به گزارش روزنامه فایننشالتایمز، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تهدید کرد اگر کشورهای اروپایی در کارزار ائتلافی برای بازگشایی تنگه هرمز مشارکت نکنند، ارسال تسلیحات به اوکراین را متوقف خواهد کرد.
سه منبع آگاه چهارشنبه ۱۲ فروردین به فایننشالتایمز گفتند تهدید ترامپ معطوف به ابتکار ناتو برای تامین تسلیحات اوکراین بود که هزینه آن را کشورهای اروپایی پرداخت میکنند.
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز بهدلیل حملات جمهوری اسلامی موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
ترامپ در روزهای گذشته بارها از عدم همراهی متحدان واشینگتن در کارزار نظامی علیه حکومت ایران انتقاد کرده است.
او ۱۲ فروردین ناتو را «ببر کاغذی» خواند و گفت خروج آمریکا از این ائتلاف نظامی اکنون «فراتر از بررسی» است و امری «قطعی» به نظر میرسد.
در پی تهدیدهای اخیر ترامپ، شماری از کشورها، از جمله اعضای کلیدی ناتو مانند فرانسه، آلمان و بریتانیا، ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ با انتشار بیانیهای اعلام کردند برای مشارکت در چارچوب «تلاشهای مناسب» بهمنظور تضمین عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز آمادگی دارند.
تهدید ترامپ و فشار دبیرکل ناتو
فایننشالتایمز در ادامه نوشت بیانیه برخی کشورها و اعلام مشارکت آنها در کارزار بازگشایی تنگه هرمز با پافشاری مارک روته، دبیرکل ناتو، صادر شد، زیرا ترامپ تهدید کرده بود از مناقشه اوکراین کنار خواهد کشید.
یک مقام آگاه در همین رابطه گفت: «این بیانیه بهسرعت تنظیم شد و کشورهای دیگر بعدا به آن پیوستند، زیرا زمان کافی برای دعوت از همه جهت امضای فوری آن وجود نداشت.»
منبعی دیگر نیز تایید کرد روته در آن زمان به مقامهای فرانسه، آلمان و بریتانیا اطلاع داد که ترامپ از عدم همراهی اروپا در موضوع تنگه هرمز «برآشفته» است.
در حالی که تنشها میان آمریکا و اروپا بر سر تحولات مرتبط با جنگ ایران رو به افزایش است، ناتو هنوز اقدامی عملی در قبال بحران تنگه هرمز صورت نداده است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، ۱۲ فروردین اعلام کرد این هفته میزبان نشستی با حضور ۳۵ کشور امضاکننده بیانیه خواهد بود تا درباره تشکیل ائتلافی برای بازگشایی تنگه هرمز «پس از پایان درگیریها» گفتوگو شود.
برخی کشورهای اروپایی پیشتر اعلام کرده بودند جنگ ایران «جنگ ما نیست»؛ موضعی که خشم کاخ سفید را برانگیخته بود.
ترامپ هفته گذشته در همین رابطه گفت آمریکا از اعضای ناتو در برابر روسیه «محافظت کرده»، اما «آنها برای دفاع از ما حضور ندارند و این مضحک است».
روسیه اسفند ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
اعلام خبر سخنرانی دونالد ترامپ در ساعت پرمخاطب شامگاه چهارشنبه (ساعت ۲۱:۰۰ به وقت واشینگتن)، موجی از خوشبینی را به بازارهای جهانی تزریق کرده است.
معاملهگران با پیشبینی احتمال اعلام آتشبس یا دستکم تبیین استراتژی خاتمه درگیریها، به خرید و فروش پرداختند و در پی آن، بهای نفت و گاز به شکل محسوسی ریزش کرد.
سقوط قیمت انرژی و واکنش مثبت بورسها
گزارشها حاکی از آن است که بهای نفت خام برنت با ریزشی چشمگیر از ۱۱۸ دلار، به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است.
در بازارهای سهام، شاخصهای اصلی والاستریت شامل «داو جونز»، «اساندپی ۵۰۰» و «نزدک» همگی رشدی بیش از ۲ درصد را تجربه کردند.
این روند مثبت در بازارهای آسیا و اروپا نیز تکرار شد؛ چرا که سرمایهگذاران امیدوارند سخنرانی امشب ترامپ پایانی بر تلاطمهای فرساینده ناشی از جنگ باشد.
راهبرد «خروج سریع» و سرنوشت تنگه هرمز
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، موضعگیریهای اخیر ترامپ را ناشی از تغییری بنیادین در رویکرد واشینگتن دانست.
ترامپ در یکی از تازهترین موضعگیریهای خود، با بیان اینکه آمریکا ظرف دو تا سه هفته آینده به کارزار نظامی پایان میدهد، تاکید کرد که دیگر مسئولیتی در قبال امنیت بلندمدت تنگه هرمز نخواهد پذیرفت.
او با لحنی صریح گفت: «اگر فرانسه یا کشورهای دیگر نفت و گاز میخواهند، باید خودشان برای عبور از تنگه هرمز چارهای بیندیشند؛ ما دیگر کاری با آن نخواهیم داشت.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز با ابراز خوشبینی گفت واشینگتن به «خط پایان» اهداف خود نزدیک شده است.
او این نبرد را «آخرین فرصت» برای درهمشکستن توان متعارف جمهوری اسلامی پیش از دستیابی تهران به «بازدارندگی کامل» توصیف کرد.
هزینههای سنگین یک ماه نبرد
با وجود جو مثبت در بازارها، بررسیهای میدانی از هزینههای گزافی حکایت دارد که این درگیری یکماهه بر اقتصاد و ارتش آمریکا تحمیل کرده است.
گزارشهای خبری نشان میدهد که تداوم نبرد، شریانهای حیاتی انرژی را با بحران مواجه کرده است؛ بهطوری که قیمت بنزین در آمریکا از مرز ۴ دلار عبور کرده و متحدان واشینگتن از شوکهای پیاپی اقتصادی به ستوه آمدهاند.
در بعد تجارت دریایی نیز وضعیت نگرانکننده است. طبق آمارها، تردد کشتیها در تنگه هرمز از ۱۳۸ فروند در روز به تنها ۵ فروند تقلیل یافته است.
همزمان با این بنبست تجاری، اعزام هزاران نیروی تازه به منطقه و کشته شدن ۱۳ سرباز آمریکایی، موجی از انتقادات را برانگیخته و فشار افکار عمومی را بر کاخ سفید افزایش داده است.
پاسخ تهران؛ بنبست دیپلماتیک و قواعد جدید بازی
در مقابل، تهران اظهارات مقامهای کاخ سفید درباره پیشرفت در مذاکرات را رد میکند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با تاکید بر اینکه سطح اعتماد به آمریکا به صفر رسیده است، خاطرنشان کرد که پیامهای نماینده ایالات متحده به معنای شروع مذاکره نیست.
همزمان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی از تدوین مقرراتی جدید برای اداره تنگه هرمز سخن میگویند که نشان از تلاش تهران برای تغییر نظم دریایی منطقه دارد.
تداوم تنشهای منطقهای در آستانه سخنرانی ترامپ
در حالی که جهان در انتظار سخنرانی ترامپ به سر میبرد، درگیریها در میدان متوقف نشده است.
حملات موشکی به نفتکشها در آبهای قطر و هدف قرار گرفتن فرودگاه کویت نشان میدهد که وضعیت امنیتی منطقه همچنان بحرانی است.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا سخنرانی ترامپ واقعا کلیدی برای خروج از این بنبست خواهد بود یا تنها آرامشی گذرا پیش از طوفانی سهمگینتر؟
بستن تنگه استراتژیک و حیاتی هرمز از سوی جمهوری اسلامی، اقتصاد جهانی را در آستانه بحران انرژی با پیامدهای عمده اقتصادی قرار داده است. در این میان، اختلافنظر میان ایالات متحده و متحدان اروپاییاش بر سر نحوه برخورد نظامی با تهران وارد مرحلهای کمسابقه شده تا جایی که بقای ناتو را با جدیترین تهدید در تاریخ خود مواجه کرده است.
ترامپ: ناتو یک «ببر کاغذی» است
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در مصاحبهای که چهارشنبه ۱۲ فروردین در روزنامه تلگراف منتشر شد، بهشدت از همپیمانان خود در ناتو انتفاد کرد
او با ابراز ناامیدی از خودداری متحدان از اعزام ناوهای جنگی برای بازگشایی تنگه هرمز، اعلام کرد که خروج آمریکا از این ائتلاف نظامی اکنون «فراتر از بررسی» و امری قطعی به نظر میرسد.
ترامپ ناتو را یک «ببر کاغذی» خواند که حتی پوتین هم به ضعف آن پی برده است.
او با انتقاد از رویکرد «یکجانبه» حمایتی آمریکا از اروپا گفت: «اوکراین مشکل ما نبود، اما ما برای آنها آنجا بودیم. اما حالا که نوبت به ما رسیده، آنها حضور ندارند.»
ترامپ سهشنبه ۱۱ فروردین نیز با لحنی تند خطاب به بریتانیا و دیگر کشورهایی که با کمبود سوخت مواجهاند، در شبکه اجتماعی «تروثسوشال» نوشت: «کمی شجاعت به خرج دهید، به تنگه بروید و آن را پس بگیرید.»
استارمر: این جنگ ما نیست
در همین حال، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، چهارشنبه در پیامی صریح تلاش کرد فاصله لندن را با عملیات نظامی واشینگتن حفظ کند.
او با بیان اینکه «جنگ ایران، جنگ ما نیست و به آن کشیده نخواهیم شد»، بر اولویت راهکارهای دیپلماتیک تاکید کرد.
استارمر از طرحی پنجمادهای سخن گفت و اعلام کرد بریتانیا میزبان نشستی بینالمللی با حضور ۳۵ کشور برای بررسی ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک برای بازگشایی تنگه هرمز خواهد بود.
او در واکنش به اظهارات ترامپ، ضمن تاکید بر تعهد لندن به ناتو، گفت «فارغ از هر فشاری»، تنها بر اساس منافع ملی بریتانیا عمل خواهد کرد.
مخالفت در اروپا؛ از پاریس تا مادرید
تنشها زمانی بالا گرفت که فرانسه برای نخستینبار از زمان آغاز جنگ، حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای حامل تسلیحات آمریکایی برای اسرائیل بست.
این اقدام با واکنش تند اسرائیل مواجه شد و وزارت دفاع این کشور اعلام کرد تمامی خریدهای دفاعی خود از فرانسه را متوقف میکند.
ایتالیا نیز اجازه فرود بمبافکنهای آمریکایی در پایگاه «سیگونلا» در سیسیل را صادر نکرد. این موضع نشان میدهد که حتی جورجیا ملونی، یکی از نزدیکترین رهبران اروپایی به ترامپ، نیز در این بزنگاه حساس پشت واشینگتن را خالی کرده است.
در این میان، اسپانیا تندترین موضع را اتخاذ کرده است. پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، ضمن بستن کامل حریم هوایی کشورش به روی هواپیماهای درگیر در حمله به جمهوری اسلامی، تاکید کرد که پایگاههای این کشور تنها برای «دفاع دستهجمعی ناتو» قابل استفاده هستند، نه جنگهای فرامنطقهای آمریکا.
ناتو در برزخ
حتی در آلمان که میزبان پایگاه عظیم «رامشتاین» آمریکا است، اوضاع آرام نیست. علیرغم عدم محدودیت رسمی برای استفاده آمریکا از این پایگاه، فرانک والتر اشتاینمایر، رییسجمهوری آلمان، این جنگ را «غیرقانونی» خوانده است.
اکنون ناتو در وضعیتی بحرانی قرار دارد؛ پیمانی که برای دفاع متقابل ساخته شده بود، در برابر بسته بودن تنگه هرمز که محل عبور ۲۰ درصد نفت جهان است، دچار فلج ساختاری شده است.
در حالی که ترامپ آماده میشود تا بیشازپیش از اروپا فاصله بگیرد، رهبران اروپایی میان ترس از پیامدهای خشم واشینگتن و هراس از فرو رفتن در جنگی ویرانگر با جمهوری اسلامی گیر کردهاند و مردد هستند. اواخر آوریل و سفر پادشاه بریتانیا به واشینگتن، شاید آخرین فرصت برای ترمیم این شکاف بزرگ باشد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفته است که در حال بررسی پایان دادن به جنگ بدون بازگشایی تنگه هرمز است.
او همچنین با انتقاد از متحدان آمریکا در ناتو گفته است که این کشورها یا میتوانند نفت و سوخت خود را از آمریکا بخرند و یا خود برای بازگشایی تنگه هرمز اقدام کنند.
بهگفته تحلیلگران بازار انرژی، اگر تنگه هرمز به هر دلیلی همچنان بسته بماند، افزایش اخیر قیمت نفت که بهطور موقت به نزدیکی ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسید، ممکن است افزایشی ناچیز به نظر برسد.
حدود ۲۰ درصد از جریان جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از تنگه باریک هرمز عبور میکند.
در حال حاضر قیمتها تا حدی بهدلیل وجود نفت در حال انتقال و برداشت از ذخایر استراتژیک کنترل شده، اما چنین اقداماتی پایدار نیستند.
قیمت بنزین در آمریکا از زمان آغاز جنگ در ماه گذشته ۳۵ درصد افزایش یافته و اوایل این هفته از چهار دلار در هر گالن عبور کرد. کشورهایی که وابستگی بیشتری به نفت خاورمیانه دارند، وضعیت بدتری را از جمله در زمینه کمبود سوخت تجربه میکنند.
گروه اوراسیا، یک شرکت مشاوره ریسک سیاسی، احتمال ۵۵ درصدی برای ادامه جنگ تا ماه مه قائل شده است. این گروه سهشنبه ۱۱ فروردین اعلام کرد در صورتی که حکومت ایران به زیرساختهای نفتی منطقه آسیب برساند، قیمتها میتواند به بالای ۱۵۰ دلار در هر بشکه برسد.
تحلیلگران شرکت خدمات مالی مککواری هفته گذشته گفتند اگر جنگ تا ژوئن ادامه یابد، قیمت نفت میتواند به ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسد و برای این سناریو احتمالی ۴۰ درصدی در نظر گرفتند.
جیسون بورداف، مدیر اجرایی موسس مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا، به آکسیوس گفت: «اگر تنگه هرمز بسته بماند، هیچ گزینهای برای جلوگیری از حرکت قیمت نفت به سمت ۲۰۰ دلار در هر بشکه وجود ندارد.»
او افزود: «این مبلغ برای بازار جهانی بیش از حد بزرگ است.»
دنیل یرگین، که هفته گذشته میزبان بزرگترین کنفرانس انرژی جهان در هیوستون بود، از ارائه پیشبینی مشخص خودداری کرد اما گفت: «از همین حال صحبت درباره رقم ۲۰۰ دلار را میشنوید.»
جان کری، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، نیز در این کنفرانس گفت: «کشتیهایی که پیش از آغاز جنگ از تنگه هرمز خارج شده بودند، اکنون به بنادر رسیدهاند و خالی هستند.»
اوج تاریخی قیمت نفت در سال ۲۰۰۸ و پیش از رکود بزرگ، کمی کمتر از ۱۵۰ دلار در هر بشکه بود که با ارزش امروز تقریباً معادل ۲۳۰ دلار در هر بشکه است.
نفت برنت در مارس ۲۰۲۲ پس از حمله روسیه به اوکراین به ۱۳۹ دلار رسید، که به ثبت رکورد ۵.۰۲ دلار در هر گالن برای بنزین در آمریکا کمک کرد.
بهنوشته آکسیوس تمرکز بر رقم ۲۰۰ دلار «تصادفی نیست»، کوین بوک، مدیر شرکت تحقیقاتی کلیرویو انرژی پارتنرز، این رقم بازتاب رکورد سال ۲۰۰۸ است.
او افزود در آن زمان «فاجعه اقتصادی» در نهایت تقاضا را کاهش داد و بازار را متعادل کرد.
بهگفته بودک اگر بازگشایی تنگه باعث تعادل عرضه و تقاضا نشود، یا اگر این تنگه برای مدتی طولانی باز نشود، «احتمال وقوع فاجعه اقتصادی وجود دارد».
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده است که دهها کشور، بسیاری با درآمد پایین، هماکنون دست به اقداماتی اضطراری از جمله تعطیلی مدارس و الزام به کار از راه دور، زدهاند.
حتی کشورهای ثروتمندتر نیز با فشار شدید مواجه هستند و بریتانیا با کمبود سوخت جت روبهرو شده است.
جیسون بورداف گفت: «در چند هفته آینده، شاهد آن خواهید بود که واقعیت فیزیکی کمبود نفت به فعالیتهای معاملاتی بازار میرسد و این باعث خواهد شد قیمت نفت به اندازهای سریع افزایش یابد که مردم را به مصرف کمتر وادار کند.»
مقامات رسمی اماراتی که نام آنها اعلام نشده، به والاستریت ژورنال گفتند که امارات متحده عربی در حال آمادهکردن مقدمات لازم برای کمک به ایالات متحده و دیگر متحدان برای بازگشایی تنگه هرمز است.
به گفته این مقامات، امارات در حال رایزنی برای تصویب قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل است که اجازه ورود به جنگ برای بازگشایی تنگه هرمز را صادر میکند.
یک مقام اماراتی اظهار داشت که دیپلماتهای این کشور از ایالات متحده و قدرتهای نظامی در اروپا و آسیا خواستهاند ائتلافی برای بازگشایی تنگه هرمز تشکیل دهند.
این مقام افزود که حکومت ایران تصور میکند برای بقای خود میجنگد و حاضر است با ادامه بسته نگه داشتن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را نیز با خود به سقوط بکشاند.
این مقام اماراتی همچنین گفت که کشورش بهطور فعال در حال بررسی نقش نظامی خود در تامین امنیت تنگه هرمز است. این اقدامات شامل کمک به پاکسازی مینها و سایر خدمات پشتیبانی میشود.
برخی از مقامات عربی نیز فاش کردند که این کشور حاشیه خلیج فارس پیشنهاد داده است که ایالات متحده باید جزایر استراتژیک در خلیج فارس، از جمله ابوموسی، را اشغال کند.
تغییر در جبهه کشورهای عربی
مقامات عربی میگویند عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس اکنون علیه حکومت ایران موضع گرفتهاند و خواهان ادامه جنگ تا زمان فلج شدن یا سرنگونی آن هستند؛ با این حال، این کشورها هنوز از اعزام رسمی نیروهای نظامی خودداری کردهاند.
به گفته مقامات یک کشور دیگر در حوزه خلیج فارس، رویکرد تهاجمی جدید امارات، یک تغییر بنیادین در نگرش استراتژیک این کشور محسوب میشود. دبی، مرکز تجاری امارات، مدتها منبع تامین منابع مالی برای جمهوری اسلامی بوده است.
دیپلماتهای اماراتی پیش از وقوع جنگ، برای میانجیگری میان ایران و آمریکا تلاش کردند. سفر علی لاریجانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، به ابوظبی در راستای این تلاشها انجام شد.
اکنون امارات به درخواست دونالد ترامپ جواب مثبت داده است. ترامپ از متحدان میخواهد بار بیشتری از جنگ را بهویژه در زمینه بازگشایی تنگه هرمز به دوش بگیرند.
والاستریت ژورنال پیش از این گزارش داده بود که ترامپ به مشاورانش گفته است حاضر است بدون بازگشایی تنگه هرمز به جنگ پایان دهد و حل این مساله را به کشورهای دیگر واگذار کند.
ریسک مشارکت در جنگ
مشارکت نظامی امارات در آزادسازی تنگه هرمز، میتواند خطرات بزرگی در پی داشته باشد. ورود به جنگ با جمهوری اسلامی میتواند زمینهساز تنشهایی شود که حتی پس از پایان جنگ نیز ادامه یابد.
جمهوری اسلامی با تشدید حملات خود علیه امارات به تغییر سیاست این کشور پاسخ داده است. پس از هفتهها حملات پراکنده، حملات موشکی و پهپادی تهران به امارات در روزهای اخیر بهشدت افزایش یافته است.
در روز سهشنبه، نزدیک به ۵۰ موشک بالستیک، کروز و پهپاد به امارات شلیک شد.
تهران هشدار داده است که زیرساختهای حیاتی غیرنظامی هر کشور عربی را که در عملیات نظامی مشارکت کند، نابود خواهد کرد و بهطور مشخص به امارات اشاره کرده است.
الیزابت دنت، پژوهشگر موسسه واشینگتن برای سیاست خاورمیانه و مقام سابق پنتاگون، درباره خطر ورود به جنگ به والاستریت ژورنال گفت: «آنها ممکن است وارد این جنگ شوند. در صورت چنین اتفاقی، تنها با یک ایران تهاجمیتر روبهرو خواهند شد. ضربات بیشتری به زیرساختهای کلیدی و به اعتماد سرمایهگذاران وارد خواهد شد و همچنین ممکن است برای بازسازی روابط با همسایه خود دچار مشکل شوند؛ بهویژه اگر ترامپ تصمیم بگیرد پیش از بازگشایی تنگه هرمز یا فلج کردن تواناییهای موشکی و پهپادی ایران، اعلام پیروزی کند.»
جمهوری اسلامی در جریان جنگ بیش از هر کشور دیگری، حتی اسرائیل، امارات را هدف گرفته و تاکنون بیش از ۲۵۰۰ موشک و پهپاد به سمت این کشور شلیک کرده است.
بهگفته یکی از مقامات، پیش از آغاز جنگ، امارات، جمهوری اسلامی را همسایهای دشوار میدید که مواضع سیاسیاش منطق خاص خود را دارد، اما جنگ، چهره دیگری را نشان داد؛ چهره حکومتی که با حمله به هتلها و فرودگاههای دبی، به دنبال ایجاد وحشت عمومی است.
پیامدهای اقتصادی و نظامی
حملات جمهوری اسلامی باعث کاهش ترافیک هوایی و گردشگری امارات شده، به بازار املاک آسیب زده و منجر به موجی از مرخصیهای اجباری و اخراج کارگران شده است.
این حملات همچنین مزیت اصلی این کشور یعنی «داشتن ثبات و آرامش در منطقهای ناآرام» را به چالش کشیده است.
تنگه هرمز برای امارات بسیار مهم و شریان حیاتی صادرات انرژی، تجارت و امنیت غذایی این کشور است. مقامات کشورهای جنوبی خلیج فارس معتقدند کشورهایی در آسیا و اروپا که اکنون تردید دارند، با چراغ سبز شورای امنیت به بازگشایی تنگه کمک خواهند کرد.
روسیه و چین ممکن است این قطعنامه را وتو کنند و فرانسه نیز نسخه متفاوتی را پیشنهاد داده است. با این حال، مقامات میگویند حتی اگر قطعنامه شکست بخورد، امارات همچنان آماده کمک به جنگ است.
مقامات عربی میگویند کشورهای خلیج فارس نگرانند که راهحلهای دیپلماتیک بهطور ضمنی به جمهوری اسلامی حق رسمی اداره تنگه هرمز را بدهد.
بنابراین آنها خواهان بازگشایی تنگه هرمز از طریق نظامی هستند. با وجود این، مشخص نیست که اقدام نظامی حتما منجر به بازگشایی تنگه شود.
تحلیلگران نظامی معتقدند هر عملیاتی نیازمند کنترل نهتنها تنگه، بلکه سرزمینهای مجاور در فاصله ۱۶۰ کیلومتری آن است که احتمالا مستلزم حضور نیروی زمینی خواهد بود.
آدام اسمیت، عضو ارشد کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا، به والاستریت ژورنال گفت: «فکر نمیکنم بتوانیم این کار را انجام دهیم. تمام کاری که ایران باید انجام دهد این است که تهدیدش پابرجا بماند و برای این کار تنها به یک پهپاد، یک مین یا یک قایق انتحاری کوچک نیاز دارد.»
با این حال، مقامات عربی میگویند کشورهای حامی اقدام نظامی معتقدند پیامدهای کنترل جمهوری اسلامی بر چنین مسیر حیاتی، از ریسک و خطر جنگ بیشتر است و به همین دلیل این ریسک را قبول میکنند.
بلال صعب، پژوهشگر چتمهاوس و مشاور سابق پنتاگون، گفت تصمیم برای پیوستن به کارزار نظامی، پیامی عمومی حمایت اعراب از جنگ خواهد بود. این امر همچنین گزینههای بیشتری برای عملیات علیه جمهوری اسلامی و تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز فراهم میکند.
امارات دارای پایگاههای نظامی، بندر در آبهای عمیق جبلعلی و موقعیتی در نزدیکی دهانه تنگه هرمز است که میتواند مکان مناسبی برای استقرار نیروهای تحت رهبری آمریکا برای تصرف جزایر یا اسکورت تانکرهای تجاری باشد.
این کشور همچنین دارای نیروی هوایی کوچک اما توانمندی است که مجهز به جنگندههای اف-۱۶ آمریکایی است؛ همان جنگندههایی که پیش از این در نبرد آمریکا علیه داعش در عراق، مشارکت کرده بودند.
علاوه بر این، امارات دارای پهپادهای شناسایی و ذخایری از بمبها و موشکهای کوتاهبرد آمریکایی است که میتواند کمبودهای احتمالی ایالات متحده و اسرائیل را جبران کند.
نتانیاهو شامگاه سهشنبه ۱۱ فروردین گفت تا پیش از آغاز جنگ کنونی، جامعه جهانی از جمله کشورهای عربی، اروپا و حتی برخی رهبران آمریکا، تهدید جمهوری اسلامی را «درک نمیکردند، اما اکنون همه متوجه آن شدهاند».
نتانیاهو از شکلگیری «ائتلافهای جدید» با کشورهای «مهم» منطقه خبر داد، اما به نام این کشورها اشارهای نکرد.
در سالهای اخیر و در بازههای زمانی مختلف، گمانهزنیهای متعددی درباره پیوستن کشورهای بیشتری از منطقه، از جمله عربستان سعودی، به پیمان ابراهیم مطرح شده است.
تاکنون چهار کشور عربی امارات، بحرین، مراکش و سودان در چارچوب پیمان ابراهیم، روابط خود را با اسرائیل عادیسازی کردهاند. قزاقستان نیز سال ۲۰۲۵ به این توافق پیوست.
«جمهوری اسلامی دیر یا زود، سقوط خواهد کرد»
نتانیاهو در ادامه گفت جمهوری اسلامی با هدف نابودی اسرائیل، به توسعه برنامههای هستهای و موشکی و همچنین تامین مالی و تسلیح گروههای نیابتی روی آورد؛ اقداماتی که در نهایت به اعمال تحریمها انجامید و در مجموع، هزینهای نزدیک به یک تریلیون دلار بر این حکومت تحمیل کرد.
نخستوزیر اسرائیل افزود: «اکنون میتوان گفت این یک تریلیون دلار هدر رفته است. اما بهایی که ما از ایران گرفتهایم، تنها مالی نبوده است... از حذف خامنهای تا دانشمندان هستهای، مقامهای ارشد سپاه پاسداران و بسیج، و همچنین نصرالله، هنیه، ضیف، سنوار و بسیاری دیگر.»
نتانیاهو با اشاره به جنگ ۱۲ روزه، کارزار نظامی کنونی و همچنین اعتراضات گسترده ضد حکومتی ایران تاکید کرد جمهوری اسلامی ضربات سنگینی متحمل شده و «دیر یا زود، سقوط خواهد کرد».
او ادامه داد: «با گذشت یک ماه از کارزار مشترک ما با ایالات متحده، ما بهطور نظاممند در حال تضعیف رژیم وحشتی هستیم که دههها شعار "مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل" سر داده است.»
علی خامنهای، دیکتاتور تهران، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع و عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی، از جمله مقامهای بلندپایهای بودند که در جریان جنگ اخیر از پا درآمدند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس ۱۱ فروردین به نقل از منابع آگاه گزارش داد کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، به رهبری عربستان سعودی و امارات، از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خواستهاند جنگ را تا زمان ایجاد «تغییرات قابل توجه در رهبری یا رفتار ایران» ادامه دهد.
«در جنگ جاری به توان صنعتی ایران برای تولید تسلیحات ضربه زدیم»
نخستوزیر اسرائیل اعلام کرد جمهوری اسلامی پیش از جنگ ۱۲ روزه با سرعت در حال توسعه سلاح هستهای و تولید دهها هزار موشک بالستیک بود، اما این جنگ تهدید فوری دستیابی تهران به این توانمندیها را برطرف کرد.
او افزود در عملیات کنونی نیز با وارد آوردن ضربه به ظرفیت صنعتی حکومت ایران برای تولید این سلاحها، دستاوردی تکمیلی حاصل شده است.
نتانیاهو همچنین به تضعیف گروههای نیابتی جمهوری اسلامی اشاره کرد: «قدرت ارتشهای تروریستی ایران را که ما را در محاصره قرار داده بودند، در هم شکستیم... درست است که هنوز توانایی محدودی برای تهدید ما دارند، اما دیگر نمیتوانند موجودیت ما را تهدید کنند.»
به گفته او، اسرائیل کمربندهای امنیتی گستردهای فراتر از مرزهای خود ایجاد کرده است؛ از تسلط بر بیش از نیمی از مساحت باریکه غزه گرفته تا امتداد حضور در سوریه از دامنههای حرمون تا یرموک، و نیز استقرار در منطقهای حائل در لبنان.
نخستوزیر اسرائیل هدف از این اقدامات را «دور کردن تهدید نفوذ نیروهای دشمن و جلوگیری از شلیک موشکهای ضدتانک» به شهرهای این کشور عنوان کرد.
