اسرائیل آتش‌بس پیش از مذاکرات را رد کرد

درحالی‌که هیات‌های آمریکا و جمهوری اسلامی در اسلام‌آباد برای مذاکرات آماده می‌شوند، جمعی از ایرانیان ساکن استرالیا شنبه ۲۲ فروردین تجمعی اعتراضی برگزار کردند.

تجمعاتی در دیگر کشورها نظیر ژاپن نیز برگزار شده است. این تجمع‌ها در پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی شکل گرفته است.

سایت اکسیوس به نقل از دو منبع آمریکایی نوشت جی‌دی ونس از دونالد ترامپ خواست نقشی در دیپلماسی مربوط به ایران داشته باشد.

به نوشته این سایت، دلیل دیگر سپردن ریاست هیات آمریکایی به ونس، تنش و بی‌اعتمادی میان فرستادگان ترامپ و مقام‌های جمهوری اسلامی در مذاکرات بود که به جنگ انجامید.

اکسیوس اضافه کرد مقام‌های جمهوری اسلامی به میانجیگران گفته‌اند که معتقدند استیو ویتکاف و جرد کوشنر آنها را فریب داده‌اند و با توجه به جایگاه بالای ونس و تردید اولیه او نسبت به ورود به جنگ، حضور معاون رییس‌جمهوری آمریکا می‌تواند به پیشرفت مذاکرات کمک کند.

اکسیوس به نقل از یک منبع نزدیک به ونس نوشت طبیعی است که معاون رییس‌جمهوری آمریکا می‌خواست در چنین لحظه مهمی مشارکت داشته باشد و زمانی که ترامپ از او خواست، با اشتیاق پذیرفت هدایت مذاکرات را بر عهده بگیرد.

۱۱ اسفند پس از آغاز جنگ دوم استیو ویتکاف، در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت هر دو مذاکره‌کننده حکومت ایران در نخستین دور گفت‌وگوها «بدون هیچ شرمی» اعلام کردند ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی که در اختیار دارند به گفته او «برای ساخت ۱۱ بمب هسته‌ای کافی است» و این نقطه عزیمت مذاکره برای آنها بود.

واشینگتن درباره امکان بازگشایی سریع تنگه هرمز تردید دارد، در حالی که تهران لغو تحریم‌ها، آزادی دارایی‌های بلوکه‌شده و گنجاندن لبنان در آتش‌بس را مطرح کرده است.

اختلاف میان طرح پیشنهادی ۱۰ ماده‌ای ایران و طرح ۱۵ ماده‌ای آمریکا نیز بر پیچیدگی مذاکرات افزوده است.

با این حال، مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند حتی در صورت آغاز گفت‌وگوها، خطر بازگشت تنش‌ها همچنان جدی است.

خبرگزاری رویترز نوشت مقام‌های آمریکایی در آستانه مذاکرات آخر هفته با جمهوری اسلامی در اسلام‌آباد، نسبت به نتایج این گفت‌وگوها بدبین هستند و معتقدند شکاف‌های عمیق میان دو طرف، دستیابی به پیشرفت سریع را دشوار می‌کند.

واشینگتن درباره امکان بازگشایی سریع تنگه هرمز تردید دارد، در حالی که تهران لغو تحریم‌ها، آزادی دارایی‌های بلوکه‌شده و گنجاندن لبنان در آتش‌بس را مطرح کرده است.

اختلاف میان طرح پیشنهادی ۱۰ ماده‌ای ایران و طرح ۱۵ ماده‌ای آمریکا نیز بر پیچیدگی مذاکرات افزوده است.

با این حال، مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند حتی در صورت آغاز گفت‌وگوها، خطر بازگشت تنش‌ها همچنان جدی است.

در همین‌حال مقام‌ها و رسانه‌های رسمی جمهوری اسلامی، نسبت به آغاز دوباره درگیری‌ها هشدار دادند. فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اسلامی در همین زمینه گفت در صورت هرگونه «خطای راهبردی» در مذاکرات دست نیروهای مسلح روی ماشه است.

اسرائیل نیز صبح شنبه، ۲۲ فروردین، جنوب لبنان را هدف قرار داد. توقف حملات به حزب‌الله لبنان، نیروی تحت حمایت جمهوری اسلامی که در حملات به اسرائیل، دوشادوش جمهوری اسرائیل بود، از شروط جمهوری اسلامی برای آتش‌بس بود، اما محقق نشد.

در گزارش اختصاصی سی‌ان‌ان که شنبه ۲۲ فروردین و در آستانه مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی در اسلام‌آباد پاکستان منتشر شد، بر اساس ارزیابی‌ها و اظهارات سه منبع آگاه، پکن قصد دارد سامانه‌هایی را به ایران منتقل کند که می‌تواند توان دفاعی جمهوری اسلامی را تقویت کند. موضوعی که در صورت تحقق، با توجه به نقش ادعایی چین در میانجی‌گری آتش‌بس، «اقدامی تحریک‌آمیز» تلقی می‌شود.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که قرار است دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اوایل ماه آینده میلادی (کمتر از یک ماه دیگر) برای دیدار با شی جین‌پینگ، همتای خود در چین، به این کشور سفر کند.

• 

  چین، نظاره‌گر درگیر اما غیرمتعهد جنگ و مذاکره جمهوری اسلامی و آمریکا

احتمال انتقال سامانه‌های دوش‌پرتاب و مسیرهای غیرمستقیم

دو منبع به سی‌ان‌ان گفتند نشانه‌هایی وجود دارد که چین در حال بررسی انتقال این تجهیزات از طریق کشورهای ثالث است تا منشا واقعی آن‌ها پنهان بماند.

به گفته این منابع، سامانه‌های مورد نظر، موشک‌های ضد هوایی دوش‌پرتاب موسوم به «منپدس» (Man-Portable Air-Defense Systems - MANPADS) هستند. سلاح‌هایی که در طول جنگ پنج‌ هفته‌ای، تهدیدی نامتقارن برای هواپیماهای نظامی آمریکا در ارتفاع پایین ایجاد کرده بودند و در صورت فروپاشی آتش‌بس، می‌توانند بار دیگر چنین تهدیدی را به وجود بیاورند.

این ارزیابی‌ها همچنین نشان می‌دهند حکومت ایران ممکن است از آتش‌بس برای بازسازی برخی از توانمندی‌های نظامی خود با کمک شرکای خارجی استفاده کند.

• 

  نفت در برابر سلاح؛ توافق‌های پنهانی سپاه پاسداران با چین برای دور زدن تحریم‌های ایران

واکنش چین و ابعاد ژئوپولیتیک

سخنگوی سفارت چین در واشینگتن این گزارش را رد کرد و گفت: «چین هرگز به هیچ طرفی در این درگیری سلاح ارائه نکرده است. اطلاعات مطرح‌شده نادرست است.»

او تاکید کرد پکن به تعهدات بین‌المللی خود پایبند است و از آمریکا خواست از «اتهامات بی‌اساس» و «فضاسازی‌های هیجانی» خودداری کند و در عوض برای کاهش تنش‌ها تلاش کند.

پیش‌تر نیز چین اعلام کرده بود از زمان آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، برای تحقق آتش‌بس تلاش کرده است.

ترامپ پیش‌تر گفت جنگنده اف-۱۵یی که هفته گذشته بر فراز ایران سرنگون شد، با یک «موشک دوش‌پرتاب حرارتی» هدف قرار گرفته است.

تهران نیز از استفاده از یک سامانه «جدید» پدافند هوایی خبر داده، اما جزییات بیشتری ارائه نکرده و مشخص نیست این سامانه منشا چینی داشته است یا نه.

به گفته منابع، ارسال چنین سامانه‌هایی در صورت تحقق، سطح حمایت چین از حکومت ایران را نسبت به گذشته افزایش می‌دهد.

هرچند شرکت‌های چینی پیش‌تر نیز فناوری‌های دوگانه تحت تحریم را به جمهوری اسلامی فروخته‌اند، اما انتقال مستقیم سامانه‌های تسلیحاتی از سوی دولت چین، سطح تازه‌ای از حمایت به‌شمار می‌آید.

در عین حال، منابع مطلع گفته‌اند که چین تمایلی به ورود آشکار به این درگیری ندارد و تلاش می‌کند ضمن حفظ روابط راهبردی با تهران - به‌ویژه در حوزه انرژی - در ظاهر بی‌طرف باقی بماند تا پس از پایان جنگ بتواند موضع خود را مدیریت کند.

سی‌ان‌ان گزارش داد: «چین همچنین ممکن است استدلال کند سامانه‌های پدافند هوایی ماهیتی دفاعی دارند، در حالی که روسیه با ارائه اطلاعات به ایران در طول جنگ، به این کشور در هدف‌گیری نیروها و منافع آمریکا در منطقه کمک کرده است.»

ایران از مدت‌ها پیش روابط نظامی و اقتصادی نزدیکی با چین و روسیه دارد.

تهران در جنگ اوکراین با ارسال پهپادهای شاهد به روسیه کمک کرد و بخش عمده نفت تحت تحریم خود را به چین می‌فروشد.

• 

  چین؛ ناجی خاموش اقتصاد نفتی ایران در میانه جنگ