مدیران آرامکو: اختلال در هرمز بزرگترین شوک انرژی تاریخ است
رویترز به نقل از امین ناصر، مدیرعامل سعودی آرامکو، گزارش داد شوک عرضه انرژی که از سهماهه نخست سال آغاز شد، بزرگترین شوکی است که جهان تاکنون تجربه کرده است.
ناصر گفت اگر اختلال در تنگه هرمز چند هفته دیگر ادامه یابد، عادیسازی بازار احتمالا تا سال ۲۰۲۷ به تعویق میافتد. او افزود حتی اگر تنگه امروز باز شود، بازگشت بازار به تعادل چند ماه زمان میبرد.
مدیرعامل آرامکو اعلام کرد در صورت تداوم شرایط فعلی، بازار هر هفته حدود ۱۰۰ میلیون بشکه نفت از دست خواهد داد تا زمانی که تنگه بسته بماند. او همچنین گفت شمار کشتیهای عبوری از تنگه از حدود ۷۰ فروند در روز به ۲ تا ۵ فروند کاهش یافته است.
امین ناصر افزود در سهماهه نخست، تولید این شرکت به ۱۲.۶ میلیون بشکه معادل نفت در روز رسیده و در صورت لزوم، آرامکو میتواند طی سه هفته ظرفیت پایدار حداکثری ۱۲ میلیون بشکه در روز را محقق کند.
او تاکید کرد در صورت ازسرگیری تجارت و کشتیرانی عادی، انتظار رشد قوی تقاضا وجود دارد، اما تا زمانی که عرضه از مسیر تنگه هرمز مختل باشد، سهمیهبندی تقاضا ادامه خواهد یافت.
در همین حال، زیاد المرشد، مدیر مالی سعودی آرامکو، اعلام کرد این شرکت حدود ۲۵۰ میلیارد بشکه معادل نفت ذخایر دارد و بیش از ۶۰ درصد جریان نقدی عملیاتی سال ۲۰۲۵ برای توزیع میان سهامداران و سرمایهگذاریهای خارجی در دسترس بوده است.
همزمان با تداوم قطعی اینترنت، فشارهای اقتصادی و پیامدهای جنگ، بسیاری از کسبوکارها در شهرهای مختلف با کاهش فروش، تعدیل نیرو و حتی خطر تعطیلی مواجه شدهاند. صاحبان کسبوکارها در پیامهایی به ایراناینترنشنال، وضعیت کنونی را یکی از دشوارترین دورههای سالهای اخیر توصیف کردند.
یک مدرس کاشت ناخن و مانیکور از توقف کسبوکار خود از اسفندماه سال گذشته تاکنون خبر داد.
به گفته این شهروند، گرچه مردمی که از تامین نیازهای اولیه خود درمانده شدهاند، کمتر به خدمات زیبایی میپردازند، اما عوامل دیگری نیز در این رکود موثر است؛ از جمله قطعی اینترنت که موجب شده تا او کسب درآمد از طریق فروش پکیجهای آموزشی را از دست بدهد.
او همچنین توضیح داد از همان زمان تاکنون آنتن دستگاه کارتخوانش قطع شده است و در پاسخ به پیگیریهایش گفتهاند سیگنال دستگاه کارتخوان «مشاغل غیرضروری» به دلایل «امنیتی» تا اطلاع ثانوی قطع خواهد بود.
بحران در صنایع پتروشیمی و بنادر
افزون بر این، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از موج گسترده بیکاری و ورشکستگی در کسبوکارهای صنعتی و خدماتی وابسته به صنایع سنگین است.
بسیاری از فعالان این حوزهها که تعدیل، اخراج یا بیکار شدهاند، گفتند همچون دیگر صنفهایی که با مشکل اقتصادی مواجه شدهاند، به مشاغلی نظیر رانندگی در اسنپ یا کارهایی روی آوردهاند که امنیت شغلی پایینتری دارند.
یک شهروند شاغل در حوزه صنعت گفت: «هر کیلو پروفیل پیش از جنگ تا حدود قیمت ۷۰ هزارتومان خریدوفروش میشد، اما اکنون قیمت آن به ۱۵۵ هزار تومان رسیده است. به دلیل همین افزایش قیمت مدت سه ماه است که بیکاریم و توان پرداخت هزینه مواد اولیه را نداریم.»
قیمت پروفیل، بهعنوان ماده اولیه ساختوساز در صنایع طی یکسال گذشته افزایش قیمتی ۱۲۰ تا ۱۶۰ درصدی را تجربه کرده است.
مخاطب دیگری که فعال در صنف کابینتسازی است، نیز گفت قیمت هر ورق امدیاف از ۳ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ به ۱۵ تا ۱۷ میلیون تومان در سال جدید رسیده است.
این شهروند با اشاره به رشد ۴۰۰ تا ۴۷۰ درصدی قیمت مواد اولیه، گفت در چنین شرایطی دیگر امکان ادامه کار و پرداخت اجاره محل کسب وجود ندارد.
پیش از این نیز شهروندان از بحران بیکاری در مشاغل مرتبط با پتروشیمی و نبود ورق آهن و مواد پتروشیمی در شهرهایی از جمله اصفهان خبر داده بودند که باعث تعطیلی بسیاری از کارگاههای صنعتی شده است.
علاوه بر صنایع، گزارشهایی نیز از موج توقف کسب و کارها و تعدیل نیرو در بنادر به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
یکی از کارکنان بندر رجایی گفت بسیاری از کارگران این منطقه اقتصادی تعدیل شدهاند و آنها که همچنان سر کار ماندهاند، حقوقهایشان بهصورت مرتب پرداخت نمیشود و بندر بسیار خلوت شده است.
بندر رجایی یکی از مهمترین بنادر تجاری ایران است که اردیبهشت سال ۱۴۰۴ با آنچه انفجار یکی از کانتینرهای حامل مواد شیمیایی خطرناک، از جمله سدیم پرکلرات اعلام شد، دچار آتشسوزی شد و به مرگ دهها نفر انجامید.
بسیاری از شرکتهای پیمانکاری وابسته به این بندر پس از انفجار و تا پیش از جنگ نیز با مشکلات اقتصادی بسیاری دست به گریبان بودهاند.
شهروند دیگری از سربندر در پیامی مشابه نوشت تمامی شرکتهای بندر نیروهای خود را تعدیل کردهاند و حقوق افرادی که کماکان بر سر کار ماندهاند هم به درستی پرداخت نمیشود.
پایگاه خبری رویداد ۲۴ نیز ۱۷ اردیبهشت در گزارشی درباره وضعیت مجموعه فولاد مبارکه پس از حملات آمریکا و اسرائیل نوشت که با وجود اطمیناندهی اولیه به کارکنان مبنی بر پرداخت بدون مشکل حقوق،دستمزد نیروها به حداقل دستمزد مصوب اداره کار تقلیل یافته است و بسیاری از نیروهای متخصص به رانندگی در تاکسیهای اینترنتی روی آوردهاند.
صنف رستوران و غذاخوریها نیز از جمله کسب و کارهایی هستند که با افزایش قیمت مواد اولیه و فشارهای اقتصادی آسیب زیادی دیدهاند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال که صاحب یک رستوران فستفود در لاهیجان است، نوشت: «مواد اولیه ساندویچی که اکنون به مبلغ ۱۰۰ هزارتومان فروخته میشود، چند روز بعد ۱۱۰ هزار تومان خریداری میشود. پس ناچار به افزایش قیمت روزانه هستیم که هم موجب نارضایتی مشتری است و هم خود از این مساله آسیب دیدهایم.»
رستوراندار دیگری از کیش نیز گفت اول ناچار شد بیش از ۱۰ نفر از نیروهایش را تعدیل کند و حالا چارهای جز تعطیلی برایش نمانده است.
همزمان، برخی مخاطبان از افزایش قیمت فستفود خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، قیمت یک ساندویچ بهطور متوسط به ۵۰۰ هزار تومان و یک پیتزا به یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده است.
امین ناصر، مدیرعامل آرامکو گفت شوک فعلی عرضه انرژی بزرگترین شوکی است که جهان تاکنون تجربه کرده است.
ناصر افزود اگر اختلال در تنگه هرمز چند هفته دیگر ادامه یابد، بازار تا سال ۲۰۲۷ میلادی عادی نخواهد شد. او تاکید کرد حتی اگر تنگه هرمز امروز باز شود، باز هم تعادل بازار ماهها زمان خواهد برد.
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف، حاکی از افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی، خدمات، دارو و هزینههای زندگی است. بسیاری از شهروندان وضعیت اقتصادی کنونی را «له شدن زیر بار فقر و گرانی» توصیف کردند.
شهروندی از تبریز با اشاره به افزایش شدید قیمتها گفت: «همه بدبخت شدند، قیمتها دستکم چهار برابر شده. دارو پیدا نمیشود. فروشگاهها، قیمتهای محصولات را از روی جلد پاک میکنند و کالا را با قیمت جدید حساب میکنند.»
او افزود مواد خوراکی، بهویژه گوشت، خدمات، لوازم پتشاپ، دارو و تعمیرات و قطعات خودرو بیشترین افزایش قیمت را داشتهاند.
پیشتر نیز گزارشهای متعددی درباره افزایش نرخ تورم، کاهش قدرت خرید و جهش قیمت کالاهای اساسی منتشر شده است. موضوعی که به گفته کارشناسان، همزمان با نوسانات ارزی و اختلال در واردات، فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کرده است.
یک مخاطب خبر داد قیمت مرغ تنها طی یک هفته ۲۷ هزار تومان افزایش یافته است.
شهروند دیگری نوشت: «برنج به کیلویی ۵۰۰ هزار تومان رسیده. البته گرانیها فقط مربوط به خوراکیها نیست. تمام کالاها و وسایل برقی هم وحشتناک گران شدهاند.»
برخی پیامها به گرانی شدید خریدهای روزمره اشاره دارند.
مخاطبی نوشت: «سه قلم جنس بیارزش مثل چیپس، بیسکویت و بستنی میشود ۳۰۰ هزار تومان. ... مرغ و گوشت که بماند.»
شهروند دیگری نیز از قیمت ۳۰ هزار تومانی نان خبر داد.
مخاطبی با شرح جزییات خرید روزانه خود گفت: «مرغ کیلویی ۳۴۰ هزار تومان، شیر پاکتی ۸۵ هزار تومان، نوشابه که پارسال ۴۵ هزار تومان بود، شده ۱۲۵ هزار تومان، پنیر ۴۰۰ گرمی شده ۲۳۰ هزار تومان؛ یک خرید در حد خورد و خوراک چند روز یک خانواده دو نفره و همه وسایل عادی و لازم زندگی را خریدم شد چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان.»
شهروند دیگری نیز نوشت اواسط اردیبهشت تنها شش قلم کالا شامل سبزیجات و میوه خریده که حجم آنها به یک کیلو هم نمیرسیده، اما هزینه خرید به «یک میلیون و ۱۱۴ هزار تومان» رسیده است.
بر اساس تصویر فاکتور خرید این شهروند، یک کیلوگرم سیبزمینی حدود ۹۸ هزار تومان، یک کیلوگرم قارچ سفید فله ۲۵۷ هزار و ۶۰۰ تومان، فلفل کاپی ۲۵۰ گرمی حدود ۹۴ هزار تومان، یک کیلو خیار بوتهای ۱۶۳ هزار و ۵۰۰ تومان، موز کیلویی ۳۰۷ هزار تومان و طالبی با وزن کمتر از یک کیلو، حدود ۱۹۳ هزار تومان شده است.
گرانی در لوازم الکترونیکی، خدمات و تفریحات
افزایش قیمتها تنها به خوراکیها محدود نمانده و بازار لوازم الکترونیکی و کالاهای مصرفی نیز با جهشهای ناگهانی قیمتها مواجه شده است.
یکی از مخاطبان نوشت در فروشگاهی آنلاین قیمت لپتاپی را که قبل از دی سال گذشته ۴۰ میلیون تومان بود، زده بودند ۱۰۰ میلیون.
او افزود: «روز بعد در مراجعه دوباره به سایت، دیدم شده ۱۲۰ میلیون تومان. ۲۰ درصد افزایش قیمت در یک روز. مگر چنین چیزی ممکن است؟»
شهروندی از مازندران نیز خبر داد یک بسته پلاستیک زباله و یک بسته پلاستیک فریزر را ۸۱۰ هزار تومان خریده است.
در پی هدف قرار گرفتن مجتمعهای پتروشیمی در جریان جنگ اخیر، پیشتر گزارشهایی درباره افزایش قیمت پلاستیک و نایلونهای خرید در نانواییها منتشر شده بود.
علاوه بر این موارد، برخی شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، از حذف تدریجی تفریحات ساده روزمره نوشتند.
مخاطبی با اشاره به قیمت دو میلیون تومانی یک کیلو دانه قهوه و قیمت کیلویی سه میلیون تومانی قهوه فوری، گفت احتمالا به زودی ناچار به حذف این نوشیدنی ساده خواهد شد.
یک نوجوان نیز در همین زمینه نوشت: «عادیترین تفریح من که کافه رفتن بود حذف شده. قهوهای که قبلا ارزانترین آیتم منو و ۸۰ هزار تومان بود، شده ۲۵۰ هزار تومان.»
افزایش قیمت کالاهای غیرضروری و ورزشی نیز در پیامهای شهروندان دیده میشود.
یکی از مخاطبان گفت: «کفش اسکیتی که میخواستم بخرم از هفت میلیون تومان شده ۱۱ میلیون تومان. تا کی حسرت بخوریم؟»
شهروند دیگری نیز نوشت: «دو هفته پیش دوچرخه میخواستم بخرم ۱۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود، بعد از دو هفته رفتم پرسیدم شده ۱۵ میلیون تومان.»
از سوی دیگر، همزمان با ادامه نوسانات برق در شهرهای مختلف، برخی شهروندان از وارد شدن خسارت به لوازم خانگی خود خبر دادند.
مخاطبی نوشت: «به علت نوسانات برق، ۱۸ اردیبهشت یخچال سایدبایساید سامسونگ ما سوخت. علاوه بر اینکه قطعه اصلی نایاب است، گفتند تعمیرات با قطعه چینی بیشتر از ۴۵ میلیون تومان هزینه دارد. پول نداریم درستش کنیم و الان همه ذخیره مرغ و گوشت ما خراب شده.»
ادامه افزایش بهای دارو
در کنار گرانی کالاها، افزایش قیمت دارو و خدمات درمانی نیز در پیامهای مخاطبان تکرار شده است.
شهروندی که به اختلال ایدیاچدی (ADHD) مبتلاست، در پیامی گفت که باید داروی ویاس ۵۰ مصرف کند.
او ماه گذشته دارو را به قیمت یک میلیون تومان خریده، اما این ماه وقتی بعد از حدود سه روز گشتن در داروخانههای تهران بالاخره پیدایش کرده، قیمت ۳۰ قرص شده بوده دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان.
مخاطبی از اصفهان نیز خبر داد هزینه سونوگرافی آندومتریوز که در زنان خیلی شایع است قبل از عید دو میلیون تومان بوده که الان سه برابر شده و به شش میلیون تومان رسیده است.
پیشتر اطلاعاتی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد قیمت برخی داروها، از جمله داروهای بیماران مبتلا به سرطان و انسولین یا مکملهای دارویی، تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است.
در پی نزدیک شدن به فصل گرما در ایران و اذعان مقامهای جمهوری اسلامی به بحران آب و برق، نگرانیها از تشدید فشار معیشتی و دشوارتر شدن زندگی شهروندان بالا گرفته است. عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور، اعلام کرد حدود ۳۵ میلیون نفر در ایران با مشکل کمآبی روبهرو هستند.
بزرگزاده دوشنبه ۲۱ اردیبهشت از بارندگی «کمتر از نرمال» در ۱۱ استان کشور خبر داد و افزود: «اینکه گفته میشود کشور وارد دوره ترسالی شده، مطلقا درست نیست و نباید چنین برداشتی از وضعیت فعلی داشت.»
سخنگوی صنعت آب با اشاره به تداوم بحران کمآبی در پایتخت هشدار داد تهران در صدر استانهای کمبارش کشور قرار دارد و ششمین سال خشکسالی را تجربه میکند.
او افزود: «تهران، البرز، مشهد، ساوه و اراک در صدر مناطق نیازمند مدیریت مصرف آب هستند. پرشدگی سدهای تهران فقط ۲۲ درصد است. حجم آب سد لار به ۶ درصد ظرفیت رسیده است. وضعیت سدهای تهران نسبت به متوسط ۱۰ ساله همچنان منفی است.»
به گفته سخنگوی صنعت آب، در حال حاضر سدهای کشور بهطور متوسط ۶۵ درصد پر هستند.
در سالهای اخیر، بحران آب و برق به یکی از اصلیترین چالشهای زیستی و معیشتی مردم در استانهای مختلف ایران تبدیل شده و روایتهای رسمی و مردمی از نقاط گوناگون کشور از کمبود شدید منابع، سوءمدیریت و نارضایتی گسترده حکایت دارند.
راما حبیبی، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای تهران، ۲۱ اردیبهشت هشدار داد علیرغم بهبود نسبی بارندگیها نسبت به سال گذشته، میزان بارشها در استان تهران همچنان ۳۴.۵ درصد کمتر از میانگین بلندمدت است.
حبیبی صرفهجویی شهروندان را برای عبور از بحران تنش آبی «ضروری» دانست.
مسئولان جمهوری اسلامی در حالی مردم را به صرفهجویی و اصلاح الگوی مصرف فرا میخوانند که خود از حل ریشهای بحرانهای ساختاری و مدیریتی در حوزه آب و برق ناتوان بودهاند و در مقاطع گوناگون، تعطیلی استانهای مختلف کشور را بهعنوان راهکاری موقت برای جلوگیری از وخامت اوضاع به کار گرفتهاند.
روزنامه اطلاعات: بحران انرژی به توقف تولید کارخانهها و آسیب به کشاورزی میانجامد
روزنامه اطلاعات، رسانه زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی، ۲۱ اردیبهشت در مطلبی خواستار صرفهجویی مردم در مصرف برق شد و نوشت: «فرض کنید هوا بهشدت گرم است، اما در خانه نه برق دارید و نه حتی آب. یخچال هم خاموش است. چه بر سر شما خواهد آمد؟»
این روزنامه به اظهارات اخیر مقامهای حکومت در خصوص قطع برق در تابستان پرداخت و هشدار داد بحران انرژی به معنای توقف فعالیت کارخانجات، کاهش تولید، بیکاری کارگران و گرانی است.
در ادامه این مطلب آمده است: «کشاورزان هم متحمل زیانهای جدی از ناحیه کمبود برق میشوند. همه چاههای عمیق کشاورزی بهعنوان مهمترین تامینکننده آب باغات و مزارع دشتهای وسیع کشور، برقی هستند و قطع انرژی آنها به معنای بیآبی بخش کشاورزی است.»
این روزنامه با اشاره به تشدید بحران انرژی، از تردد خودروهای تکسرنشین و استفاده از خودرو برای «تفریح» و «دور دور» در سطح شهر انتقاد کرد.
اطلاعات همچنین خواستار دقت شهروندان در خرید، مصرف و نگهداری نان شد و افزود کشور بهدلیل تحریمها بهشدت در تنگنا قرار دارد و ارز دولتی اختصاصیافته به گندم باید «صرف تامین کالاهای مختلف بهویژه در حوزه دفاع یا تامین تجهیزات و زیرساختهای کشور شود».
۲۰ اردیبهشت، آرش نجفی، رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، ضمن هشدار درباره تشدید بحران انرژی در ایران اعلام کرد به نظر میرسد تابستان امسال قطع برق خانگی، تجاری و اداری بهصورت روزانه و مستمر ادامه داشته باشد و بخش صنعت نیز همچنان در اولویت خاموشیها قرار گیرد.
شهروندان در روزهای اخیر با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از وخامت اوضاع معیشت، قطع برق و پیامدهای آن برای زندگی مردم انتقاد کردند.
در یکی از این پیامها آمده است: «واقعا امسال وضعیت برق و قطعی برق افتضاح شده. بدون اطلاع دادن به مردم در انزلی، شروع کردن برقها رو روزی دو سه ساعت قطع کردن. هنوز تابستون نشده، عذاب دادن مردم رو شروع کردن.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، بهصورت تلفنی گفتوگو کرد.
روز گذشته وزارت خارجه قطر اعلام کرد نخستوزیر این کشور در گفتوگو با وزیر خارجه عربستان سعودی، درباره تلاشها برای کاهش تنش با هدف تقویت امنیت منطقه و همچنین تحولات مربوط به آتشبس میان واشینگتن و تهران رایزنی کرده است.
همزمان با گفتوگوی وزرای خارجه جمهوری اسلامی و عربستان سعودی، بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر خارجه عمان گفت که پایبندی به قوانین بینالمللی و قانون دریاها ضروری است.
جمهوری اسلامی با وجود آتشبس، در روزهای گذشته بارها به امارات متحده عربی، کویت و قطر حمله کرد. حملاتی که ریاض خواهان توقف فوری آن است.
