احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب حمله جمهوری اسلامی به تاسیسات گازی در قطر را اقدامی وقیحانه خواند و نسبت به هدف قرار دادن تاسیسات نفت و گاز در خلیج فارس و تشدید درگیری هشدار داد. در روزهای اخیر جمهوری اسلامی به تاسیسات نفت و گاز برخی کشورهای منطقه حمله کرده است.
وزارت خارجه قطر ۲۷ اسفند اعلام کرد در پی حملات جمهوری اسلامی، وابسته نظامی و امنیتی تهران باید ظرف ۲۴ ساعت خاک قطر را ترک کنند.
دوحه وابسته نظامی و وابسته امنیتی سفارت جمهوری اسلامی را «عنصر نامطلوب» خواند.
نشریه پیپر پنجشنبه ۲۸ اسفند نوشت که حمله اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی و حمله موشکی جمهوری اسلامی به تاسیسات قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، جنگ را وارد فاز مستقیم «جنگ علیه زیرساختهای انرژی» کرده است.
پیپر تاکید کرد چنین وضعیتی هم عرضه جهانی نفت و گاز را تهدید میکند و هم ثبات سیاسی و امنیتی دولتهای خلیج فارس را.
از دید این نشریه چینی، تخریب این تاسیسات میتواند برای سالها تولید انرژی را مختل کند، قیمتها را در سطح بالایی نگه دارد، و بهتدریج نظم اقتصادی متکی بر رانت انرژی از خلیج فارس را فرسوده کند.
بر این اساس، حفظ صادرات انرژی از خلیج فارس، «ستون اصلی مشروعیت داخلی دولتها و ابزار اصلی آنها برای حفظ ائتلافهای سیاسی و امنیتی» است.
پیپر پیشبینی کرد که جنگ فعلی، دستکم تا اردیبهشت ماه (دو ماه دیگر) ادامه خواهد داشت.
واکنش پکن به تلاش اسرائیل برای حذف مقامات تهران
وزارت خارجه چین اعلام کرد از گزارشها درباره دستور بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای کشتن همه مقامات ارشد جمهوری اسلامی شوکه شده است.
این وزارتخانه ۲۸ اسفند تاکید کرد پکن همواره با استفاده از زور مخالف بوده و از طرفهای ذیربط میخواهد عملیات نظامی را متوقف کنند.
همزمان، کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از یک مقام ارشد این کشور گزارش داد وضعیت رهبری در ایران «دچار هرج و مرج کامل» شده است، زنجیره فرماندهی با گسست جدی مواجه شده و «خلأ حکمرانی در حال تعمیق» است.
این مقام ارشد اسرائیل افزود که «اقدامات قدرتمند و خارقالعاده» در راه است.
بنا بر گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، ردههای سیاسی و امنیتی این کشور تشدید بحران در ایران را به عنوان «هدف اصلی برای روزهای آینده» شناسایی کردهاند.
به گفته مقام ارشد اسرائیل، هدف، ایجاد «نقطه شکست» و القای این باور است که حکومت به «پایان بازی» رسیده و شرایط برای حضور مردم در خیابانها فراهم شده است.
تلاشهای پکن برای حمایت از تهران
یک نهاد آمریکایی، در گزارشی به حمایت چین از جمهوری اسلامی همزمان با پرهیز از هزینههای نظامی پرداخت.
کمیسیون آمریکا و چین، نهاد مشورتی دولت ایالات متحده، ۲۸ اسفند در گزارش تازه خود اعلام کرد پکن در روابطش با جمهوری اسلامی از تهران حمایت میکند، اما از پذیرش تعهدات امنیتی پرهیز دارد.
در این گزارش آمده است چین با ارائه حمایتهای محدود به تهران، بهطور همزمان برای واشینگتن چالش ایجاد میکند، اما با خودداری از ورود به تعهدات دفاعی، تلاش دارد از هزینههای مستقیم درگیریها فاصله بگیرد.
از سوی دیگر، وزارت خارجه چین اعلام کرد این کشور مایل است برای مقابله با چالشهای امنیت انرژی ناشی از جنگ ایران، هماهنگی و همکاری با کشورهای جنوب شرق آسیا را تقویت کند.
این خبرگزاری حکومتی، پنجشنبه ۲۸ اسفند، اسامی اعدامشدگان را مهدی قاسمی، صالح محمدی و سعيد داودی اعلام کرد.
میزان نوشت که از دیگر اتهامهای این افراد «تحريک مردم به جنگ و كشتار به قصد بر هم زدن امنيت كشور» بوده است.
جمهوری اسلامی ۲۷ اسفند نیز از اعدام کوروش کیوانی، شهروند ایرانی-سوئدی به اتهام جاسوسی برای اسرائیل خبر داد.
خبرگزاری میزان در متن کوتاه خبر اعدام کیوانی نوشت که این فرد «تصاویر و اطلاعات اماکن حساس کشور را در اختیار افسران موساد قرار میداد».
طبق روال گذشته، نهادهای امنیتی و قضایی حکومت ایران از اینگونه اتهامات برای صدور احکام زندان یا اعدام علیه معترضان بازداشتشده یا زندانیان سیاسی و عقیدتی استفاده میکنند.
این خبرگزاری زمان اجرای احکام اعدام سه متهم در قم را صبح پنجشنبه ۲۸ اسفند اعلام کرد؛ در حالی که حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند آغاز شده، همچنان ادامه دارد.
صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا ۹ بهمن نوشت که ایالات متحده از گزارشها درباره وضعیت محمدی، قهرمان ۱۹ ساله کشتی، که با خطر اعدام قریبالوقوع روبهروست، عمیقا نگران است: «رژیم جمهوری اسلامی ایران، جوانان را قتلعام و آینده ایران را ویران میکند. ما از رژیم ایران میخواهیم اجرای حکم اعدام صالح محمدی و تمامی افرادی را که برای دستیابی به حقوق بنیادین خود به مرگ محکوم شدهاند، متوقف کند.»
ایراناینترنشنال ۲۲ بهمن در گزارشی خبر داد دادگاه کیفری یک استان قم، محمدی را به اتهام «قتل عمد» به «اعدام علنی در میدان نبوت قم از طریق چوبه دار» محکوم کرده است.
بر اساس این گزارش، در حکم اولیه دادگاه آمده بود شب ۱۸ دی ۱۴۰۴ در میدان نبوت قم، گروهی به سمت ماموران «کوکتل مولوتف» پرتاب کردند و محمد قاسمی هماپور، مامور یگان ویژه فراجا، پس از سقوط از موتورسیکلت با ضربات «چاقو و شمشیر» کشته شد.
دادگاه این جراحت را به «چاقوی صالح محمدی» نسبت داده و مبنای اطمینان خود را «اقرارهای اخذ شده در بازجویی» اعلام کرده بود.
این اتهامات در حالی مطرح شد که به گفته نزدیکان محمدی، او هنگام وقوع حادثه در خانه عمویش بوده؛ اما دادگاه از احضار شاهدان خودداری کرد. همچنین به گواه ملیپوشان، مربیان و همباشگاهیهای او، محمدی هرگز چاقو نداشته است.
رسانه رسمی قوه قضاییه نوشت که رسیدگی به پرونده افراد اعدامشده «با حضور وکلای تعیینی و تسخیری» انجام شد و اجرای حکم دادگاه پس از «تایید دیوان عالی کشور و استیذان» صورت گرفت.
طبق قانون مجازات اسلامی، احکام اعدام باید به امضای رهبر جمهوری اسلامی برسد که این اختیار به رییس قوه قضاییه واگذار شده است. این رویه، «استیذان» نامیده میشود.
خبر اهدای این جایزه چهارشنبه ۲۷ اسفند و پیش از روز جهانی آب اعلام شد و قرار است که در ماه اوت، در جریان هفته جهانی آب در استکهلم، از سوی کارل گوستاو شانزدهم، پادشاه سوئد، به کاوه مدنی اهدا شود.
مدنی ۴۴ ساله، جوانترین دریافتکننده در تاریخ ۳۵ ساله این جایزه و نخستین مقام سازمان ملل است که آن را دریافت کرده است.
کمیته جایزه آب استکهلم اعلام کرد که مدنی بهدلیل «ترکیب منحصربهفردی از پژوهشهای پیشگامانه در مدیریت منابع آب با سیاستگذاری، دیپلماسی و ارتباطات جهانی، آن هم اغلب در شرایط ریسک شخصی و پیچیدگیهای سیاسی» این جایزه را دریافت کرده است.
کارنامه حرفهای او نهتنها با دستاوردهای علمی، بلکه با جنجالهای سیاسی در کشورش ایران نیز همراه بوده است.
مدنی پس از بازگشت به ایران در سال ۲۰۱۷، در سمت معاون سازمان حفاظت محیطزیست، تلاش کرد اصلاحاتی در حکمرانی آب و شفافیت در این زمینه ایجاد کند. این اقدامات با واکنش شدید گروههای تندرو مواجه شد و رسانههای نزدیک به حکومت او را به جاسوسی متهم کردند و لقبهایی چون «تروریست آب» و «بیوتروریست» به او دادند.
او چندین بار بازداشت و بازجویی شد و در نهایت در سال ۲۰۱۸ مجبور به ترک کشور و زندگی تبعید شد. کاوه مدنی پس از خروج از ایران بهعنوان استاد در دانشگاه ییل فعالیت کرد و سپس به سازمان ملل پیوست و رییس موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد شد.
مدنی بهخاطر معرفی مفهوم «ورشکستگی آبی» شناخته میشود؛ وضعیتی که در آن کمبود آب دیگر یک بحران موقت نیست، بلکه نشانهای از شکست ساختاری بلندمدت است.
کاوه مدنی در یک گزارش اخیر سازمان ملل استدلال کرده که جهان در ژانویه ۲۰۲۶ وارد دورهای از «ورشکستگی جهانی آب» شده است، بهطوری که بسیاری از حوضههای آبریز و سفرههای زیرزمینی دیگر قادر به بازگشت به سطح تاریخی خود نیستند. این چارچوب مفهومی باعث تغییر در سیاستگذاریها شده و تمرکز را از مدیریت بحران کوتاهمدت به سازگاری بلندمدت معطوف کرده است.
پژوهشهای او همچنین با بهکارگیری نظریه بازیها و تحلیل تصمیمگیری در مدیریت منابع آب، فرضیات سنتی درباره همکاری را به چالش کشیده و راهکارهای جدیدی برای حل منازعات و مدیریت منابع مشترک ارائه داده است.
مدنی در سال ۱۳۶۰ در تهران متولد شد. او ابتدا در رشته مهندسی عمران در دانشگاه تبریز تحصیل کرد و سپس تحصیلات خود را در سوئد و ایالات متحده ادامه داد. او بعدها در دانشگاههای آمریکا و بریتانیا، از جمله امپریال کالج لندن، به تدریس پرداخت.
مدنی فراتر از فعالیتهای دانشگاهی، در دیپلماسی محیطزیست جهانی نیز نقش داشته و از جمله بهعنوان معاون دفتر مجمع محیطزیست سازمان ملل فعالیت کرده است. او همچنین خواستار توجه بیشتر به مسائل آب در مذاکرات بینالمللی اقلیمی بوده است.
مدنی همچنین بهعنوان یک چهره عمومی شناخته میشود و از طریق شبکههای اجتماعی، کارزارهای دیجیتال و روایتگری تلاش کرده علم آب را برای مخاطبان گستردهتری قابل فهم کند.
او با داشتن دنبالکنندگان زیاد در فضای آنلاین، سعی کرده مشارکت عمومی و پاسخگویی در مدیریت منابع آب را، بهویژه در میان نسل جوان، تقویت کند.
