مسعود پزشکیان در شبکه ایکس نوشت: «از افزایش قیمتها مطلع هستم. بخشی از این افزایشها مربوط به تغییر قیمت مواد اولیه یا مشکلات ناشی از جنگ است که مردم در جریان آن هستند.»
او افزود: «گرانفروشی و احتکار به هیچوجه قابل تحمل نیست و نباید آرامش جامعه را برهم بزند.»
پزشکیان ادامه داد: «از وزیر دادگستری خواستهام با هماهنگی قوه قضاییه، با هرگونه تخلف در بازار برخورد جدی و قاطع انجام شود.»
یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد واشینگتن از نخستوزیر آینده عراق انتظار دارد برای محدود کردن نفوذ گروههای مسلح نزدیک به جمهوری اسلامی، «اقدامهای عملی» انجام دهد و در غیر این صورت، کمکهای امنیتی و انتقال منابع مالی آمریکا به عراق از سر گرفته نخواهد شد.
به گزارش نشریه بارونز، یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت اعلام کرد واشینگتن از علی الزیدی، نامزد ائتلاف حاکم عراق برای نخستوزیری، انتظار دارد رابطه دولت عراق با گروههای مسلح نزدیک به جمهوری اسلامی را بهطور ملموس محدود کند.
این مقام آمریکایی که نامش فاش نشده، گفت آمریکا خواهان پایان دادن به «مرز مبهم» میان دولت عراق و گروههای مسلح شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی است.
به گفته او، ازسرگیری کامل حمایتهای آمریکا از عراق، از جمله انتقال منابع مالی حاصل از فروش نفت و کمکهای امنیتی، منوط به اقدامهایی مانند اخراج «شبهنظامیان تروریستی» از نهادهای دولتی، قطع بودجه این گروهها و توقف پرداخت حقوق به نیروهای وابسته به آنها است.
این مقام آمریکایی تاکید کرد: «اینها اقدامهای عملی هستند که میتوانند به ما نشان دهند ذهنیت جدیدی در عراق شکل گرفته است.»
این در حالی است که مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۱۵ اردیبهشت در گفتوگو با نخستوزیر عراق اعلام کرد تهران در چارچوب قوانین بینالمللی آماده گفتوگو است اما زیر بار زور نمیرود.
پزشکیان با تاکید بر اینکه «قدرت» جمهوری اسلامی پشتوانه مسلمانان است، از نخستوزیر عراق خواست در تماس با مقامهای آمریکایی توصیه کند تهدید نظامی را از منطقه بردارند.
واشینگتن پیشتر انتقال پول نقد حاصل از درآمدهای نفتی عراق را که از طریق بانک فدرال رزرو نیویورک انجام میشد، متوقف کرده بود.
ایالات متحده همچنین بخشی از همکاریهای امنیتی با بغداد را پس از حملات مکرر به منافع آمریکا، تعلیق کرده است.
این مقام وزارت خارجه آمریکا در ادامه گفت: «از زمان آغاز جنگ در ایران بیش از ۶۰۰ حمله علیه تاسیسات و منافع آمریکا در عراق انجام شده است. این حملات پس از آتشبس شکننده میان تهران و واشینگتن تا حد زیادی متوقف شده، هرچند حملات جمهوری اسلامی به اقلیم کردستان عراق ادامه یافته است.»
او تاکید کرد: «برخی بخشهای دولت عراق همچنان پوشش سیاسی، مالی و عملیاتی برای این گروههای مسلح فراهم میکنند.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر تهدید کرده بود در صورت روی کار آمدن دوباره نوری المالکی، حمایت آمریکا از عراق را متوقف خواهد کرد.
روابط واشینگتن و بغداد در دوران نخستوزیری المالکی بهدلیل نزدیکی او به جمهوری اسلامی و تنشهای فرقهای، تیره شده بود.
الزیدی پس از معرفی شدن بهعنوان گزینه نخستوزیری عراق، تماس تبریکی از ترامپ دریافت کرد.
ترامپ در پیام خود ابراز امیدواری کرد دولت جدید عراق «عاری از تروریسم» باشد و فصل تازهای در روابط بغداد و واشینگتن آغاز شود.
در ماههای اخیر، گروههای مسلح در عراق، سفارت آمریکا در بغداد، تاسیسات دیپلماتیک و لجستیکی آمریکا در فرودگاه بغداد و همچنین میدانهای نفتی متعلق به شرکتهای خارجی را هدف قرار دادهاند.
شرکتهای چینی همچنان بهطور علنی «کالاهای دو منظوره» از جمله موتور و باتری را به ایران و روسیه عرضه میکنند؛ اقدامی که به گفته مقامهای آمریکایی، اجرای تحریمها را با چالش جدی مواجه کرده است. کالاهای دو منظوره به اقلامی گفته میشود که همزمان دارای کاربرد نظامی و غیرنظامی هستند.
روزنامه والاستریت ژورنال چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت گزارش داد همزمان با تنشها میان آمریکا و جمهوری اسلامی، شرکت چینی «شیامن ویکتوری تکنولوژی» در ایمیلی تبلیغاتی به مشتریان خود اعلام کرد: «ما از تجاوز علیه ایران عمیقا شوکه و خشمگین هستیم و قلبهایمان با شماست.»
بر اساس این گزارش، به نظر میرسد ایمیل شرکت چینی بهطور تصادفی به «دیدهبان ایران» رسیده است؛ نهادی وابسته به پروژه ویسکانسین برای کنترل تسلیحات هستهای که شبکههای گسترش تسلیحاتی جمهوری اسلامی را رصد میکند.
در این ایمیل، پیشنهاد فروش موتورهای طراحیشده در آلمان موسوم به «لیمباخ ال۵۵۰» مطرح شده؛ موتورهایی که آمریکا فروش آنها به ایران و روسیه را ممنوع کرده است.
ایسنا خبر داده که عیسی امیدوار، بازمانده تیم «برادران امیدوار» که ۷۲ سال پیش با موتور به سفر دور دنیا رفتند، به علت بیماری و کهولت سن در بیمارستان بستری شد. عبدالله امیدوار، برادر او، در تیر ۱۴۰۱ در شیلی درگذشت. نخستین جهانگردان معاصر ایرانی در دهه ۳۰ خورشیدی به این سفر رفتند.
روزنامه پیام ما در گزارشی درباره برادران امیدوار مینویسد: «در یکی از روزهای «مطبوع و آفتابی» سال ۱۳۳۳ دو برادر پا در راهی گذاشتند که چشمانداز روشنی برایش نداشتند. «برادران امیدوار» میدانستند که در این مسیر «خطر برادر سوم» آنهاست، اما باز هم موتورسیکلتهایشان را راهی مسیری منتهی به مرزهای شرقی ایران کردند و سفری را آغاز کردند که ده سال طول کشید.»
برادران امیدوار در این سفر ۱۰ ساله از بکرترین مناطق جهان آن سالها عبور کردند. دستاورد سفر این دو نفر، پژوهشی دقیق و پرخطر از زندگی، آیینها و باورهای مردمان سرزمینهایی بود که کمتر اطلاعاتی درباره جزئیات زندگی آنها در سالهای دهه ۳۰ و ۴۰ شمسی در ایران و جهان وجود داشت.
این دو با یک دوربین و دو موتورسیکلت «ماچلس» که به گفته عیسی امیدوار «قویترین و محکمترین موتورهای آن زمان بودند» راهی سفری به دور دنیا شدند. هفت سال بعد شرکت «سیتروئن» یک خودرو به آنها هدیه داد و سه سال پایانی سفر آنها با این خودرو ادامه پیدا کرد.
اواخر سال ۱۳۸۱ در زیرزمین کاخ سفید سعدآباد (موزه هنرهای ملل) نمایشگاهی از تابلوهای عکس از قبایل بدوی آفریقا و آمازون نصب شده بود. مردمی در حال برگزاری آیینهای عجیب مثل تیزکردن دندان یک زن به سن بلوغ رسیده با سنگ و چوب.
یک پای فیل تاکسیدرمی شده و دو عاج سفید بزرگ هم در آن فضای کوچک گنجانده شده بود. در همین نمایشگاه بود که بسیاری از مردم اولینبار نامشان را شنیدند: «برادران امیدوار».
روزنامه پیام ما در روایتی از این نمایشگاه که ربع قرن پیش برپا شد، نوشته است: «نمایشگاه بارها تمدید شد و همچنان مورد استقبال بازدیدکنندگان بود. جذابیت موضوع و محتوای نمایشگاه آنقدر بود که مدیران مجموعه سعدآباد تصمیم گرفتند آن را تبدیل به موزهای دائمی کنند. عیسی امیدوار اشیا و مستندات حاصل از سفرش را به میراثفرهنگی اهدا کرد و «عمارت درشکهخانه» سعدآباد که بهتازگی مرمت شده بود، تبدیل شد به «موزه برادران امیدوار»؛ موزهای که روز ۵ مهر ۱۳۸۲ و همزمان با روز جهانی گردشگری افتتاح شد.»
به نوشته این روزنامه، چند روز مانده به پایان اسفند ۱۴۰۴ اصابت بمبهای سنگرشکن به نزدیکی سعدآباد، بنای این موزه را دچار آسیب جدی کرد. هر چند آثار موزه به جایی امن منتقل شده بود؛ اما بنا و ویترینها دچار تخریب جدی شدهاند. کسی نمیداند کی دوباره قرار است این موزه برپا شود.
نتبلاکس، نهاد ناظر بر اختلالهای اینترنتی در جهان، اعلام کرد قطع اینترنت در ایران وارد شصتوهشتمین روز پیاپی خود شده و عموم مردم ایران در ۷۰ درصد سال ۲۰۲۶ تا حد زیادی از اینترنت جهانی محروم بودهاند.
نتبلاکس صبح چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت از آغاز آخرین دور خاموشی اینترنت در ایران ۱۶۰۸ ساعت میگذرد و برخی کاربران از دیماه ۱۴۰۴ تاکنون، هیچگونه دسترسی به اینترنت آزاد نداشتهاند.
این در حالی است که جمهوری اسلامی کوشیده با راهاندازی نوعی از اینترنت طبقاتی به نام «اینترنت پرو»، علاوه بر کنترل جریان آزاد اطلاعات، به درآمدزایی کلان از نیاز شهروندان برای اتصال به اینترنت جهانی بپردازد.
در همین ارتباط، انجمن صنفی کسبوکارهای اینترنتی ۱۶ اردیبهشت هشدار داد اکوسیستم استارتاپی ایران در پی بیش از دو ماه قطع اینترنت عملا نابود شده است.
این انجمن افزود مهاجرت نیروی متخصص، خروج سرمایه، نابودی صدها هزار کسبوکار و اخراج گسترده نیروها بخشی از «واقعیت امروز» اقتصاد دیجیتال ایران به شمار میرود.
انجمن صنفی کسبوکارهای اینترنتی همچنین از «اینترنت پرو» انتقاد کرد و گفت دسترسی به اینترنت در شرایط کنونی به «رانت، وابستگی صنفی و پرداخت هزینههای سنگین» گره خورده است.
این نهاد تاکید کرد حاضر نیست در توزیع اینترنت طبقاتی مشارکت کند و اینترنت را زیرساختی عمومی مانند آب و برق دانست که باید بدون تبعیض در اختیار همه شهروندان قرار گیرد.
پیشتر در ۱۲ اردیبهشت، احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات، گفت: «اینترنت پرو خارج از چارچوب این وزارتخانه و در سطح تصمیمگیریهای امنیتی کشور تعیین میشود.»
محمدحسن نامی، از فرماندهان سپاه پاسداران و دستیار ویژه وزیر کشور، نیز در مصاحبه با انصافنیوز گفت: «احتمال دارد اینترنت طی یک تا یکونیم ماه آینده و بسته به روند مذاکرات ایران و آمریکا به وضعیت عادی بازگردد.»
تبعیض اینترنتی
پایگاه خبری عصر ایران ۱۵ اردیبهشت به نقل از یک روانکاو، به تبعات اجتماعی قطع اینترنت و اینترنت طبقاتی پرداخت.
در این گزارش آمده است: «ادامه قطعی اینترنت و اجرای اینترنت پرو در میانه جنگ، احساس تبعیض، اضطراب و ناامنی روانی را در جامعه تشدید کرده است.»
عصر ایران افزود: «این وضعیت باعث گسترش خشم فروخورده، افسردگی، احساس بیگانگی و فرسایش روانی در میان شهروندان شده و تحقیر و سرخوردگی را به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل میکند.»
۱۳ اردیبهشت، سازمان حقوق بشری هانا در بیانیهای به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات تاکید کرد قطع و محدودسازی طولانی اینترنت، تلاشی سازمانیافته برای جدا کردن جامعه از حقیقت، جلوگیری از مستندسازی نقض حقوق بشر، خاموش کردن صدای قربانیان و قطع ارتباط مردم با جهان است.
بهدنبال قطع نظاممند اینترنت بینالمللی در ایران، مقامهای دانشگاهی و فعالان اقتصاد دیجیتال از اختلال گسترده در آموزش، پژوهش و کسبوکارها خبر میدهند.
علیرضا استقامتی، رییس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، ۱۳ اردیبهشت اعلام کرد محدودیتهای اینترنت در ایران فعالیت علمی استادان را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
او گفت: «در چند نقطه دانشگاه امکان استفاده از اینترنت فراهم است اما در خارج از دانشگاه، بهویژه در ساعات شب که بسیاری از فعالیتهای علمی و آمادهسازی سخنرانیها و کلاسها انجام میشود، دسترسی به اینترنت با اختلال مواجه است.»
استقامتی افزود استادان ناچارند برای استفاده از اینترنت موجود، «بهصورت نوبتی و در صف» منتظر بمانند.
بر اساس گزارشها، بخشی از فعالان حوزه فناوری و صاحبان کسبوکارهای آنلاین برای حفظ ارتباط با مشتریان خارجی و ادامه فعالیت حرفهای خود، بهطور موقت به کشورهایی مانند ترکیه و ارمنستان مهاجرت کردهاند.
یک متخصص فناوری اطلاعات که در ایروان اقامت دارد، به ایراناینترنشنال گفت: «تمام پسانداز سال گذشتهام را خرج کردم تا دو ماه در ارمنستان بمانم. اگر وصل نشوم، تمام قراردادهای خارجیام فسخ میشود.»
او افزود برخی از افرادی که برای ادامه دسترسی به اینترنت ایران را ترک کردهاند، برای تامین هزینه سفر و اقامت ناچار به فروش داراییهای شخصی خود شدهاند.
سه شهروند ایرانی که برای ادامه فعالیت شغلی به استانبول سفر کردهاند، گفتند با استفاده از فرصت اقامت توریستی ۹۰ روزه، خانهای کوچک در حاشیه شهر اجاره کردهاند تا بتوانند پروژههای کاری خود را ادامه دهند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال که خود را از فعالان حوزه نشر و فرهنگ معرفی کرده، با ارسال پیامی از بحران شدید اقتصادی در این بخش خبر داد و نوشت: «ما ناشران، صاحبان موسسههای فرهنگی و سایر فعالان بخش فرهنگ رسما نابود شدیم.»
او افزود در حالیکه بخش خدمات و صنعت اکنون با موج بیکاری و تعدیل نیرو روبهرو شده، او و دیگر فعالان بخش فرهنگ از زمان جنگ ۱۲ روزه، یعنی نزدیک به یک سال، با «بیلان مالی منفی» مواجهاند.
این مخاطب نوشت: «رسما ورشکسته شدیم. حدود یک سال است حتی یک ریال سود نداشتیم.»