والاستریت ژورنال بهنقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دستور آمادهسازی برای محاصره طولانیمدت جمهوری اسلامی را صادر کرده است.
بر اساس این گزارش، او جلوگیری از رفتوآمد کشتیها به بندرهای ایران را کمخطرتر از ازسرگیری بمباران یا عقبنشینی میداند.
به گفته این منابع، جامعه اطلاعاتی آمریکا به درخواست مقامهای ارشد دولت، در حال تحلیل این موضوع و پرسشهای مرتبط دیگر است.
هدف از این بررسی، درک پیامدهای احتمالی عقبنشینی ترامپ از جنگی است که برخی مقامها و مشاوران نگرانند بتواند به شکستهای سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای اواخر امسال منجر شود.
با وجود آنکه هنوز تصمیمی اتخاذ نشده و ترامپ میتواند بهسادگی عملیات نظامی را تشدید کند، کاهش سریع تنشها میتواند فشار سیاسی بر رییسجمهوری را کاهش دهد؛ هرچند ممکن است در عین حال حکومت ایران را جسورتر کند و در نهایت به بازسازی برنامههای هستهای و موشکی این کشور و تهدید متحدان آمریکا در منطقه بینجامد.
این منابع بهدلیل حساسیت موضوعات اطلاعاتی نخواستند نامشان فاش شود.
مشخص نیست جامعه اطلاعاتی چه زمانی این بررسیها را به پایان خواهد رساند، اما این نهادها پیشتر نیز واکنش احتمالی رهبران جمهوری اسلامی به اعلام پیروزی از سوی آمریکا را تحلیل کرده بودند.
به گفته یکی از منابع، در روزهای پس از آغاز حملات اولیه در فوریه، نهادهای اطلاعاتی ارزیابی کرده بودند که اگر ترامپ اعلام پیروزی کند و آمریکا حضور نظامی خود در منطقه را کاهش دهد، جمهوری اسلامی احتمالا آن را بهعنوان یک پیروزی برای خود تلقی خواهد کرد.
این منبع افزود اگر ترامپ اعلام پیروزی کند اما حضور نظامی گسترده آمریکا را حفظ کند، جمهوری اسلامی احتمالا آن را یک تاکتیک مذاکره تلقی میکند، اما نه لزوما اقدامی که به پایان جنگ منجر شود.
لیز لیونز، مدیر دفتر امور عمومی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، پس از انتشار این گزارش در بیانیهای گفت: «سازمان سیا با ارزیابی گزارششده جامعه اطلاعاتی آشنایی ندارد.» سیا از پاسخ به پرسشهای مشخص رویترز درباره فعالیتهای جاری خود در قبال ایران خودداری کرد.
دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا نیز از اظهارنظر در این زمینه خودداری کرد.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت ایالات متحده همچنان در حال گفتوگو با حکومت ایران است و «برای دستیابی به یک توافق بد عجله نخواهد کرد.»
او افزود: «رییسجمهوری تنها وارد توافقی خواهد شد که امنیت ملی آمریکا را در اولویت قرار دهد. او بهطور شفاف اعلام کرده که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
هزینههای سیاسی بالا
رویترز در گزارش خود نوشته است نظرسنجیها نشان میدهد این جنگ در میان آمریکاییها بهشدت نامحبوب است. تنها ۲۶ درصد از پاسخدهندگان در نظرسنجی رویترز/ایپسوس که هفته گذشته منتشر شد، گفتهاند این عملیات نظامی ارزش هزینههایش را داشته و تنها ۲۵ درصد معتقدند این جنگ آمریکا را امنتر کرده است.
سه منبع آگاه از گفتوگوهای اخیر در کاخ سفید گفتهاند ترامپ بهخوبی از هزینه سیاسی این جنگ برای خود و حزبش آگاه است.
بیست روز پس از اعلام آتشبس از سوی ترامپ، تلاشهای دیپلماتیک هنوز نتوانسته تنگه هرمز را که از نظر اقتصادی حیاتی است، بهطور کامل بازگشایی کند؛ تنگهای که جمهوری اسلامی با حمله به کشتیها و مینگذاری در آن، آن را مسدود کرده است.
اختلال در عبور کشتیهایی که حدود ۲۰ درصد نفت خام جهان را حمل میکنند، باعث افزایش هزینه انرژی در سطح جهانی و بالا رفتن قیمت بنزین در آمریکا شده است.
بهنوشته رویترز، توانایی جمهوری اسلامی در مختل کردن تجارت، به حکومت ایران اهرم فشار قابلتوجهی در برابر آمریکا و متحدانش داده است.
کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه، همراه با رفع متقابل محاصره، در نهایت میتواند به کاهش قیمت بنزین منجر شود.
با این حال، تاکنون دو طرف از دستیابی به هرگونه توافقی فاصله دارند.
آخر هفته گذشته، ترامپ سفر استیو ویتکاف، فرستاده ویژه خود، و جرد کوشنر، دامادش، به پاکستان برای دیدار با مقامهای جمهوری اسلامی را لغو کرد و روز شنبه به خبرنگاران گفت این روند «زمان زیادی» میبرد و اگر ایران میخواهد گفتوگو کند «فقط کافی است تماس بگیرد.»
گزینههای نظامی همچنان روی میز است
بهگفته یک منبع دیگر آگاه از روندهای داخلی دولت، گزینههای مختلف نظامی همچنان بهطور رسمی مطرح است، از جمله ازسرگیری حملات هوایی علیه رهبران نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی.
با این حال، یکی از مقامهای آمریکایی و یک منبع دیگر گفتند گزینههای گستردهتر، مانند حمله زمینی به خاک ایران، نسبت به چند هفته پیش کمتر محتمل به نظر میرسند.
یک مقام کاخ سفید فشار داخلی برای پایان دادن به جنگ را «بسیار زیاد» توصیف کرد.
یکی از منابع گفت جمهوری اسلامی از آتشبس جاری استفاده کرده تا پرتابگرها، مهمات، پهپادها و سایر تجهیزات خود را که در هفتههای نخست جنگ زیر حملات آمریکا و اسرائیل مدفون شده بود، بازیابی کند.
در نتیجه، هزینههای تاکتیکی ازسرگیری جنگ تمامعیار اکنون نسبت به روزهای ابتدایی آتشبس بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است.
