رویترز: در پی افزایش فشارهای جنگ ایران، ترامپ به خانهتکانی گسترده در کابینه میاندیشد
پنج منبع آگاه از گفتوگوهای داخلی کاخ سفید به خبرگزاری رویترز گفتند رییسجمهوری ایالات متحده پس از برکناری پم باندی، دادستان کل، در این هفته، در حال بررسی اعمال تغییرات گستردهتری در کابینه است. اقدامی که در پی افزایش نارضایتی او از پیامدهای سیاسی جنگ با حکومت ایران مطرح شده است.
به گفته این منابع، هرگونه بازچینی احتمالی میتواند تلاشی برای «تنظیم مجدد» وضعیت کاخ سفید در مقطع دشوار سیاسی پیش رو باشد.
رویترز شنبه ۱۵ فروردین نوشت: «جنگی که پنج هفته از آغاز آن میگذرد، موجب افزایش قیمت سوخت، کاهش محبوبیت دونالد ترامپ و تشدید نگرانیها درباره پیامدهای آن برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر شده است.»
بر اساس این گزارش، برخی متحدان ترامپ گفتند سخنرانی تلویزیونی او در ۱۳ فروردین که به گفته یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید تلاشی برای القای کنترل و اطمینان درباره روند جنگ بود، «تاثیر مورد انتظار را نداشت» و همین موضوع بر ضرورت تغییر در پیامرسانی یا ترکیب تیم او افزوده است.
یکی از مقامهای کاخ سفید گفت: «یک تغییر برای نشان دادن اقدام، چیز بدی نیست. درست است؟»
شرکتهای خصوصی چینی که برخی از آنها با نهادهای نظامی این کشور مرتبط هستند، اقدام به عرضه اطلاعاتی کردهاند که جزییات جابهجایی نیروهای آمریکایی در منطقه را افشا میکند. این اقدام در حالی صورت میگیرد که پکن بهطور رسمی کوشیده است فاصله خود را از تحولات جنگ ایران حفظ کند.
روزنامه واشینگتنپست شنبه ۱۵ فروردین گزارش داد از زمان آغاز جنگ ایران، کاربران فعال در شبکههای اجتماعی غربی و چینی با پستهای پربازدیدی مواجه شدهاند که حاوی اطلاعاتی درباره فعالیتهای نظامی ایالات متحده بوده است.
از جمله اطلاعات منتشرشده در این پستها میتوان به جزییاتی درباره تجهیزات مستقر در پایگاههای آمریکا، جابهجایی ناوهای هواپیمابر این کشور و تحلیلهای دقیق از روند آمادهسازی هواپیماهای نظامی برای حمله به جمهوری اسلامی اشاره کرد.
واشینگتنپست افزود این اطلاعات از یک بازار نوظهور و بهسرعت در حال رشد به دست آمده است: شرکتهای چینی که برخی از آنها با ارتش این کشور ارتباط دارند، با ترکیب هوش مصنوعی و دادههای متنباز، اطلاعاتی را عرضه میکنند که به گفته خودشان میتواند روند جابهجایی نیروهای آمریکایی را «افشا» کند.
بر اساس این گزارش، شرکتهای چینی که بسیاری از آنها طی پنج سال گذشته و در چارچوب سیاست دولت برای بهکارگیری هوش مصنوعی خصوصی در حوزه نظامی شکل گرفتهاند، در حال «بهرهبرداری» از مناقشه کنونی خاورمیانه هستند.
تحلیلگران معتقدند فعالیت شرکتهای خصوصی میتواند فرصتی برای پکن باشد تا از شرکای خود بهطور غیرمستقیم حمایت کند. بدین ترتیب، چین بهطور رسمی درگیر منازعات نمیشود و فاصله خود را از درگیریها حفظ میکند.
جمهوری اسلامی از متحدان دیرینه چین و یکی از تامینکنندگان مهم نفت برای این کشور است. با این حال، پکن از ورود مستقیم به جنگ ایران پرهیز کرده و میکوشد جایگاه خود را بهعنوان میانجی صلح حفظ کند.
در همین راستا، چین هفته گذشته در بیانیهای مشترک با پاکستان خواستار برقراری فوری آتشبس و آغاز مذاکرات صلح «در کوتاهترین زمان ممکن» شد.
۲۰ اسفند، سیانان به نقل از یک مقام اطلاعاتی غربی گزارش داد روسیه تاکتیکهای پیشرفته استفاده از پهپاد را در اختیار جمهوری اسلامی گذاشته تا از آنها برای حمله به منافع آمریکا و کشورهای خلیج فارس بهره ببرد.
۱۵ اسفند نیز روزنامه واشینگتنپست نوشت مسکو در حال ارائه کمک اطلاعاتی به تهران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی است.
واشینگتنپست در ادامه نوشت مقامهای آمریکایی و تحلیلگران حوزه اطلاعاتی در ارزیابی سطح تهدید واقعی شرکتهای خصوصی چینی اختلاف نظر دارند.
گروهی بر این باورند که چنین ابزارهایی میتوانند بهصورت موثر در اختیار رقیبان ایالات متحده قرار گیرند، در حالی که گروهی دیگر کارآمدی عملی آنها را محل تردید میدانند.
با وجود این اختلاف دیدگاهها، گسترش چشمگیر حضور این محصولات در بازار خصوصی را میتوان نشانهای از افزایش تدریجی مخاطرات امنیتی تلقی کرد؛ روندی که همزمان بیانگر تلاش پکن برای نمایش توانمندیهای اطلاعاتی خود در سطح بینالمللی است.
شرکتهای خصوصی از مدتها پیش با تکیه بر دادههای متنباز، مانند ردیابهای پروازی، تصاویر ماهوارهای و دادههای حملونقل دریایی، اقدام به تولید اطلاعات تحلیلی کردهاند.
پیشرفت سریع توانمندیهای هوش مصنوعی در شرکتهای چینی، این ابزارها را بسیار قدرتمندتر کرده و پنهان نگه داشتن تحرکات نظامی آمریکا دشوارتر شده است.
این در حالی است که درگیریها در منطقه شدت گرفته و هیچ نشانهای از کاهش تنشها میان جمهوری اسلامی از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر مشاهده نمیشود.
۱۴ فروردین، روزنامه تلگراف نوشت پنج کشتی تحریمشده محمولهای از سدیم پرکلرات را از بندر ژوهای چین به ایران منتقل کردهاند. این ماده میتواند در تولید صدها موشک بالستیک به کار رود.
حدود یکماه پیش نیز واشینگتنپست گزارش داده بود دو کشتی متعلق به جمهوری اسلامی که از سوی آمریکا به تامین مواد برای برنامه موشکهای بالستیک تهران متهم شدهاند، از بندری در چین به سمت ایران حرکت کردهاند.
«میزار ویژن» و پردازش تصاویر ماهوارهای با استفاده از هوش مصنوعی
واشینگتنپست در ادامه، به معرفی یکی از شرکتهای خصوصی چینی فعال در حوزه ارائه اطلاعات نظامی پرداخت. این شرکت با نام «میزار ویژن» در سال ۲۰۲۱ در شهر هانگژو تاسیس شده است.
میزار ویژن با استفاده از ترکیبی از دادههای غربی و چینی که توسط هوش مصنوعی پردازش میشوند، فعالیت پایگاههای نظامی آمریکا در خاورمیانه را ثبت، تحرکات دریایی را ردیابی و موقعیت و تعداد هواپیماها و سامانههای دفاع موشکی را شناسایی میکند.
تصاویر منتشرشده از سوی این شرکت در شبکههای اجتماعی، جزییاتی از افزایش نیروهای آمریکا در خاورمیانه پیش از آغاز عملیات «خشم حماسی» ارائه دادهاند؛ از جمله عبور ناوهای هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد» و «یواساس آبراهام لینکلن».
همچنین این شرکت اطلاعات دقیقی درباره تعداد و نوع هواپیماهای مستقر در پایگاه هوایی عوودا اسرائیل، پایگاه هوایی پرنس سلطان عربستان سعودی و پایگاه هوایی العدید قطر منتشر کرده است.
به نظر میرسد تصاویر ماهوارهای میزار ویژن شامل بخشی از دادههای تصویری تجاری تامینشده از سوی شرکتهای آمریکایی و اروپایی، از جمله ونتور و ایرباس، باشد.
همچنین، رسانههای دولتی چین پیشتر گزارش دادند میزار ویژن از تصاویر شرکت معتبر پلنت لبز نیز استفاده کرده است.
یک فرد شاغل در بخش خصوصی صنایع دفاعی چین در مصاحبه با واشینگتنپست گفت این شرکت از هوش مصنوعی برای تحلیل تصاویر ماهوارهای در دسترس عموم در غرب استفاده میکند، اما به تصاویر لحظهای از منابع آمریکایی دسترسی ندارد.
مقامهای ایالات متحده و برخی تحلیلگران سابق حوزه اطلاعاتی در مصاحبه با واشینگتنپست، نسبت به توانایی شرکتهای چینی برای نفوذ به سامانههای ارتباطی محرمانه آمریکا ابراز تردید کردند.
آنها در عین حال هشدار دادند رشد و توسعه چنین شرکتهایی میتواند نگرانکننده باشد.
پنج منبع آگاه از گفتوگوهای داخلی کاخ سفید به خبرگزاری رویترز گفتند رییسجمهوری ایالات متحده پس از برکناری پم باندی، دادستان کل، در این هفته، در حال بررسی اعمال تغییرات گستردهتری در کابینه است. اقدامی که در پی افزایش نارضایتی او از پیامدهای سیاسی جنگ با حکومت ایران مطرح شده است.
به گفته این منابع، هرگونه بازچینی احتمالی میتواند تلاشی برای «تنظیم مجدد» وضعیت کاخ سفید در مقطع دشوار سیاسی پیش رو باشد.
رویترز شنبه ۱۵ فروردین نوشت: «جنگی که پنج هفته از آغاز آن میگذرد، موجب افزایش قیمت سوخت، کاهش محبوبیت دونالد ترامپ و تشدید نگرانیها درباره پیامدهای آن برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر شده است.»
بر اساس این گزارش، برخی متحدان ترامپ گفتند سخنرانی تلویزیونی او در ۱۳ فروردین که به گفته یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید تلاشی برای القای کنترل و اطمینان درباره روند جنگ بود، «تاثیر مورد انتظار را نداشت» و همین موضوع بر ضرورت تغییر در پیامرسانی یا ترکیب تیم او افزوده است.
یکی از مقامهای کاخ سفید گفت: «یک تغییر برای نشان دادن اقدام، چیز بدی نیست. درست است؟»
سه مقام کاخ سفید و دو منبع دیگر که از تحولات درون دولت آگاه هستند، بهشرط ناشناس ماندن با رویترز گفتوگو کردند.
این منابع تاکید کردند هنوز مشخص نیست کدام یک از اعضای کابینه در کوتاهمدت قطعا برکنار خواهند شد، اما چندین مقام در معرض خطر قرار دارند.
چند منبع گفتند تولسی گبرد، رییس اطلاعات ملی، و هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی، از جمله افرادی هستند که ممکن است برکنار شوند، آن هم پس از آن که ترامپ در هفتههای اخیر باندی و کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی، را کنار گذاشت.
به گفته یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید، ترامپ در ماههای اخیر از عملکرد گبرد ابراز نارضایتی کرده است. یک منبع دیگر نیز گفت او حتی نظر برخی متحدانش را درباره جایگزینهای احتمالی برای ریاست اطلاعات ملی جویا شده است.
در همین حال، برخی متحدان برجسته ترامپ بهصورت خصوصی خواستار برکناری لوتنیک شدهاند. فردی که رابطهاش با جفری اپستین، مجرم جنسی، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
اسناد منتشرشده در اوایل سال نشان داد لوتنیک در سال ۲۰۱۲ در جزیره خصوصی اپستین در کارائیب با او ناهار خورده است. لوتنیک گفته «تقریبا هیچ ارتباطی» با اپستین نداشته و این دیدار صرفا به این دلیل بوده که در نزدیکی آن جزیره حضور داشته است.
در مقابل، دیویس اینگل، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد ترامپ به گبرد و لوتنیک «اعتماد کامل» دارد و افزود رییسجمهوری «توانمندترین و موثرترین کابینه تاریخ» را تشکیل داده است و اعضای این کابینه بهطور جمعی «دستاوردهای تاریخی برای مردم آمریکا» رقم زدهاند: «از نقش گبرد در پایان دادن به آنچه رژیم نارکوتروریستی نیکولاس مادورو (در ونزوئلا) خوانده شده، تا نقش لوتنیک در تضمین توافقهای بزرگ تجاری و سرمایهگذاری.»
دفتر مدیر اطلاعات ملی نیز به پستی در شبکه ایکس اشاره کرد که در آن استیو چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، تاکید کرده بود ترامپ «اعتماد کامل» به گبرد دارد.
وزارت بازرگانی به درخواست اظهارنظر رویترز پاسخی نداده است.
با این حال، منابع مطلع گفتند ترامپ ممکن است در نهایت تصمیم بگیرد تغییرات عمدهای در سطوح بالای دولت ایجاد نکند.
برخی نزدیکان او گفتهاند رییسجمهور تمایلی ندارد مانند دوره اول ریاستجمهوریاش، کابینه را بهطور مکرر دستخوش تغییر کند. وضعیتی که آن زمان به برداشت «بیثباتی در کاخ سفید» دامن زده بود.
یکی از مقامهای کاخ سفید گفت انتظار میرود بهجای یک «بازآرایی بزرگ و نمایشی»، تغییراتی «هدفمند و محدود» صورت گیرد.
با این حال، یک مقام دیگر هشدار داد پس از سخنرانی نهچندان موفق ترامپ در چهارشنبه، انجام ندادن هیچ تغییری میتواند بهاندازه یک تغییر بزرگ، از نظر سیاسی پرهزینه باشد.
ترامپ این سخنرانی را با همکاری تیم نویسندگان و مشاوران ارشد خود آماده کرده بود؛ پس از آن که مشاورانش هفتهها از او خواسته بودند مستقیما با مردم درباره نقش آمریکا در جنگ با ایران صحبت کند.
در این سخنرانی، او هیچ مسیر مشخصی برای پایان جنگ - که از ۹ اسفند آغاز شده - ارائه نکرد و این برداشت ایجاد شد که درگیری ممکن است ادامهدار باشد.
او همچنین بهجای ارائه راهکار برای نگرانیهای اقتصادی مردم، گفت این فشارها کوتاهمدت است و حکومت ایران را مسئول آن دانست.
یکی از مقامها به رویترز گفت: «این سخنرانی به هدف خود نرسید.»
او افزود اگرچه حامیان اصلی ترامپ همچنان از او حمایت میکنند، اما بهطور گسترده تحت فشار اقتصادی قرار دارند.
این فرد مطلع گفت: «رایدهندگان ممکن است پیامهای ایدئولوژیک را تحمل کنند، اما افزایش قیمت سوخت را فورا احساس میکنند.»
بر اساس تازهترین نظرسنجی رویترز/ایپسوس، تنها ۳۶ درصد آمریکاییها عملکرد کلی ترامپ را تایید میکنند که پایینترین میزان در دوره فعلی ریاستجمهوری اوست.
جنگ با حکومت ایران نیز بهطور خاص محبوب نیست و ۶۰ درصد پاسخدهندگان با تصمیم آمریکا و اسرائیل برای آغاز این درگیری مخالفاند.
دو مقام کاخ سفید گفتند ترامپ از آنچه پوشش رسانهای «نابرابر» درباره جنگ ایران میداند، بهشدت ناراضی است و از تیم خود خواسته روایتهای مثبتتری ارائه شود؛ هرچند نشانهای از تغییر در استراتژی پیامرسانی خود نشان نداده است.
با وجود این فشارها، برخی اعضای کابینه با وجود انتقادها همچنان در سمت خود باقی ماندهاند.
برای نمونه، برخی متحدان از آوریل سال گذشته خواستار برکناری لوتنیک شده بودند؛ زمانی که او مجموعهای از تعرفههای جهانی را در «روز آزادی» اعلام کرد که موجب سردرگمی متحدان و کارشناسان شد.
گبرد نیز که منتقد دیرینه مداخلات نظامی آمریکا در خارج از کشور است، از ژوئن گذشته موجب نارضایتی کاخ سفید شده بود. زمانی که ویدیویی منتشر کرد و در آن از «نخبگان جنگطلب سیاسی» پیش از نخستین اقدام نظامی ترامپ علیه جمهوری اسلامی انتقاد کرد.
با این حال، به گفته منابع، احتمال تغییرات در هفتههای اخیر بهطور جدی افزایش یافته است.
یکی از منابع ارشد کاخ سفید گفت ترامپ ترجیح میدهد هرگونه تغییر بزرگ را اکنون و پیش از انتخابات میاندورهای انجام دهد.
یک مقام دیگر نیز گفت: «بگذارید اینطور بگویم: بر اساس آنچه شنیدهام، باندی آخرین نفر نخواهد بود.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، به الجزیره گفت تشدید تنش علیه جمهوری اسلامی با پاسخی قاطع و گسترده به منافع آمریکا در منطقه روبهرو خواهد شد.
قالیباف گفت این جنگ، جنگ اسرائیل است و امنیت پایدار اولویت جمهوری اسلامی است.
اخبار متعددی از ارتباط قالیباف با آمریکا در هفتههای اخیر منتشر شده است.
عباس عراقچی در شبکه ایکس به واکنش کشورهای غربی در پی حملات در نزدیکی نیروگاه هستهای زاپوریژیا در اوکراین اشاره کرد و نوشت: «اسرائیل و آمریکا تاکنون چهار بار نیروگاه بوشهر را بمباران کردهاند.»
او هشدار دار: «پیامدهای رادیواکتیو زندگی را در پایتختهای کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، نه تهران، پایان خواهد داد.»
در حملات شنبه ۱۵ فروردین، قسمتی از فنس نیروگاه اتمی بوشهر آسیب دید. این نیروگاه در سواحل خلیج فارس قرار دارد.
در همین حال، سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی اعلام کرد «بیعملی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در محکوم کردن حمله به تاسیسات هستهای را از مسیرهای حقوقی پیگیری میکنیم.
همزمان با ادامه کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل، گزارشها از ایران حاکی از آن است که شش پتروشیمی در استان خوزستان هدف قرار گرفتند.
معاون امنیتی استاندار خوزستان شنبه ۱۵ فروردین اعلام کرد جنگندهها پتروشیمی رجال، فجر یک و دو، امیرکبیر و بوعلی را هدف قرار دادند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز از حمله به پتروشیمی بندر امام خبر داد و نوشت بخشهایی از این مجموعه آسیب دیده است.
گزارشها در رسانههای ایران همچنین از تخلیه کامل منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر و خروج تمامی نیروهای شاغل در واحدهای صنعتی فعال حکایت دارند.
شرکت ملی صنایع پتروشیمی در اطلاعیهای اعلام کرد تاکنون در پی حمله به منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر، هیچگونه تلفات جانی گزارش نشده است.
در سوی دیگر، رادیو ارتش اسرائیل گزارش داد حمله به کارخانههای پتروشیمی در ایران با هدف «وارد آوردن آسیب بیشتر به حکومت» انجام میشود.
۱۰ فروردین، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشدار داد اگر جمهوری اسلامی از رسیدن به توافق و باز کردن تنگه هرمز خودداری کند، آمریکا تمام نیروگاههای برق، چاههای نفت، جزیره خارک و احتمالا تاسیسات آبشیرینکن را هدف قرار خواهد داد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز ۱۴ فروردین از هماهنگی کامل آمریکا و اسرائیل برای ادامه «بمباران رژیم در ایران» خبر داد: «فرماندهان را حذف میکنیم، پلها را بمباران میکنیم و زیرساختها را هدف قرار میدهیم.»
او افزود تاکنون ۷۰ درصد از ظرفیت تولید فولاد در ایران نابود شده است.
پیشتر در هفتم فروردین، ارتش اسرائیل دو کارخانه بزرگ فولاد ایران، فولاد مبارکه در اصفهان و فولاد خوزستان در اهواز، را هدف قرار داده بود.
انتقاد عفو بینالملل از تهدیدات «غیرمسئولانه» ترامپ علیه زیرساختهای ایران
سازمان عفو بینالملل ۱۵ فروردین در بیانیهای، تهدیدهای ترامپ در خصوص هدف قرار دادن زیرساختها در ایران را «عمیقا غیرمسئولانه» خواند و هشدار داد این اظهارات میتواند به «آسیبهای فاجعهبار» برای میلیونها غیرنظامی منجر شود.
عفو بینالملل سخنان ترامپ درباره احتمال حمله به نیروگاههای برق را «تهدید به ارتکاب جنایات جنگی» دانست و افزود چنین اظهاراتی نشان میدهد «ایالات متحده آماده است یک کشور را در تاریکی فرو ببرد و بهطور بالقوه مردم آن را از حقوق اساسیشان مانند حق زندگی، دسترسی به آب، غذا، خدمات درمانی و سطح مناسب زندگی محروم کند».
این سازمان از ترامپ خواست تهدیدات خود را «پس بگیرد» و به حقوق بینالمللی بشردوستانه پایبند باشد.
در سوی دیگر، جمهوری اسلامی نیز از ابتدای مناقشه کنونی بارها به تاسیسات غیرنظامی، از جمله در کشورهای حوزه خلیج فارس، حمله کرده است.
شهروندان نگران: حکومت بعدی نیاز به زیرساخت و پتروشیمی دارد
در واکنش به این حملات، کاربران شبکههای اجتماعی دغدغههای خود را مطرح کردهاند؛ از نگرانی نسبت به آسیب دیدن زیرساختها و غیرنظامیان تا تاکید بر ضرورت ادامه حملات هدفمند علیه نهادهای حکومتی.
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این پتروشیمیها و پالایشگاهها پر از نیروی کارگر است. خیلیها هم شاید پادشاهیخواه باشند. شاهزاده هم گفتند به زیرساختها نباید حمله شود.»
کاربری به نام مینا نوشت: «برای زدن پتروشیمی ماهشهر ترکیبی از غم و خشم توامان را تجربه میکنم. یاد نیزار ماهشهر هم افتادم وقتی بنزین گران شد. اینکه هیچ نیرویی نتوانسته بود چراغهای این زیرساخت را خاموش کند و خشونت جنگ توانست.»
او افزود: «چه بیپناهند مردم ایران. ما زیر این چرخدندهها له شدیم.»
در پست یک کاربر آمده است: «پتروشیمی زیرساخت است و هر سیستم و دولتی بعد از این سر کار باشد، احتیاج به پتروشیمی دارد.»
کاربر دیگری تاکید کرد: «ما موافق هدف قرار دادن سران نظام، ایستهای بازرسی و سپاه هستیم، اما مخالف زدن فولاد مبارکه، نیروگاه برق و پتروشیمی و پل و انستیتو پاستور هستیم. زدن زیرساختها هیچ دستاورد نظامی ندارد و حکومت هیچ اهمیتی به اینها نمیدهد. ما موافق حمله هدفمند هستیم.»
یک کاربر نگاه متفاوتی به حملات آمریکا و اسرائیل داشته و نوشته است: «ایران سرزمین ثروتمندی است که هیچ چیز ندارد. صنایع فولاد و نفت ایران فرسوده و در حال احتضار هستند. ناوگان حملونقل و جاده و خودروسازی هم به همین شکل. غیر از چند پتروشیمی و نیروگاه جدید که عددش به پنج نمیرسد، بقیه زیرساختهای ایران پس از سالها تحریم عملا سودده نیستند.»
