محمدباقر قالیباف گفته است مقامهای جمهوری اسلامی ابتدا تصمیم داشتند خبر مرگ علی خامنهای را ساعت هشت صبح اعلام کنند، اما اعلام این خبر از سوی رسانههای خارج از کشور در نیمهشب، آنها را واداشت زمان اعلام رسمی را جلو بیندازند.
به گفته او، مقامها در نهایت تصمیم گرفتند خبر را «هنگام سحر» اعلام کنند و همزمان از مردم بخواهند به خیابانها بیایند.
قالیباف در نشستی تحت عنوان «هماهنگی نمایندگان مجلس» گفت قطعیشدن خبر مرگ خامنهای مقامها را به تشکیل جلسهای فوری برای تصمیمگیری درباره نحوه اعلام آن واداشت.
او گفت حدود یک ساعت پس از بمباران، زمانی که مرگ خامنهای قطعی شد، تلاشها برای گردهمآوردن سران قوا و شماری دیگر از مقامها آغاز شد. به گفته قالیباف، این جلسه حدود ساعت هشت شب با حضور شش یا هفت نفر تشکیل شد.
قالیباف درباره نتیجه جلسه گفت: «خلاصه جمعبندی قطعی شد که هشت صبح فردا ــ ماه مبارک رمضان بود ــ ساعت هشت صبح اعلام کنیم.»
به گفته رییس مجلس شورای اسلامی، شرکتکنندگان پس از پایان جلسه بهسرعت پراکنده شدند و دیگر دسترسی فوری به یکدیگر نداشتند؛ اما حدود ساعت ۱۲:۳۰ نیمهشب، رسانههای فارسیزبان خارج از کشور خبر مرگ خامنهای را منتشر کردند.
ایراناینترنشنال اولین شبکهای بود که خبر کشته شدن علی خامنهای را اعلام کرد. رسانهها و مقامات جمهوری اسلامی با اینکه ساعتها پیش، ایراناینترنشنال خبر کشته شدن خامنهای را تایید و منتشر کرده بود، منکر این موضوع بودند و در برنامههای مختلف تلویزیونی از «سلامت» رهبر جمهوری اسلامی سخن میگفتند.
قالیباف گفت: «ساعت دوازدهونیم شب، تلویزیونهای آنور آبی شهادت را اعلام کردند.» رییس مجلس شورای اسلامی توضیح داد که پس از این اتفاق، او و لاریجانی حدود ساعت یک بامداد توانستند دوباره با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و درباره تغییر برنامه قبلی تصمیم بگیرند.
براساس سخنان قالیباف، مقامها در طرح اولیه قصد داشتند تا پیش از ساعت هشت صبح، آرای اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام [برای تعیین یک عضو شورای نگهبان به عنوان عضو شورای رهبری] را بهصورت تلفنی جمعآوری کنند، فرد یا افراد مورد نظر را مشخص کنند و به «شورای رهبری» رسمیت ببخشند تا اعلام مرگ خامنهای و تشکیل این شورا بهطور همزمان انجام شود.
او گفت انتشار زودهنگام خبر از سوی رسانههای خارج از کشور، اجرای این برنامه را دشوار کرد و او و لاریجانی به این نتیجه رسیدند که نباید تا ساعت هشت صبح منتظر بمانند.
قالیباف گفت: «تصمیم گرفتیم حتما همان وقت سحر که مردم سر سفره سحری هستند، اعلام کنیم و همان وقت بگوییم سحری خورده یا نخورده، همه بیایند توی خیابان.»
او مدعی شد اگر اعلام رسمی خبر تا صبح به تعویق میافتاد، ممکن بود وضعیت خیابانها مسیر متفاوتی پیدا کند. قالیباف گفت: «وگرنه باور کنید اصلا ممکن بود بحث خیابان یک شکل دیگری بخورد.»
رییس مجلس حکومت ایران تصمیم برای اعلام زودهنگام خبر و دعوت از مردم برای حضور در خیابانها را حاصل ارزیابیهای امنیتی توصیف کرد. او گفت مقامها «دهها نقطه» را بررسی کرده بودند و براساس جمعبندی خود تصمیم گرفتند برنامه اولیه را تغییر دهند.
قالیباف در بخش دیگری از سخنانش از وجود چهار «میدان» یا «جبهه» سخن گفت که به باور او باید همزمان و هماهنگ عمل کنند: عرصه نظامی، دیپلماسی، خدماترسانی و خیابان.
او گفت: «این چهار جبهه باید توامان با هم کار کنند» و افزود: «اینها را از هم جدا نکنیم؛ جدا کردن اینها از هم یعنی ایران را ضعیف کنیم. ایران قوی نمیشود.»
قالیباف با تاکید بر نقش خیابان در کنار اقدامات نظامی و دیپلماتیک گفت: «میدان نظامی ما یک میدان است، میدان دیپلماسی ما یک میدان است، میدان خدمت هم میدان است، خیابان هم میدان است.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی در هفتهها و ماهها اخیر با بحرانهای مختلفی درگیر شده است که اختلاف برسر نحوه مذاکره با آمریکا یکی از این موارد است.
این صرافی که «شلبیت» نام دارد، از ماه مه ۲۰۲۴ تاکنون دستکم چهار میلیارد دلار رمزارز پردازش کرده و براساس تحلیل دادههای بلاکچین، با بانک مرکزی ایران، نهادهای تحریمشده و کیف پولهای منتسب به سپاه پاسداران ارتباط داشته است.
نشانی رسمی شلبیت، دفتری در طبقه بالای هتلی ارزانقیمت در محله دیره دبی است. این صرافی را سیاوش کیوانپور، یک ایرانی مقیم خارج، اداره میکند؛ اما شلبیت وبسایت فعال یا راه مشخصی برای ارائه خدمات به عموم ندارد.
کارکنانی که خبرنگار رویترز در نشانی آن یافت، مدعی شدند نام شلبیت و کیوانپور را نشنیدهاند. دفتر با نام یک شرکت فروش ساعت ثبت شده بود و در آن فقط چند ساعت فرسوده، دستگاه پولشمار و یک میز دیده میشد.
یکی از مشتریان اصلی شلبیت، شبکهای فارسیزبان شامل بیش از دو هزار وبسایت قمار است. دو چهره اصلی تبلیغاتی این شبکه، ساشا سبحانی و پویان مختاری، اینفلوئنسرهای ایرانی هستند که زندگی مجلل خود، از خودروهای چندمیلیوندلاری و ویلاهای گرانقیمت تا جت خصوصی و مهمانیهای قایقهای تفریحی، را در شبکههای اجتماعی به نمایش میگذارند.
رویترز بیش از ۶۰ اینفلوئنسر ایرانی را شناسایی کرده که این سایتها را تبلیغ میکنند؛ حدود نیمی از آنها بیش از یک میلیون دنبالکننده دارند.
بررسی فنی شرکت امنیت سایبری اینفوبلاکس (Infoblox) نشان داد سایتهایی که ظاهرا با نامها و برندهای متفاوت ثبت شدهاند، از نرمافزار و ویژگیهای مشترکی استفاده میکنند و بخشی از یک شبکه واحدند. تنها یکی از این سایتها از ماه مه ۲۰۲۴ بیش از ۱۳۰ میلیون دلار از طریق شلبیت پردازش کرده است.
قمار در جمهوری اسلامی ممنوع و مستوجب زندان و شلاق است، اما این شبکه به سامانه پرداخت الکترونیکی ایران دسترسی دارد؛ سامانهای که حکومت بهشدت بر آن نظارت میکند.
منابع پیشین حکومتی و افراد مرتبط با سپاه به رویترز گفتهاند سپاه پاسداران حدود یک دهه پیش، همزمان با گسترش قمار آنلاین، کنترل بزرگترین شبکههای این حوزه را در دست گرفت.
بهگفته آنان، سپاه از سایتهای قمار برای پیوند دادن نظام مالی داخل ایران به شبکههای مالی خارج از کشور استفاده کرده و اینفلوئنسرها را برای جلب مشتری به خدمت گرفته است.
رضا غیبی، مقام سابق دولت ایران، گفت برخورد جمهوری اسلامی با برخی شبکههای قمار نه برای حمایت از مردم، بلکه برای حذف رقباست.
حمید نیکو، مشاور پیشین سپاه، نیز توضیح داد هرگاه یک فعالیت مالی بزرگ و مستقل شکل میگیرد، سپاه برای کنترل آن وارد میشود.
به گفته میعاد ملکی، مقام پیشین وزارت خزانهداری آمریکا، سپاه چیزی را غیرقانونی اعلام میکند و سپس هم ممنوعیت و هم بازار سیاه آن را در اختیار میگیرد.
دادههای بلاکچین نشان میدهند شلبیت دستکم ۱۲۵ میلیون دلار برای بانک مرکزی ایران پردازش کرده است.
این صرافی همچنین حداقل ۲۰ میلیون دلار از عملیاتی دریافت کرده که کارشناسان آن را شبکه استخراج رمزارز در ایران میدانند.
استخراج رمزارز، که ایران در سال ۲۰۱۹ قانونی کرد، به یکی از ابزارهای مهم دور زدن تحریمها تبدیل شده است: بیتکوین و دیگر رمزارزهای تولیدشده در ایران میتوانند بدون استفاده از نظام بانکی جهانی در بازارهای بینالمللی فروخته شوند.
از ماه مه ۲۰۲۴ دستکم ۶۷۶ میلیون دلار از آدرسهای مرتبط با شلبیت به بایننس، بزرگترین صرافی رمزارز جهان، منتقل شده است.
حدود ۵۴۰ میلیون دلار از این مبلغ پس از آن جابهجا شد که نهاد تنظیم مقررات داراییهای مجازی دبی، VARA، شلبیت را بهدلیل فعالیت بدون مجوز جریمه کرد. ریچ سندرز، پژوهشگر مستقل بلاکچین، گفت در اکتبر ۲۰۲۵ بایننس را از ارتباط شلبیت با ایران مطلع کرده بود، اما انتقال پول پس از آن نیز ادامه یافت.
بایننس گفت شلبیت هیچگاه حساب مستقیمی در این صرافی نداشته و تحریم نشده بود. این شرکت اعلام کرد هنگامی که کاربران مرتبط با شلبیت با پلتفرم آن تعامل کردند، سامانههای نظارتی حسابهای مربوط را بررسی، مسدود و به نهادهای مجری قانون گزارش کردند.
بایننس در عین حال گفت یک شرکت مستقل تحلیل بلاکچین این تراکنشها را پرخطر تشخیص نداده بود. این صرافی در سال ۲۰۲۳ بهدلیل نقض مقررات مبارزه با پولشویی، از جمله پردازش معاملات مرتبط با ایران، ۴.۳ میلیارد دلار در آمریکا جریمه شده بود.
نهاد تنظیم مقررات داراییهای مجازی دبی تایید کرده است که همراه با اداره اقتصاد و گردشگری دبی در سال ۲۰۲۵ علیه شلبیت اقدام کرده است.
این نهاد در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد شلبیت مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم را نقض کرده و باید فورا همه فعالیتهای بدون مجوز خود را متوقف کند.
بهگفته یک منبع آگاه، مقامهای دبی اکنون شلبیت، کیوانپور و شبکه ایرانیان مرتبط با قمار رمزارزی را بررسی میکنند.
سبحانی، مختاری و کیوانپور در پروندهای مربوط به سایتهای قمار abt90 و Hazarat در ایران محاکمه شدند. سبحانی و مختاری در سال ۲۰۲۳ غیابی به دو سال زندان و کیوانپور به سه ماه زندان محکوم شدند. ایران برای سبحانی و مختاری اعلان قرمز اینترپل صادر کرد و هر دو در اسپانیا بازداشت شدند، اما اعلانها بعدا لغو و پرونده اسپانیا بسته شد.
سبحانی هرگونه نقش در پولشویی، دور زدن تحریمها، تامین مالی تروریسم یا انتقال پول برای حکومت، بانک مرکزی و سپاه را رد کرده و گفته است تنها برای برخی سایتها تبلیغات پولی انجام داده و مالک یا مدیر آنها نبوده است.
مختاری نیز گفته عضو سپاه یا هیچ گروه نظامی وابسته به جمهوری اسلامی نیست و اتهامات مقامهای دبی را رد کرده است. هر دو گفتهاند شلبیت و کیوانپور را نمیشناسند و از ارتباط احتمالی فعالیتهایشان با حکومت ایران اطلاعی ندارند.
مختاری در اواخر مارس در دبی به ظن تامین مالی گروههای ایرانی متهم به حمله به امارات بازداشت شد.
بنابهگفته منابع رویترز، او ۳۵ روز در بازداشت بود، سپس اخراج شد و داراییهایش، از جمله حسابهای بانکی و خانهای پنج میلیون دلاری، را از دست داد.
او بعدا در هنگکنگ اعلام کرد با هویتی جعلی و ویزای طلایی به نام «پاتریک فیلیپ»، شهروند وانواتو، در امارات زندگی میکرده است. مختاری سرانجام در ژوئیه عازم ایران شد و پس از انتشار تصویری از مسیر بازگشت، دیگر مطلبی منتشر نکرد.
رویترز تاکید کرده قادر نیست اعلام کند که سپاه بهطور مستقیم شلبیت و کل شبکه قمار را اداره میکند یا مشخص کند کدام بخش حکومت بر عملیات نظارت دارد و بخش عمده پول در نهایت به کجا رفته است.
با این حال، تحلیلگران با استناد به ارتباط مستقیم شلبیت با بانک مرکزی، نهادهای تحریمشده، عملیات استخراج رمزارز و نبود فعالیت تجاری عمومی، معتقدند این شبکه بخشی از سازوکار مالی حکومت ایران است.
این پرونده نشان میدهد چگونه ترکیب قمار غیرقانونی، اینفلوئنسرها، زیرساخت بانکی داخلی، استخراج رمزارز و صرافیهای بینالمللی، به جمهوری اسلامی کمک کرده است محدودیتهای مالی و بانکی غرب را دور بزند.
شبکههای سیبیاس نیوز، سیانان، روزنامه والاستریت ژورنال و وبسایت اکسیوس، بهنقل از منابع خود در دولت آمریکا گزارش دادند که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهطور جدی در حال بررسی حمله به اهداف مرتبط با انرژی در ایران طی چند روز آینده است، اما هنوز دستور نهایی اجرای آن را صادر نکرده است.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت که جمهوری اسلامی در روزهای اخیر «بسیار تهاجمی» عمل کرده است.
بهگفته یک مقام آمریکایی، جمهوری اسلامی پس از حمله موشکی غافلگیرانه روز چهارشنبه به یک پایگاه آمریکا در اردن، حملات دیگری نیز علیه نیروهای آمریکایی در منطقه انجام داده است. این مقام از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
جمهوری اسلامی پنجشنبه نیز به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز نیز حمله کرد.
واکنش جمهوری اسلامی
در پی انتشار این گزارشها خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، بهنقل از یک مقام ارشد امنیتی جمهوری اسلامی نوشت حمله آمریکا به زیرساختهای ایران «اقدامی جنونآمیز» خواهد بود.
این مقام امنیتی به تسنیم گفت: «ما طرحی گسترده برای پاسخ آماده کردهایم که شامل حمله به زیرساختهای حیاتی رژیم صهیونیستی و زیرساختهای انرژی آمریکا در منطقه است و کاملاً برای اجرای آن آمادگی داریم.»
خبرگزاری فارس، دیگر خبرگزاری وابسته به سپاه نیز در کانال تلگرامی خود فهرستی از مهمترین تاسیسات انرژی جهان در خاورمیانه را منتشر کرد و نوشت که همه این تاسیسات در تیررس موشکهای جمهوری اسلامی هستند.
تاسیساتی که فارس به آنها اشاره کرده است، میدان نفتی غوار و تاسیسات ابقیق و خریص در عربستان سعودی، پالایشگاه الرویس و میدان نفتی زاکوم در اماراتمتحده عربی، میدان گازی گنبد شمالی و تاسیسات الانجی راسلفان قطر، میدان نفتی برقان کویت، پالایشگاه ستره و تاسیسات المعامیر بحرین، و میدانهای گازی لویاتان و تامار اسرائیل هستند.
جزییات طرح حمله احتمالی گسترده آمریکا و اسرائیل
بهگزارش سیبیاس نیوز بحثهایی در این زمینه مطرح شده بود که عملیات تا زمان باز شدن بازارهای مالی در روز دوشنبه آینده پایان یابد، زیرا نگرانیهایی درباره تاثیر بمبارانها بر اقتصاد آمریکا و اقتصاد جهانی وجود دارد؛ با این حال، زمان مشخصی برای پایان عملیات نهایی نشده است.
به گفته چند منبع آمریکایی، اسرائیلیها در جریان قرار گرفتهاند و در حال انجام هماهنگیهای لازم با ایالات متحده هستند. این منابع گفتند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هنوز دستور نهایی آغاز حملات را صادر نکرده است.
یک عملیات مشترک به معنای بازگشت اسرائیل به عملیات رزمی خواهد بود؛ عملیاتی که این کشور در جریان آتشبس با میانجیگری آمریکا متوقف کرده بود. از زمانی که یادداشت تفاهم اسلامآباد از هم فروپاشید و آمریکا حملات نظامی را از سر گرفت، جمهوری اسلامی اسرائیل را هدف قرار نداده است.
یک مقام اسرائیلی به سیبیاس نیوز گفت: «اسرائیل از هیچ تصمیمی برای ازسرگیری عملیات نظامی تمامعیار اطلاع ندارد و از اسرائیل نیز خواسته نشده است در هیچ اقدام نظامی علیه حکومت ایران مشارکت کند.»
آمادگی سنتکام برای حمله به سایتهای موشکی
در همین شبکه خبری سیانان به نقل از دو مقام آمریکایی آشنا با برنامههای ایالات متحده برای حمله به جمهوری اسلامی نوشت واشینگتن «در حال برنامهریزی برای حملات جدید به ایران در روزهای شنبه و یکشنبه است، زیرا دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، «به دنبال راهحلی برای جنگ است.»
این دو مقام که سیانان به نام آنها اشاره نکرد، گفتند دامنه دقیق حملات و اهداف بالقوهای که ایالات متحده ممکن است هدف قرار دهد، مشخص نیست و ممکن است حملات لغو شوند.
به نوشته این شبکه خبری، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) گزینههایی را تهیه و نیروهای خود را برای گسترش جنگ، از جمله بمباران سنگین دو هفتهای سایتهای موشکی ایران، آماده کرده است.
این گزارش با اشاره به اینکه در این برنامهریزی سایتهای انرژی هدف حمله قرار خواهند گرفت، میگوید: «دولت ترامپ به دلیل نگرانی از اینکه تهران میتواند علیه سایتهای زیرساختی خلیج فارس تلافی کند و بازارهای انرژی جهانی را که از قبل تحت فشار جنگ بودهاند، شوکه کند، نسبت به حمله به زیرساختهای انرژی ایران محتاط بوده است.»
سیانان همچنین اشاره کرد که ارتش ایالات متحده برای انجام مجموعهای از حملات با هدف قرار دادن زیرساختهای هستهای ایران از جمله کوه کلنگ گزلا، آمادهسازیهایی را انجام داده است، هرچند که حملات به آن سایت محدود نمیشود.
بر اساس این گزارش، مقامهای آمریکایی گفتند که این آمادهسازیها در چند روز گذشته سرعت بیشتری گرفته است.
ترامپ: فقط پیروزی میخواهیم
شبکه سیبیاس انیوز بهنقل از منابعی که در جریان گفتوگوهای کابینه دولت ترامپ قرار گرفتهاند، طرح حمله نظامی روز جمعه در نشست کابینه در کمپ دیوید مطرح شد. یکی از منابع گفت برخی از دستیاران کاخ سفید که تمرکزشان بر مسائل سیاسی است، بهشدت با این طرح مخالفت کردند.
هنگامی که خبرنگاران در اتاق حضور داشتند، ترامپ گفت: «ضربات بسیار سختی به آنها وارد خواهیم کرد. در مقطعی خواهند گفت: دیگر نمیتوانیم تحمل کنیم.»
وقتی خبرنگاران درباره احیای دیپلماسی از او پرسیدند، گفت: «فکر میکنم فقط میخواهیم پیروز شویم.»
دو منبع گفتند زیرساختهای انرژی، از جمله نیروگاهها و پالایشگاهها، احتمالا در فهرست اهداف قرار خواهند گرفت.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای به سیبیاس نیوز گفت: «همانطور که رییسجمهوری ترامپ امروز در نشست کابینه گفت، ایالات متحده پیروز خواهد شد و در دوران ریاستجمهوری او، ایران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.»
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، گفت وزارت جنگ پیش از آنکه رییسجمهوری تصمیم نهایی خود را بگیرد، درباره اهداف اظهار نظر نخواهد کرد.
پارنل در بیانیهای گفت: «وزارت جنگ کاملا آماده و مهیای اقدام است و میتواند دستورات رییسجمهوری را در هر لحظه اجرا کند.»
یک مقام نظامی سابق آمریکا به سیبیاس گفت ارزش حمله به زیرساختهای انرژی در این است که توان نیروهای مسلح جمهوری اسلامی برای ارائه خدمات و اداره موثر کشور را تحت تاثیر قرار دهد.
بهگفته یک مقام ارشد اسرائیلی، زمانی که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اوایل این هفته دیدار کردند، نتانیاهو او را در جریان سه گزینه برای جنگ قرار داد که یکی از آنها حملات نظامی متمرکز بر مسیرهای زمینی تدارکاتی بود. نتانیاهو همچنین با پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، دیدار کرد.
یک مقام آمریکایی به سیبیاس نیوز گفت ایالات متحده پیشتر در این درگیری پلهایی را هدف قرار داده است که کاربرد دوگانه داشتند؛ یعنی هم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و هم غیرنظامیان از آنها استفاده میکردند.
براساس این گزارش روز جمعه در سطح عالی دولت آمریکا بحثهایی درباره قطع برق سراسر تهران انجام شد، اما تا بعدازظهر جمعه هیچ تصمیمی در این باره گرفته نشده بود.
ترامپ هفته گذشته در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت در ازای هر حمله به یک کشتی در تنگه هرمز، یک پل یا نیروگاه ایران را بمباران و نابود خواهد کرد.
ترامپ جمعه ۹ مرداد در کمپ دیوید گفت: «شیوه مذاکره ایرانیها مرا عصبانی میکند. آنها ۷ ساعت بر سر موضوعی مذاکره میکنند که میتوانند در ۱۰ دقیقه به نتیجه برسانند.»
او افزود استیو ویتکاف، جرد کوشنر، جیدی ونس و مارکو روبیو در مذاکرات با تهران نقش دارند و با وجود اختلافها، رسیدن به توافق همچنان ممکن است.
ترامپ در عین حال بر تداوم حملات به مواضع جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت این حملات تا زمان تضعیف کامل توان نظامی حکومت ایران ادامه خواهد یافت.
او ادامه داد: «شاید اکنون هنوز قوی باشند، اما ضعیفتر و ضعیفتر خواهند شد و سرانجام از بین میروند. بهزودی دیگر چیزی از توان نظامی آنها باقی نخواهد ماند.»
طی هفتههای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تشدید تنشها در منطقه انجامیده است.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) ۹ مرداد در بیانیهای، روایت جمهوری اسلامی مبنی بر مسدود بودن تنگه هرمز را نادرست خواند و تاکید کرد این آبراه همچنان برای تردد کشتیهای تجاری باز است.
ساعاتی پیش، «نهاد مدیریت آبراهه خلیج فارس»، وابسته به حکومت ایران، اعلام کرده بود بهدلیل تداوم اقدامات «تجاوزکارانه» ارتش آمریکا در منطقه، تردد در تنگه هرمز امکانپذیر نیست.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
ترامپ: مقامهای جمهوری اسلامی دروغگو هستند
رییسجمهوری آمریکا در ادامه سخنان خود در نشست کابینه در کمپ دیوید، رفتار تهران در قبال واشینگتن را «ناصادق و بسیار غیرمنصفانه» توصیف کرد و گفت اعتماد خود را به مقامهای جمهوری اسلامی از دست داده، زیرا آنها «دروغ میگویند».
ترامپ همچنین گمانهزنیها درباره نقش حکومت ایران در حمله سایبری به تاسیسات آب ایالت مینهسوتا را رد کرد و مسئولیت این موضوع را متوجه دولت ایالتی و فرماندار مینهسوتا دانست.
ترامپ پیش از آغاز نشست کابینه نیز در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز تاکید کرده بود جمهوری اسلامی در نهایت «چارهای جز تسلیم نخواهد داشت.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که شبکه سیانان پیشتر گزارش داد ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان تهران و واشینگتن در آینده نزدیک محتمل به نظر نمیرسد.
به گزارش این شبکه، برخلاف ادعای ترامپ مبنی بر اینکه تهران برای پایان دادن به درگیریها «التماس میکند»، برخی مقامهای آمریکایی نگران هستند جمهوری اسلامی بیش از گذشته بر اهرم فشار تنگه هرمز و حملات موشکی علیه نیروهای آمریکایی تکیه کند.
بسنت: داراییهای جمهوری اسلامی را در سراسر جهان شناسایی میکنیم
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در نشست کابینه در کمپ دیوید بر ادامه فشارها علیه جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت واشینگتن در سراسر جهان به دنبال شناسایی و توقیف داراییهای حکومت ایران است.
او با اشاره به تشدید تحریمهای واشینگتن علیه تهران در ماههای اخیر افزود این سیاست به دستور ترامپ از مارس ۲۰۲۵ آغاز شده و با هدف تضعیف شبکههای مالی حکومت ایران ادامه دارد.
بسنت اضافه کرد: «بانک مرکزی [جمهوری اسلامی] مجبور شد پول چاپ کند و این باعث تورم شد. اکنون آنها با تورم ۱۸۰ درصدی مواجه هستند. آنها قادر به پرداخت حقوق نیروهای خود نیستند.»
وزیر خزانهداری آمریکا تاکید کرد دولت ترامپ در حال ردیابی داراییهای جمهوری اسلامی در سراسر جهان است تا این منابع به مردم ایران بازگردانده شود.
به گفته او، این داراییها همچنین برای پرداخت غرامت به شهروندان آمریکایی آسیبدیده از اقدامات جمهوری اسلامی و نیز جبران خسارات ناشی از حملات به کشتیها در تنگه هرمز اختصاص خواهد یافت.
در هفتههای اخیر و پس از فروپاشی آتشبس، ایالات متحده فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را از طریق اعمال محاصره دریایی افزایش داده و همزمان، دور تازهای از تحریمها را به اجرا گذاشته است.
وزارت خزانهداری آمریکا هفتم مرداد ۱۰ شرکت و نهاد و ۸ نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
این وزارتخانه یک روز بعد نیز شبکه بینالمللی پشتیبان شرکت هواپیمایی ماهانایر را تحریم کرد.
این حملات سومین دور عملیات نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ ۴۰ روزه بود و پس از دو دور کوتاه حمله در ۱۹ و ۲۰ خرداد و ۵ و ۶ تیرماه انجام شد. هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و خوزستان، چهار استانی که مهمترین پایگاههای دریایی جمهوری اسلامی در آنها قرار دارند، بیشترین سهم از حملات را به خود اختصاص دادند.
سپاه پاسداران پنج منطقه دریایی در خلیج فارس و دو پایگاه مستقل در دریای عمان دارد که همه آنها در این حملات دو هفتهای هدف بمباران قرار گرفتند: منطقه اول صاحبالزمان در بندرعباس، منطقه دوم امام حسن در بوشهر، منطقه سوم امام حسین در ماهشهر، منطقه چهارم ثارالله در عسلویه و منطقه پنجم امام باقر در بندر لنگه.
علاوه بر اینها، دو پایگاه دریایی مستقل سپاه، امام علی در چابهار و امامت در جاسک، نیز در ساحل دریای عمان قرار دارند و بمباران شدند.
ارتش نیز چهار منطقه دریایی دارد که سه منطقه آن در جنوب بمباران شدند: منطقه اول امامت در بندرعباس، منطقه دوم ولایت در بوشهر و منطقه سوم نبوت در کنارک. در منطقه چهارم امام رضا، مربوط به ناوگان شمال، در این حملات دو هفتهای بمبارانی مشاهده نشد.
سیستان و بلوچستان؛ تمرکز بمبارانها بر چابهار و کنارک
سیستان و بلوچستان استانی است که بخشی از مهمترین مراکز دریایی جمهوری اسلامی در سواحل دریای عمان را در خود جای داده است. پایگاه دریایی مستقل امام علی نیروی دریایی سپاه، محل استقرار شناورهای رزمی و تجهیزات پشتیبانی، و همچنین برج کنترل ترافیک دریایی بندر، در چابهار هدف قرار گرفتند.
برج کنترل کاربری دوگانه داشت و هم برای اهداف تجاری و ماهیگیری و هم برای رصد کشتیها و اهداف نظامی استفاده میشد. کنارک نیز، که منطقه سوم دریایی ارتش و پایگاه دهم شکاری نیروی هوایی در آن قرار دارند، در فهرست اهداف قرار داشت.
فرودگاههای ایرانشهر و سراوان نیز، که محل استقرار برخی مراکز وابسته به نیروهای مسلح، از جمله تیپهای لشکر ۸۸ زرهی ارتش، هستند، هدف حملات قرار گرفتند. ممکن است برخی یگانهای موشکی مخفی سپاه نیز در این منطقه بوده باشند و هدف بمباران قرار گرفته باشند.
پادگان نیروی زمینی ارتش در بمپور نیز بمباران شد و شماری از نیروهای آن، از جمله سربازان وظیفه کشته شدند. راسک نیز از دیگر اهداف این حملات بود.
استان هرمزگان؛ مهمترین کانون عملیات
هرمزگان استانی است که مهمترین مراکز فرماندهی، عملیاتی و لجستیکی نیروی دریایی سپاه و ارتش در آن مستقر هستند و به همین دلیل گستردهترین حملات را تجربه کرد.
جاسک و سیریک، در مسیر ورودی به تنگه هرمز، دو منطقهای هستند که بارها بمباران شدند. جاسک محل استقرار پایگاه دریایی مستقل امامت نیروی دریایی سپاه است که در سالهای اخیر به مرکز استقرار یگانهای دریایی و موشکی جمهوری اسلامی تبدیل شده بود و از آن برای حمله به کشتیها استفاده میشد.
جاسک همچنین به دلیل دسترسی مستقیم به دریای عمان و نقش آن در کنترل مسیرهای منتهی به تنگه هرمز اهمیت ویژهای دارد. در شمال سیریک، طاهرویه نیز محل استقرار بخشی از زیرساختهای نظامی سپاه برای حمله به کشتیها در خروجی تنگه هرمز بود.
نیروی دریایی سپاه بارها از این منطقه به کشتیها و نفتکشها حمله کرد و از جمله فجیره، یکی از هفت امارت امارات متحده عربی، را هدف قرار داد. فجیره مقصد نهایی خط لوله نفتی ابوظبی–فجیره است که به امارات متحده عربی امکان میدهد با دور زدن تنگه هرمز و از مسیر خشکی، نفت صادراتی خود را به دریای عمان برساند.
جزایر راهبردی قشم، لارک، هنگام و هرمز، که بر تنگه هرمز اشراف دارند، از دیگر اهداف بمبارانشده در این دو هفته بودند. این جزایر شبکه تهاجمی دریایی جمهوری اسلامی را در دهانه تنگه هرمز تشکیل میدهند و محل استقرار یگانهای دریایی و موشکی و سامانههای تهاجمی ساحلی هستند.
مهمترین بخش حملات آمریکا در بندرعباس انجام شد که محل استقرار ستادهای نیروهای دریایی ارتش و سپاه هستند. بندرعباس علاوه بر این، شهری است که منطقه یکم دریایی سپاه، منطقه یکم دریایی ارتش، قرارگاه دریایی خاتمالانبیا، پایگاه نهم شکاری نیروی هوایی، اسکلههای نظامی، مراکز تعمیراتی، انبارهای لجستیکی و دیگر مراکز پشتیبانی در آن متمرکز شدهاند.
بندر رجایی، مهمترین معبر واردات و صادرات ایران، و پالایشگاه ستاره خلیج فارس، یکی از بزرگترین پالایشگاههای ایران که حدود چهل درصد بنزین کشور را تولید میکند، در این منطقه قرار دارند.
با این حال، بندر رجایی و پالایشگاه ستاره خلیج فارس بهطور مستقیم بمباران نشدند؛ زیرا تمرکز اصلی حملات آمریکا بر زیرساختهای نظامی و پشتیبانی وابسته به نیروهای مسلح بود. زیرساختهای اقتصادی، با توجه به ضعف پدافندی جمهوری اسلامی، کاملاً در تیررس بودند، اما آمریکا در این حملات از بمباران آنها خودداری کرد.
بندر خمیر در غرب بندرعباس و برخی پلها و مسیرهای ارتباطی مورد استفاده در جابهجایی تجهیزات نظامی نیز هدف قرار گرفتند. بندر خمیر در مسیر مهم بندرعباس به شیراز قرار دارد.
حاجیآباد، در ۱۶۵ کیلومتری شمال بندرعباس، نیز که اهمیت راهبردی در اتصال بندرعباس به مناطق مرکزی ایران دارد، بمباران شد.
بندر لنگه نیز، که مقر منطقه پنجم نیروی دریایی سپاه پاسداران در خلیج فارس است، هدف حملات قرار گرفت. این منطقه دریایی سپاه مسئول عملیات نظامی در جزایر چهارگانه ابوموسی، تنب بزرگ، تنب کوچک و سیری است.
ابوموسی و تنب بزرگ، به دلیل استقرار تفنگداران دریایی سپاه و قایقهای تندرویی که به کشتیها حمله میکردند، هدف بمباران قرار گرفتند.
تاسیسات نظامی کیش نیز، که بیشتر بهعنوان یک جزیره تجاری شناخته میشود، بمباران شد. شناور موشکانداز سپاه در بندر کنگ نیز، مانند بسیاری از شناورهای سپاه، هدف حمله قرار گرفت و غرق شد.
جزیره فارور نیز، که محل استقرار بخش دیگری از تفنگداران دریایی سپاه است، بمباران شد.
استان بوشهر؛ حملات شدید به مراکز موشکی سپاه
استان بوشهر یکی از مهمترین مراکز دریایی سپاه و همچنین بخشی از زیرساختهای پشتیبانی نیروی هوایی ارتش را در خود جای داده است.
مهمترین هدف در این استان، منطقه دوم دریایی سپاه امام حسن در شهر بوشهر بود که از یگانهای اصلی عملیاتی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس به شمار میرود. همزمان، پایگاه ششم شکاری نیروی هوایی ارتش نیز هدف قرار گرفت؛ پایگاهی که در پشتیبانی و عملیات هوایی جنوب ایران نقش مهمی دارد.
دامنه حملات به شهر بوشهر محدود نماند و چغادک، خورموج، کنگان و دیر نیز، که محل استقرار یگانهای موشکی و پهپادی برای حمله به کشورهای جنوب خلیج فارس بودند، هدف حمله قرار گرفتند.
جزیره خارک، بهعنوان مهمترین پایانه صادرات نفت ایران، نیز مورد حمله قرار گرفت، اما تاسیسات نظامی آن بمباران شد و نه تاسیسات نفتی. مراکز نظامی عسلویه نیز بهطور مشابهی بمباران شد.
کاملا آشکار بود که آمریکا در این حملات قصد بمباران اهداف اقتصادی، مانند فازهای بیستوچهارگانه گازی پارس جنوبی را که بسیار آسیبپذیر بودند، نداشت.
خوزستان؛ حمله به زیرساخت نظامی جنوب غرب ایران
در اهواز، مرکز استان خوزستان، مراکز فرماندهی و پشتیبانی نیروهای مسلح، از جمله تاسیسات و تجهیزات لشکر زرهی ۹۲ ارتش و مراکز موشکی سپاه که از آنجا حملاتی به سوی کویت انجام میشد، هدف حمله آمریکا قرار گرفتند.
در اطراف اهواز، مناطق نظامی حمیدیه، دشت آزادگان و هویزه، از جمله منطقه مرزی چذابه، هدف قرار گرفتند. ماهشهر، جایی که ستاد منطقه سوم دریایی سپاه امام حسین مستقر است و یکی از مهمترین پایگاههای نیروی دریایی سپاه در شمال خلیج فارس محسوب میشود، از دیگر کانونهای حمله بود.
مراکز نظامی بندر خمینی نیز، که بندری راهبردی در کنار شهر ماهشهر است، از جمله اهداف بودند. هدف قرار گرفتن این مراکز، ادامه همان الگوی حمله به شبکه دریایی سپاه از چابهار تا بندرعباس و بوشهر و ماهشهر در شمال خلیج فارس بود.
در امیدیه، پایگاه پنجم شکاری نیروی هوایی ارتش هدف قرار گرفت؛ یکی از مراکز مهم دفاع هوایی در جنوب غرب ایران. عملیات سپس به بهبهان و هندیجان گسترش یافت؛ شهرهایی که برخی مراکز و زیرساختهای وابسته به نیروهای مسلح در آنجا قرار دارند.
تاسیسات اتمی در حال ساخت دارخوین، در منطقه شادگان، نیز هدف قرار گرفت. در این تاسیسات هنوز مواد هستهای وجود ندارد و این مرکز فاقد راکتور است.
در شمال استان، دزفول و اندیمشک نیز هدف حملات قرار گرفتند. اهمیت این دو شهر به استقرار پایگاه چهارم شکاری وحدتی و مجموعهای از تاسیسات نظامی، آموزشی و لجستیکی بازمیگردد که طی دهههای گذشته از مهمترین مراکز نیروی هوایی ارتش بودهاند.
حملات تنها به پایگاههای هوایی و دریایی محدود نماند و مراکز موشکی و پهپادی آبادان نیز، به دلیل نقش آن در حملات به کویت، هدف قرار گرفتند.
در مرحله پایانی، بمبارانها بهطور محدود به عمق ایران گسترش یافت و مناطق نظامی عمقیتر در جنوب، مانند شیراز، دژکرد و کیار در چهارمحال و بختیاری، نیز مورد حمله قرار گرفتند.
استانهای غربی؛ تمرکز بر انهدام پدافند هوایی و مراکز راداری
در استان ایلام، مناطق چوار و دینارکو آبدانان به دلیل استقرار برخی تاسیسات راداری و پدافندی هدف قرار گرفتند. یک منطقه در اطراف دهلران نیز بمباران شد.
در استان کرمانشاه، شهرهای اسلامآباد غرب (شاهآباد) و کنگاور، که میزبان سامانههای پدافند هوایی و برخی زیرساختهای موشکی هستند، هدف حملات قرار گرفتند.
منطقه ویسیان در استان لرستان و مراکز نظامی خرمآباد نیز، که محلی برای حملات موشکی دوربرد سپاه است، تحت حمله قرار گرفتند.
در استان همدان نیز پایگاه سوم شکاری شهید نوژه و سامانههای راداری و پدافندی اطراف آن در منطقه کبودرآهنگ هدف قرار گرفتند.
استانهای مرکزی؛ بمباران ذخایر موشکی و پهپادی
در استان یزد، شهرستان تفت که میزبان برخی تاسیسات نظامی و پشتیبانی است، هدف حملات قرار گرفت. در استان اصفهان نیز نائین هدف قرار گرفت. سپاه پاسداران از استانهای مرکزیتر، مانند اصفهان و یزد، برای استقرار شهرهای موشکی خود استفاده میکند.
پس از بمباران گسترده یگانهای موشکی در مناطق غربی کشور، مانند کرمانشاه و لرستان، در دو جنگ قبلی، سپاه موشکهای دوربردتر خود را به مناطق مرکزی و شرقی ایران منتقل کرده است؛ با این حال، با توجه به توان بمبافکنهای راهبردی آمریکا و ظرفیت استفاده از هواپیماهای سوخترسان، بعید است این مراکز از بمباران در امان بمانند. تاسیسات اتمی آب سنگین خنداب اراک در استان مرکزی نیز بهطور مکرر و در چندین نوبت بمباران شد.
در شمالغرب کشور، پیرانشهر و بانه در استانهای آذربایجانغربی و کردستان، به دلیل موقعیت مرزی و استقرار برخی یگانهای نظامی و مرزبانی، هدف قرار گرفتند. برخی مناطق نظامی در اطراف تبریز، در استان آذربایجانشرقی، و سیلوانای ارومیه نیز بمباران شدند.
زیباکنار؛ هدف قرار گرفتن مرکز آموزش نیروی دریایی سپاه
در میان اهداف عملیات، زیباکنار در استان گیلان جایگاه ویژهای داشت. برخلاف بسیاری از شهرهای دیگر که میزبان پایگاههای رزمی یا سامانههای دفاعی هستند، مهمترین هدف در این منطقه دانشگاه علوم و فنون دریایی خمینی سپاه بود؛ مرکزی که در آموزش افسران و تربیت فرماندهان نیروی دریایی سپاه نقش اساسی دارد.
هدف قرار گرفتن این مرکز نشان میدهد که دامنه عملیات از یگانهای عملیاتی فراتر رفته و مراکز آموزشی و تربیت نیروی انسانی نیروهای مسلح را نیز دربر گرفته است.
تهران؛ شناسایی اهداف احتمالی آینده، نه بمباران
تهران در جریان این دو هفته بمباران نشد و در شمار شهرها و مناطق هدفگرفتهشده قرار نمیگیرد. اما حضور هوایی آمریکا در آسمان تهران در اواخر عملیات دو هفتهای و فعالیت شدید و پرحجم سامانههای پدافندی نشان میدهد که در این مرحله، شناسایی اهداف حملات بعدی و سنجش توان پدافندی جمهوری اسلامی در تهران مدنظر بوده است.
اهمیت تهران عمدتا نه به دلیل پایگاههای رزمی، بلکه به سبب استقرار عالیترین سطوح فرماندهی نیروهای مسلح است. ستاد کل نیروهای مسلح، فرماندهی سپاه پاسداران، قرارگاههای فرماندهی و مراکز اطلاعاتی و تصمیمگیری نظامی در تهران قرار دارند.
به نظر میرسد در صورت نرسیدن به توافق سیاسی و آغاز دور بعدی حملات، حملات به مناطق عمقیتر ایران، از جمله تهران، گسترش یابد؛ زیرا از ژنرال برد کوپر، فرمانده سنتکام و فرمانده عالی میدانی جنگ با جمهوری اسلامی، نقل شده است که دیگر اهداف نظامی مهمی در جنوب باقی نمانده و اگر قرار است حمله دیگری انجام شود، این حملات باید به مناطق عمقیتر گسترش یابند.
به گزارش شبکه آی۲۴نیوز، کیفرخواست امیر هشام محمد تیتی، شهروند ۳۴ ساله اسرائیلی، پنجشنبه هشتم مرداد به دادگاه منطقهای حیفا ارائه شد.
تیتی اهل روستای بعنه در منطقه الجلیل است و اوایل تیرماه به دست ماموران مخفی پلیس مرزی اسرائیل بازداشت شد.
تحقیقات درباره او بهطور مشترک از سوی سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شینبت) و واحد مرکزی پلیس منطقه شمال انجام شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون به اتهامهای مطرحشده در این پرونده واکنشی نشان ندادهاند. اتهامات مندرج در کیفرخواست هنوز در دادگاه اثبات نشدهاند.
دسترسی به بیمارستانها از طریق آمبولانس
دادستانهای اسرائیلی میگویند کار در یک شرکت خصوصی آمبولانس به تیتی امکان داده بود به بیمارستانهای مختلف دسترسی پیدا کند.
بر اساس کیفرخواست، او در جریان درگیری نظامی ماههای گذشته بین حکومت ایران و اسرائیل، از میزان آمادگی اضطراری بیمارستانها اطلاعات جمعآوری کرده است.
تاسیسات زیرزمینی و بخشهای حفاظتشده از جمله مکانهایی بودهاند که گفته میشود متهم آنها را ثبت کرده است.
دادستانی اعلام کرد تیتی اطلاعات جمعآوریشده را در اختیار رابطان وابسته به نهادهای اطلاعاتی حکومت ایران قرار داده است.
جزییاتی درباره شیوه برقراری ارتباط متهم با این افراد یا ماهیت دقیق اطلاعات منتقلشده منتشر نشده است.
تصویربرداری از حضور رییسجمهوری اسرائیل در یک مرکز درمانی
بازپرسها میگویند تیتی از حضور اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، در مرکز پزشکی الجلیل در شهر نهاریا نیز عکس گرفته است.
او همچنین متهم است که از شهرک آمیکام، محل سکونت یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل، تصویربرداری و آن را مستند کرده است.
در کیفرخواست گفته شده که تیتی چند ماموریت دیگر را نیز در نقاط مختلف اسرائیل انجام داده است. یکی از این موارد، تصویربرداری از «میدان گروگانها» در تلآویو بود.
به گفته دادستانها، او برای پنهان کردن هدف خود، پلاکاردی با تصاویر گروگانها در دست گرفته و خود را یکی از حامیان آنان نشان داده بود.
تصویربرداری از تظاهرات برگزارشده در مرکز حورِو در حیفا هم از دیگر ماموریتهای ذکرشده در کیفرخواست است.
پرداخت از طریق بستگان و کیف پول دیجیتال
دادستانها میگویند تیتی در ازای فعالیتهای خود دهها هزار شِکِل دریافت کرده است.
به گفته آنها، این مبالغ از طریق حسابهای بانکی بستگان متهم و یک کیف پول دیجیتال منتقل شدهاند.
میزان دقیق پول، هویت انتقالدهندگان و شمار تراکنشها در گزارش آی۲۴نیوز مشخص نشده است.
یهودا دایان، از مقامهای دادستانی منطقه حیفا، مسئول پیگیری پرونده معرفی شده است.
هشدار درباره جذب شهروندان در شبکههای اجتماعی
شینبت و پلیس اسرائیل در بیانیهای مشترک اعلام کردند اقدامهای شهروندان اسرائیلی را که در زمان جنگ موجب به خطر افتادن امنیت کشور شود، «با شدیدترین حساسیت» بررسی میکنند.
این دو نهاد همچنین درباره تلاش عوامل متخاصم برای جذب شهروندان اسرائیلی از طریق شبکههای اجتماعی و دیگر راههای ارتباطی هشدار دادند.
در بیانیه مشخص نشده است که آیا ارتباط اولیه با تیتی نیز از طریق شبکههای اجتماعی برقرار شده یا این هشدار جنبه عمومی داشته است.
