جیمز لنکفورد، سناتور جمهوریخواه آمریکا، گفت جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته به آمریکا و متحدانش آسیب زده و مردم ایران را سرکوب کرده است. او افزود دونالد ترامپ نخستین رییسجمهوری آمریکا است که با ترکیب دیپلماسی و قدرت نظامی، تهران را به مذاکره وادار کرده است.
سناتور جیمز لنکفورد، نماینده جمهوریخواه مجلس سنای آمریکا، گفت جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته به آمریکا، متحدانش و شهروندان آمریکایی در منطقه حمله کرده است.
او افزود مردم ایران تحت سرکوب حکومت زندگی میکنند و واشینگتن سالها برای مقابله با تهدیدهای ناشی از جمهوری اسلامی میلیاردها دلار هزینه کرده است.
لنکفورد گفت روسایجمهوری پیشین آمریکا طی بیش از چهار دهه تلاش کردند اختلافات با جمهوری اسلامی را حل کنند، اما دونالد ترامپ نخستین رییسجمهوری است که با استفاده همزمان از دیپلماسی و قدرت نظامی، تهران را پای میز مذاکره آورده است.
روزنامه والاستریت ژورنال در تحلیلی نوشت که اگرچه اعلام توافق از سوی دونالد ترامپ و تایید آن از سوی تهران میتواند بزرگترین پیشرفت دیپلماتیک در چهار ماه جنگ اخیر باشد، اما موفقیت یا شکست آن به چند عامل کلیدی بستگی دارد؛ از جمله بازگشایی تنگه هرمز، پایان محاصره دریایی ایران و نحوه رفتار اسرائیل در روزهای آینده.
دیمین پالِتا، رییس دفتر واشینگتن والاستریت ژورنال، نوشت که ترامپ در روز تولد ۸۰ سالگی خود «بزرگترین هدیه تولدش» را دریافت کرد؛ زمانی که از دستیابی به توافق اولیه با [حکومت] ایران خبر داد؛ توافقی که به گفته نویسنده، در صورت اجرایی شدن میتواند نقطه پایانی بر نزدیک به چهار ماه درگیری و بحران اقتصادی ناشی از آن باشد.
این تحلیل در عین حال این پرسش را مطرح میکند که آیا توافق اعلامشده واقعاً پایدار و قابل اجرا خواهد بود یا نه.
تنگه هرمز؛ نخستین آزمون توافق
والاستریت ژورنال بازگشایی تنگه هرمز را مهمترین شاخص برای سنجش جدیت «توافق» میداند.
ترامپ اعلام کرده است که پس از امضای رسمی توافق در روز جمعه، این آبراه راهبردی که طی ماههای گذشته با محدودیتهای اعمالشده از سوی حکومت ایران روبهرو بوده، دوباره برای تردد کشتیها باز خواهد شد.
به نوشته این روزنامه، اگر کشتیهای نفتکش و تجاری بتوانند بار دیگر به شکل عادی از تنگه هرمز عبور کنند، این تحول میتواند تاثیر قابل توجهی بر بازارهای انرژی و تجارت جهانی بگذارد و شوک مثبتی به اقتصاد بینالمللی وارد کند.
با این حال، نویسنده هشدار میدهد که فاصله زمانی میان اعلام توافق و امضای رسمی آن همچنان میتواند با تحولات پیشبینینشده همراه باشد.
پایان محاصره دریایی ایران
دومین عامل تعیینکننده از نگاه والاستریت ژورنال، سرنوشت محاصره دریایی ایران است.
کاخ سفید در ماههای گذشته برای افزایش فشار بر تهران، محاصره دریایی کشتیها و بنادر ایران را در دستور کار قرار داده بود؛ اقدامی که به نوشته این روزنامه عملاً با هدف فلج کردن اقتصاد ایران انجام شد.
ترامپ اکنون اعلام کرده است که همزمان با بازگشایی تنگه هرمز، این محاصره نیز لغو خواهد شد.
به باور نویسنده، رفع محاصره دریایی میتواند انگیزه جمهوری اسلامی را برای ادامه مذاکرات با واشینگتن افزایش دهد، زیرا بخشی از فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ کاهش خواهد یافت.
اسرائیل؛ بزرگترین متغیر توافق
والاستریت ژورنال اسرائیل را یکی از مهمترین عوامل تهدیدکننده توافق توصیف کرده است.
این گزارش یادآوری میکند که در ماههای گذشته، حملات اسرائیل به لبنان و مواضع نیروهای همپیمان حکومت ایران یکی از اصلیترین موانع پیشرفت مذاکرات بوده است. جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده بود که ادامه این حملات میتواند روند توافق را متوقف کند.
به نوشته این روزنامه، ترامپ در ابتدا نسبت به نگرانیهای تهران درباره حملات اسرائیل بیاعتنا بود، اما در هفتههای اخیر به دلیل ادامه عملیات نظامی اسرائیل و خودداری دولت بنیامین نتانیاهو از کاهش تنشها، به شدت ناراضی شده است.
حملات اسرائیل حتی تا صبح یکشنبه نیز ادامه یافت و واکنش علنی ترامپ را در پی داشت.
نویسنده میپرسد که آیا اسرائیل حاضر خواهد شد برای حفظ توافق از شدت عملیات نظامی خود بکاهد یا خیر؛ پرسشی که از نگاه او یکی از عوامل تعیینکننده آینده این روند دیپلماتیک است.
احساس آرامش، اما با ابهامهای فراوان
والاستریت ژورنال مینویسد مذاکرات میان تهران و واشینگتن طی ماههای گذشته بارها با پیشرفتهای ناقص، عقبگردها و بحرانهای ناگهانی همراه بوده است، اما فضای حاکم بر یکشنبه شب با دفعات قبل تفاوت داشت.
به نوشته این روزنامه، هم در آمریکا و هم در ایران نوعی احساس آسودگی و کاهش تنش دیده میشد؛ احساسی که میتواند نشانه نزدیک شدن دو طرف به پایان یکی از خطرناکترین بحرانهای سالهای اخیر باشد.
با این حال، نویسنده تاکید میکند که همچنان پرسشهای مهمی بیپاسخ مانده است؛ از جمله اینکه آیا اسرائیل به آمریکا و حکومت ایران فرصت خواهد داد تا مذاکرات را ادامه دهند، آیا گروههای همپیمان جمهوری اسلامی در منطقه قابل مهار خواهند بود و آیا طرفین میتوانند از موانع متعدد سیاسی و امنیتی پیش رو عبور کنند.
والاستریت ژورنال در پایان نتیجه میگیرد که با وجود اعلام توافق اولیه، هنوز «عوامل متحرک» فراوانی در این بحران وجود دارد و سرنوشت نهایی توافق به نحوه مدیریت همین متغیرها در روزها و هفتههای آینده بستگی خواهد داشت.
او همچنین تاکید کرد «توافق» حاصلشده، تنگه هرمز را برای همیشه به گذرگاهی «بدون عوارض» تبدیل خواهد کرد.
به گزارش نیویورکتایمز، ترامپ بعدازظهر یکشنبه در یک گفتوگوی تلفنی ۲۸ دقیقهای که از اقامتگاه خود در کاخ سفید انجام داد، گفت در صورتی که جمهوری اسلامی نتواند به یک توافق نهایی هستهای با آمریکا دست یابد، یا حملات نظامی را از سر خواهد گرفت یا ایالات متحده را در ازای دریافت ۲۰ درصد از درآمدهای منطقه به «نگهبان خاورمیانه» تبدیل خواهد کرد.
به گفته دستیاران ترامپ، قرار است مذاکرات درباره پرونده هستهای ایران از روز جمعه پیش آینده در سوئیس آغاز شود. این مذاکرات پس از امضای تفاهم اولیه میان تهران و واشینگتن دنبال خواهد شد.
رییسجمهوری آمریکا در این مصاحبه همچنین تاکید کرد توافقی که با حکومت ایران حاصل شده، در نهایت تضمین میکند که عبور و مرور از تنگه هرمز «برای همیشه بدون عوارض» باشد. او ساعاتی پیشتر نیز در شبکه اجتماعی تروث سوشال از بازگشایی تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا خبر داده بود.
ترامپ در بخشی از این گفتوگو، تصمیم خود برای حمله به ایران در اواخر ماه فوریه [اسفند سال گذشته] و همچنین اعمال محاصره دریایی پس از بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی را عامل تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه به سود آمریکا توصیف کرد.
نیویورکتایمز گزارش داد که ترامپ در روز تولد هشتاد سالگیاش و در حالی که اعضای خانوادهاش برای مراسم شام تولد در اطراف او حضور داشتند، از نقش چین و روسیه در دستیابی به توافق نیز تمجید کرد. او از شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، به دلیل کمک به روند مذاکرات قدردانی کرد.
در مقابل، رییسجمهوری آمریکا انتقادهای تندی را متوجه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، کرد و او را مسئول اقداماتی دانست که به گفته ترامپ، نزدیک بود توافق نهایی با [حکومت] ایران را با شکست مواجه کند.
ترامپ در این باره گفت: «او آدم بسیار سرسختی است و اگر بخواهم با شما صادق باشم، باید برای این کار بسیار از ما سپاسگزار باشد.»
او سپس افزود: «اگر ایران به سلاح هستهای دست پیدا میکرد، اسرائیل حتی دو ساعت هم دوام نمیآورد.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ترامپ پیشتر نیز تایید کرده بود توافق [تفاهم] اولیه میان آمریکا و جمهوری اسلامی نهایی شده و قرار است در روزهای آینده به طور رسمی امضا شود. بر اساس گزارشها، مذاکرات بعدی بر سر برنامه هستهای ایران، رفع تحریمها و سازوکار اجرای تعهدات دو طرف در سوئیس ادامه خواهد یافت.
