها و شرکت آنان در شماری از فعالیتها ممنوع است. ورزشهای آبی، جتاسکی، بانجیجامپینگ، کشتی و بوکس از جمله این موارد هستند.
پاتایا در ساحل خلیج تایلند و حدود ۱۵۰ کیلومتری جنوب شرقی بانکوک قرار دارد.
آمادهباش پلیس و امید فروشندگان به رونق بازار
رویترز در ادامه گزارش داد پلیس تایلند نیروهای بیشتری را برای گشتزنی در ساحل اصلی پاتایا و منطقه تفریحات شبانه این شهر مستقر خواهد کرد.
این تصمیم پس از چند عملیات پلیس در روزهای اخیر اتخاذ شد که به بازداشت ۴۰ تا ۵۰ نفر به ظن تنفروشی انجامید.
صنعت سکس با وجود غیرقانونی بودن در تایلند، در مراکز اصلی گردشگری این کشور، از جمله بخشهایی از بانکوک و پاتایا، آشکارا فعالیت میکند و برخوردهای گاهوبیگاه پلیس نیز مانع ادامه آن نشده است.
به گزارش رویترز، دستفروشان پاتایا امیدوارند حضور نیروهای آمریکایی به افزایش فروش آنها کمک کند.
کادسالین کتپا، فروشنده ۴۳ ساله پوشاک، پیش از ورود ناو آبراهام لینکلن، تعداد بیشتری پیراهن بسکتبال آمریکایی و شلوارهای منقش به طرح فیل، یکی از نمادهای تایلند، تهیه کرد.
او گفت: «این روزها بازار خیلی کساد بوده است. امیدوارم با ورود آنها فروشم بیشتر شود. چند محصول هم برایشان آماده کردهام، اما نمیدانم خوششان میآید یا نه.»
ساروچ، فروشنده ۴۵ ساله مواد غذایی، نیز گفت پهلوگیری شناورهای نظامی آمریکا همواره به رونق کسبوکارها کمک میکند و رویدادی است که فروشندگان مشتاقانه در انتظار آن میمانند.
او افزود: «آنها برای نوشیدن، تفریح و رها شدن از فشارها به اینجا میآیند.»
این مقام آمریکایی گفت این اقدام بخشی از سیاست جدید «نفتکش در برابر نفتکش» است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، آن را تصویب کرده تا جمهوری اسلامی را بیش از پیش از حمله به نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، بازدارد.
این نخستین بار است که ارتش آمریکا، نه با هدف جلوگیری از نقض محاصره دریایی ایران، بلکه در اقدامی تلافیجویانه در برابر حملات جمهوری اسلامی به کشتیها در تنگه هرمز، نفتکشهای ایرانی را هدف قرار میدهد.
نفتکشهای دولتی ایران در نزدیکی سواحل این کشور و در شمال خط محاصره دریایی آمریکا لنگر انداخته بودند. بهگزارش اکسیوس پهپادهای آمریکایی با شلیک موشکهایی موتورخانههای این نفتکشها را مورد اصابت قرار دادند.
حملات سهشنبه و تلفات غیرنظامی در سیریک
مقامهای آمریکایی گفتند در حملات شامگاه سهشنبه حدود ۱۰۰ هدف از جمله مواضع پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سامانههای راداری، قابلیتهای مینگذاری، تاسیسات ارتباطی، پرتابگرهای موشک کروز ضدکشتی و پرتابگرهای پهپادهای تهاجمی مورد حمله قرار گرفت.
در جریان این حملات، اهدافی در نزدیکی اهواز در استان خوزستان، بندرعباس، بندرلنگه، جاسک، سیریک و قشم در استان هرمزگان، چابهار و کنارک در استان سیستان و بلوچستان و جیرفت در استان کرمان هدف قرار گرفتند.
مقامها و رسانههای حکومتی در ایران اعلام کردند حمله به یک دکل مخابراتی در منطقه کوهستک در نزدیکی سیریک، در میان افرادی که در یک مراسم عروسی در نزدیکی آن حضور داشتند، تلفات جانی به جا گذاشته است.
تلویزیون جمهوری اسلامی اعلام کرد دستکم چهار نفر کشته و ۳۵ نفر بهشدت زخمی شدهاند، اما ایراناینترنشنال نتوانسته است بهطور مستقل شمار تلفات یا چگونگی وقوع این تلفات را تایید کند.
احمد نفیسی، معاون استاندار هرمزگان، گفت یک خانه مسکونی که مراسم عروسی در آن در حال برگزاری بود، در جریان این حمله هدف قرار گرفته است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس در مورد حمله آمریکا به کوهستک سیریک که دستکم پنج کشته و ۶۸ زخمی برجای گذاشته است، نوشت امشب یک منزل مسکونی در حالی هدف حمله قرار گرفت که مردم در آن مشغول برگزاری جشن عروسی بودند.
او گفت این حمله را نمیتوان از زنجیره حملاتی که پیش از آن در میناب، لامرد، قشم و دیگر نقاط رخ داده است، جدا کرد و جمهوری اسلامی به آنها قاطعانه پاسخ خواهد داد.
در مقابل کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، گفت: «ما از این گزارشها که منشاء آنها رسانههای حکومتی ایران بوده است، اطلاع داریم. ارتش آمریکا برخلاف سپاه پاسداران هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد.»
حملات متقابل جمهوری اسلامی
در پی دومین دور حملات آمریکا در دو روز گذشته، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نیز از «پاسخ قاطع» خبر دادند و اعلام کردند که به پایگاههای آمریکا در اردن، کویت، بحرین و اربیل در اقلیم کردستان عراق حمله کردهاند.
روابط عمومی سپاه پاسداران در بیانیهای با انتقاد شدید از حمله ارتش آمریکا «به یک منزل مسکونی در سیریک و کشته و مجروح شدن نزدیک به ۵۰ نفر از مردم» اعلام کرد که نیروی هوافضای سپاه در پاسخ، به پادگان تفنگداران آمریکایی در اردن موسوم به کمپ تیتین، واقع در سواحل خلیج عقبه، حمله کرده است.
در این بیانیه گفته شده است که در این «حمله سنگین موشکی»، تعداد زیادی از نیروهای آمریکایی» کشته شدند و چند تاسیسات مهم و هلیکوپترهای هجومی ایالات متحده را از بین رفتند.
سپاه پاسداران در بیانیه دیگری اعلام کرد که نیروی هوافضای سپاه در «یک حمله سنگین با موشکهای بالستیک، آشیانههای هواپیماهای بدون سرنشین دور پرواز آر کیو ۴ و ام کیو ۹ را در پایگاه هوایی آمریکا در اردن موسوم به پرنس حسن مورد حمله قراردادند.»
سپاه پاسداران افزود که در این حمله «تعدادی از پهپادها منهدم و تعدادی از خلبانان و خدمه فنی پروازی» کشته شدند.
با این حال دو مقام آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفتند که تاکنون هیچ تلفاتی در حمله جمهوری اسلامی به تاسیسات ایالات متحده در اردن گزارش نشده است.
سپاه پاسداران در اطلاعیهای دیگر اعلام کرد که نیروی زمینی سپاه «حمله تلفیقی موشکی و پهپادی به پایگاههای آمریکایی در اربیل» انجام داده است و «مرکز تعمیراتی و انبارهای تجهیزات فنی ارتش آمریکا در اربیل و سامانه هدایت بالن جاسوسی آمریکا» را منهدم کرده است.
دراین اطلاعیه همچنین گفته شده است که نیروی زمینی سپاه پاسداران تعدادی از نیروهای آمریکایی را کشته است.
سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی همچنین از حملاتی به کویت و بحرین خبر دادند.
مقامهای آمریکایی گفتند که اقدام تلافیجویانه جمهوری اسلامی ناکام مانده است. بهگفته آنها جمهوری اسلامی حدود ۲۵ موشک بالستیک به سوی اردن شلیک کرد، اما تنها نیمی از آنها به حریم هوایی این کشور رسیدند، ۱۰ موشک رهگیری شدند و سه موشک نیز بدون آنکه تلفاتی بر جای بگذارند، به مناطق غیرمسکونی اصابت کردند.
یک مقام آمریکایی گفت حکومت ایران همچنین حدود ۲۴ پهپاد به سوی پایگاههای آمریکا در بحرین پرتاب کرد، اما بیشتر آنها رهگیری شدند.
دور تازه درگیریها پس از وقفهای یک ماهه
دور تازه درگیری نظامی آمریکا و جمهوری اسلامی پس از حدود یک ماه رخ داده است. هم کاخ سفید و هم فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کردهاند این حملات در پاسخ به تلاشهای اخیر سپاه پاسداران برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و همچنین حمله به پایگاههای آمریکایی در منطقه انجام شده است.
با این حال بهنوشته اکسیوس این حملات همچنین بخشی از طرحی بود که ترامپ و مشاوران ارشدش در روزهای اخیر در حال بررسی آن بودهاند؛ طرحی برای جلوگیری از بازسازی قابلیتهای راداری و موشکی مورد نیاز جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند.
یک مقام آمریکایی گفت هدف این است که خطر حملات حکومت ایران به نفتکشها، کشتیهای نیروی دریایی آمریکا و هواپیماهای نیروی هوایی این کشور کاهش یابد؛ یا به تعبیر این مقام، آمریکا میخواهد بهطور دورهای «چمن را کوتاه کند» (mow the lawn)؛ اصطلاحی که به تضعیف مکرر تواناییهای نظامی طرف مقابل برای جلوگیری از انباشت دوباره آنها اشاره دارد.
یک مقام آمریکایی روز سهشنبه به اکسیوس گفت حملات جدید توانایی جمهوری اسلامی برای انجام حمله در تنگه را کاهش داده و برای کشتیهای تجاری «دستکم یک ماه» کاهش سطح تهدید را به همراه آورده است.
افزایش عبور نفت از تنگه هرمز
همزمان با تبادل آتش میان آمریکا و ایران، نیروهای آمریکایی به هدایت کشتیها برای عبور از تنگه ادامه دادند.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت روز سهشنبه حدود ۴۰ کشتی وارد تنگه شدند یا از آن خارج شدند و میلیونها بشکه نفت حمل کردند.
وزیر انرژی آمریکا نیز سهشنبه اعلام کرد که روز دوشنبه نزدیک به ۱۷ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز گذشته است. این در حالی است که صادرات نفت ایران از طریق تنگه هرمز تقریبا بهطور کامل متوقف شده است. پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز راهی بازارهای جهانی میشد.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت نیروهای آمریکایی چندین موشک کروز ضدکشتی و پهپاد را که سپاه پاسداران به سوی این کشتیها شلیک کرده بود رهگیری کردند و هیچیک از کشتیها مورد اصابت قرار نگرفتند.
او افزود: «ایرانیها نهتنها کنترل تنگه هرمز را از دست دادهاند، بلکه کنترل این درگیری را نیز از دست دادهاند. آنها امروز هیچ دستاوردی نداشتند.»
همزمان حسین مرعشی از چهرههای نزدیک به دولت مسعود پزشکیان از شروط چین برای گسترش روابط با جمهوری اسلامی خبر داده و نحوه دیدار پزشکیان با رییسجمهوری چین در بیشکک بر حدس و گمانها درباره فاصله گرفتن پکن از تهران افزوده است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی درباره این سفر نوشت جنگ ایران بازارهای جهانی انرژی را مختل کرده و پرسشهایی را درباره این موضوع مطرح کرده است که آیا کشورهای منطقه میتوانند در بلندمدت روی ایالات متحده بهعنوان یک شریک امنیتی حساب کنند یا خیر.
بر اساس تصاویر پخششده از تلویزیون دولتی مصر، عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر، در فرودگاه بینالمللی قاهره از شی استقبال کرد.
در طول هفته گذشته، رسانههای دولتی مصر بهطور گسترده بر گسترش روابط اقتصادی و نظامی قاهره با پکن و همچنین نقش مصر بهعنوان نخستین کشور عربی و آفریقایی که ۷۰ سال پیش با چین روابط دیپلماتیک برقرار کرد، تاکید کردهاند.
سیسی در یادداشتی که در روزنامه دولتی «الاهرام» منتشر شد، نوشت: «مصر و چین به شرکایی تبدیل شدهاند که با همکاری یکدیگر به تقویت نقش جنوب جهانی در نظام بینالمللی کمک میکنند.»
شروط چین برای جمهوری اسلامی
سفر شی به مصر دومین مرحله از دومین سفر خارجی او در سال جاری است. او پیش از آن در نشست سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان شرکت کرده بود و در آنجا با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، و شماری دیگر از رهبران گفتوگو کرد.
با این حال شکل گفتوگوی او با مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی واکنشهای زیادی را برانگیخته و پرسشها درباره ماهیت روابط چین بهعنوان مهمترین حامی جهانی جمهوری اسلامی و بزرگترین خریدار نفت ایران را پررنگتر کرده است.
شی جینپینگ در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، نه بهطور رسمی، بلکه ایستاده در گوشهای از سالن با مسعود پزشکیان دیدار و گفتوگو کرد.
همزمان، حسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی از احزاب جناح اصلاحطلب و حامی دولت پزشکیان در گفتوگویی با اکوایران از شروط چین برای گسترش روابط با جمهوری اسلامی خبر داده و از جمله گفته است که چین خواستار حل مسائل تهران با واشینگتن بهعنوان پیشنیاز گسترش روابط تهران و پکن شده است.
بهگفته مرعشی، پزشکیان پس از کشته شدن علی لاریجانی، محمد باقر قالیباف را بهعنوان مسئول قرارداد ۲۵ ساله جمهوری اسلامی و چین معرفی کرد اما چین خیلی روشن به تهران اعلام کرده است که جمهوری اسلامی باید تنگه هرمز را باز کند بدون آنکه از کشتیها عوارض بگیرد و نیز مشکلات خود را با عربستان و آمریکا حل کند و پس از آن قالیباف میتواند به چین سفر کند.
در همین حال، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز روز سهشنبه ضمن تاکید بر ادامه فشار بیسابقه اقتصادی بر جمهوری اسلامی تاکید کرد که نقاط اشتراک چین و آمریکا درباره ایران بیش از نقاط اختلاف دو کشور است.
وزیر خزانهداری آمریکا گفت: «چینیها موافقند که ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد. چینیها موافقند که باید آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز برقرار باشد. بنابراین ما با آنها گفتوگوهای خصوصی داشتهایم.»
بسنت همچنین بر ادامه فشارها بر تهران تاکید کرد و گفت: «ما در حال دفن کردن سر مار سمی ایران هستیم. مار هنوز نمیداند که مرده است، اما وقتی خورشید غروب کند، دیگر تکان نخواهد خورد.»
او خطاب به مقامهای جمهوری اسلامی افزود: «ما در حال ردیابی داراییهای سپاه پاسداران هستیم. میدانیم حسابهایتان در شرکتهای تراستی در جزایر ویرجین بریتانیا کجاست و خانههای صد میلیون دلاری شما در سراسر جهان را هم میشناسیم.»
گسترش روابط نظامی پکن و قاهره
سفر شی به قاهره در چنین شرایطی صورت میگیرد. شی خود در یادداشتی که خبرگزاری دولتی شینهوا چین منتشر کرد، گفت دو کشور در مواجهه با امپریالیسم و استعمار، «برادرانی نزدیک هستند که در کنار یکدیگر ایستادهاند».
او افزود مشتاق است راههای تعمیق شراکت میان دو کشور را بررسی کند.
ماه گذشته، مصر، که سالانه حدود ۱.۳ میلیارد دلار کمک نظامی از ایالات متحده دریافت میکند، میزبان دومین رزمایش نظامی سالانه خود با چین بود. این رزمایشها سال گذشته و در شرایطی آغاز شد که پکن در تلاش بود از نفوذ آمریکا در منطقه بکاهد.
بر اساس گزارش رسانههای دولتی چین، این رزمایش نخستین استقرار جنگندههای J-16 چین در آفریقا و همچنین یک رزمایش کمسابقه نبرد هوایی با مشارکت جنگندههای ساخت چین و جنگندههای رافال ساخت فرانسه بود.
همچنین تصاویری از یک هواپیمای سوخترسان نیروی هوایی چین منتشر شد که در حال سوخترسانی به یک جنگنده رافال بود؛ اقدامی که به پکن امکان داد از نزدیکتر با تجهیزات ساخت غرب آشنا شود.
اچ. ای. هلیر، پژوهشگر اندیشکده موسسه سلطنتی خدمات متحد (RUSI)، به رویترز گفت مصر دستکم از سال ۲۰۱۴ در پی تعمیق روابط خود با پکن بوده است؛ زمانی که سیسی، اندکی پس از انتخاب شدن، برای امضای توافق شراکت راهبردی به چین سفر کرد.
او گفت لحن و پیام قاهره در قبال واشینگتن از آن زمان ملایمتر شده است، اما «پرسشها درباره قابل اتکا بودن آمریکا و نوسان در سیاستهای آن» که جنگهای غزه و ایران به وجود آوردهاند، تمایل مصر برای متنوع کردن شراکتهایش را تقویت کرده است.
هلیر گفت: «مصر خود را در مسیر دستیابی به استقلال راهبردی بیشتر میبیند. این کشور خواهان روابط قوی با واشینگتن است، اما در عین حال خواستار روابط قوی با پکن، مسکو و اروپا نیز هست.»
مصر که با اسرائیل، سودان و لیبی مرز مشترک دارد و کانال سوئز، یکی از شریانهای حیاتی تجارت جهانی، در آن قرار گرفته است، اغلب از سوی قدرتهای خارجی بهعنوان یکی از نقاط راهبردی کلیدی در منطقهای بیثبات و گرفتار چندین درگیری همزمان دیده میشود.
سرمایهگذاری چین در مصر طی سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته و میلیاردها دلار سرمایه به بخشهایی مانند تولید، بنادر، انرژی خورشیدی، هیدروژن سبز و فناوری ماهوارهای سرازیر شده است.
اریک اولاندر، از بنیانگذاران «پروژه چین و جنوب جهانی»، به رویترز گفت مصر برای سفر شی یک «انتخاب بدیهی» بود، زیرا در مرکز مجموعهای از مسائل منطقهای قرار دارد.
او گفت: «این موضوع به اسرائیل و مساله فلسطین مربوط میشود. به آفریقا مربوط میشود. به مساله خلیج فارس هم مربوط میشود.»
هفته گذشته، شی در پکن میزبان ملک عبدالله، پادشاه اردن، بود و موضوع حقوق فلسطینیان در آن دیدار جایگاه برجستهای داشت.
قرار است شی در ادامه همین ماه به هند و ایالات متحده نیز سفر کند.
