دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا در نشست خبری با اشاره به استفاده از بمبهای سنگرشکن گفت که به حمله به دپوهای نظامی ادامه خواهیم داد تا توان موشکی جمهوری اسلامی را از بین ببریم.
رییس ستاد مشترک آمریکا گفت که تهدید گروههای شبه نظامی در عراق برای حمله به نیروهای آمریکایی را از بین خواهیم برد.
او افزود: «هواپیماهای ایاچ ۶۴ به گروههای شبهنظامی وابسته به جمهوری اسلامی در عراق حمله کردهاند تا تهدید آنان علیه نیروهای آمریکا را از بین ببرند.»
ظهر چهارشنبه ۲۷ اسفند، تاسیسات پتروشیمی در میدان پارس جنوبی عسلویه هدف قرار گرفت. در پی این حمله، شماری از شهروندان در پیامهایی، نگرانی خود را از پیامدهای آن بر زیرساختهای حیاتی و زندگی روزمره مردم ابراز کردند.
برخی مخاطبان با تاکید بر نقش کلیدی این تاسیسات در تامین انرژی کشور، گفتند با توجه به نقش این تاسیسات در تامین گاز و برق مصرفی خانهها، تاثیر مستقیم آن بیشتر بر زندگی مردم است.
از نگاه این گروه از شهروندان، هدف قرار دادن این زیرساختها میتواند پیامدهای گستردهای برای معیشت مردم داشته باشد.
شماری دیگر از شهروندان نسبت به آسیبهای بلندمدت این حمله برای منابع انرژی کشور هشدار دادند.
یک مخاطب نوشت: «از اینکه نفت ما و تاسیسات نفتی مثل میدان پارس جنوبی هدف قرار میگیرد ناراحت هستیم. ما در ایران فردا به نفت کشورمان نیاز داریم.»
در کنار این نگرانیها، برخی نیز ضمن حمایت از تداوم حملات اسرائیل و آمریکا به سران جمهوری اسلامی و مقرهای نظامی و پایگاههای سرکوب، خواستار تفکیک میان مردم و حکومت شدند.
در یکی از پیامها به ایراناینترنشنال آمده است: «حساب ملت ایران را از حکومت جدا کنید .... عسلویه و پارس جنوبی متعلق به ملت ایران است، لطفا نزنید.»
در سوی دیگر، شهروندی با اشاره به این نگرانیهای عمومی گفت در حمله عراق به کویت، صدام حسین، رییسجمهوری عراق، بخش بزرگی از چاههای نفت کویت را آتش زد، اما طی حدود دو سال این کشور توانست به ظرفیت تولید نفت خود در پیش از جنگ برگردد.
با گذشت نزدیک به یک روز از بمباران این تاسیسات، هنوز جزییات دقیقی از اهداف و میزان خسارتهای احتمالی منتشر نشده است.
مقامهای استان بوشهر ۲۷ اسفند و ساعاتی بعد از حمله، اعلام کردند فازهای سه، چهار، پنج و شش در پالایشگاه پارس جنوبی هدف قرار گرفتهاند.
شهروندان نیز از همان دقایق نخست انفجار، در گزارشهایی به گمانهزنی درباره آسیب دیدن چندین فاز و پالایشگاه پرداختند.
مخاطبی گفت بخشی از ترکشهای ناشی از انفجار به نیروگاه کناری اصابت کرده و باعث آتشسوزی در انبار ضایعات شده است.
شهروندی دیگر ضمن ابراز نگرانی از هدف قرار گرفتن تاسیسات نفت و گاز، گفت این حمله آسیب جدی در پی نداشته است.
هرچند که بر اساس گزارش منابع رسمی، هدف قرار گرفتن پارس جنوبی منجر به مرگ کسی نشده است، اما برخی مخاطبان نسبت به خطرات انسانی احتمالی در چنین حملاتی هشدار دادند.
در یکی از پیامها آمده است که «به مهندسان اجازه خروج ندادند» و در صورت تکرار حمله، «افراد و متخصصان قربانی میشوند».
زیرساختها، زجر شهروندان و آنچه باقی خواهد ماند
گروهی دیگر از شهروندان، نگاه متفاوتی به پیامدهای این حمله دارند.
یکی از شهروندان که خود را دارای سابقه کار در عسلویه معرفی کرده، گفته است به دلیل وابستگی پالایشگاهها به سکوهای فراساحلی، وقتی پالایشگاه را بزنند، جمهوری اسلامی مجبور میشود سکوها را برای مدتی غیرفعال کند و در نتیجه، «منابع گاز و میعانات گازی ایران حفظ میشود».
برخی دیگر نیز با نگاهی انتقادیتر، این تحولات را در چارچوبی سیاسی تحلیل کردند و گفتند هدف قرار گرفتن زیرساختها میتواند به تشدید فشار بر مردم منجر شود.
در یکی از این پیامها آمده است: «این بازی حکومت است تا زیرساختها از دست برود و کسی نتواند چیزی ببیند یا منتشر کند.»
شهروندی دیگر نیز گفت: «متاسفانه جمهوری اسلامی هيچ تعلقی به اين كشور ندارد. اگر تمام زيرساختهای ايران را بزنند و کشور در تاریکی مطلق فرو برود، خوشحالتر هم خواهند شد.»
مخاطبی نیز معتقد است جمهوری اسلامی از این حمله رضایت دارد، زیرا «زجر شهروندان» همان هدف مطلوب حکومت است.
اثرات و پیامدهای منطقهای
در کنار این روایتها، برخی شهروندان نیز با اشاره به پیامدهای منطقهای این حمله، از آن انتقاد کردند.
یکی از مخاطبان نوشت: «حمله اسرائیل به تاسیسات عسلویه بسیار غلط بود .... این کار ثبات منطقه را به خطر میاندازد و برای اقتصاد ایران در آینده بسیار بد است.»
جمهوری اسلامی و قطر به طور مشترک از پارس جنوبی که بهعنوان بزرگترین میدان گازی جهان شناخته میشود، بهرهبرداری میکنند.
ساعتی پس از این حمله، سپاه پاسداران اعلام کرد به تاسیسات مهم نفتی، گازی و پتروشیمی در قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، حمله خواهد کرد.
شامگاه چهارشنبه ۲۷ اسفند و بامداد پنجشنبه ۲۸ اسفند، شهر صنعتی «راس لفان» و تاسیسات گازی در قطر هدف قرار گرفتند.
پنجشنبه نیز پالایشگاههای کویت، بندر ینبع و پالایشگاه سامرف شرکت آرامکوی عربستان سعودی، تاسیسات گازی حبشان و میدان باب امارات متحده عربی هدف قرار گرفتند اما به گفته مقامهای این کشورها، آسیبها حداقلی بودند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، همزمان با این حملات گفت آمریکا از حمله اسرائیل به تاسیسات پارس جنوبی هیچ اطلاعی نداشت و به جمهوری اسلامی در مورد حمله به قطر هشدار داد.
او تاکید کرد اسرائیل به شدت به میدان گازی پارس جنوبی در ایران حمله کرده است و اضافه کرد تنها بخش نسبتا کوچکی از این مجموعه هدف قرار گرفت.
ترامپ همچنین تاکید کرد دوحه به هیچ وجه و به هیچ شکل در این حمله دخالت نداشته و از وقوع آن نیز بیاطلاع بوده است.
وزارت خارجه قطر ۲۷ اسفند اعلام کرد در پی حملات جمهوری اسلامی، وابسته نظامی و امنیتی تهران باید ظرف ۲۴ ساعت خاک قطر را ترک کنند.
دوحه وابسته نظامی و وابسته امنیتی سفارت جمهوری اسلامی را «عنصر نامطلوب» خواند.
نشریه پیپر پنجشنبه ۲۸ اسفند نوشت که حمله اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی و حمله موشکی جمهوری اسلامی به تاسیسات قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، جنگ را وارد فاز مستقیم «جنگ علیه زیرساختهای انرژی» کرده است.
پیپر تاکید کرد چنین وضعیتی هم عرضه جهانی نفت و گاز را تهدید میکند و هم ثبات سیاسی و امنیتی دولتهای خلیج فارس را.
از دید این نشریه چینی، تخریب این تاسیسات میتواند برای سالها تولید انرژی را مختل کند، قیمتها را در سطح بالایی نگه دارد، و بهتدریج نظم اقتصادی متکی بر رانت انرژی از خلیج فارس را فرسوده کند.
بر این اساس، حفظ صادرات انرژی از خلیج فارس، «ستون اصلی مشروعیت داخلی دولتها و ابزار اصلی آنها برای حفظ ائتلافهای سیاسی و امنیتی» است.
پیپر پیشبینی کرد که جنگ فعلی، دستکم تا اردیبهشت ماه (دو ماه دیگر) ادامه خواهد داشت.
واکنش پکن به تلاش اسرائیل برای حذف مقامات تهران
وزارت خارجه چین اعلام کرد از گزارشها درباره دستور بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای کشتن همه مقامات ارشد جمهوری اسلامی شوکه شده است.
این وزارتخانه ۲۸ اسفند تاکید کرد پکن همواره با استفاده از زور مخالف بوده و از طرفهای ذیربط میخواهد عملیات نظامی را متوقف کنند.
همزمان، کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از یک مقام ارشد این کشور گزارش داد وضعیت رهبری در ایران «دچار هرج و مرج کامل» شده است، زنجیره فرماندهی با گسست جدی مواجه شده و «خلأ حکمرانی در حال تعمیق» است.
این مقام ارشد اسرائیل افزود که «اقدامات قدرتمند و خارقالعاده» در راه است.
بنا بر گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، ردههای سیاسی و امنیتی این کشور تشدید بحران در ایران را به عنوان «هدف اصلی برای روزهای آینده» شناسایی کردهاند.
به گفته مقام ارشد اسرائیل، هدف، ایجاد «نقطه شکست» و القای این باور است که حکومت به «پایان بازی» رسیده و شرایط برای حضور مردم در خیابانها فراهم شده است.
تلاشهای پکن برای حمایت از تهران
یک نهاد آمریکایی، در گزارشی به حمایت چین از جمهوری اسلامی همزمان با پرهیز از هزینههای نظامی پرداخت.
کمیسیون آمریکا و چین، نهاد مشورتی دولت ایالات متحده، ۲۸ اسفند در گزارش تازه خود اعلام کرد پکن در روابطش با جمهوری اسلامی از تهران حمایت میکند، اما از پذیرش تعهدات امنیتی پرهیز دارد.
در این گزارش آمده است چین با ارائه حمایتهای محدود به تهران، بهطور همزمان برای واشینگتن چالش ایجاد میکند، اما با خودداری از ورود به تعهدات دفاعی، تلاش دارد از هزینههای مستقیم درگیریها فاصله بگیرد.
از سوی دیگر، وزارت خارجه چین اعلام کرد این کشور مایل است برای مقابله با چالشهای امنیت انرژی ناشی از جنگ ایران، هماهنگی و همکاری با کشورهای جنوب شرق آسیا را تقویت کند.
این خبرگزاری حکومتی، پنجشنبه ۲۸ اسفند، اسامی اعدامشدگان را مهدی قاسمی، صالح محمدی و سعيد داودی اعلام کرد.
میزان نوشت که از دیگر اتهامهای این افراد «تحريک مردم به جنگ و كشتار به قصد بر هم زدن امنيت كشور» بوده است.
جمهوری اسلامی ۲۷ اسفند نیز از اعدام کوروش کیوانی، شهروند ایرانی-سوئدی به اتهام جاسوسی برای اسرائیل خبر داد.
خبرگزاری میزان در متن کوتاه خبر اعدام کیوانی نوشت که این فرد «تصاویر و اطلاعات اماکن حساس کشور را در اختیار افسران موساد قرار میداد».
طبق روال گذشته، نهادهای امنیتی و قضایی حکومت ایران از اینگونه اتهامات برای صدور احکام زندان یا اعدام علیه معترضان بازداشتشده یا زندانیان سیاسی و عقیدتی استفاده میکنند.
این خبرگزاری زمان اجرای احکام اعدام سه متهم در قم را صبح پنجشنبه ۲۸ اسفند اعلام کرد؛ در حالی که حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند آغاز شده، همچنان ادامه دارد.
صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا ۹ بهمن نوشت که ایالات متحده از گزارشها درباره وضعیت محمدی، قهرمان ۱۹ ساله کشتی، که با خطر اعدام قریبالوقوع روبهروست، عمیقا نگران است: «رژیم جمهوری اسلامی ایران، جوانان را قتلعام و آینده ایران را ویران میکند. ما از رژیم ایران میخواهیم اجرای حکم اعدام صالح محمدی و تمامی افرادی را که برای دستیابی به حقوق بنیادین خود به مرگ محکوم شدهاند، متوقف کند.»
ایراناینترنشنال ۲۲ بهمن در گزارشی خبر داد دادگاه کیفری یک استان قم، محمدی را به اتهام «قتل عمد» به «اعدام علنی در میدان نبوت قم از طریق چوبه دار» محکوم کرده است.
بر اساس این گزارش، در حکم اولیه دادگاه آمده بود شب ۱۸ دی ۱۴۰۴ در میدان نبوت قم، گروهی به سمت ماموران «کوکتل مولوتف» پرتاب کردند و محمد قاسمی هماپور، مامور یگان ویژه فراجا، پس از سقوط از موتورسیکلت با ضربات «چاقو و شمشیر» کشته شد.
دادگاه این جراحت را به «چاقوی صالح محمدی» نسبت داده و مبنای اطمینان خود را «اقرارهای اخذ شده در بازجویی» اعلام کرده بود.
این اتهامات در حالی مطرح شد که به گفته نزدیکان محمدی، او هنگام وقوع حادثه در خانه عمویش بوده؛ اما دادگاه از احضار شاهدان خودداری کرد. همچنین به گواه ملیپوشان، مربیان و همباشگاهیهای او، محمدی هرگز چاقو نداشته است.
رسانه رسمی قوه قضاییه نوشت که رسیدگی به پرونده افراد اعدامشده «با حضور وکلای تعیینی و تسخیری» انجام شد و اجرای حکم دادگاه پس از «تایید دیوان عالی کشور و استیذان» صورت گرفت.
طبق قانون مجازات اسلامی، احکام اعدام باید به امضای رهبر جمهوری اسلامی برسد که این اختیار به رییس قوه قضاییه واگذار شده است. این رویه، «استیذان» نامیده میشود.
