بیستمین روز انقلاب ملی ایرانیان در حالی سپری شد که قطع سراسری اینترنت و تشدید فضای «حکومت نظامی» در بسیاری از شهرها ادامه داشت و همزمان، موج محکومیت سرکوب خشونتبار اعتراضات و حمایتهای سیاسی و اجتماعی از معترضان ایران گسترش یافت.
نتبلاکس صبح جمعه ۲۶ دیماه اعلام کرد با گذشت ۱۸۰ ساعت، قطع سراسری اینترنت در ایران اکنون از مدت اصلی قطعی اینترنت در سال ۲۰۱۹ (اعتراضات آبان خونین ۱۳۹۸) فراتر رفته و همچنان هیچ نشانهای از بازگشت، حتی بهصورت جزیی یا منطقهای، گزارش نشده است.
در همین راستا، وبسایت «فیلتربان» گزارش داد جمهوری اسلامی در حال پیشبرد طرحی برای تبدیل اینترنت کشور به «اینترنت پادگانی» است.
همزمان رویترز نوشت سرکوب مخالفان و کنترل ارتباطات، به یکی از سختترین آزمونها برای استارلینکِ ایلان ماسک تبدیل شده است؛ سرویسی که در شرایط قطع اینترنت، برای ارسال تصویر و روایت از داخل کشور حیاتی تلقی میشود.
رویترز همچنین از تلاش حکومت برای اخلال در سیگنالها و شناسایی ترمینالهای استارلینک خبر داد.
در سوی دیگر، شبکه خبری اندیآر آلمان در بخشی از گزارش خود از تظاهرات ایرانیان، به «خانه ایرانیان» رفت و از چتبات شبکه ایراناینترنشنال که برای خانوادهها پیام ارسال میکند نیز گزارش تهیه کرد.
روایتهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف ایران نشان میدهد همزمان با ادامه فضای «حکومت نظامی»، کنترل خیابانها، ایستوبازرسیها، محدودیت رفتوآمد و بازرسی تلفنهای همراه تشدید شده است.
شهروندان از حضور گسترده نیروهای شبهنظامی، مسدود شدن مسیرها در ساعات عصر و شب و حمله ماموران به خانهها برای جمعآوری تجهیزات ماهواره و تخلیه حافظه دوربینهای مداربسته خبر دادهاند.
همزمان با تشدید سرکوب معترضان در ایران، سیانان در گزارشی، خبر اختصاصی ایراناینترنشنال درباره استفاده جمهوری اسلامی از نیروهای شبهنظامی شیعه عراق برای سرکوب معترضان در جریان انقلاب ایرانیان را تایید کرد.
در آمریکا، شبکه فاکس به نقل از منابع نظامی گزارش داد همزمان با بررسی اقدام احتمالی علیه جمهوری اسلامی، واشینگتن در حال اعزام تجهیزات بیشتر به خاورمیانه است.
برای خواندن متن کامل گزارش آنچه در روز بیستم اعتراضات گذشت به اینجا و اینجا مراجعه کنید.
به گزارش واینت، در حالی که توجه افکار عمومی جهان به پیامدهای اعتراضات گسترده در ایران دوخته شده، واکنش خاورمیانه محتاطانه بوده است. این احتیاط نه از بیتفاوتی، بلکه از ترکیبی از اضطراب و محاسبهگری ناشی میشود؛ اضطرابی که هم در میان متحدان و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی و هم در میان رقبای منطقهای آن دیده میشود.
واینت مینویسد عمیقترین نگرانیها در درون «محور مقاومت» و بهویژه میان بازیگران شیعه آن، از جمله حزبالله، مشاهده میشود. این نیروها که به ابتکار تهران و در راستای صدور انقلاب اسلامی شکل گرفتند، مأموریت داشتند با ایجاد «حلقه آتش» پیرامون اسرائیل و تثبیت «هلال شیعی»، بازدارندگی منطقهای ایران را تقویت کنند. با این حال، به نوشته واینت، آخرین رویاروییهای منطقهای نشان داد این راهبرد به اهداف خود نرسیده است.
بر اساس این گزارش، حزبالله و حماس ضربات سنگینی متحمل شدند و برخی دیگر از اجزای محور، از جمله حکومت بشار اسد در سوریه، عملاً فروپاشیدند. اکنون، به باور نویسندگان واینت، ناآرامیها به «هسته مرکزی» سیستمی رسیده که این محور را ایجاد و تغذیه کرده است؛ وضعیتی که حتی بقای خود جمهوری اسلامی را نیز با تهدید روبهرو میکند.
واینت تاکید میکند که این نگرانیها در موجهای اعتراضی پیشین نیز وجود داشت، اما این بار شدت آنها بیشتر است؛ هم به دلیل گستره و عمق خشم نسلی در ایران، هم به دلیل تضعیف نیروهای نیابتی پس از جنگهای اخیر، و هم به دلیل عزم دولت دونالد ترامپ برای اعمال فشار. برای بازیگران شیعه محور مقاومت، سقوط حکومت ایران به معنای بازگشت به حاشیه در کشورهایی چون لبنان، عراق و یمن خواهد بود.
در این تحلیل به نقل از دنی سیترینوویچ، کارشناس مسائل ایران، آمده است که فروپاشی احتمالی رژیم ایران میتواند «زلزلهای» در خاورمیانه ایجاد کند؛ زلزلهای همسنگ انقلاب ۱۳۵۷. به گفته او، نیروهای نیابتی لزوماً از میان نخواهند رفت، اما بهشدت تضعیف میشوند و دولتهایی که از دخالت ایران آسیب دیدهاند، ممکن است تقویت شوند.
واینت حزبالله را در دشوارترین موقعیت میداند؛ گروهی که میان فشار داخلی برای خلع سلاح و تهدید عملیات گسترده نظامی اسرائیل در جنوب لبنان گرفتار شده است. به نوشته این وبسایت، حزبالله انتظار کمک مستقیم از تهران ندارد و همزمان میکوشد تعهدی آشکار برای حمایت از حکومت ایران در صورت حمله ندهد. این رسانه به نقل از ایال زیسر، استاد دانشگاه تلآویو، مینویسد که حزبالله در وضعیت «دفاع راهبردی» قرار گرفته و از تشدید تنش پرهیز میکند.
در عراق، شبهنظامیان شیعه همچنان یکی از معدود تکیهگاههای تهران محسوب میشوند، اما دولت بغداد نگران است کشورش به میدان نبردی نیابتی تبدیل شود. واینت میافزاید برخلاف حزبالله، انتظار میرود برخی گروههای عراقی یا حوثیهای یمن، حتی بدون هماهنگی کامل با تهران، دست به اقدام بزنند.
این گزارش همچنین به موقعیت فلسطینیها در محور مقاومت میپردازد و مینویسد که آنها همواره جایگاهی حاشیهای داشتهاند. حماس، که یک نیروی نیابتی کلاسیک حکومت ایران محسوب نمیشود، نگران از دست دادن یک متحد دیرینه است و جهاد اسلامی فلسطین، که وابستگی بیشتری به تهران دارد، با اضطراب بیشتری تحولات را دنبال میکند.
در سطح منطقهای، واینت از نگرانی دولتهای عربی، بهویژه کشورهای خلیج فارس، خبر میدهد. به نوشته این وبسایت، با وجود خصومت با تهران، این کشورها از تشویق علنی اعتراضات پرهیز کردهاند؛ چرا که هم از واکنش ایرانِ تضعیفشده بیم دارند و هم نگران بیثباتی منطقهای پس از تجربه «بهار عربی» هستند. همزمان، برخی دولتهای عرب نگراناند که فروپاشی رژیم ایران بیشترین سود را برای اسرائیل به همراه داشته باشد.
واینت در جمعبندی مینویسد هرچند تحولات تهران میتواند موقعیت راهبردی اسرائیل را تقویت کند، اما این وضعیت نیازمند احتیاط است؛ زیرا سقوط احتمالی جمهوری اسلامی نه به معنای پایان ایدئولوژی ضداسرائیلی در منطقه است و نه مساله فلسطین را از دستور کار خاورمیانه حذف خواهد کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، کاخ سفید جمعه ۲۶ دی اسامی اعضای موسوم به «هیات صلح» را اعلام کرد؛ هیاتی که قرار است در چارچوب طرح رییسجمهوری آمریکا، نظارت بر اداره غزه را در یک دوره انتقالی بر عهده داشته باشد. بر اساس این اعلام، ترامپ ریاست این هیات را بر عهده خواهد داشت.
به گفته کاخ سفید، اعضای این هیات شامل مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا، استیو ویتکاف نماینده ویژه ترامپ، تونی بلر نخستوزیر پیشین بریتانیا و جرد کوشنر داماد ترامپ هستند. همچنین مارک روآن، آجای بانگا رییس بانک جهانی و رابرت گابریل از دیگر اعضای این هیات معرفی شدهاند.
طبق این طرح، که اواخر سال گذشته ارائه شد، یک نهاد تکنوکرات فلسطینی اداره امور داخلی غزه را بر عهده خواهد داشت، اما این نهاد زیر نظر هیات صلح بینالمللی فعالیت میکند. به گفته کاخ سفید، نیکولای ملادنوف، فرستاده پیشین سازمان ملل در امور خاورمیانه، نیز به عنوان «نماینده عالی برای غزه» منصوب شده است. با این حال، در بیانیه رسمی کاخ سفید توضیحی درباره وظایف مشخص هر یک از اعضای هیات ارائه نشده است.
رویترز یادآوری میکند که پیشتر بسیاری از کارشناسان و فعالان حقوق بشر، نظارت رییسجمهوری آمریکا بر هیاتی که اداره یک قلمرو خارجی را بر عهده دارد، شبیه به ساختاری استعمارگونه توصیف کرده بودند. مشارکت تونی بلر نیز به دلیل نقش او در جنگ عراق، با انتقادهایی همراه بوده است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که کاخ سفید جسپر جفرز، فرمانده پیشین عملیات ویژه ارتش آمریکا، را به عنوان فرمانده «نیروی بینالمللی تثبیت» منصوب کرده است. این انتصاب پس از آن صورت میگیرد که شورای امنیت سازمان ملل متحد در اواسط نوامبر قطعنامهای را تصویب کرد که به هیات صلح و کشورهای همکار آن اجازه ایجاد چنین نیرویی در غزه را میدهد.
به گزارش رویترز، اسرائیل و حماس یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردهاند. از زمان آغاز این آتشبس در ماه اکتبر، بیش از ۴۴۰ فلسطینی، از جمله بیش از ۱۰۰ کودک، و سه سرباز اسرائیلی کشته شدهاند.
این گزارش میافزاید که حملات اسرائیل به غزه از اواخر سال ۲۰۲۳ تاکنون به کشته شدن دهها هزار نفر، بروز بحران گرسنگی و آوارگی داخلی کل جمعیت این منطقه انجامیده است. شماری از کارشناسان حقوق بشر، پژوهشگران و یک هیات تحقیق سازمان ملل این اقدامات را مصداق «نسلکشی» دانستهاند. در مقابل، اسرائیل میگوید اقداماتش در چارچوب دفاع از خود و پس از حمله اکتبر ۲۰۲۳ نیروهای تحت رهبری حماس انجام شده؛ حملهای که به گفته مقامهای اسرائیلی، ۱۲۰۰ کشته و بیش از ۲۵۰ گروگان برجای گذاشت.
